Электронный каталог

74.262.22
Ш 98
Шыңғысова, А. Д.
    Физиканы оқытуда мультимедиалық құралдардың тиімділігі [Текст] / А. Д. Шыңғысова // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 385-386.
ББК 74.262.22

Рубрики: Методика преподавания физики

Кл.слова (ненормированные):
Мультимедиа технологиялары -- Визуализация -- Интерактивті симуляциялар -- Когнитивті теория -- Виртуалды зертханалар -- Абстрактілі ойлау -- Медиасабақ -- Динамикалық модельдеу -- физика
Аннотация: Мақалада физика сабақтарында мультимедиалық технологияларды қолданудың теориялық және әдістемелік негіздері зерделенген. Автор визуализация құралдарының абстрактілі физикалық концепцияларды (кванттық әсерлер, электромагниттік өрістер) түсінудегі рөлін негіздеп, олардың оқушылардың танымдық белсенділігі мен мотивациясына тигізетін әсерін талдайды.
Держатели документа:
ЗКУ

32.813
У 52
Умбеталиева, А. Д.
    Жасанды интеллектіні қолданудың кейбір мәселелері (білім беру үдерісі мысалында) [Текст] / А. Д. Умбеталиева, С. Т. Ыбышова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 13-20.
ББК 32.813

Рубрики: Искусственный интеллект

Кл.слова (ненормированные):
жасанды интеллект -- ақпараттық қоғам -- ойлау түсінігі -- жеке-тұлға -- болашақ перспектива -- компьютерлік технология
Аннотация: Мақалада қазіргі жаһандану аясында маңызды мәселелердің бірі болып табылатын, жасанды интеллектіні қолданудың білім беру үдерінде қалай іске асып жатқандығы туралы қарастырылады. Бұл жерде ең алдымен жасанды интеллектіні білім беру саласында, нақтырақ айтқанда оқыту әдістерінде қолданудың кейбір мәселелері зерттеледі. Педагогикалық саланың білім алушылары үшін жасанды интеллект бойынша оқытуды чат-боттардан бастау ұсынылады, өйткені олар қарапайым, қолжетімді және тиімді құрал болып табылады. Студенттерге жасанды интеллектті пайдалану ерекшеліктерін, «ChatGPT» және «GigaChat» мүмкіндіктерін тәжірибеден өту кезінде (академиялық немесе өндірістік) зерттеуге және бақылау әдістерін қолдана отырып алынған нәтижелерді салыстыруға мүмкіндік беріледі.Бұл студенттерге жасанды интеллектті саналы түрде қалай пайдалану керектігін, оның шектеулерін түсінуді және оған негізделген интерактивті тапсырмалар жасауды меңгеруге және өзіндік дағдылар қалыптастырады. Осылайша, қазіргі қоғамда біз жасанды интеллекттің қарқынды дамуының куәсі болып отырмыз; оны қолданудың тиімділігі және жаңа мүмкіндіктерінің кейбір мәселелері білім беру мысалында қарастырылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ыбышова, С.Т.

32.813
Ж 78

    Жоғары оқу орындарындағы қазақ тілі мен әдебиеті студенттерінің жасанды интеллект құралдарын қолдану арқылы сандық сауаттылығын қалыптастыру [Текст] / Д. О. Айтенова, Т. Қ. Омар, А. С. Умирзакова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 39-45.
ББК 32.813

Рубрики: Искусственный интеллект

Кл.слова (ненормированные):
цифрлық сауаттылық -- жасанды интеллектті пайдалану -- студенттер -- жасанды интеллект негізіндегі оқыту -- ЖИ
Аннотация: Бұл зерттеу жасанды интеллект (ЖИ) қолдану және оның оқу процесіне әсері тұрғысынан қазақ тілі мен әдебиеті білімі (ЖӘББ) студенттерінің цифрлық сауаттылық деңгейін бағалауға бағытталған. 33 ЖОО студентіне таратылған сауалнамалар арқылы бұл зерттеу студенттердің көпшілігі оқуда ЖИ негізіндегі қолданбаларды қолданғанын және олардың дәріс материалын түсінуде пайдалы екенін анықтады. Дегенмен, ЖИ-ді қолдану бойынша арнайы дайындық және оқытушылардың осы технологияны оқытуға интеграциялауға қатысуы тұрғысынан әлі де олқылықтар бар. Нәтижелер сонымен қатар студенттердің жалпы алғанда цифрлық сауаттылықты тіл үйренуде маңызды деп санайтынын, бірақ ЖИ көмегімен цифрлық платформалар арқылы берілген материалды түсінудегі қиындықтарды жеңуде әлі де қиындықтар бар екенін көрсетеді. Бұл зерттеу тіл үйренуде ЖИ-ді қолдануда үлкен әлеует болғанымен, студенттердің цифрлық сауаттылығын арттыру және тиісті оқытуды қамтамасыз ету үшін қарқынды күш-жігер жұмсау қажет деген қорытындыға келеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Айтенова, Д.О.
Омар, Т.Қ.
Умирзакова, А.С.
Рыскелдиева, Г. Д.
Жапишева, Ғ.Қ.

83
Н 11
Нұрманова, М. С.
    Түркі әдебиетіндегі сатираның жанрлық дербестігі мен эволюциясы [Текст] / М. С. Нұрманова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 63-68.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
сатира -- күлкі -- әзіл-оспақ -- әзіл феномені -- зерттеу материалдары -- Түркі әдебиеті
Аннотация: Бұл мақала түрік фольклорындағы әзіл-оспақ зерттеулерінің, әсіресе сатираға қатысты зерттеулердің саны мен сапасын бағалауға бағытталған. Біздің зерттеуіміз жан-жақты әзіл библиографиясын қамтамасыз етуді талап етпейді. Ол тиісті зерттеулер мен жарияланымдарды бағалауға негізделген. Бұл зерттеуде күлкінің табиғаты мен оның күлкі мен әзілден тыс атқаратын қызметтері қысқаша қарастырылып, соның ішінде түркі әлеміне назар аудара отырып, әзілге қатысты ғылыми зерттеулер мен жарияланымдар жүйелі түрде қарастырылады. Бұл зерттеудің негізгі мақсаттарының бірі – түркі тілдес халықтардың фольклорындағы әзіл-оспақ зерттеуінде қолданылған нақты тақырыптар мен тәсілдерге тоқталу. Бұл зерттеудің материалды көлемі негізінен әртүрлі институттарда жүргізілген докторантура мен аспирантурадан, ғылыми жиналыстардың жарияланымдарынан және ғылыми негізделген басылымдарға, кітаптарға және мерзімдік мақалаларға басымдық беріледі. Белгілі бір тақырыптарға арналған зерттеулерді библиографиялық және библиографиялық сындар арқылы талдау қазіргі жағдайды түсінуге көмектеседі және болашақ зерттеулерге бағыт береді. Алынған зерттеу материалдары екі түрлі тәсіл арқылы талданған. Библиографиялық зерттеулердің мазмұны мен әдістемесі туралы ақпарат берілсе, басқа зерттеулер олардың библиографиялық дәйексөздері арқылы біздің зерттеуімізге негізінен енгізілді
Держатели документа:
ЗКУ

81
Ж 20

    Жазылымға негізделген зерттеушілік оқыту: филология студенттері тәжірибесі [Текст] / П. А. Байтімбетова, Р. С. Рахметова, Ж. М. Жампейісова, Л. А. Нысанова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 75-80.
ББК 81

Рубрики: Филология

Кл.слова (ненормированные):
жазылым -- филология студенттері -- ғылыми стиль -- ресми құжаттар стилі -- жартылай ғылыми стиль -- іскерлік қарым-қатынас стилі
Аннотация: Жүйелі түрде ғылыми жұмыс жазу дағдысы теориялық біліммен қатар, тәжірибелік білімді ауадай қажет етеді. Академиялық жазу қазақ тілінің дербес саласына айналды. Бұл мақалада біз эмпирикалық зерттеулер жүргізу арқылы отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектеріне сүйенеміз. Нәтижесінде осы саланың дамуы мен қалыптасуының тарихын ашамыз. Мақаланың мақсаты - филолог студенттердің жазылым арқылы ғылыми танымын дамыту болып саналады. Мақаланың теориялық маңыздылығы жазудың даму негіздері мен теориясының қалыптасуына, сондай-ақ қазақ ғылымындағы академиялық жазудың қалыптасу тарихына, зерттеуіне мұрындық болады. Сонымен қатар, жазылымды қалыптастырудың алғышарттарын көрсету мақсатында тіл терминологиясы зерттеледі. Мақаланың тәжірибелік маңызы орасан зор. Сәйкесінше, мақалада зерттелген зерттеу нәтижелері университеттердегі үш деңгейлі білім беру жүйесінде (бакалавр, магистр және докторантура), студенттерге жаңа интеграцияланған ортада жазбаша қарым-қатынасқа түсуді үйретуде пайдалануға болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Байтімбетова, П.А.
Рахметова, Р.С.
Жампейісова, Ж.М.
Нысанова, Л.А.

81
Д 11

    Діни өлеңдердің поэтикалық құбылысы [Текст] / Ә. С. Шегебай, Г. Т. Әметова, А. К. Дүйсенбі, Б. С. Имангалиев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 81-87
ББК 81

Рубрики: Языкознание

Кл.слова (ненормированные):
діни поэзия -- Джалалуддин Руми -- Құдай ұғымы -- семиотика -- руханият
Аннотация: Бұл зерттеу діни поэзиядағы Құдай ұғымын зерттеуге бағытталған. Зерттеу барысында әлемнің әйгілі ақыны Джалалуддин Румидің поэзиясындағы құдайлық ұғымының семиотикалық тәсілі арқылы діни поэзияның құдіреті және оның постмодерндік руханият контексіндегі өзектілігі сарапталады. XIII ғасырдағы парсы сопысы және ақыны Руми махаббат (ишқ), шарап (мей) және сүйікті (ма'шуқ) сияқты тілдік белгілер арқылы имманентті және трансценденттік құдайлық туралы түсінік білдірді. Ролан Бартестің семиотикалық талдауын және Пол Рикердің герменевтикасын пайдалана отырып, бұл зерттеу Руми шығармаларындағы денотативтік, коннотативтік және мифологиялық қабаттарды қамтитын мағыналық құрылымдарды анықтайды. Зерттеу нәтижелері Руми поэзиясының қызметші мен Құдай арасындағы қарым-қатынастағы субъект-объект дихотомиясын бұзатынын және постмодерндік руханияттың ерекшеліктеріне, мысалы, діндарлық пен рухани бейімділікке, бірақ діни емес екеніне сәйкес келетін жеке рухани тәжірибелерді баса көрсететінін айшықтайды. Теориялық тұрғыдан алғанда, Руми поэзиясы ислам дәстүрі мен қазіргі заманғы философиялық дискурс арасындағы көпір қызметін атқарады, эстетикалық негізделген руханияттың балама моделін ұсынады. Бұл зерттеудің шектеуі аударылған мәтінді пайдалануда жатыр, сондықтан түсіндірмені тереңдету үшін түпнұсқа парсы мәтінімен одан әрі зерттеу ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шегебай, Ә. С.
Әметова, Г. Т.
Дүйсенбі, А.К.
Имангалиев, Б.С.

63
О-57
Омирханов, М. Е.
    Мұстақым Малдыбаевтың ағартушылық қызметі [Текст] / М. Е. Омирханов, Б. Ж. Атантаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 97-108.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Мұстақым Малдыбаев -- ағарту қызметі -- Ұлттық білім -- ұлт мұраты -- мәдениет -- қоғамдық даму -- Алаш -- тарих
Аннотация: Мақала ХХ ғасырдың басындағы қазақ ұлттық интеллигенциясының аз зерттелген өкілдерінің бірі – Мұстақым Малдыбаевтың (1887–1937) педагогикалық және қоғамдық-саяси мұрасын зерттеуге арналған. «Алаш» қозғалысының танымал қайраткерлерімен салыстырғанда, оның есімі жиынтық еңбектерде сирек аталады, сондықтан оның қызметін зерделеу ұлттық жаңғыру үдерістерін түсіну үшін ерекше маңызды. Жұмыста Малдыбаевтың өмірі мен қызметінің негізгі кезеңдері талданады: ұлттық мектептің қалыптасуына қатысуы, Мамания мектебі мен Семей мұғалімдер семинарындағы педагогикалық тәжірибесі, қазақ балаларына арналған алғашқы оқу құралдарын құрастыруы, сондай-ақ қоғамдық және мәдени ұйымдардағы белсенді еңбегі. Арнайы назар оның ұлттық жазудың дамуына, оқу орындарын ұйымдастыруға және мәдени бастамаларды насихаттауға қосқан үлесіне аударылады. Сонымен қатар, мақалада оның «Алаш» қозғалысындағы ағартушылық және саяси қызметі қарастырылады: съездерге қатысуы, земство мен ұлттық комитеттер құруы, Алаш-Орда қарулы күштерін ұйымдастыруы. Архивтік құжаттарды, мемуарлық деректерді, публицистиканы және жаңа историографияны талдау негізінде Малдыбаевтың қазақ қоғамын жаңғырту үдерісіндегі шығыс білім дәстүрлері мен еуропалық педагогикалық тәсілдерді ұштастырған ірі тұлға болғаны айқындалады. Алынған нәтижелер оның есімін ұлттық ағартушылық пен мәдени жаңғыру тарихының ажырамас бөлігі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Атантаева, Б.Ж.