Электронный каталог

76(5каз)
Ш 98
Шыңғысхан, Ж.
    "EGEMEN QAZAQSTAN" газетінің 100 жылдығы аталып өтілді [Текст] / Ж. Шыңғысхан // Qazaq. - 2019. - 22-29 қараша. - №46-47. - Б. 2
ББК 76(5каз)

Рубрики: Средства массовой информации (СМИ)

Кл.слова (ненормированные):
Нұр-Сұлтан қаласы -- ақпарат және қоғамдық даму министрлігі -- Ұшқын -- Егемен Қазақстан-100 жыл -- Қырымбек Көшербаев -- Н.Ә.Назарбаев -- Қасым-Жомарт Тоқаев -- Руханият -- Мерейтой -- Жастар жылы-2019 -- Еріктілер жылы-2020 -- Дәурен Абаев
Аннотация: 21 қараша күні Нұр-Сұлтан қаласында ҚР Ақпарат және қоғамдық даму миинстрлігінің ұйытқы болуымен бастауын "Ұшқыннан" алатын "Egemen Qazazstan" газетінің 100 жылдығы аталып өтілді. Ғасырлық межеге келген ел газетінің мерейтойына ҚР Тұңғыш Президенті - Елбасы Н.Ә.Назарбаев пен ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев құттықтау хатын жолдады. Салтанатты жиында бұл жылы лебіздерді Мемлекеттік хатшы Қырымбек Көшербаев жеткізді.
Держатели документа:
БҚМУ

63.3
Б 20
Балқыбек, Ә
    Мен Шыңғысхандай бола алмадым [Текст] / Ә Балқыбек // Мәдениет. - 2015. - №4. - Б. 8-11
ББК 63.3

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Шыңғысхан -- тарих -- қазақ -- Наполеон -- Бонапарт -- моңғол -- шежіре -- ұлы -- тұлға -- батыр
Аннотация: Отбасы мен жарға адалдық қасиеті жағынан келгенде Шыңғысхан бабамыз араға он ғасырдай уақыт салып барып та бізге үлгі болып қала бермек. Бүгінгі ұрпақтың Наполеон мен Жозефина, Цезарь мен Клеопатраның махаббатын ғана емес, Шыңғысхан мен Бөртенің сүйіспеншілігін де біліп өскені жөн.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

86
Ш 19
Шамахай, С.
    Шыңғысхан: тәңірлік сенім мен толеранттылық [Текст] / С. Шамахай, Ғ. Есім // Вестник КазНУ им. аль-Фараби = Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi. - Алматы, 2018. - №3(65). - Б. 53-67
ББК 86

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
Шыңғысхан -- тәңірлік -- шаманизм -- «Мәңгі Аспан» -- дін -- толеранттылық -- тарихи шығармасы -- Жамиғат ат тауарихы -- Түрік шежіресі -- Моңғолдың құпия шежіресі -- философия -- герменевтика
Аннотация: Мақалада көшпенділердің сонау шумерлер заманынан бері сабақтасып келе жатқан мыңдаған жылдар тарихы бар Тәңірлік дінінің ХІІІ ғасырдағы ахуалы мен Шыңғысхан ықпалымен Мәңгі Аспан (Тәңірі) ретінде даму ерекшелігі, оның жасаған діни-философиялық тұжырымы, дінге деген толерантты қатынасы жайлы талданады. Шыңғыс хан заманында моңғолдардың тәңірлік нанымына өзгерістер енгізілді. Мәселен, тәңірлік дінінде жұмақ пен тозақ ұғымдары болмады. Алайда олардың сауап жинауға талпынысы тек Шыңғыс ханның арнайы шақыртуымен келген Әулие Чан Чунның үгіттеуімен құдайлық іліммен байланысты туындады. Бұл кезеңде моңғолдардың діни көзқарасы өзінің биік шыңына жетіп, мәңгі аспанның монотеистік сенімін құрды. Шыңғыс хан тәңірлікті негізге ала отырып, Мәңгі Аспан (Тәңір) идеясын теория дәрежесінде қорытып, қолдана білді. Ол Көкте – Мәңгі Аспан (Тәңірі), Жерде – Қаған қағидасын қалыптастырды. Қағида бойынша Аспан (Тәңір) әлемдегі шексіз ерік, биліктің жалғыз Құдайы. Ол өзінің шапағатымен Қағанды қолдайды. Қаған тәңір атынан билік етіп, аспан жарлығын жер бетіне жүзеге асыруға міндетті. Қаған өз парасатының, харизмасының көмегімен аспан қалауына, шапағатына бөлене алады. Жоғарыда бір аспан тәңірі болса, жерде бір ғана қаған болуға тиіс. Яғни, моңғол ханы «Күн шығыстан күн батысқа дейінгі аспан астындағы барша елді басқаруға тиіс» – еді. Сонымен қатар, Шыңғысхан діни толеранттылықты ұстанды. Ол либералды заң нормаларын қалыптастырды. «Барлық діндер бірдей құрметке лайық, бірақ олардың бірде-бірі үстемдік ете алмайды» деген талап болды. Бұл талап Шыңғыс хан дүниеден өткен соң да, ұрпақтан-ұрпаққа сабақтасып, жалғасын тапты. Шыңғыс ханның кіші ұлы Толуйдың жұбайы ақын, мемлекеттің ірі саясаткері Сорқақтани бегім, Мөңке хан бұл ережені өз өмірінің қағидасы етеді. Мақалада Шыңғыс ханның тұжырымдары мен қағидаларын дәлелдеу үшін дереккөздер ретінде «Моңғолдың құпия шежіресі» атты тарихи шығармасы, Рашид ад диннің «Жамиғат ат тауарихы», Әбілғазы ханның «Түрік шежіресі», Шығыс және Батыс елдерінен Шыңғыс ханның арнайы шақыртуымен келген, оның көзі тірісінде кездесіп, жүздескен және кейінгі тақ мұрагерлерімен тікелей қарым-қатынаста болған әулие, ойшыл, қайраткер, саяхатшылардың (даостық монах Чан Чун, Елуй Чуцай, Пэн Дай мен Сюй Тин, монах Джовани дель Плано Карпини, елші Гильом де Рубрук, венециялық көпес Марко Поло) жол жазбалары алынды. Мақаланың мақсаты тәңірлік діннің Шыңғыс хан заманындағы дамуы мен өзгерісі, Шыңғыс ханның діни ұстанымы, сабақтастығы туралы деректер бойынша компаративистикалық, мәдени-философиялық талдау жасау. Талдау барысында Мәңгі Аспан (Тәңір) сеніміне қатысты тың ойлар мен пікірлер ұсынылды. Тақырыпты талдау барысында гуманитарлық және философиялық білімдерде кеңінен қолданылатын, тарихилық пен логикалықтың өзара байланысы, тарихи-компаративистикалық, абстрактылықтан нақтылыққа өту, жалпыдан жекеге өту, герменевтика іспетті тәсілдердің бірлігі қамтылады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Есім, Ғ.

85(5каз)
М 90
Мұқанова, С.
    Сәулет өнерінің тарланы [Текст] / С. Мұқанова // Ana tili. - 2022. - №15.-14-20 сәуір. - Б. 8
ББК 85(5каз)

Рубрики: Өнер

Кл.слова (ненормированные):
Сәулет өнерінің тарланы -- Шота Ыдырысұлы Уәлиханов -- 90 жыл -- Өміржолы -- Казграждансельпроект -- Халықтар дос­тығы монументі -- Ажалдан да құдіретті -- Таспен жазылған симфония
Аннотация: Осы бір көктемнің шуақты күндері көрнекті қоғам қайраткері, Қазақстанға еңбек сіңірген сәулетші, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, «Құрмет» және ­«Парасат» ордендерінің иегері, Қазақстан әлеуметтік Ғылымдар Академиясының академигі, Халықаралық Шығыс Елдері сәулет академиясының академигі, Қазақстан Республикасы көркемөнер академиясының академигі, Әлемдік Шыңғысхан академиясының құрметті Президенті, Көкшетау Мемлекеттік университетінің құрметті профессоры, Қазақ мемлекеттік сәулет-құрылыс академиясының академиялық профессоры, Қазақстанның бейнелеу өнеріне қосқан үлесі үшін тәуелсіз «Тарлан» сыйлығының иегері, ­профессор Шота Ыдырысұлы Уәлиханов 90 жасқа толар еді.
Держатели документа:
БҚУ

63
Ж 91
Жұртбай, Т.
    Кіндігін таспен кескен тас тағдырлы тұлға. [Текст] / Т. Жұртбай // Егемен Қазақстан . - 2022. - №92. -18 мамыр. - Б. 12
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
түркітанушы -- ғалым -- профессор -- Қаржаубай Сартқожаұлы -- көне түркі жазба ескерткіштері
Аннотация: Мақала Халықаралық Шыңғысхан Академиясының академигі Қаржаубай Сартқожаұлының көне түркі жазба ескерткіштері туралы еңбектері жайында болады.
Держатели документа:
БҚУ

63
Б 18
Байтұрсынұлы, Д.
    Шыңғысханның шындығын ашқан ғалым. [Текст] / Д. Байтұрсынұлы // Қазақ әдебиеті. - 2022. - №35. -9 қыркүйек. - Б. 22
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
шыңғысхантанушы -- Шыңғыс хан тарихы -- Тілеуберді еңбектері
Аннотация: Мақала шыңғысхантанушы Тілеуберді Әбенайұлының он томдық "Шыныңа көш, Тарих! Шыңғыс хан кім?" атты еңбектері туралы.
Держатели документа:
БҚУ

85.33
А 15
Әбіш, М.
    "Жошы хан": Елдік пен бірлік мұраты [Текст] / М. Әбіш // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 26 маусым. - №120. - Б. 1,9.
ББК 85.33

Рубрики: Театр

Кл.слова (ненормированные):
Жошы хан -- Шыңғысхан -- билеген хандар -- сахна -- Спектакль «Шыңғыс ордасы» -- Қазақ ордасы -- өнер -- пьеса
Аннотация: Тарих қой­науына көз салсақ, Ел билеген хандар еске түседі. Тым әріден тар­қат­­сақ, Жошы ұлысы. Жо-жоқ, Жошыдан бұрын атағы алты қырдан асқан Шыңғысханды айтуымыз керек.
Держатели документа:
БҚУ