Электронный каталог

74
K49
Kismetova, G. N.
    Development of critical thinking in high school students through online reflective learning modules [Текст] / G. N. Kismetova, E. M. Iskalieva // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 30-38.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
геймификация -- рефлексивное обучение -- критическое мышление -- вовлеченность -- метапознание -- изучение иностранных языков -- Казахстан
Аннотация: Одной из актуальных задач современного образования является поиск эффективных методов, способствующих развитию критического мышления и самостоятельности обучающихся при изучении иностранных языков. Одним из таких подходов является интеграция геймификации и рефлексивного обучения. Геймификация направлена на повышение мотивации и вовлечённости посредством игровых элементов, а рефлексия обеспечивает осознание и анализ учебного процесса. В статье рассматриваются теоретические основы объединения данных подходов, а также их реализация в образовательном пространстве Казахстана. Автор раскрывает сущность геймифицированного рефлексивного обучения, описывает организационные принципы его внедрения и экспериментальные результаты, подтверждающие эффективность метода. Подчёркиваются преимущества сочетания игровых технологий и рефлексивных практик при обучении английскому языку младших школьников, направленные на развитие познавательной активности, критического мышления и автономности учащихся
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Iskalieva, E. M.

32.813
Ж 78

    Жоғары оқу орындарындағы қазақ тілі мен әдебиеті студенттерінің жасанды интеллект құралдарын қолдану арқылы сандық сауаттылығын қалыптастыру [Текст] / Д. О. Айтенова, Т. Қ. Омар, А. С. Умирзакова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 39-45.
ББК 32.813

Рубрики: Искусственный интеллект

Кл.слова (ненормированные):
цифрлық сауаттылық -- жасанды интеллектті пайдалану -- студенттер -- жасанды интеллект негізіндегі оқыту -- ЖИ
Аннотация: Бұл зерттеу жасанды интеллект (ЖИ) қолдану және оның оқу процесіне әсері тұрғысынан қазақ тілі мен әдебиеті білімі (ЖӘББ) студенттерінің цифрлық сауаттылық деңгейін бағалауға бағытталған. 33 ЖОО студентіне таратылған сауалнамалар арқылы бұл зерттеу студенттердің көпшілігі оқуда ЖИ негізіндегі қолданбаларды қолданғанын және олардың дәріс материалын түсінуде пайдалы екенін анықтады. Дегенмен, ЖИ-ді қолдану бойынша арнайы дайындық және оқытушылардың осы технологияны оқытуға интеграциялауға қатысуы тұрғысынан әлі де олқылықтар бар. Нәтижелер сонымен қатар студенттердің жалпы алғанда цифрлық сауаттылықты тіл үйренуде маңызды деп санайтынын, бірақ ЖИ көмегімен цифрлық платформалар арқылы берілген материалды түсінудегі қиындықтарды жеңуде әлі де қиындықтар бар екенін көрсетеді. Бұл зерттеу тіл үйренуде ЖИ-ді қолдануда үлкен әлеует болғанымен, студенттердің цифрлық сауаттылығын арттыру және тиісті оқытуды қамтамасыз ету үшін қарқынды күш-жігер жұмсау қажет деген қорытындыға келеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Айтенова, Д.О.
Омар, Т.Қ.
Умирзакова, А.С.
Рыскелдиева, Г. Д.
Жапишева, Ғ.Қ.

81
B29
Bashkatova, Yu. A.
    Somatic metaphors of war: cognitive patterns in russian and english-language media [Текст] / Yu. A. Bashkatova // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 46-54.
ББК 81

Рубрики: Языкознание

Кл.слова (ненормированные):
концептуальная метафора -- война – это тело человека -- медиадискурс -- антропоморфизация -- когнитивная лингвистика -- сравнительный анализ -- MIPVU -- соматические метафоры
Аннотация: Исследование посвящено сравнительному анализу концептуальной метафоры война – это тело человека в русском и англоязычном медиадискурсе. Актуальность работы обусловлена ключевой ролью метафор в осмыслении и эмоциональном восприятии военных конфликтов в медиа. Цель – выявить универсальные и культурно-специфические черты данной антропоморфной модели. На материале Национального корпуса русского языка и корпуса COCA с применением методики MIPVU показано, что, несмотря на общую когнитивную основу, реализация метафоры различается. Русский дискурс тяготеет к конкретным соматическим образам («хребет», «кровь», «лицо»), подчеркивая структурность и жертвенность. Английский – к абстрактным концептам (bodypolitic, soul, lifeblood), отражая системный взгляд на войну. Общей чертой является образ войны как болезни. Результаты значимы для лингвистики, политической коммуникации и медиаграмотности
Держатели документа:
ЗКУ

83
Н 11
Нұрманова, М. С.
    Түркі әдебиетіндегі сатираның жанрлық дербестігі мен эволюциясы [Текст] / М. С. Нұрманова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 63-68.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
сатира -- күлкі -- әзіл-оспақ -- әзіл феномені -- зерттеу материалдары -- Түркі әдебиеті
Аннотация: Бұл мақала түрік фольклорындағы әзіл-оспақ зерттеулерінің, әсіресе сатираға қатысты зерттеулердің саны мен сапасын бағалауға бағытталған. Біздің зерттеуіміз жан-жақты әзіл библиографиясын қамтамасыз етуді талап етпейді. Ол тиісті зерттеулер мен жарияланымдарды бағалауға негізделген. Бұл зерттеуде күлкінің табиғаты мен оның күлкі мен әзілден тыс атқаратын қызметтері қысқаша қарастырылып, соның ішінде түркі әлеміне назар аудара отырып, әзілге қатысты ғылыми зерттеулер мен жарияланымдар жүйелі түрде қарастырылады. Бұл зерттеудің негізгі мақсаттарының бірі – түркі тілдес халықтардың фольклорындағы әзіл-оспақ зерттеуінде қолданылған нақты тақырыптар мен тәсілдерге тоқталу. Бұл зерттеудің материалды көлемі негізінен әртүрлі институттарда жүргізілген докторантура мен аспирантурадан, ғылыми жиналыстардың жарияланымдарынан және ғылыми негізделген басылымдарға, кітаптарға және мерзімдік мақалаларға басымдық беріледі. Белгілі бір тақырыптарға арналған зерттеулерді библиографиялық және библиографиялық сындар арқылы талдау қазіргі жағдайды түсінуге көмектеседі және болашақ зерттеулерге бағыт береді. Алынған зерттеу материалдары екі түрлі тәсіл арқылы талданған. Библиографиялық зерттеулердің мазмұны мен әдістемесі туралы ақпарат берілсе, басқа зерттеулер олардың библиографиялық дәйексөздері арқылы біздің зерттеуімізге негізінен енгізілді
Держатели документа:
ЗКУ

81
Ж 20

    Жазылымға негізделген зерттеушілік оқыту: филология студенттері тәжірибесі [Текст] / П. А. Байтімбетова, Р. С. Рахметова, Ж. М. Жампейісова, Л. А. Нысанова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 75-80.
ББК 81

Рубрики: Филология

Кл.слова (ненормированные):
жазылым -- филология студенттері -- ғылыми стиль -- ресми құжаттар стилі -- жартылай ғылыми стиль -- іскерлік қарым-қатынас стилі
Аннотация: Жүйелі түрде ғылыми жұмыс жазу дағдысы теориялық біліммен қатар, тәжірибелік білімді ауадай қажет етеді. Академиялық жазу қазақ тілінің дербес саласына айналды. Бұл мақалада біз эмпирикалық зерттеулер жүргізу арқылы отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектеріне сүйенеміз. Нәтижесінде осы саланың дамуы мен қалыптасуының тарихын ашамыз. Мақаланың мақсаты - филолог студенттердің жазылым арқылы ғылыми танымын дамыту болып саналады. Мақаланың теориялық маңыздылығы жазудың даму негіздері мен теориясының қалыптасуына, сондай-ақ қазақ ғылымындағы академиялық жазудың қалыптасу тарихына, зерттеуіне мұрындық болады. Сонымен қатар, жазылымды қалыптастырудың алғышарттарын көрсету мақсатында тіл терминологиясы зерттеледі. Мақаланың тәжірибелік маңызы орасан зор. Сәйкесінше, мақалада зерттелген зерттеу нәтижелері университеттердегі үш деңгейлі білім беру жүйесінде (бакалавр, магистр және докторантура), студенттерге жаңа интеграцияланған ортада жазбаша қарым-қатынасқа түсуді үйретуде пайдалануға болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Байтімбетова, П.А.
Рахметова, Р.С.
Жампейісова, Ж.М.
Нысанова, Л.А.

63
A29
Akhan, Zh.
    Teaching of islamic sciences in schools and madrasas of the bukey horde under the religious policy of Tsarist Russia [Текст] / Zh. Akhan, Akıncı Meltem // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 88-96.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Букеевская Орда -- Царская Россия -- исламские науки -- медресе -- русско-казахская школа -- религиозная политика -- духовная колонизация
Аннотация: В статье комплексно рассматривается преподавание исламских наук в школах и медресе Букеевской Орды в контексте религиозной политики Царской России. С первой половины XIX века в Орде активно развивалась мусульманская система образования, организованная муллами и ходжами. Эти учебные заведения способствовали распространению грамотности и укреплению исламских ценностей среди населения. Однако российская администрация, стремясь ослабить влияние ислама, предприняла ряд мер, направленных на ограничение деятельности мусульманских школ. В период 1840–1870 годов власть внедрила государственный контроль над учебными заведениями, сократила роль вакуфов, открыла русско-туземные школы и ввела обязательное преподавание русского языка. В исследовании проанализированы инициативы Жангир-хана в сфере образования, влияние татарских мулл, деятельность первых русско-казахских школ и антиисламские реформы царизма. Особое внимание уделено тому, как система образования в Букеевской Орде постепенно приобрела колониальный характер и стала инструментом имперской идеологии. В статье также раскрывается значение мусульманских медресе в культурной и религиозной жизни казахов, а также механизмы духовной колонизации, применявшиеся российскими властями для подчинения туземного населения
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Akıncı Meltem

63
T44

    The Russian Empire’s attempts to control the religious life of the kazakh people in the 19th century [Текст] / Akıncı Meltem, Zh. Akhan, K. Yerimbetova, K. Auanassova // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 109-116.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Царская Россия -- казахи -- ислам -- религиозная политика -- христианство -- медресе
Аннотация: С конца XVIII века баланс сил в Евразийском регионе начал стремительно меняться. Особенно экспансионистская политика Российской империи, направленная на юг и восток, оказала прямое влияние на мусульманское население этих территорий. В этом контексте казахская степь стала стратегически и социокультурно значимым регионом, привлекшим внимание российских властей. Эти земли представляли интерес не только в геополитическом отношении, но и как центр имперской политики из-за особой религиозной идентичности мусульманского казахского общества, проживавшего здесь. С распространением ислама у казахов сформировалась самобытная религиозная и культурная структура. Однако с конца XVIII века эта структура оказалась под серьёзной угрозой: Россия создавала военные укрепления, перестраивала административные системы и стремилась подчинить своему контролю религиозное руководство. В этот период можно наблюдать, что российская администрация проводила систематическую политику, направленную не только на подрыв политического суверенитета местного населения, но и на ликвидацию его религиозной и культурной самостоятельности. Религиозная политика Российской империи, являющаяся основным предметом данного исследования, оказала непосредственное воздействие не только на религиозную жизнь казахского народа, но и на его социальное, культурное и образовательное развитие. Вмешательство России в деятельность религиозных институтов региона привело к маргинализации ислама в общественной сфере, подчинению религиозных лидеров государственной власти и ослаблению религиозных образовательных учреждений, таких как медресе. В этом отношении рассматриваемая тема предоставляет важную перспективу для понимания исторической трансформации казахского народа, а также возможность сравнительного анализа аналогичных процессов в более широком исламском мире.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Akıncı Meltem
Akhan, Zh.
Yerimbetova, K.
Auanassova, K.

63
К 23
Каримов, Қ. С.
    Өзбекәлі Жәнібековтің өмірі мен қоғамдық-саяси қызметі: тарихи деректерге негізделген зерттеу [Текст] / Қ. С. Каримов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 117-125.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Өзбекәлі Жәнібеков -- тарихи тұлға -- қоғамдық-саяси қызмет -- архив құжаттары -- деректану -- естеліктер -- мемуарлық деректер -- дереккөздік талдау
Аннотация: Соңғы жылдары отандық тарих ғылымында мемлекет пен қоғамға елеулі еңбек сіңірген тұлғалардың өмір жолын зерттеу басты бағыттардың біріне айналды. Ұлттық мүдде жолында қызмет атқарған қайраткерлердің өмірі мен олардың қоғамдық-саяси қызметі бүгінгі таңда өзекті ғылыми мәселелер қатарында қарастырылуда. Қазіргі таңда Қазақстан тарихында жеке тұлғалардың деректік негізде зерттелуі арқылы жаңа тарихи мәліметтерді ғылыми айналымға енгізу жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Солардың ішінде кеңестік кезеңдегі көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері Өзбекәлі Жәнібековтің өмір жолы мен атқарған қызметін зерттеу айрықша маңызға ие. Осы ғылыми мақалада Өзбекәлі Жәнібековтің өмірі мен қоғамдық-саяси қызметіне қатысты тарихи деректер жан-жақты қарастырылады.Ғылыми зерттеудің негізгі мақсаты – Өзбекәлі Жәнібековтің өмір жолы мен қоғамдық-саяси қызметіне қатысты деректерді (мұрағаттық құжаттар, естеліктер, мемуарлар, хаттар, жеке құжаттар және т.б.) кешенді түрде жинақтап, жан-жақты ғылыми талдау жүргізу болып табылады.Материалдар мен әдістер. Негізгі дереккөздер ретінде архивтік материалдар, тұлғаның өмірі мен қызметіне қатысты естеліктер, мемуарлар, хат-хабарлар, жеке құжаттар пайдаланылды. Зерттеу барысында тарихи мәні жоғары, мазмұны терең түрлі деңгейдегі деректерге талдау жүргізілді. Нәтижелер. Зерттеу нәтижесінде Өзбекәлі Жәнібековтің өмірі мен қоғамдық-саяси қызметіне қатысты бұрын белгісіз болып келген тың мәліметтер анықталды. Сонымен қатар, тұлға туралы естеліктерден үзінділер мен архивтік құжаттар ғылыми айналымға енгізіліп, олардың негізінде Жәнібековтің адамгершілік болмысы мен қызмет ерекшеліктері жан-жақты сипатталады.Қорытынды. Бұл зерттеу жұмысында Өзбекәлі Жәнібековтің өмір жолы мен қоғамдық-саяси қызметіне байланысты тарихи деректер кешенді түрде қарастырылып, соның нәтижесінде бұрын ғылыми айналымға енбеген жаңа мәліметтер анықталды
Держатели документа:
ЗКУ

63
A12
Abdikhanova, A.
    Kazakh «Socialists»: from the history of the creation of the «Ush zhuz» party [Текст] / A. Abdikhanova, Zh. Akhmetova, M. Kasimbekova // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Р. 126-133.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Социалистическая партия «Уш жуз» -- К. Тогусов -- интеллигенция -- казахская автономия -- революция -- большевики -- национальное самосознание
Аннотация: В статье на основе архивных материалов и опубликованных научных исследований рассматриваются идеологические инициативы, программа и общие «социал-демократические» принципы партии «Уш жуза» – первой «социалистической» партии, созданной в казахской степи в начале XX века. В переломные моменты истории интерес общества к своему прошлому возрастает. Ведь именно в прошлом и истории мы ищем корни современных проблем, вопросы и возможные ответы на них, а также основу для прогнозирования будущего. История долгое время писалась в соответствии с интересами господствующей идеологии и не отражала в полной мере реальную жизнь и противоречивые процессы ее развития. Целью исследования является изучение истории становления Социалистической партии «Уш жуз» и в ее рамках проведение исследования истории национально-освободительных и демократических движений начала ХХ века.При этом одним из определяющих факторов поступательного развития исторической науки является осмысление деятельности представителей национально-освободительного движения, боровшихся за независимость и свободу.Проанализировать общественно-политическую деятельность представителей интеллигенции казахского общества на основе архивных документов и опубликованных научных исследований, а также определить «социалистическое» направление политической борьбы, которую вела партия «Уш жуз». Объективная оценка лидеров партии «Уш жуз», созданной в ответ на требования времени, их «мирной», а не «революционной» позиции и их роли на исторической сцене. Мы отмечаем, что деятельность, идейные инициативы и программные основы деятелей партии «Уш жуза», не исключавших себя и активно участвовавших в общественной жизни, являлись одним из важнейших моментов прошедшей истории нашей страны.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Akhmetova, Zh.
Kasimbekova, M.

63
A17
Abubakir, M. N.
    The Alash Movement in Eastern Kazakhstan: Semey as a political and cultural centre of Kazakh national autonomy (1905–1920) [Текст] / M. N. Abubakir, Z. O. Dukenbaeva // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 134-144.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
движение Алаш -- Семей -- Алашорда -- национальная автономия -- Восточный Казахстан -- архивные источники -- съезды -- Гражданская война -- интеллигенция
Аннотация: В статье проводится комплексный анализ роли Алашского движения в Восточном Казахстане, особое внимание уделяется Семейскому региону как ключевому политическому и культурному центру национальной автономии в 1905–1920 гг. На основе архивных материалов, периодической печати и современных исследований рассматриваются процессы формирования национального движения, деятельность областных и уездных казахских съездов, создание правительства Алашорды и функционирование его восточного отдела. Особая роль Семейского города как временной столицы Алашской автономии раскрывается через изучение работы административных структур, формирования национального войска, принятия решений по земельному вопросу и развития просветительских инициатив местной интеллигенции.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Dukenbaeva, Z.O.