Электронный каталог

28
А 56
Альжанова, Б. С.
    Махамбет Өтeмісoв aтындaғы Бaтыс Қaзaқстaн унивepситeтінің aгpoбиoстaнция aумaғындaғы шaлғын тoпыpaқтap сипаттамасы [Текст] / Б. С. Альжанова, Н. Н. Серікқалиева, Д. Т. Ербулатова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 77-81.
ББК 28

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
шалғынды топырақтар -- шабындық -- жайылым -- егістік мақсат -- ауыл шаруашылық жерлері -- өзен аңғарлары -- топырақ құнарлылығы -- органикалық заттар -- биологиялық белсенділік -- экожүйе тұрақтылығы -- Батыс Қазақстан университеті -- агробиостанция -- антропогендік факторлар
Аннотация: Мәтінде шалғынды топырақтардың ауыл шаруашылығындағы маңызы, олардың өзен аңғарлары мен ойпаңды жерлердегі құнарлылық ерекшеліктері қарастырылған. Топырақтың органикалық заттарға байлығы, биологиялық белсенділігі және экожүйе тұрақтылығындағы рөлі сипатталған. Сонымен қатар, М. Өтемісов атындағы БҚУ агробиостанциясы аумағындағы топырақтардың табиғи және антропогендік факторлар әсерінен қалыптасу ерекшеліктері атап өтілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Серікқалиева, Н.Н.
Ербулатова, Д.Т.

83.3
М 91
Мутиев, З. Ж.
    Қайыр Бектұрғановтың көркемдік-бейнелеуіш құралдарды қолдану шеберлігі («Бабаназар терегі» əңгімесі бойынша) [Текст] / З. Ж. Мутиев, А. А. Кульбаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 119-126.
ББК 83.3

Рубрики: История казахской литературы

Кл.слова (ненормированные):
көркем шығарма -- символизм -- уақыт пен тағдыр -- махаббат пен өкініш -- постмодернизм -- философиялық ойлар -- рухани ізденіс
Аннотация: Мақалада Қайыр Бектұрғановтың «Бабаназар терегі» əңгімесі көркемдік жəне философиялық тұрғыдан талданады. Шығармада уақыт пен тағдыр, өмір мен өлім, махаббат пен өкініш сынды ұғымдар терең символика арқылы өрнектелген. Автор Бабаназар терегін уақыт пен мəңгіліктің символы ретінде бейнелеп, кейіпкерлердің ішкі жан дүниесін ашады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кульбаева, А.А.

83.3(5Каз)
U44
Umarova, G.
    The artistic world of the literary urals region in the research of S.G. Sharabasov [Текст] / G. Umarova, A. Akbulatov // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 127-136.
ББК 83.3(5Каз)

Рубрики: История казахской литературы

Кл.слова (ненормированные):
художественный мир -- исследование -- состояние души -- стилевая индивидуальность -- С. Г. Шарабасов -- художественный мир -- литературоведение Уральска -- Приуралье -- поэтика -- литературная критика Казахстана
Аннотация: Цель исследования – изучить и выяснить своеобразие взглядов в научных трудах по казахскому литературоведению, уникальность анализа поэтики литературных произведений уральских и казахстанских писателей по отображению их художественного мира в оценке профессора Сериккали Габдешевича Шарабасова. Акцентируется внимание на работах профессора, стремящегося с позиции современных технологий рассмотреть художественные тексты, отражающие картину мира Приуралья. Исследованы статьи литературоведа по отражению художественного мира в произведениях уральских писателей М.Еслямгалиева в историческом романе «Əйтеке би» / «Айтеке би», М.Шуйншалиевой в сборнике «Шүберек қуыршақ» / «Кукла из тряпки», писателя- учёного З.Кабдолова в незаконченном произведении о Махамбете. Исследованию научных трудов С.Г.Шарабасова предшествуют теоретические материалы по осмыслению литературоведческого понятия «художественный мир». В данном аспекте изложены основные положения обоснования указанного термина В.Соловьева, В.Розанова, В.Брюсова, Б.М.Эйхенбаума, М.М.Бахтина; Б.В.Кондакова и Т.Д.Попковой. Приводятся общие мнения исследователей о том, что отраженный в тексте художественный мир является методом самовыражения автора произведения. Выделяется мысль о важности в аспекте исследуемого теоретического материала использования таких синонимов, как общие аспекты бытия, мировая гармония, или же, наоборот, дисгармония, хаос, абсурд. При этом говорится о значимости воссоздания авторами «состояния души» героев, осмысление ими общечеловеческих проблем добра и зла, чести и бесчестия. Понятие «художественный мир» у зарубежных исследователей рассматривается как «текстовый мир». Более всего он представлен у K.Vathanalaoha, M.Burke, Canning. Практическая часть предлагаемой статьи содержит изложение научных трудов профессора С.Г.Шарабасова по художественному миру, созданным М.Еслямгалиевым, М.Шуйншалиевой и З.Кабдловым. В.Еслямгалиев, по Шарабасову, объективно отобразил философское восприятие жизни, уникальный феномен бийства в истории казахского народа, особенно в истории Младшего жуза. По видению профессора З.Кабдолова впервые в современной казахской прозе мастерски удалось художественно осмыслить состояние одиночества и отчужденности трагической личности. Основной вывод уральского литературоведа – художественный мир, созданный фантазией автора, является формой самовыражения индивидуального неповторимого стиля каждого из авторов.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Akbulatov, A.

51.21
А 22

    Автокөліктердің шығарылған газдарының адам денсаулығына əсері [Текст] / И. К. Жумагалиев, М. Ж. Махамбетов, Ш. Қ. Шапалов, К. Х. Кенесарина // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 457-466.
ББК 51.21

Рубрики: Коммунальная гигиена. Гигиена населенных мест

Кл.слова (ненормированные):
автомобиль көлігі -- шығарылған газдар -- ауаның ластануы -- денсаулық -- азот оксидтері -- қалқымалы бөлшектер -- онкология
Аннотация: Бұл мақалада шығарылған заттардың адам денсаулығына əсері қарастырылады. Көлік шығарындыларының құрамындағы негізгі улы заттарға ерекше назар аударылады: азот оксидтері, көміртегі тотығы, күкірт диоксиді, күйе бөлшектері жəне жеңіл органикалық қосылыстар. Мақалада ауаның ластану деңгейі мен тыныс алу жолдары ауруларының, жүрек-қан тамырлары ауруларының жəне онкологиялық аурулардың дамуы арасындағы байланысты растайтын зерттеулердің нəтижелері берілген. Бұл мақала қала тұрғындары үшін шығарылған газдар мəселесі қаншалықты қауіпті екенін түсінуге көмектеседі. Шығарылған газдар дегеніміз не, олардың адамға қандай зиянды əсері бар жəне олардан өзіңізді қорғауға болатынын қарастырылады. Шығарылған газдардың құрамында көптеген химиялық қосылыстар бар, олардың көп бөлігі улы жəне канцерогенді болып табылады. Бұл заттардың адам ағзасына əсері қысқа мерзімді жəне ұзақ мерзімді əсер ету кезінде ауыр зардаптарға əкелуі əбден мүмкін. Бұл мақаланың мақсаты - шығарылған газдардың құрамын, олардың ағзаға əсер ету механизмдерін жəне адам денсаулығына ықтимал қауіптерді талдау.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагалиев, И.К.
Махамбетов, М.Ж.
Шапалов, Ш.Қ.
Кенесарина, К.Х.

86
А 83

    Арман Қуанышбаев студенттермен кездесті [Текст] // Өркен. - 2025. - 28 қараша. - №10. - Б. 3
ББК 86

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
Махамбет университеті -- Арман Қуанышбаев -- Заң және тәртіп -- рухани тәрбие -- құқықтық мәдениет -- теріс діни ағымдар -- қоғамдық тұрақтылық -- ақпараттық қауіпсіздік -- Орал -- жастар саясаты
Аннотация: Махамбет университетінде исламтанушы, тео- лог, РАНТ мүшесі Арман Қуанышбаевпен мазмұнды əрі тəрбиелік мəні жоғары кездесу өтті. Іс-шара барысында «Заң жəне тəртіп» қағидатының қоғам өміріндегі орны, азаматтың жеке жауапкершілігі, құқықтық мəдениет пен тəртіпті сақтаудың ел тұрақтылығына əсері кеңінен талқыланды.
Держатели документа:
ЗКУ

28.706
С 28
Сейтқазы, А.
    Пайдалы ашық с абақ [Текст] / А. Сейтқазы // Өркен. - 2026. - 30 қаңтар. - №1. - Б. 10.
ББК 28.706

Рубрики: Анатомия и гистология человека

Кл.слова (ненормированные):
Эстезиология -- Сезім мүшелері туралы ілім -- Рецепторлар -- Анализаторлар -- Инновациялық оқыту -- 3D анатомиялық модельдеу -- Тәжірибелік физиология -- Фостер периметрі -- Сивцева кестесі
Аннотация: Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің Жаратылыстану-география факультетінде биология, география жəне химия мұғалімдерін дайындау білім беру бағдарламасының оқытушысы Сейтқазы Альбина Нұрланқызы «Адам жəне жануарлар анатомиясы мен физиологиясы» пəнінен «Сезім мүшелері туралы ілім (Эстезиология), рецепторларлың түрлері. Тері талдағышы. Көру мүшесі. Есту мүшесі. Гравитация жəне тепе-теңдік мүшелері. Дəм сезу мүшесі. Иіс сезу мүшесі» тақырыбында ашық сабақ өткізді. Ашық сабақ Жаратылыстану-география факультетінің БГ-31 тобында өтті.
Держатели документа:
ЗКУ

72.4(5Каз)
Ц 75

    Цифрлық ғылым және жасанды интеллект [Текст] // Өркен. - 2026. - 31 наурыз. - №3. - Б. 2.
ББК 72.4(5Каз)

Рубрики: Қазақстандағы ғылымды ұйымдастыру

Кл.слова (ненормированные):
Тайманов оқулары -- Асан Тайманов -- Цифрлық ғылым -- Жасанды интеллект -- Махамбет Өтемісов атындағы БҚУ -- Халықаралық ғылыми-практикалық конференция -- Ғылыми-педагогикалық мұра
Аннотация: Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінде физика-математика ғылымдарының докторы, академик Асан Таймановтың ғылыми-педагогикалық мұрасына арналған «Тайманов оқулары – 2026» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті.
Держатели документа:
ЗКУ

81
Д 11

    Діни өлеңдердің поэтикалық құбылысы [Текст] / Ә. С. Шегебай, Г. Т. Әметова, А. К. Дүйсенбі, Б. С. Имангалиев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 81-87
ББК 81

Рубрики: Языкознание

Кл.слова (ненормированные):
діни поэзия -- Джалалуддин Руми -- Құдай ұғымы -- семиотика -- руханият
Аннотация: Бұл зерттеу діни поэзиядағы Құдай ұғымын зерттеуге бағытталған. Зерттеу барысында әлемнің әйгілі ақыны Джалалуддин Румидің поэзиясындағы құдайлық ұғымының семиотикалық тәсілі арқылы діни поэзияның құдіреті және оның постмодерндік руханият контексіндегі өзектілігі сарапталады. XIII ғасырдағы парсы сопысы және ақыны Руми махаббат (ишқ), шарап (мей) және сүйікті (ма'шуқ) сияқты тілдік белгілер арқылы имманентті және трансценденттік құдайлық туралы түсінік білдірді. Ролан Бартестің семиотикалық талдауын және Пол Рикердің герменевтикасын пайдалана отырып, бұл зерттеу Руми шығармаларындағы денотативтік, коннотативтік және мифологиялық қабаттарды қамтитын мағыналық құрылымдарды анықтайды. Зерттеу нәтижелері Руми поэзиясының қызметші мен Құдай арасындағы қарым-қатынастағы субъект-объект дихотомиясын бұзатынын және постмодерндік руханияттың ерекшеліктеріне, мысалы, діндарлық пен рухани бейімділікке, бірақ діни емес екеніне сәйкес келетін жеке рухани тәжірибелерді баса көрсететінін айшықтайды. Теориялық тұрғыдан алғанда, Руми поэзиясы ислам дәстүрі мен қазіргі заманғы философиялық дискурс арасындағы көпір қызметін атқарады, эстетикалық негізделген руханияттың балама моделін ұсынады. Бұл зерттеудің шектеуі аударылған мәтінді пайдалануда жатыр, сондықтан түсіндірмені тереңдету үшін түпнұсқа парсы мәтінімен одан әрі зерттеу ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шегебай, Ә. С.
Әметова, Г. Т.
Дүйсенбі, А.К.
Имангалиев, Б.С.