Электронный каталог

80/84(5каз)
Х 25
Хасан , С.
    Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 46-54
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
пушкинді қызықтырған қазақтар -- александр сергеевич пушкин -- жәңгір бөкейұлы -- орал казак әскері -- покатилов -- ақиқат журналы -- хасан серікқали
Аннотация: Александр Сергеевич сондағы Оралда болған үш тәуліктей уақыттың ішінде Орал Казак әскерінің әскери атаманы Покатиловтың қала орталығындағы қос қабатты сәулетті үйінде жатқан болатын. Ол да бұның бұрынғы кездесіп, талайғы шүйіркелесіп жүрген жоғары шенді әскерилерінің біріндей-ақ ақжарқын, адаммен жұғысқыш жан екен. Оның үстіне, Василий Осиповичтің өзі атақты ақын Александр Сергеевичке де мүлдем бөтен адам емес-ті. Ол кезінде жастай әскери адам болуды армандап, бертінде Екінші Петербург кадет корпусында оқыған еді. Ал, ол бертінде оны сәтімен бітірген соң, Неваның жағалауындағы бір әскери горнизонның артиллерияшылар бөлімшесінде біраз жыл қызмет атқарды. Оның ғасырдың басындағы Отан соғысы кезінде айрықша көзге түсіп, шенді, шекпенді болғандығы тағы бар. Түптеп келгенде, атаманның бұл кездегі Пушкиннің шығармашылығына деген өзіндік бір құрметі де ерекше еді. Покатилов ертеректе Петербургтегі зиялы қауым бас қосқан кештерде Александр Сергеевичтің сондағы қалың көпшіліктің қолқалауымен ортаға шығып, жаңа бір лирикалық жырларын шабыттана оқып, сондағы өзінің отырған ортасының ажары мен көркіне айналғандығына дейін де талай рет көзбен көрді. Па, шіркін, атақты Пушкинмен бір сәт қол берісіп амандасып, өзімен қайтара бір жүздесіп, оңашада бір тіл қатысу оның да көптен бергі іште жатқан бір асыл арманы еді ғой. Сол арманы өзін алдамағандығына шүкір десейші! Орал, шынында да, көне де, сұлу қала екен. Сол жылдың күзінде Орал Казак әскерінің наказной атаманы болып тағайындалатын Орал Казак әскерінің атаманы Покатилов Оралда ұлы ақынды өзі алдынан шығып, тиісінше қарсы алады. Бұндағы қауышу да Пушкиннің Оралға жеткенге дейінгі қауышуларының ешқайсысынан да еш кем болған жоқ. Сол жылдың 2-ші қазанында Пушкиннің өзінің әйеліне «…ондағы атаман мен казактар мені жақсы қарсалады, менің құрметіме екі мәрте қонақасы берді, олар менің денсаулығым үшін тост та көтерді…» деп үлкен толғаныс үстінде хат жазуының бір сыры да осында жатқан еді. Атаман бұл кезде өзінің қала сыртындағы саяжайынан қаладағы үйіне баруға енді ғана жинала бастаған болатын. Соған қарамастан, ол Пушкинді өзінің Шағанның етегіндегі орман-тоғайлы, бір шеті дариямен шектесіп жатқан саяжайына апарып, тиісінше сән-салтанатымен қонақ етті. Иә, сонда ғой, оның Пушкинге осыдан біраз жылдар бұрын ғана аң-құстар ғана мекен еткен бұл жабайы бақтың Орал казачествосы әскерінің саябағына айналдырылып, бұнда әртүрлі ағаш көшеттері отырғызылып, гүлзар баққа айналдырылғандығын айта келіп, бұл бақтың бертінде оралдықтардың арасында қарапайым ғана Хан тоғайы деп аталынып кеткендігін сөз ете қалғандығы! –Хан тоғайы? – Пушкинге сондағы атаманның әлгі сөздері тым тосын болып та естілген еді. –Иә-иә, Александр Сергеевич! – деді атаман өзінің сондағы қонақжай дастарханның басындағы әңгімесін әрі қарай да қызу түрде жалғастыра түсіп: – Бұл жәйден-жәй қойыла салған атау емес, бұл саялы бақтың ішінде кезінде Еділ мен Жайықтың аралығындағы ұланасыр сардалаға дейін келіп, Бөкей Ордасының негізін қалаған сұлтан Бөкей Нұралыұлы ақ патшаның құзырымен қазақ халқының сонау көне замандардан бергі салт-дәстүрлеріне сай, ақ киізге оралып, хан көтерілген. Бұл – бір, екіншіден, әлгі Бөкей хан өмірден өткен соң, оның орнына Астрахан қаласында, сондағы азаматтық губернатор Андреевскийдің үйінде жатып, орысша білім алған ұлы Жәңгір Бөкейұлы ресми түрде хан тағына отырғанда, әлі күнге дейін Ішкі (Бөкей) Орданы хан лауазымымен басқарып отырған ол да осы тоғайдың арасында тиісінше ақ киізге оралып, қалың елдің алдында хан көтерілген! Бір қарасаң, дәл сол кезде, яғни, осыдан тура он жылға жуық уақыт бұрын, дәл осы қазіргі сіз бен біз тұрған саябақта, бір жағынан, Жәңгір Бөкейұлы, бір жағынан, сондағы жас Жәңгірді хан сайламақ болып, сонау Орынбордан Оралға арнайы келген генерал-губернатор Эссеннің көздерінше, ала таңнан қала көгінен үш дүркін зеңбіректен сан рет оқ атылды. Иә, Александр Сергеевич, бұл тек сондағы Жәңгірді хан сайлау салтанатының тек алғашқы бір бастамасы ғана еді. Соның артынша-ақ, осы саябақтың ішінде халайықтың көз алдында Жәңгір Бөкеев ақ киізге оралып, оған Ішкі (Бөкей) Орданың ханы болып ресми түрде сайланғандығы туралы императордың Грамотасы салтанатты түрде табыс етіліп, үстіне сонау астаналық қаладағы ақ патшаның алтын сарайынан әкелінген бұлғын ішік жабылып, астына ақбоз ат мінгізілді.
Держатели документа:
БҚМУ

84(5каз)
У 68
Үркімбай, Р.
    Тәкең - сөзден сарай тұрғызып кеткен жазушы [Текст] / Р. Үркімбай // Аңыз адам . - Алматы, 2019. - №7(211). - Б. 29-30
ББК 84(5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Тәкен Әлімқұлов -- ақын -- жазушы -- суреткер -- Ақбоз ат романы -- қазақ әдебиеті -- Лермонтов -- орыс поэзиясы -- шығармашылық адам -- шаңқобыз
Аннотация: Тәкен Әлімқұловтың тағы бір ерекшелігі - шығармашылық адамдарының жан дүниесіне терең үңілгені. Тәкең - сөзден сарай тұрғызып кеткен жазушы. Жай сарай емес, күй күмбірлеп, сырнай сыңғырлап, шаңқобыз уілдеп тұратын сарай. Сол сарайының ою-өрнектері, олардың құбылып адам сезіміне әсер етуі ерекше. Әдебиетте барымташылар мен қарымташылардың образдары бірнеше мәрте жасалған. Ал ұрының ереше бейнесін жасаған осы Тәкең ғана. Яғни, Тәкен Әлімқұлов шығармалары тосын ойлар мен образдарға толы. Әрі қазаққа ғана тән қасиеттермен әдіптелген
Держатели документа:
БҚМУ

75.4
А 95
Ахмет, К.
    Тосын жаңалығы көп Токио олимпиадасы [Текст] / К. Ахмет // AIQYN. - 2019. - 31 шілде. - №116. - Б. 4
ББК 75.4

Рубрики: Олимпийские игры

Кл.слова (ненормированные):
ұлттық олимпиада -- спорт -- токио -- олимпиада ойындары -- miraitowa -- someity -- жапония
Аннотация: Қазаөстанның Ұлттық олимпиада комитеті ХХХІІ жазғы олимпиада ойындарына ресми шақырту алды. Әлем асыға күтетін спорт додасы Жапонияның Токио қаласында 2020 жылдың 24 шілдесінде басталып, 9 тамызға дейін жалғасады. Алдын ала жарияланған болжалды есеп бойынша, Токио Олимпиадасы 206 ұлттық олимпиада комитеті атынан қатысатын 11 090 спортшының басын қосады. Көп спортшының көздеген биігі, жанкүйердің асыға күтетін қызығы саналатын олимпиада ойындары 2020 жылы бәраз ерекшелігімен есте қалмақ
Держатели документа:
БҚМУ

Қабылқақ, А.
    Алаш бассыз қалмасын... [Текст] / А. Қабылқақ // Аңыз адам . - 2019. - №21. - Б. 30
ББК 84(5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Ресей әдебиеттанушысының пікірі -- Рахымжан Отарбаев -- сыр-сұхбат -- еске алу -- ұрпақ сағынышы -- ұлттық рух жаршысы -- әңгіме
Аннотация: Рахымжан Отарбаевтың "Бас" атты тосын романы 2011 жылдары жазылып біткен. Содан бері әлемнің бірнеше тілдеріне аударылып, шетелдерде жарық көргенмен, бұл роман қазақ оқырманымен осы күнге дейін қауыша қойған жоқ.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Шәйкен, А.
Ақсұңқарұлы, С.
Рахымжанұлы, Е.
Отарбаева, Қ.
Отарбаева, Ж.
Рахымжанқызы , А.
Дударев, В.

24
Е 85
Еспенбетова , Ш.
    Сыныптан тыс жұмыстарды өткізуде инновациялық сабақтарды ұйымдастыру тиімділігі [Текст] / Ш. Еспенбетова , А. Мурзакешова // Информатика негіздері. - 2020. - №1. - Б. 29 -32
ББК 24

Рубрики: Химия

Кл.слова (ненормированные):
сыныптан тыс -- инновациялық сабақтар -- ұйымдастыру -- тиімділігі -- байқау -- турнир -- эстафета -- КВН -- миға шабуыл -- тосынсый - сабақ
Аннотация: Мақалада сыныптан тыс жұмыстарды өткізуде инновациялық сабақтарды ұйымдастыру тиімділігі туралы мағлұмат берілген. Инновациялық сабақтарда әр түрлі әдістемелік, педагогикалық және психологиялық сипаттағы мақсаттарға жетуге болады. Дебат - сабақ тақырыбы,жақтаушы топ, сөздің кілті, критерийі, даттаушы топ т.б.түрлері бар.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Мурзакешова, А.

83
А 13
Абзал, Б.
    Ойы анық, бояуы қанық [Текст] / Б. Абзал // Qazaq adebieti. - 2021. - №5.- 5 ақпан. - Б. 10
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Ойы анық, бояуы қанық -- Жүрсін Ерман -- ақын -- 70 жас -- Жұмағұл-Шора -- Жүрсін ақындығы -- Тосын -- Арнау
Аннотация: Қазақтың өлең тағдырын сеніп тапсыруға болатын ақыны Жүрсін Ерман жетпістің жотасына шықты. «Жетпіске кім жетпей жатыр?» – дерсіз. Иә, келісемін. Бірақ мәселе әйтеуір жетуде емес, қалай жетуде ғой. Жетпіске ит мініп, ирек қамшылап та, тұлпар мініп, құлақ қайшылап та иек артуға болады. Жүрсін мырза осының соңғысына жатады. Қазір өз заманының классигі атанған Жұматай Жақыпбаев (Алла оның рухын шалқытсын) өлең жазуда сараңның сараңы болғанын білеміз. Бірақ неге «сараң» болғанын бұрын байыптамаппыз. Айыптаппыз. Сөйтсек, жомарттық дегеніміз төпеп жаза беру емес, бір соқсаң да иін қандырып, икемге келтіріп беру екен ғой. Әйтпесе, «қара өлеңнің қағаны» атанып, қазақша-орысшаны судай сапырған, сөз өнерінің қазынасын қоғадай жапырған Жұмағұл-Шора үйіп жазуға сөз, жиі жариялануға жол таппады деймісіз? Айналып келгенде, талғамға тіреледі бәрі.
Держатели документа:
БҚУ

83
Т 50
Тойшанұлы, А.
    "Қыпшақ аруының"сыры [Текст] / А. Тойшанұлы // Жас Алаш. - 2020. - №4. - 23 қаңтар. - Б. 6
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
қыпшақ аруының сыры -- Мағауин -- қазіргі қазақ прозасы -- әдебиет -- қазақ ұлтының рухы -- ұлтжандылық -- эстетикалық талғам
Аннотация: Алаштың аймаңдай тұлғасы, аса көрнекті жазушы М.Мағауиннің атам қазақтың XI ғасырдағы бахадүрлік өмір-тіршілігін толғайтын әйгілі "Қыпшақ аруы" хикаяты-тәуелсіздік дәуірде қазақ әдебиетіне тосын құбылыс әкелген сырлы дүние. Сол себептен де шығарманың сиясы кеппей жатып М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының жанынан құрылған "Жас ғалымдар" кеңесі "Қазіргі қазақ прозасы: М.Мағауин. "Қыпшақ аруы" деген тақырыпта пікір алмасу ұйымдастырылған еді. Біз сол жиында айтылған пікірлерді ешқандай өзгеріссіз оқырман қауымға ұсынғанды жөн деп таптық
Держатели документа:
БҚМУ

74.3
Б 60
Бижанова, С. Ж
    Сюжеттік-рөлдік ойындардың психикалық дамуы тежелген балалардың дамуына әсері [Текст] / С.Ж Бижанова // Тілашар.Түзету педагогикасы. - 2020. - №6. - Б. 6-7
ББК 74.3

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
ойындық,тосынсый әдістері,инсценировка,көркем мәтіндерді оқу,демалу жаттығулары
Аннотация: Мақалада отандық психологияда ойын мектеп жасына дейінгі балалардың жетекші дамытушы іс-әрекет жетекші болып саналатын жастағы баланың психикалық іс-әрекеттерін ұғынуға жетелейді
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ

63
Б 65
Бисембаева , Л. А.
    Жетісу қазақтарының күнделікті өміріндегі тосын құбылыстар (XIX ғас. II жартысы XX ғас. басы) [Текст] / Л. А. Бисембаева // Казахский национальный университет имени Аль-Фараби Вестник КазНУ Серия Историческая. - 2017. - №1. - Б. 231-236
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
тарих -- қоғам -- саясат -- ұлт -- мемлекет -- Қазақстан -- дәстүр -- қазақ -- отбасы -- сайлау
Аннотация: Мақалада революцияға дейінгі жетісу облысы қазақтарының күнелікті тұрмысына енген өзгерістер туралы баяндалады.
Держатели документа:
БҚМУ

Дайрабай, Т.
    Тазша баланын тосын тарихы (алаш арысы Жусипбек Басыгарин туралы бирер соз)/Т.Дайрабай / Т. Дайрабай // Ана тили. - 2011. - (¦3.- 20 кантар.- Б.5-6)

Рубрики: Тарих--КР

Кл.слова (ненормированные):
Би -- Жусип -- Басыгарин