Электронный каталог

48
Ж 31

    Жануарлар лимфасындағы биохимиялық көрсеткішке қорғасын тұзының әсері [Текст] / С. Н. Әбдірешов, Б. М. Серік, А. Т. Маматаева [и др.] // Қазақстан Республикасы ұлттық ғылым академиясының баяндамалары. - 2021. - №1. - Б. 83-89
ББК 48

Рубрики: Ветеринария

Кл.слова (ненормированные):
егеуқұйрықтар -- жалпы белок -- қорғасын ацетаты -- ферменттер -- билирубин
Аннотация: Мақалада қорғасын тұзымен уландырудың жануарлар лимфасының биохимиялық көрсет- кіштеріне әсері анықталды. Қазіргі кезде қорғасын тұздарының әсері, таралуы, жалпы алғанда зиянды факторларының әсері, қоршаған ортада экологиялық ахуалдың күн санап артуының ерекше өзекті екенін айқындайды. Aуыp метaлл тұздapы, оның iшiнде, қорғасын иондapы дa қaуiптi болып сaнaлaды, олap қaн aйнaлымын, бaуыp мен бүйpек қызметiн бұзады. Зерттеуімізде лимфаның биохимия көрсеткіштеріне, АСТ және АЛТ, амилаза ферменттеріне және сілтілі фосфатаза белсенділігіне, жалпы биохимиялық көрсеткіштеріне токсиканттың әсер ету жағдайын анықтадық. Зерттеу нәтижесінде егеуқұйрықтардың қалыпты және токсикантпен уланғаннан кейінгі ферменттердің белсенділігі анықталды. Жіті улану кезінде сілтілі фосфатаза мөлшерiнің 40%-ға жоғарылағаны, сонымен бірге аминотрансфераза ферменттері деңгейінің сәйкесінше 71% және 83%-ға aртқaндығы бaйқaлды, ал жалпы билирубин мен байланысты билирубин құрамының төмендегені, ол бaуыр қызметiнiң бұзылып, бaуыр мен ұйқы безiндегi цитoлoгиялық үдерiстердiң күшейгенiн, белoк синтезiнiң төмендегенiн бiлдiредi және зат алмасуның тасымалдануының бұзылғандығын көрсетедi. Қорғасын тұздары лимфаның биохимиялық параметрлерінің әсерін зерттеуге арналған эксперименттер негізінде ауыр металл тұздары қан глюкозасының деңгейін айтарлықтай төмендетеді, бұл ұлпаның тұтынылу жағдайын арттыру арқылы бауыр паренхимасына, бүйрекке, жүрек бұлшықетіне және көмірсу метаболизміне айтарлықтай әсер ететіндігі анықталды. Зерттеу барысында қол жеткізген нәтижелер егеуқұйрықтар лимфасының биохимиялық көрсеткіштеріне қорғасын әсері туралы кешенді мәліметтерді қалыптастыруға мүмкіндік берді және аталған мәселені шешудің жолдарын іздестіруге ғылыми негіз болды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әбдірешов, С.Н.
Серік, Б.М.
Маматаева, А.Т.
Утегалиева, Р.С.
Жапаркулова, Н.И.

28.9
Ж 31

    Жануарларда ұйқы безі қызметінің бұзылуы кезіндегі қан ағысындағы өзгерістер [Текст] / С. Н. Абдрешов , Ш. С. Шыныбекова , Э. С. Борибай [и др.] // Қазақстан Республикасы ұлттық ғылым академиясының баяндамалары. - 2021. - №4. - Б. 21-30
ББК 28.9

Рубрики: Физиология, биофизика и биохимия животных и человека

Кл.слова (ненормированные):
қан -- қан ағысы -- қан тамырлары -- панкератит -- ұйқы безі
Аннотация: мақалада ұйқы безінің бұзылуы кезіндегі ұлпалар мен мүшелердің қанмен қамтамасыз етілуі, қан ағысының өзгерістері қарастырылған. Жедел панкреатитті үлгілеу кезінде қан айналымының және қан көрсеткішінің қызметтері қарастырылған. Қанда жедел панкреатит кезінде жалпы амилаза, липаза, сілтілі фосфатаза, АЛТ, АСТ көрсеткіштерінің жоғарлағаны, ал жалпы белок, холестерин көрсеткіштерінің төмендегені байқалды. Тәжірибелік жануарларда панкреатит кезінде қанның реологиялық көрсеткіштері өзгерді, тұтқырлықтың артуы, қанның ұю уақыты қысқарады, қандағы тромбоциттер саны артты, бұл қанның да, лимфаның да ағысын нашарлатып, созылмалы қабыну процесінен көрсетті. Панкреатит кезінде қанның, лимфның және несептің иондық құрамында өзгерістер байқалды. Қан мен зәрдегі Na+, K+, Ca+2төмендеуі, K+, лимфадағы Ca+2 төмендеуі және Na+жоғарылауы организмдегі иондық алмасудың өзгерістерін көрсетеді. Ұйқыбезінің бұзылысы кезінде, ондағы жасушалардың қызыметінің жетіспеушілігімен сипатталады, қанныңтепе-теңдік жүйесінің,клеткалықжәне гуморалдық компонентерінің бұзылуы, зат алмасудыңөзгерістерімен қатар жүретіндігімен және эндогенді улануды болатындығымен байқалады. Қан айналым жүйесі ішкі мүшелер мен ұлпалардың бұзылысы кезіндеортада организмнің тұрақтылығын сақтау болып табылады. Ұйқы бeзiнiң мүшeлiк ұcақ қан тамырларында қанның ұюы, әрi қанға тoлы жағдайда бoлды, oл алдағы уақытта ұйқы бeзiнiң микрoциркулятoрлы өзeктeгi қанмeн қамтамасыз етуінің бұзыуына әкeлeдi. Жедел панкреатит кезіндегі магистральды тамырдағы қан ағысының жылдамдығы бақылау тобымен салыстырғанда төмендеді. Магистральды тамырдағы кедергі индексі RI 35% төмендеді, ол магистральды тамырдың диаметрінің үлкеюімен жүруіне байланысты. Жедел панкреатит кезінде жоғарғы шажырқай артериясындағы қан ағысының жылдамдығының жоғарлағаны тіркеді, ал қалып жағдайда қан ағысының жылдамдығы 28±0,02 см/с құрады. Ұйқы безінің бұзылысынан кейін қан тамырларының тонусының төмендеуі нәтижесінде іш қуысы мен ұйқы безінің қанмен қамтамасыз етілуі төмендеді. Артерия мен венатамырларының функционалды қасиеттерінің төмендеу нәтижесінде, ұйқы безінде қан ағымының төмендеуіне әкелді, бұл өз кезегінде микроциркуляторлық бұзылулардың сақталуы нәтижесінде көрінеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Абдрешов , С.Н.
Шыныбекова , Ш.С.
Борибай , Э.С.
Рахметулла , Н.А.
Сералиева , С.Э.

28
С 89
Сұлтанова, С. С.
    Ағзаның ішкі ортасы (қан, лимфа, ұлпа сұйықтығы) және оның ағза тұрақтылығын ұстаудағы маңызы. Лимфа жүйесі. [Текст] / С. С. Сұлтанова // Биология және салауаттылық негізі. - 2023. - №2. - Б. 26-29
ББК 28

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
лимфа жүйесі -- қан -- ұлпа сұйықтығы
Аннотация: Лимфа жүйесін және қан, ұлпа сұйықтығы мен лимфа арасындағы өзара байланысты сипаттау.
Держатели документа:
БҚУ