Электронный каталог

83 (5Қаз)
М 50

    Мен қазақ әдебиетінің болашағына сенемін [Текст] // Қазақ әдебиеті. - 2026. - №25. - 26 маусым. - Б. 2-3
ББК 83 (5Қаз)

Рубрики: Әдебиеттану

   Литературоведедение

Кл.слова (ненормированные):
қытай жазушысы -- мо янь -- бейжің қаласы -- қазақ-қытай қаламгерлері -- халықаралық конференция -- қытай жазушылар одағы -- ынтымақтастық туралы меморандум -- қазақстан жазушылар одағының төрағасы -- мереке құлкенов -- қазақ жазушылары
Аннотация: Мақалада өткен жылдың 8-12 желтоқсан күндері аралыңында Қытай Республикасының астанасы Бейжің қаласында өткен "Қазақ - Қытай қаламгерлері" атты халықаралық конференция аясында қос елдің шығармашылық одақтары өзара келісім жүргізіп, Қазақстан Жазушылары одағы Басқармасының Төрағасы Мереке Құлкенов пен Қытай Жазушылар одағы Төрағасының орынбасары У Ицинь ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылғандығы туралы баяндалған.

83.3(5Каз)
П 22
Пащенко, И.
    Литература как провайдер национального кода [Текст] / И. Пащенко // Казахстанская правда. - 2026. - 30 июня. - №120. - С. 4.
ББК 83.3(5Каз)

Рубрики: Литература Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
казахская литература -- национальная литература -- национальный код -- национальная идентичность -- культура чтения -- читающая нация -- историческая память -- духовные ценности -- культурное наследие -- современные писатели -- литературный процесс -- молодые авторы -- традиции -- глобализация -- Союз писателей Казахстана
Аннотация: Подписанный Главой государства Касым-Жомартом Токаевым Указ «О мерах по развитию культуры чтения и формированию читающей нации» подчеркивает особую роль книги в духовной жизни общества. О том, почему литература остается надежным хранителем исторической памяти и как современные авторы переосмысливают традиционные ценности, рассказал председатель правления Союза писателей Казахстана Мереке КУЛКЕНОВ.
Держатели документа:
ЗКУ

28.080(5Каз)
П 63

    Построение модели частоты и объема разливов нефтей и загрязнения окружающей среды [Текст] / С. Сырлыбеккызы, Е. Т. Нұрмаганбет, А. К. Серикбаева [и др.] // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 511-530
ББК 28.080(5Каз)

Рубрики: Общая экология Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Каспийское море -- казахстанский сектор Каспийского моря -- нефтяное загрязнение -- разливы нефти -- нефтяные отходы -- сероводород -- нефтепроводы -- коррозия трубопроводов -- спутниковый мониторинг -- месторождение Кашаган -- экологическая безопасность -- морская экосистема -- загрязнение воды -- биоразнообразие
Аннотация: Произведен анализ частоты разлив нефти и нефтяных отходов на территории Каспийского моря за последние 50-55 лет, с применением спутникового мониторинга. Результаты многочленных исследований указывают, что причиной разливов нефти является изношенность и коррозия нефтяных трубопроводов. Согласно исследованию, проведенному в статье, в Каспийском море наблюдаются также как антропогенные, так и естественные разливы нефти. В статье указаны потенциально опасные последствия утечек сероводорода (H₂S), в черте Казахстанского сектора Каспийского моря. Подчеркивается, что загрязнение воды и воздуха в результате таких утечек может привести к гибели морских организмов, снижению биоразнообразия и разрушению экосистем. Особое внимание уделяется уязвимости Каспийского моря, экосистема которого и так подвержена давлению из-за промышленной деятельности. Отмечается, что утечки H₂S способны нарушить воспроизводство рыбы, нанести ущерб рыболовству и негативно повлиять на здоровье людей, живущих вблизи месторождений. Присутствует необходимость применения устойчивых инженерных решений и материалов, используемые для обеспечения безопасности и долговечности трубопроводов на месторождении Кашаган, характеризующимся экстремальными условиями эксплуатации (агрессивная среда, высокая концентрация сероводорода и углекислого газа, высокие давления). Ключевым решением является использование биметаллических труб с коррозионностойким внутренним слоем, а также композитных материалов для повышения устойчивости к коррозии. Особое внимание уделяется технологиям сварки, предотвращающим образование микротрещин, и термообработке труб для устранения остаточных напряжений. Подчеркивается применение инновационных методов мониторинга и диагностики состояния инфраструктуры, включая системы дистанционного мониторинга и автоматизированные системы управления, для обеспечения безопасности и минимизации рисков утечек
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сырлыбеккызы, С.
Нұрмаганбет, Е.Т.
Серикбаева, А.К.
Джумашева, К.А.
Аманкешулы, Д.
Дедова, Т.В.
Искаков, Б.А.
Мерекеев, А.

85.313(2Тат)
М 92
Мухамбетжанова, А. А.
    Татар халықтарының музыкалық фольклоры мен ғұрыптарын зерттеу мəселелері [Текст] / А. А. Мухамбетжанова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 622-640
ББК 85.313(2Тат)

Рубрики: Татар халқының музыкалық мәдениеті

Кл.слова (ненормированные):
татар музыкалық фольклоры -- татар халқы -- этномузыкатану -- этнография -- дәстүрлі музыка -- музыкалық мәдениет -- түркі халықтары -- қазақ музыкалық мұрасы -- ноғай музыкалық мұрасы -- тұрмыс-салт жырлары -- бесік жыры -- балалар әндері -- ғұрыптық музыка -- Астрахань татарлары -- ноғай-қыпшақ мәдениеті -- музыкалық дәстүр -- импровизация
Аннотация: Бұл мақалада татар халқының музыкалық фольклоры мен салт-дəстүрлері этномузыкалық жəне этнографиялық тұрғыдан қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – татар музыкалық мəдениетінің жанрлық ерекшеліктерін анықтап, оның түркі халықтарының, əсіресе қазақ жəне ноғай халықтарының дəстүрлі музыкалық мұрасымен байланысын салыстырмалы əдіс арқылы талдау. Зерттеу барысында тарихи-этнографиялық деректер, музыкалық-фольклорлық материалдар жəне экспедициялық жазбалар пайдаланылды. Мақалада татарлардың тұрмыс-салт жырлары, жоқтау дəстүрлері, бесік жырлары, балалар əндері, тақмақтар, сондай-ақ үйлену жəне жерлеу рəсімдеріндегі музыкалық үлгілер талданады. Сонымен қатар Астрахань татарларының музыкалық фольклоры, олардың диалектілік ерекшеліктері мен ноғай-қыпшақ мəдени кеңістігімен байланысы қарастырылады. Зерттеу барысында татар əуендерінің поэтикалық-музыкалық құрылымы, ладтық жəне ырғақтық ерекшеліктері, орындаушылық дəстүрлері мен импровизациялық сипаты сипатталады. Еңбекте татар хореографиялық фольклоры да қарастырылып, «Кияусы», «Акчатыр» сияқты ғұрыптық билердің мазмұны, құрылымы жəне əлеуметтік-мəдени қызметі талданады. Сонымен қатар мерекелік дəстүрлер, ұлттық тағамдар, шай ішу мəдениеті, үйлену рəсімдері жəне диаспора жағдайында сақталған этномəдени тəжірибелер сипатталады. Зерттеу нəтижесінде татар музыкалық фольклорының көне қабаттары салт-дəстүрлік рəсімдерде сақталғаны жəне оның түркі халықтарының ортақ мəдени негізімен тығыз байланыста дамығаны анықталды. Сондай-ақ қазіргі жаһандану жағдайында татар музыкалық жəне хореографиялық мұрасын сақтау, жүйелеу жəне ғылыми тұрғыдан зерттеу этномузыкатану ғылымының маңызды бағыттарының бірі екендігі көрсетілді. Сонымен, татар этностарының музыкалық фольклоры халықтың тарихи жолын, дəстүрін, дүниетанымын көрсететін маңызды мəдени мұра болып табылады. Оны зерттеу ұлттық бірегейлік пен мəдениетаралық байланыстардың қалыптасу ерекшеліктерін анықтауға мүмкіндік береді. Сонымен бірге, бұл дəстүрлерді сақтау жүйелі зерттеуді, мəдени бастамаларды қолдауды, білімді жаңа ұрпаққа жеткізуді қажет етеді.
Держатели документа:
ЗКУ

63 (5Қаз)
С 92
Сүйінбай , Т.
    «Теңіз». Чернобыль. Желтоқсан: Ел құлағын елеңдеткен 1986 жылғы үш оқиға туралы эссе-естелік [Текст] / Т. Сүйінбай // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №167. - 4 қыркүйек. - Б. . 13.
ББК 63 (5Қаз)

Рубрики: Тарих

   История

Кл.слова (ненормированные):
1986 жыл -- михаил горбачев -- рональд рейган -- демократия -- атырау аумағы -- теңізшевройл -- мұнай бұрқағы -- м.келдыш -- меңдеш салихов халелұлы -- маңғыстау мұнайгаз -- массачусетс
Аннотация: 1986-ның жылашар түні, яғни, 1985 жылдың 31 желтоқсаны еді. КСРО Бас хатшысы Михаил Горбачев пен АҚШ Президенті Рональд Рейган екі елдің халқын теледидар арқылы алғаш рет Жаңа жыл мерекесімен алма-кезек құттықтады. Қайта құру мен демократия аясындағы «жаңаша ойлау идея­сы» әлем жұртшылығы алдында осылайша салтанат құрды.Жүзі жайдары, сөзі әдеттегідей жарқын да екпінді болғанмен КСРО Бас хатшысының көңілінде бір кірбің барын, бір түйткілдің тұрғанын кеңес одағының халқы сезбегенмен, ол америкалық әріптесіне жақсы мәлім-тін. Өйткені алты айдан бері… иә, алты айдан бері кеңес одағының мұнайлы Атырау аумағында №37 мұнай ұңғымасынан, 4 467 метр тереңдіктен зор қысыммен атқылаған мұнай тасқыны жер бетінде биіктігі 300 метрлік көмірсутекті отбұрқаққа айналып, жалын шашып жанып жатқан. Дүлей құбылыс кеңес адамының қолынан келген бар амалға бағынбады. Ең қызығы, Мексика шығанағынан мұндай тереңдіктен мұнай сорған америкалықтар техногендік тосын апаттың технологиялық жолмен тоқтату тәсілін өте жақсы білетін. Қол ұшын беруге қазір-әзір! Бірақ апатты өз күшімен жоймаққа жанталасқан кеңестік «намысты» ғалымдар кертартып, партия басшыларын «жоққа» сендіріп әлектенді-ай. Осы жылы қазақ өз басынан үш қасіретті оқиғаны өткізді. Сонымен...
Держатели документа:
БҚУ

82 (5Қаз)
Ж 11
Әділжан , Б.
    Таза өмір сүру тағылымы [Текст] / Б. Әділжан // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №161. - 27 тамыз. - Б. . 10.
ББК 82 (5Қаз)

Рубрики: Фольклор

   Фольклор

Кл.слова (ненормированные):
мереке нәбиұлы -- инженер-гидротехник -- бақыт назыкеқызы -- қазақстан баспасы -- күдері жолдыбайұлы -- майра абаева -- әзілхан нұршайықов -- мұхтар әуезов -- мәлік ғабдуллин -- жұмекен нәжімеденов -- саида жұмекенқызы
Аннотация: Адал өмір сүрудің өлшемі қандай? Жалпы, түзу ғұмыр кешудің бірыңғай қағидаты бар ма? Мереке Нәбиұлы мен Бақыт Назыкеқызының шаңырағында болып, емен-жарқын әңгімелескеннен кейін осы сұрақтарға жауап іздеп көрдім. Екеуі де адал еңбекті өмірінің өзегі санаған жандар. Қол жеткізген табысының бәріне маңдай терімен жетіп, қоғамға пайдасын тигізуді де өмірлік мұрат еткен. Бүгінде ұрпақ қызығын көріп отырған өнегелі жұптың жүріп өткен жолы – осы сауалға берілген ең көрнекі жауаптың бірі секілді.
Держатели документа:
БҚУ

75 (5Қаз)
Н 91
Нұрданбекұлы, Қ,
    Ат спортының алар асуы алда [Текст] / Қ, Нұрданбекұлы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №165. - 2 қыркүйек. - Б. . 10.
ББК 75 (5Қаз)

Рубрики: Спорт

   Спорт

Кл.слова (ненормированные):
ұлттық спорт күні -- наурызнама -- үлық мейрам -- танымдық-тағылымдық іс-шара -- ұлттық ойын -- түрлі сайыс -- еркебұлан ілиясов -- көшпелілер ойындары -- жамбы ату -- асық ату
Аннотация: Бүгін – Ұлттық спорт күні. Мем­­лекет басшысының қолдауымен «Наурыз­нама» тұжырымдамасы бекітіліп, ұлық мейрам 10 күн бойы танымдық-тағылымдық іс-шара аясында өтеді. Жылдан-жылға бұл мереке жалпыхалықтық парасатпен астасып келеді. 20 наурызды Ұлттық спорт күні деп бекітудің де мәні зор. Ұлттық ойындардың қарқынды дамуына ұлық мерекеде ұйымдастырылатын түрлі сайыстар зор серпін береді. Күн мен түн теңеліп, тіршілік атаулының түлеп, жаңаруымен тұспа-тұс келетін ұлттық спорт мерекесі ел ішін дүбірге бөлейді. Атаулы мереке қарсаңында Ұлттық спорт қауымдастығының прези­денті лауазымына жақында тағайындалған Еркебұлан ІЛИЯСОВПЕН сұхбаттасудың орайы келген еді.
Держатели документа:
БҚУ