Электронный каталог

63.3(5Каз)
Ш 98

    Шығыс Қазақстандағы шашыранды алтын кен орындарының ашылу тарихы [Текст] / Қ. Ш. Аубакирова, Н. Е. Сайлаубаева, Д. Ж. Жайлыбай [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 275-288.
ББК 63.3(5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан -- шашыранды алтын кен орындары -- алтын өндіру тарихы -- геологиялық барлау -- Алтай өңірі -- XIX–XX ғасыр -- тау-кен өндірісі
Аннотация: Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысында Шығыс Қазақстан өлкесіндегі шашыранды алтын кен орындарын ашылу тарихы патша үкіметінің алтын өндірісіне қатысты саясатымен байланысты екендігі көрсетіледі. Өлкедегі алтын кен орындарын іздеуге, барлауға жəне өндіру жұмыстарын жүргізуге үкіметтен рұқсат алған тұлғалар мен алтын іздеуші партияларға қатысты деректер келтіріледі. Мұрағат деректеріне сүйене отырып еліміздің шығысында ашылған шашыранды алтын кен орындарының географиялық жағынан орналасуы, алтынды жүйелерге бөлінуі қарастырылады. Сонымен қатар, кен орындардағы жуылған құм мен алынған алтын мөлшеріне қатысты статистикалық деректер де сараланады. Алтын кен орындарынның техникалық жағынан жабдықталуы сипатталады. Зерттеу жұмысының барысында қысқа мерзімде бұл өлкеде шашыранды алтын кен орындарының көп мөлшерде ашылғандығы жəне олардың үш ірі алтын жүйелерге бөлінгендігі, кен орындарындағы алтынның сипаты бірдей болғанымен, алтын қорының шоғырлануы жəне сынамасы жағынан əр түрлі болғандығы көрсетіледі. Сонымен қатар, кен орындарын ірі елді-мекендермен байланыстыратын қалыптасқан жолдардың болуы, кен орындарына жүк тасымалдаудың арзандығы сияқты факторлар да бұл өлкедегі кен орындарының жұмысына ықпалын тигізгендігі қарастырылады. Кейбір аудандарда алтын кен орындарының нашар жұмыс істеуі табиғи-климаттық жағдайлардың қаталдығымен жəне алтынды жауып жатқан беткі жыныстық қабаттың қалың болуы сияқты факторлармен байланысты болғандығы айқындалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аубакирова, Қ.Ш.
Сайлаубаева, Н.Е.
Жайлыбай, Д.Ж.
Адельчанов, Қ.С.
Жармұхаметов, Д.А.
Байгапанова, А.Б.

28.693.36
M76
Mizsei, E.
    Snake diversity and survey bias in Western Kazakhstan revealed by observed and modelled species richness [Текст] / E. Mizsei // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 420-430.
ББК 28.693.36

Рубрики: Герпетология

Кл.слова (ненормированные):
степные экосистемы -- регионы с дефицитом данных -- пробелы в пространственной выборке -- экологическая пригодность -- сообщества рептилий -- моделирование распространения -- картирование биоразнообразия -- определение приоритетов сохранения
Аннотация: Понимание закономерностей биоразнообразия в малоизученных регионах имеет важное значение для эффективного планирования природоохранной деятельности. Западный Казахстан, несмотря на обширные степные и полупустынные районы обитания, остается недостаточно документированным с точки зрения разнообразия рептилий. В этом исследовании мы собрали все доступные данные о встречаемости змей, полученные из полевых исследований и онлайн-хранилищ биоразнообразия, чтобы провести первую комплексную оценку видового богатства и систематической выборки по всему региону. Мы зарегистрировали 16 видов змей из 1143 наблюдений, но пространственное распределение записей было крайне неравномерным: более 80% ячеек сетки не были обнаружены. В результате наблюдаемое разнообразие было ограничено небольшим числом хорошо обследованных мест, что создало фрагментарную картину регионального разнообразия. Чтобы дополнить эти закономерности, мы составили пространственно-точные прогнозы видового богатства, используя комплексные модели распределения видов для наиболее представленных таксонов. Прогнозируемое богатство выявило широкие области экологической пригодности, особенно в северных частях региона, выходящие далеко за пределы известных мест регистрации. Наблюдаемое и прогнозируемое богатство умеренно коррелировали, однако оба они были в значительной степени связаны с затратами на отбор проб, что указывает на постоянную погрешность данных. Выявляя экологически подходящие, но плохо обследованные районы, наши результаты определяют четкие приоритеты для будущих полевых работ и выявляют существенные пробелы в знаниях о герпетофауне Западного Казахстана
Держатели документа:
ЗКУ

85.334
Ш 96
Шунайбекова, К. М.
    Театр «Эхо» сегодня [Текст] / К. М. Шунайбекова // Өркен. - 2025. - 26 желтоқсан. - №11. - Б. 16.
ББК 85.334

Рубрики: Драматический театр

Кл.слова (ненормированные):
театр «Эхо» -- Маргарита Владимировна Чечётко -- ЗКУ имени М. Утемисова -- Томас Манн -- Волшебная гора -- студенческая премьера -- театральная педагогика -- филологическое наследие -- Уральск -- преемственность поколений
Аннотация: И снова на сцене раскрыл свой занавес студенческий театр “Эхо” со своей премьерой «Волшебная гора» Томаса Манна. И этот спектакль был посвящен ушедшей недавно из жизни кандидату филологических наук, доценту Чечётко Маргарите Владимировне, которая являлась основоположником и режиссёром театра «Эхо», чью деятельность мы продолжаем сегодня. За свои 61 год педагогической деятельности в нашем университете, Маргарита Владимировна Чечётко посвятила себя науке, педагогике, образованию молодого поколения и конечно же воспитанию моральных, этических, душевных качеств человека на примере героев литературных произведений, оживляющихся на подмостках театра “Эхо”, девизом которого являлось “Играем и учимся”
Держатели документа:
ЗКУ

63
A12
Abdikhanova, A.
    Kazakh «Socialists»: from the history of the creation of the «Ush zhuz» party [Текст] / A. Abdikhanova, Zh. Akhmetova, M. Kasimbekova // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Р. 126-133.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Социалистическая партия «Уш жуз» -- К. Тогусов -- интеллигенция -- казахская автономия -- революция -- большевики -- национальное самосознание
Аннотация: В статье на основе архивных материалов и опубликованных научных исследований рассматриваются идеологические инициативы, программа и общие «социал-демократические» принципы партии «Уш жуза» – первой «социалистической» партии, созданной в казахской степи в начале XX века. В переломные моменты истории интерес общества к своему прошлому возрастает. Ведь именно в прошлом и истории мы ищем корни современных проблем, вопросы и возможные ответы на них, а также основу для прогнозирования будущего. История долгое время писалась в соответствии с интересами господствующей идеологии и не отражала в полной мере реальную жизнь и противоречивые процессы ее развития. Целью исследования является изучение истории становления Социалистической партии «Уш жуз» и в ее рамках проведение исследования истории национально-освободительных и демократических движений начала ХХ века.При этом одним из определяющих факторов поступательного развития исторической науки является осмысление деятельности представителей национально-освободительного движения, боровшихся за независимость и свободу.Проанализировать общественно-политическую деятельность представителей интеллигенции казахского общества на основе архивных документов и опубликованных научных исследований, а также определить «социалистическое» направление политической борьбы, которую вела партия «Уш жуз». Объективная оценка лидеров партии «Уш жуз», созданной в ответ на требования времени, их «мирной», а не «революционной» позиции и их роли на исторической сцене. Мы отмечаем, что деятельность, идейные инициативы и программные основы деятелей партии «Уш жуза», не исключавших себя и активно участвовавших в общественной жизни, являлись одним из важнейших моментов прошедшей истории нашей страны.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Akhmetova, Zh.
Kasimbekova, M.

63
У 84
Утемис, Н. У.
    ХХ ғасырдың I жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы: тарихи сабақтастықтар мен өзгерістер [Текст] / Н. У. Утемис, Б. С. Боранбаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 184-193
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Қаратөбе өңірі -- байларды тәркілеу -- ұжымдастыру -- кеңестік аграрлық саясат -- дәстүрлі мал шаруашылығы -- ашаршылық -- әлеуметтік құрылым -- демографиялық апат -- аймақтық тарих -- қуғын-сүргін
Аннотация: Бұл мақалада ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-саяси және экономикалық даму ерекшеліктері аймақтық деректер негізінде талданады. Зерттеу барысында 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс, 1917-1920 жылдардағы қоғамдық-саяси өзгерістер, кеңестік биліктің орнығуы және 1928 жылғы әкімшілік реформалар кезеңіндегі қоғамдық үдерістер қарастырылды. Соналы болысындағы көтеріліс жергілікті халықтың отарлық саясатқа қарсылығының көрінісі ретінде бағаланып, оның өңірдің саяси белсенділігінің артуына тигізген ықпалы айқындалды. 1928 жылғы әкімшілік-аумақтық негізде қайта құру нәтижесінде Қаратөбе ауданы құрылып, кеңестік басқару жүйесіне енгізілді. Архив құжаттары мен статистикалық деректер негізінде ауданның демографиялық ахуалы, шаруашылық құрылымы, сауда айналымы мен әлеуметтік инфрақұрылымы сараланды. Мал шаруашылығының басымдығы, егіншіліктің нашар дамуы және кооперативтік жүйенің енгізілуі экономикалық трансформацияның негізгі бағыттарын көрсетті. 1928 жылғы байларды тәркілеу науқаны мен күштеп ұжымдастыру дәстүрлі шаруашылық жүйесін күйретіп, әлеуметтік жіктелуді күшейтті және ашаршылықтың алғышарттарын қалыптастырды. Сонымен қатар саяси қуғын-сүргін мен соғыс жылдарындағы демографиялық ахуал өңірдің дамуына ұзақ мерзімді зардап әкелді. Қаратөбе ауданы мысалында кеңестік аграрлық реформалардыңаймақтық деңгейдегі салдары ғылыми тұрғыда тұжырымдалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Боранбаева, Б.С.

63
М 90
Мукашев, Б. А.
    Декабристы на уральской земле (по материалам мемуаров и свидетельств современников) [Текст] / Б. А. Мукашев // Вестник ЗКУ. - 2026. - №1. - С. 211-227.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
декабристы -- ссылка -- Уральская область -- каторга -- тайное общество -- политика России в Центральной Азии -- история и культура Казахстана -- экономические связи -- интеграция -- природные ресурсы -- этнография
Аннотация: Данная работа посвящена драматичным судьбам ссыльных декабристов, оказавшихся во второй четверти XIX века на землях Оренбургской губернии (преимущественно в границах современной Уральской области). Через биографические очерки В.Д. Вольховского, А.О. Корниловича, А.А. Жемчужникова, Г.С. Карелина и А.И. Левшина мы попытались раскрыть, чем жила эта «вольная ссылка» и какой след оставила в жизни региона. Разумеется, нашей целью было не просто перечисление заслуг, а поиск ответа на вопрос: насколько реальным было влияние этих людей на социальную эволюцию казахского общества?
Держатели документа:
ЗКУ