Электронный каталог

74.262.21
У 34
Узакбаева, Г. А.
    Құбылыстар негізінде математиканы оқыту тиімділігі [Текст] / Г. А. Узакбаева, Д. Қ. Мұрат // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 359-360.
ББК 74.262.21

Рубрики: Методика преподавания математики

Кл.слова (ненормированные):
Құбылыстар негізінде оқыту -- Математикалық модельдеу -- Функционалдық сауаттылық -- Пәнаралық интеграция -- Интерактивті технологиялар -- Аналитикалық ойлау -- Математика -- Қолданбалы математика
Аннотация: Мақалада «6В01520 – Математика (IP)» білім беру бағдарламасына енгізілген «Құбылыстар негізінде математика пәнін оқыту» пәнінің әдістемелік негіздері мен оқыту ерекшеліктері талданған. Автор абстрактілі математикалық ұғымдарды табиғи, әлеуметтік және техникалық құбылыстармен байланыстырудың дидактикалық артықшылықтарын негіздейді. Жұмыста математикалық модельдеу, графикалық талдау және интерактивті симуляциялар сияқты әдістердің студенттердің қолданбалы сауаттылығын арттырудағы рөлі қарастырылған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мұрат, Д.Қ.

65
П 60
Портнягина, Н.
    От идеи до бизнес-проекта [Текст] / Н. Портнягина // Казахстанская правда. - 2026. - 11 апреля. - №68. - С. 6.
ББК 65

Рубрики: Экономика

Кл.слова (ненормированные):
День науки -- Startup DNA Jective -- ЗКУ им. М. Утемисова -- студенческие стартапы -- искусственный интеллект -- технологическое предпринимательство -- экологический мониторинг -- Jective Hub
Аннотация: В рамках празднования Дня науки в Западно-Казахстанском университете им. М. Утемисова второй год подряд успешно проводится конкурс стартап-проектов Startup DNA Jective. По словам ректора ЗКУ Нурлана Сергалиева, данная инициатива подтверждает статус университета как центра развития науки и инноваций и является важной частью системной работы вуза по формированию современной образовательной и инновационной экосистемы, направленной на поддержку студенческих идей и их трансформацию в практико-ориентированные проекты. Startup DNA Jective демонстрирует устойчивую динамику развития и высокий уровень вовлеченности студентов в инновационную деятельность.
Держатели документа:
ЗКУ

32.813
B97
Busygina, A. L.
    Capabilities and limitations of artificial intelligence in developing students’ cross-cultural competence [Текст] / A. L. Busygina // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 5-12.
ББК 32.813

Рубрики: Искусственный интеллект

Кл.слова (ненормированные):
искусственный интеллект -- межкультурная компетенция -- Германия -- Европа -- межкультурная коммуникация -- образовательные технологии -- персонализация
Аннотация: Искусственный интеллект (ИИ) стремительно становится ключевым компонентом образовательной трансформации по всему миру, включая Европу. Его интеграция в процессы обучения и преподавания открывает новые возможности для формирования межкультурной компетенции (МКК) студентов, что является важнейшим навыком в многонациональной и глобализированной среде. В данной статье рассматриваются возможности и ограничения применения ИИ для развития МКК, с акцентом на Германию и Европейский Союз. Также проводится сопоставление современных европейских исследований с концептуальными идеями казахстанского ученого С. Кунанбаевой, чьи труды по межкультурной коммуникации служат теоретической основой для понимания процессов формирования компетенций в многоязычном контексте. В статье обобщаются результаты исследований за 2015–2024 годы, показывающие, как ИИ-платформы, виртуальный обмен, персонализированное обучение и иммерсивные технологии способствуют развитию культурной осведомлённости студентов и коммуникативных навыков, а также обозначаются этические, педагогические и технологические вызовы.
Держатели документа:
ЗКУ

32.813
У 52
Умбеталиева, А. Д.
    Жасанды интеллектіні қолданудың кейбір мәселелері (білім беру үдерісі мысалында) [Текст] / А. Д. Умбеталиева, С. Т. Ыбышова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 13-20.
ББК 32.813

Рубрики: Искусственный интеллект

Кл.слова (ненормированные):
жасанды интеллект -- ақпараттық қоғам -- ойлау түсінігі -- жеке-тұлға -- болашақ перспектива -- компьютерлік технология
Аннотация: Мақалада қазіргі жаһандану аясында маңызды мәселелердің бірі болып табылатын, жасанды интеллектіні қолданудың білім беру үдерінде қалай іске асып жатқандығы туралы қарастырылады. Бұл жерде ең алдымен жасанды интеллектіні білім беру саласында, нақтырақ айтқанда оқыту әдістерінде қолданудың кейбір мәселелері зерттеледі. Педагогикалық саланың білім алушылары үшін жасанды интеллект бойынша оқытуды чат-боттардан бастау ұсынылады, өйткені олар қарапайым, қолжетімді және тиімді құрал болып табылады. Студенттерге жасанды интеллектті пайдалану ерекшеліктерін, «ChatGPT» және «GigaChat» мүмкіндіктерін тәжірибеден өту кезінде (академиялық немесе өндірістік) зерттеуге және бақылау әдістерін қолдана отырып алынған нәтижелерді салыстыруға мүмкіндік беріледі.Бұл студенттерге жасанды интеллектті саналы түрде қалай пайдалану керектігін, оның шектеулерін түсінуді және оған негізделген интерактивті тапсырмалар жасауды меңгеруге және өзіндік дағдылар қалыптастырады. Осылайша, қазіргі қоғамда біз жасанды интеллекттің қарқынды дамуының куәсі болып отырмыз; оны қолданудың тиімділігі және жаңа мүмкіндіктерінің кейбір мәселелері білім беру мысалында қарастырылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ыбышова, С.Т.

Қуаныш, Қ. Г.
    Болашақ маманның тұлғалық дамуына құзыреттілік ұғымының әсері [Текст] / Қ. Г. Қуаныш, У. А. Жангазиева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 21-29.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
Тұлға -- студент -- білім беру -- жоғары білім -- құзыреттілік -- кәсіби құзыреттілік -- тұлғалық даму -- жоғары оқу орны -- кәсіби даму
Аннотация: Отандық білім беру жүйесін реформалаудың басым бағыты - бәсекеге қабілетті, өз бетінше шешім қабылдай алатын жоғары білікті мамандарды даярлау болып табылады. Қазіргі динамикалық қоғамда студенттердің тек теориялық базаны меңгеруі жеткіліксіз; олардан әлеуметтік қатынастардың жаңа жүйесіне тез бейімделу және өмірлік табысқа жету жолындағы икемділік талап етіледі. Осыған байланысты, соңғы жылдары жоғары мектепте білім алушылардың біліктілігін бағалауда құзыреттілік ұғымы орталық орынға ие болды. Мақалада заманауи жоғары мектеп жағдайында болашақ мамандардың тұлғалық және кәсіби өсуіне құзыреттілік тәсілдің тигізетін ықпалы қарастырылады. Автор білім беру нәтижелерін бағалаудағы жаңа парадигмаларды саралай отырып, студенттердің кәсіби ұтқырлығын дамытудағы жеке және әлеуметтік дағдылардың маңызын негіздейді. Зерттеу барысында құзыреттілік ұғымы пәнаралық тұрғыдан зерделеніп, оның маман иесінің ішкі әлеуетін іске асырудағы рөлі айқындалған. Жұмыстың негізгі түйіні ретінде құзыреттілік - бұл тек академиялық білім жиынтығы емес, тұлғаның өзгермелі ортада табысты қызмет етуіне мүмкіндік беретін кешенді қабілеті екендігі дәлелденеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жангазиева, У.А.

32.813
Ж 78

    Жоғары оқу орындарындағы қазақ тілі мен әдебиеті студенттерінің жасанды интеллект құралдарын қолдану арқылы сандық сауаттылығын қалыптастыру [Текст] / Д. О. Айтенова, Т. Қ. Омар, А. С. Умирзакова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 39-45.
ББК 32.813

Рубрики: Искусственный интеллект

Кл.слова (ненормированные):
цифрлық сауаттылық -- жасанды интеллектті пайдалану -- студенттер -- жасанды интеллект негізіндегі оқыту -- ЖИ
Аннотация: Бұл зерттеу жасанды интеллект (ЖИ) қолдану және оның оқу процесіне әсері тұрғысынан қазақ тілі мен әдебиеті білімі (ЖӘББ) студенттерінің цифрлық сауаттылық деңгейін бағалауға бағытталған. 33 ЖОО студентіне таратылған сауалнамалар арқылы бұл зерттеу студенттердің көпшілігі оқуда ЖИ негізіндегі қолданбаларды қолданғанын және олардың дәріс материалын түсінуде пайдалы екенін анықтады. Дегенмен, ЖИ-ді қолдану бойынша арнайы дайындық және оқытушылардың осы технологияны оқытуға интеграциялауға қатысуы тұрғысынан әлі де олқылықтар бар. Нәтижелер сонымен қатар студенттердің жалпы алғанда цифрлық сауаттылықты тіл үйренуде маңызды деп санайтынын, бірақ ЖИ көмегімен цифрлық платформалар арқылы берілген материалды түсінудегі қиындықтарды жеңуде әлі де қиындықтар бар екенін көрсетеді. Бұл зерттеу тіл үйренуде ЖИ-ді қолдануда үлкен әлеует болғанымен, студенттердің цифрлық сауаттылығын арттыру және тиісті оқытуды қамтамасыз ету үшін қарқынды күш-жігер жұмсау қажет деген қорытындыға келеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Айтенова, Д.О.
Омар, Т.Қ.
Умирзакова, А.С.
Рыскелдиева, Г. Д.
Жапишева, Ғ.Қ.

81
Ж 20

    Жазылымға негізделген зерттеушілік оқыту: филология студенттері тәжірибесі [Текст] / П. А. Байтімбетова, Р. С. Рахметова, Ж. М. Жампейісова, Л. А. Нысанова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 75-80.
ББК 81

Рубрики: Филология

Кл.слова (ненормированные):
жазылым -- филология студенттері -- ғылыми стиль -- ресми құжаттар стилі -- жартылай ғылыми стиль -- іскерлік қарым-қатынас стилі
Аннотация: Жүйелі түрде ғылыми жұмыс жазу дағдысы теориялық біліммен қатар, тәжірибелік білімді ауадай қажет етеді. Академиялық жазу қазақ тілінің дербес саласына айналды. Бұл мақалада біз эмпирикалық зерттеулер жүргізу арқылы отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектеріне сүйенеміз. Нәтижесінде осы саланың дамуы мен қалыптасуының тарихын ашамыз. Мақаланың мақсаты - филолог студенттердің жазылым арқылы ғылыми танымын дамыту болып саналады. Мақаланың теориялық маңыздылығы жазудың даму негіздері мен теориясының қалыптасуына, сондай-ақ қазақ ғылымындағы академиялық жазудың қалыптасу тарихына, зерттеуіне мұрындық болады. Сонымен қатар, жазылымды қалыптастырудың алғышарттарын көрсету мақсатында тіл терминологиясы зерттеледі. Мақаланың тәжірибелік маңызы орасан зор. Сәйкесінше, мақалада зерттелген зерттеу нәтижелері университеттердегі үш деңгейлі білім беру жүйесінде (бакалавр, магистр және докторантура), студенттерге жаңа интеграцияланған ортада жазбаша қарым-қатынасқа түсуді үйретуде пайдалануға болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Байтімбетова, П.А.
Рахметова, Р.С.
Жампейісова, Ж.М.
Нысанова, Л.А.

74
C73

    Comparative analysis of stem education practices in turkish and kazakh higher education [Текст] / Y. Seminar, Sh. U. Laiskhanov, T. Ukusheva, A. M. Atabayeva // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 287-299.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
STEM-образование -- критическое мышление -- исследовательские навыки -- географическое образование
Аннотация: Внедрение знаний STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) в современной системе высшего образования является одним из актуальных направлений развития критического мышления, исследовательских навыков и функциональной грамотности студентов. Применение STEM-ориентированных подходов, особенно в преподавании географии, способствует повышению качества образования за счёт комплексного анализа природных процессов, моделирования и использования цифровых технологий. В данном контексте сравнительный анализ опыта внедрения STEM-образования в Турецкой Республике и Республике Казахстан обладает значимой научной и практической ценностью. Целью исследования является сравнительный анализ опыта внедрения STEM-знаний в системе высшего образования Турции и Казахстана в контексте развития критического мышления и исследовательских навыков студентов, а также выявление актуальных вызовов и педагогических возможностей в преподавании географии. Исследование основано на качественной методологии с использованием методов документального и сравнительного анализа. В качестве источников были использованы официальные отчёты Департамента инноваций и образовательных технологий при Министерстве образования и науки Турецкой Республики, а также академический и практический опыт, накопленный в университетах Стамбула, Айдына, Хаджеттепе и Анкары. Дополнительно были проанализированы результаты экспериментальных исследований, проведённых в Стамбуле. Результаты исследования показали, что STEM-образование играет важную роль в формировании функциональной грамотности, критического мышления, навыков моделирования и исследовательских умений в процессе преподавания географии. Установлено, что международный проект Scientix, реализуемый в Турции, а также инициативы по созданию STEM-лабораторий при университетах способствовали систематическому развитию STEM-образования. Кроме того, сотрудничество между университетами и организациями общего среднего образования определено как значимый фактор эффективного внедрения STEM-подходов. Выявлено, что практика STEM-образования развивается в обеих странах, однако существуют различия в целях и методах обучения. Полученные результаты подтверждают, что рациональное использование современных цифровых устройств, виртуальных интерактивных карт и трёхмерных моделей в преподавании географии способствует повышению познавательной активности студентов и формированию предметных и метапредметных компетенций. Выводы исследования могут быть использованы для совершенствования STEM-образования в Республике Казахстан, а также для развития образовательной практики, ориентированной на формирование критического мышления, исследовательских навыков и функциональной грамотности студентов.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Seminar, Y.
Laiskhanov, Sh.U.
Ukusheva, T.
Atabayeva, A.M.

30.18
Г 67
Горбачева, В. А.
    Технологии разработки дизайна плаката: анализ конкурса плакатов [Текст] / В. А. Горбачева, А. А. Горбачев // Вестник ЗКУ. - 2026. - №1. - С. 416-423
ББК 30.18

Рубрики: Техническая эстетика. Промышленное искусство

Кл.слова (ненормированные):
дизайна плаката -- технологии дизайна -- принципы современного плаката -- построение композиции плаката -- конкурс экологического плаката
Аннотация: . В работе рассматриваются особенности композиционого построения плаката, комбинации его классически сложившихся форм с современными тенденциями развития жанра, влияния новых технологий, включая инструменты искусственного интеллекта, на примере конкурса плакатов студентов ЗКУ имени Махамбета Утемисова. Особое внимание уделяется принципам создания композиции, роли иллюстрации, заголовка и цветового решения в формировании выразительного и информативного плакатного решения. На примере студенческих работ анализируются современные формы развития жанра, включая интерактивные и мультимедийные форматы плаката через рекламную визуальную коммуникацию, бренд-дизайн, видео-плакаты, элементы айдентики. В условиях цифровой среды представленные произведения конкурсантов трансформируются из статического графического объекта в динамичную форму визуальной коммуникации, активно интегрированную в медиа-пространство и систему брендинга.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Горбачев, А.А.

63.4
К 96

    Кушаевские чтения в ЗКУ: диалог эпох и научных идей [Текст] // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - С. 2.
ББК 63.4

Рубрики: Археология

Кл.слова (ненормированные):
Археология -- Средневековая городская культура -- бассейн реки Урал -- городище Жайык -- Западный Казахстан -- Западно-Казахстанский областной центр истории и археологии -- научное наследие
Аннотация: В ЗКУ им. М. Утемисова прошли традиционные Кушаевские чтения - значимое научное мероприятие, объединяющее преподавателей, исследователей, студентов и всех, кто интересуется вопросами отечественной истории и археологии. Чтения посвящены памяти выдающегося ученого, археолога и исследователя Гаяза Абдулвалиевича Кушаева, чьи труды внесли весомый вклад в изучение историко-культурного наследия Казахстана.
Держатели документа:
ЗКУ