Электронный каталог

Қыдыршаев, А. С.
    Шешендік дәстүр – ұлттық рухани құндылық тұнбасы [Текст] / Г. С. Искендірова, Г. Д. Кошанова, А. Л. Лесбекова // БҚУ хабаршысы. - 2021. - №3. - Б. 56-68
ББК 87

Рубрики: филология

Кл.слова (ненормированные):
сөз құдіреті -- логикалық тұжырым -- философиялық толғаныс -- шешендік сөз -- қанатты сөз -- шешендіктану -- интеграцияланған пән -- шешен сөйлеу мәдениеті -- көшбасшылық -- феномен -- риторикалық мәдениет -- монографиялық зерттеу -- философия
Аннотация: Мақалада ұлттық шешендік дәстүр рухани құндылық тұрғысында таразыланады. Халық даналығының ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы ретінде шешендік сөздері даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері форматында қарастыра келе, шешендік сөздер ділмәр адамдардың әр кезде түрлі жағдаяттарға байланысты тауып айтқан, нысанына да дөп тиіп жататын ұтымды, өткір, ақылды да ғибратты өсиет сөздері үлгісінде пайымдалады. Қазақтың көне тарихындағы, көркем әдебиетіндегі шешен-билерді (Майқы, Кетбұға, Асан қайғы, Жиренше, Төле, Қазыбек, Әйтеке, Сырым) түгел түптеп білу, мұраларына үңілу, керегінше пайдалану да жас көшбасшыға қажетті қағида екені баса шертіле дәлелді сипатталады. Бүгінгі Ұлы Дала елінде, туған жерімізде қазақ тілі мемлекеттік мәртебе алып, ана тіліміздің қоғамдық қызметі жоғарылаған кезеңде шешендік сөздің әлеуметтік мәнін ұғындыру ісі және мемлекеттік тілде шешен сөйлеу мәдениеті мәселесінің аса өзектілігі таратыла баяндалады. Сондай-ақ, жоғары оқу орындарында шешен сөйлеу мәдениетіне баулудағы алғы меженің бірі теориялық және қолданбалы пән ретінде шешендіктану турасында жүйелі ұғым қалыптастыру, түсінік беру сипаты талданады. Риторикалық мәдениет шешен сөйлеудің басты дағдысы делініп, сөйлеу әрекетінің табиғатын философиялық-дидактикалық тұрғыдан тану риториканы білім мен білік, дағды жинақтайтын ерекше ілім ғана емес, осының негізінде мәдениеттің тұғырлы құндылықтарына қол жеткізу арқылы риторикалық мәдениет биігіне көтерілу тұрғысында бағалауға жетелері түйінделеді. Нәтижеде әрбір жас атаулыға қажетті риторикалық мәдениетті бойға жұғысты етуге септесер кешенді тұжырымдар ұсынылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әжіғалиев, М.Қ.
Қажымова, Қ.Р.

67.71
К 11
Кішібай, Ұ.
    Билер сотының әділдік принципі [Текст] / Ұ. Кішібай // Заң. - 2021. - №10. - б. 16-19
ББК 67.71

Рубрики: Сот жүйесі

Кл.слова (ненормированные):
билер соты -- майқы би -- әділдік -- сот билігі -- ата заң -- сот
Аннотация: Ата заңымызда әркім өз құқықтары мен бостандықтарының сот арқылы қорғалуына құқығы бар екені қамтылған. Республика соттары сот билігін Қазақстан Республикасының атынан жүзеге асырады. Конституция бойынша, сот төрелігін тек сот қана жүзеге асыра алады. Соттың ең басты мақсаты - азаматтар мен заңды тұлғалардың құқығын, бостандықтары мен заңды мүддесін қорғау, конституцияның, конституциялық заңдардың, өзге де нормативтік құқықтық актілердің, халықаралық шарттардың орындалуын қамтамасыз ету болып табылады.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

83.7
К 89
Кузбакарова, Ж. Ө.
    Даланың дара ділмары [Текст] / Ж. Ө. Кузбакарова // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.1. - 17 қараша. - Б. 237-238.
ББК 83.7

Рубрики: Ораторское искусство

Кл.слова (ненормированные):
шешендік өнері -- қазақ шешендері -- Қасиетті сөз
Аннотация: «Түгел сөздің түбі бір, түп атасы Майқы би» деп қазақ шешендік өнерінің бастауын Майқы биден таратады. Ердің құнын екі ауыз сөзбен шешетін ауызы дуалы, сөзі куәлі қазақ шешендеріне қойылатын талап аз болмаған. Ауызымен құс тістеген болашақ абыздарын бала күннен баулып, шешімі қиын дауға да, азуы алты қарыс жауға да жіберіп шыңдаған. Бұған дәлел Төле, Әйтеке, Қазыбек бабаларымыздың басынан өткен жағдайлар. Тізімін тізбектесек таусылмасы анық. Қазақ шешендік өнерінің өкілдері аз емес, әрқайсысы бір тарих десек, артық айтқанымыз емес. Бабаларынан бастау алған өнерді дамытып, ізінен ерген ұрпаққа табанда тауып айтатын тапқырлығымен, қара қылды қақ жаратын әділдігімен көзге түсіп, көңілге орнапты. Солардың бірі әрі бірегейі, сүбелі сөздің жілігін шағып, майын ішкен - Жетес би
Держатели документа:
ЗКУ