Электронный каталог

63.3 (5Каз)
А 93
Әубәкірова, Х.
    Халел Досмұхамедовтің ғылыми-ағартушылық қызметінің Ташкенттік кезеңі [Текст] / Х. Әубәкірова, Б. Еңсепов // Қазақ тарихы . - 2019. - №3(170). - Б. 20-21
ББК 63.3 (5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Халел Досмұхамедов -- Түркістан -- Ташкент -- ТАКСР -- Ақ жол -- Шолпан -- Сана -- Қазақ ағарту институты -- Ә.Диваев -- Т.Жүргенов
Аннотация: Мақалада авторлар Х.Досмұхамедовтің Түркістан АКСР-інің орталығы болған Ташкент қаласындағы ғылыми педагогикалық қызметіне талдау жасайды. Әсіресе, XX ғасырдың 20-30 жылдары Ташкент қаласында жұмыс жасаған Сана журналы, Қырғыз (қазақ) ғылыми комиссиясы мен Орта Азия мемлекеттік университетіндегі Х.Досмұхамедовтің атқарған қызметін ғылыми негізде саралайды
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Еңсепов, Б.

Қалшабаева, Б. К.
    Өзбекстан қазақстары: деректер мен зерттелу мәселелері [Текст] / Б. К. Қалшабаева // Отан тарихы. - 2019. - №1. - Б. 28-46
ББК 63(5каз)

Рубрики: История. Исторические науки

Кл.слова (ненормированные):
өзбекстан қазақтары -- зерттелу проблемалары -- деректер -- өзбекстан архиві -- Орта Азия -- Ташкент уезі
Аннотация: Мақала Өзбекстандағы қазақтардың этникалық тарихы, саны, орналасуы және мәдениеті жөніндегі зерттеулермен деректерге талдау жасауға арналған. Автор Өзбекстандағы қазақстардың қоныстану тарихы, саны, орналасуы, шаруашылығы, мәдениеті және жергілікті халықтармен араласуы нәтижесіндегі мәдениет ықпалдастығы мәселелері жөніндегі зерттеулер мен материалдарды талдайды. Сонымен қатар бұрындары ғылыми айналымға көп түспеген архив, статистикалық материалдарды кеңінен қолданады. Мақалада ХІХ ғ. Ресей патшалығының Орталық Азияны жаулап алуымен байланысты жүргізілген барлау, зерттеу жұмыстарындағы қазақстардың рулық құрамы, этникалық менталитеті, тұрмысы мен мәдениеті жөніндегі мәліметтер негізге алынады. Архив құжаттарындағы Кеңес дәуірі кезеңінде жүргізілген Орта Азия республикаларының этникалық территориясын межелеуге қатысты дау-дамай, оны шешу жолдары, статистикалық материалдар қамтылған. Келтірілген деректер мен зерттеулер Өзбекстандағы қазақтардың бір бөлегінің өз ата-мекенінде, ендігі бір бөлегі тарихи оқиғалар салдарынан барғандығын көрсетеді.
Держатели документа:
БҚМУ

65.26
Ж 78
Жолдасов, Т.
    ХV ғасырдағы Отырар қаласының ақша айналымы [Текст] / Т. Жолдасов, Қ. Шохаев // Мәдени мұра. - 2018. - №5. - Б. 65-70
ББК 65.26

Рубрики: Финансы

Кл.слова (ненормированные):
ақша айналымы -- саяси-экономика -- ортағасырлық қалалар
Аннотация: Археологиялық зерттеулер нәтижесінде табылған нумизматикалық материалдарға жүргізілген сараптамалық зерттеулер 15 ғ екінші жартысы мен 16 ғ басында Отырар нарығы түгелдей Темуридтер мен алғашқы Шайбаниттердің Самарқан,Хисар, ташкент, Құндыз т.б ақша сарайларында соғылған ақшалармен қамтылғандығын көрсетеді.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Шохаев, Қ.

63
О-57
Омарбеков, Т.
    Тахир хан [Текст] / Т. Омарбеков // Қазақстан патриоты. - 2019. - №3.-мамыр.-маусым. - Б. 5.
ББК 63

Рубрики: Тарих.

Кл.слова (ненормированные):
Тахир хан -- Қасым хан -- Жайық -- Ташкент -- қазақ хандығы -- Бұхара
Аннотация: МақалаТахир хан туралы.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ.

84(5каз)
Б 11
Бәкір, Ә.
    Шоқайдың қазасы хақында [Текст] / Ә. Бәкір // ANA TILI. - 2019. 19-25 қыркүйек. - №38. - Б. 5.
ББК 84(5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Мұстафа Шоқай -- Петербор -- Түркістан облысы -- алты алаштың ардақтысы -- саяси ғылым докторы, профессор Әбдіжәлел Бәкір -- кеңес өкіметі
Аннотация: Адамзат тарихында халқының асыл арманы, ұлттық мұраты мәңгілік серік болған, өзінің адамгершілік қырлары айқын, саналы жан иесінің іс-әрекеті өз кезіндегі билік жүйесінің сипатымен сәйкес келмей, шын күреске ұласып, оның ажалмен айқасатын сәттері аз болмаған. Мұстафа Шоқай Петерборда оқып жүрген кезінде бірнеше рет Ақмешітке келіп, Үкіметтің қоныс аудару мәселелеріне қатысты материал жинап, талай мәрте отаршылдық саясаттың озбырлығына душар болғанжергілікті халық өкілдерінің жері мен суын жаңа қоныстанушылар шеңгелінен құтқарып қалған болатын. Мұны жақсы білетін қала тұрғындары Мұстафаны алда Ташкентте ашылатын Түркістан өлкелік атқару комитетінің І-құрылтайына делегат етіп сайлаған еді. Бұл жолғы соғуының себебі - халықпен кездесу, риза көңілін, алға қойған мақсатын білдіру болатын.
Держатели документа:
БҚМУ

66.2
М 12
Магер, Ю.
    Ценральная Азия: добрососедство и сотрудничество в ХХІ веке [Текст] / Ю. Магер // Казахстанская правда. - 2019. - 3 декабря. - №233. - С. 1-2
ББК 66.2

Рубрики: Политика и современное политическое положение в целом

Кл.слова (ненормированные):
Первый Президент Н.А.Назарбаев -- Елбасы -- лидеров стран -- Центральной Азии -- Ташкент -- акценты и приоритеты -- общее видение
Аннотация: Первый Президент Казахстана - Елбасы Н.Назарбаев принял участие во второй консультативной встрече лидеров стран Центральной Азии, прошедшей в Ташкенте.
Держатели документа:
ЗКГУ

66
Л 28
Лаумулин , M.
    New dynamics of cooperation in Central Asia and the role of geopolitical factors. Новая динамика сотрудничества в Центральной Азии и роль геополитических факторов [Текст] / M. Лаумулин // Central Asias AFFAIRS quarterly analytical review. Центральная Азия ДЕЛА квартальный аналитический обзор. - 2019. - №3. - С. 7-18
ББК 66

Рубрики: Политика

Кл.слова (ненормированные):
региональное сотрудничество -- Центральная Азия -- геополитика
Аннотация: В последнее время пердпринимается попытка обосновать три во многом противоречащие друг другу версии активизации регионального сотрудничества в Центральной Азии. Сначала выдвигается тезис о том, что за этим стоят Узбекистан и Казахстан, "переформатирующие регион в своих интересах". При этом Ташкент якобы формирует "центральноазиатский рынок под себя". Затем утверждается, что укрепление взаимодействия в Центральной Азии является инструментом маневрирования стран региона и не означает поддержку с их стороны. Третья версия звучит так - "инициативу регионального сотрудничества необходимо рассматривать в рамках общего роста активности в регионе по сотрудничеству с США". Версий много, но насколько все они имеют отношение к реальности?
Держатели документа:
ЗКГУ

63
К 55
Қойгелді, М.
    М. Әуезовтың өмір жолындағы Орынбор және Ташкент кезеңдері. [Текст] / М. Қойгелді // Жас алаш. - 2020. - №31. - Б. 6-7
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
М. Әуезов -- Семей губерниясы -- А. Байтұрсынұлы -- Ташкент -- Орынбор -- Д. Қонаев
Аннотация: Жазушының қалыптасу жолында Орынбор және ташкенттік кезеңдердің болғанын ескерсек, бұл кезеңдегі оның өмір жолына қатысты фактілік материалдармен таныстыру.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

87
О-53
Олжабай , С.
    Құнанбай ұрпағы көрген қысастықтар [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №2. - Б. 37-49
ББК 87

Рубрики: Философия

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы-175 жыл -- Абайтану -- Абай мұрасы -- Шымкент қаласы -- Абай саябағы -- Халықаралық Абай клубы -- Нұрғали Әшімов -- Анарбек Орман -- Роллан Сейсенбаев -- мәңгілік мұра -- Тұрағұл -- М.Әуезоа -- Кәкітай Ысқақұлы -- Семей аспаны
Аннотация: 2007 жылдың қыркүйек айында Шымкент қаласындағы Абай саябағы ішінде «Халықаралық Абай клубының» облыстық филиалы ашалды. Филиал екі қабатты үйге орналасқан еді. Оның ашылу салтанатына сол кездегі облыс әкімі Нұрғали Әшімов пен Шымкент қаласының әкімі Анарбек Орман келді. Нұрғали Әшімов Абайдың бір өлеңін жатқа оқып, жиналғандарды риза етті. «Халықаралық Абай клубының» президенті, танымал жазушы Роллан Сейсенбаев сөйлеп, ақын мұралары мәңгілік екендігі туралы тұщымды ой-пікір айтты. Осы шаңырақта республикалық «Абай» ұлттық мәдени-әдеби апталығы дүниеге келді, ұлы ақынға арналған бөлме ашылды. Роллан Сейсенбаев ғимараттан сәл ілгері, күре жолдың бойына Тұрағұл Абайұлына арнап тұғыртас орнатты. Неге? Міне, бұл сол кезде айтылған әңгіме. Тұрағұл Абайдың Әйгерімнен туған баласы. 1876 жылы дүниеге келген ол жас кезінде ауыл молдасынан оқып, сауатын ашады. Кейін әкесіне еліктеп, өлең жаза бастаған. Аудармамен айналысқан. Кейіннен өздігінен ізденіп, орысша, арабша оқып, білімін жетілдіре түседі. 1904 жылы Кішік-Тобықты еліне болыс болып сайланады. Жастайынан әкесінің тәрбиесінде өскен ол Абай өлеңдерінің қай кезде, қандай жағдайда жазылғанын жақсы білген. 1909 жылы ағасы Кәкітай Ысқақұлымен бірге Абай өлеңдерін жинастырып, Санкт-Петербургте жеке кітап етіп бастырады. Ол сондай-ақ ақын шығармашылығының текстологиялық тұпнұсқасын қалпына келтіруге атсалысады. Мұхтар Әуезовтің өтініші бойынша «Әкем Абай туралы» деген естелік жазып береді. Мұның өзі ұлы жазушының ұлы еңбегінің жазылуына көмек болғаны анық. Семей аспанын сұр бұлт торлап тұрған еді. 1922 жылы осында Әлихан Бөкейхан мен Міржақып Дулатов тұтқынға алынады. Олармен аралас-құраластығы бар Тұрағұл да төрт ай түрме дәмін татады. Бірақ, бұл дауыл алдындағы өлі тыныштық еді. 1927 жылы ол қайта тұтқындалып, 1928 жылдың көктеміне дейін сонда жатады. Түрмеден босатқанмен, империя шеңгелі оны уысында ұстаған еді. Тұлпардың тұяғын Шымкентке жер аударады. Жер аударылған жанның жетіскен жері жоқ. Аш-жалаңаш жүреді. 1933 жылы Мұхтар Әуезовпен ретін тауып кездесіп, жұмыс тауып беруін өтінген екен. Ол Совнарком бастығы Ораз Исаевқа жолықтырған. Алайда, алай-дүлей заманның қитұрқылары қалтарыстарында Исаев оған көмек көрсете алмаған. Шымкентке қайтып келген Тұрағұл 1934 жылғы 6 наурыз күні 59 жасында жамбасы жерге тиеді. Оны сол кездегі Шымкент қаласындағы мұсылмандар зиратына жерлейді. Өкініштісі сол, бұл жерге кейіннен зауыт (қазіргі «Санто» дәрі-дәрмек шығару кәсіпорны) салынып кеткен. Осылайша Тұрағұлдың ұлы Ақыш пен қызы Мәкен аңырап қала берген. Сталиндік заманның зобалаңы мұны-мен де бітпейді. Тұрағұлдың Сақыпжамал деген әйелінен туған Жебрайыл (Жебеш) деген баласы әкесінің соңынан Шымкентке келеді. Ол Ташкентте оқитын еді. 1930 жылы ауыр науқастан қайтыс болады. Жебеш те сталиндік саяси науқанның құрбаны. Оны Тобықтының шолақ белсенділері Томск қаласында оқып жүрген жерінде үстінен арыз жазып, институттан шығартады. Н.Ежов, Ф.Голощекин тобының теп-кісі мұнымен де тоқтамаған. Абайдың немересі Құзайыр Мекайылұлы бай тұқымы ретінде жер аударылып, Фрунзе қаласына жіберіледі. Мұнда ол қара жұмысқа жегіледі. Осы қаладан соғысқа алынып, майданда қаза табады. Інісі Қалышер (екеуінің де шешесі Дәмежан) де ағасының кебін киген. Сірә, екеуі де Бішкектен әскерге алынса керек. Тұрағұлдың Зұбайыр деген 1907 жылы туған ұлы да «бай-феодалдың» баласы ретінде отбасымен жер аударылады. Әуелі Жамбыл облысының Мерке ауданында, сосын Шымкентте тұрады. Ташкентке бас сауғалап барады. 1933 жылы күзде Бішкекте қайтыс болады. Абайдың Ысқақ деген інісі болғаны белгілі. Сол Ысқақтың немересі Әрхам Кәкітайұлы да күншілдердің жаласымен қамалып, кейіннен Ташкент облысының «Қызыл партизан» колхозында жасы-рынып жүреді. Абайдың немересі Әубәкір Ақылбайұлы да өнерден құралақан болмапты. Ол да өлең жазған, ән шығарған. Майдақоңыр дауысты әнші де екен. Әубәкірді Абайдың інісі Оспан тәрбиелеген. Ұлы ақын осы немересін ерекше жақсы көрген деседі. Немересіне бағыт-бағдар, жөн-жосықты көп үйретіпті. Әйткенмен, Тұрағұл қамалған соң Әубәкірдің де басына қара бұлт төнеді. Оқырманға Шәкәрімнің тағдыры белгілі. Оны қайталап жатқымыз жоқ. Бірақ оның баласы Ғафурды түрмеде біреулер бауыздап өлтіргені жүрек шаншытады.
Держатели документа:
БҚУ

63
К 18
Камалов, А. К.
    У истоков казахстанского китаеведения: о жизни и творчестве К.Ш.Хафизовой [Текст] / А. К. Камалов // Отан тарихы. - 2019. - №2. - С. 52-63
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
китаеведение -- Казахстан -- Цинская империя -- дипломатия -- цивилизация
Аннотация: Статья рассматривает профессиональную деятельность одного из основоположников китаеведческой науки в Казахстане доктора исторических наук, профессора, академика КазНАЕН Клары Шайсултановны Хафизовой. Она характеризует основные этапы научной жизни исследовательницы, а именно обучение в Ташкентском государственном университете Узбекской ССР, языковую стажировку в Пекинском университете, обучение в целевой очной аспирантуре Института востоковедения АН СССР в Москве, а также показывает ее вклад в развитие китаеведения в Казахстане. Научные интересы К.Ш. Хафизовой сформировались в период обучения в Москве, когда она писала кандидатскую диссертацию по истории казахскоцинских отношений на основе анализа сведений китайских исторических сочинений цинской эпохи. В последующем ее интересы углублялись в ходе работы в Первом историческом архиве г. Пекина, в Ланьчжоуском торговом и Ланьчжоуском университетах, где она была приглашенным профессором. Наряду с углублением научных интересов К.Ш. Хафизова выходила на более высокие уровни обобщения, обращаясь к раскрытию дипломатических связей минской и цинской династий в Центральной Азии, диалогу цивилизаций между Центральной и Восточной Азии. В своих трудах К.Ш. Хафизова рассматривает народы и страны Центральной Азии как самостоятельный актор международных отношений, выступавший на исторической арене на равных с Китаем, мыслившим себя как центр Вселенной и всего мироздания и отвергавшим право некитайского мира на равные с ним отношения.
Держатели документа:
ЗКГУ