Электронный каталог

83
М 91
Мүтитегі, З.
    Азаматтығы бір төбе, Ақындығы бір төбе [Текст] / З. Мүтитегі // Орал өңірі. - 2025. - №87.- 2 қазан. - Б. 7.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
ақын, журналист айсұлу қадырбаева 75 жаста -- қаратөбе ауданы -- қоскөл ауылы -- алматы қаласы -- абай атындағы -- қазақ педагогикалық институт -- филология факультеті -- азат қозғалысы -- алғашқы жинақ -- айсұлу ханым -- иманға жүгін, ей пенде! -- парыз -- барып қайт, балам ауылға
Аннотация: Мақалада ақын, журналист Айсұлу Қадырбаева туралы айтылған. Ақынның өлеңдері Қазақстан мен Түркия баспаларында жарық көрді. Ақынның өлеңдері поэзия әлеміне өзгеше бір рең алып келді.

63
Р 95
Рысбеков, Т.
    Оралдағы 1991 жылғы Қыркүйек оқиғасы жөнінде не білеміз? [Текст] / Т. Рысбеков // Орал өңірі. - 2025. - №75.- 16 қыркүйек. - Б. 12,13
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
қазақсатн -- орал -- 1991 жыл -- қыркүйек оқиғасы -- орал облысының басшысы -- н. есқалиев -- казак -- шетел ауторлар -- шейн о рурк -- альберт ситон -- джон бернес ур -- бондаренко и -- долейши и -- фокин -- еңбектері -- орталық неге үнсіз болды? -- мәскеу -- ресей -- м. горбачев -- казактардың көздегені не еді? -- а. качалин -- огни приуралье -- жайық -- елек өзендері
Аннотация: 1991 жылдан тәуелсіз Қазақстанның жаңа тарихи беттері басталады. Бұл кезеңді саралай отырып, оның соқпақты жолдарын бүгінгі ұрпаққа ұғындыру, іркілістер мен ізденістерді, жасалған істерді ой елегінен өткізу қажеттілігі туындайды. Уақыт мерзімі жағынан тәуелсіздігіміздің отыз жылдығымен қатарлас, тарихи алатын орны жағынан маңызды, бірақ көп жағдайда ескерусіз қалатын Оралдағы Қыркүйек оқиғасы жөніндегі жағдайды оқырман қауымға ұсынғалы отырмыз." Бұл тек біздің облысқа тиесілі, республика тарихына не қатысы бар?" деген пікірлер де болуы мүмкін. Баса айтатын жағдай - біртұтас қазақ тарихының өзі аймақтық тарихтан басталады. Бұл оқиға тәуелсіз Қазақстанның басынан өткерген алғашқы сындарының бірі, территориялық біртұтастығымызға бағытталған тегеурін болатын.
Держатели документа:
БҚУ

66
Б 48
Берікқожа, С. Қ.
    Қазақстан Республикасындағы жастар саясатының құқықтық негіздері: өзекті мәселелері және жетілдіру жолдары [Текст] / С. Қ. Берікқожа // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 139-143.
ББК 66

Рубрики: Политика

Кл.слова (ненормированные):
жастар саясаты -- Қазақстан -- мемлекеттік бағдарлама -- заң -- жастар құқығы -- әлеуметтік кепілдіктер -- тәуелсіздік -- нормативтік-құқықтық актілер
Аннотация: Мақала Қазақстандағы мемлекеттік жастар саясатының дамуын тарихи тұрғыдан қарастырады. Қазақстан тәуелсіздігін алғаннан кейін жастарға арналған заңдар мен нормативтік-құқықтық актілер бірнеше рет қабылданған. Алғашқы құжат — 1991 жылғы «Қазақ КСР-дегі мемлекеттік жастар саясаты туралы» заң — экономикалық өту кезеңіндегі нормативтік акт ретінде қалыптасты. 1999 жылы жастар саясатының тұжырымдамасы бекітіліп, оның аясында жастардың адамгершілік, рухани, әлеуметтік-экономикалық дамуы, білім, еңбек және денсаулық сақтау саласындағы құқықтары, сондай-ақ халықаралық мәдени және ғылыми үдерістерге қатысу мәселелері қарастырылды. 2004 жылы қабылданған «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясаты туралы» заң жастар санатын 14–29 жас аралығында белгілеу арқылы оларды жеке әлеуметтік демографиялық топқа бөлуге, мемлекеттік кепілдіктер мен құқықтар беруге мүмкіндік туғызды. 2015 жылы заңға енгізілген өзгерістер мен толықтырулар мемлекеттік жастар саясатын жетілдіруге бағытталды.
Держатели документа:
ЗКУ

5
К 18
Қамиева, Н. Е.
    Атырау өңірінен шыққан алғашқы қазақ дәрігерлері (ХХ ғ. басы) [Текст] / Н. Е. Қамиева // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 158-162.
ББК 5

Рубрики: Медицина

Кл.слова (ненормированные):
Атырау өңірі -- қазақ дәрігерлері -- ХХ ғасыр -- медициналық қызмет -- жұқпалы аурулар -- мал шаруашылығы -- көшпелі өмір -- санитарлық-гигиеналық жағдай -- қазақ қоғамы -- денсаулық сақтау
Аннотация: Мақала ХХ ғасырдың басында Атырау өңірінен шыққан алғашқы қазақ дәрігерлерінің қызметі мен қазақ қоғамындағы медицинаның дамуы мәселесін зерттейді. Кеңес өкіметі орнағанға дейін қазақ халқының тұрмыс-тіршілігі мал шаруашылығына байланысты көшпелі өмір салтымен сипатталды, бұл аурулардың кең етек алуына және халықтың денсаулығына кері әсер етті. Сол кезеңде жұқпалы аурулар — бурцуеллез, туберкулез, түйнеме, құтыру, туляремия және т.б. — қазақтар арасында жиі кездесіп, олардың өмір сүру жағдайын қиындатты. Патша өкіметі отар аймағында медициналық көмек көрсетуді жеткілікті деңгейде ұйымдастырмағандықтан, халықтың денсаулығын сақтау мәселесі шешілмей қалды. Мақалада алғашқы қазақ дәрігерлерінің осы қиындықтарға қарамастан халыққа медициналық көмек көрсетудегі рөлі мен олардың кәсіби қызметі қарастырылады.
Держатели документа:
ЗКУ

63.4
У 86
Утубаев, Ж. Р.
    Солтүстік-Шығыс Арал маңы қола дəуірі ескерткіштері: кезеңделуі жəне жаңа зерттеулер [Текст] / Ж. Р. Утубаев, Ы. С. Құрманиязов, С. Ж. Рахимжанова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 206-217.
ББК 63.4

Рубрики: Археология

Кл.слова (ненормированные):
Тарих -- археология -- деректер -- Арал -- қола дəуірі -- мəдениеттер -- ескерткіштер
Аннотация: Мақалада Арал маңы қола дəуірі мен ерте темір дəуірі ескерткіштерінің қысқаша зерттелу тарихы қарастырылған. 2024 жылдың далалық маусымында жаңадан ашылған ескерткіштер төңірегіндегі зерттеулер, соңғы уақыттағы Солтүстік Арал маңы жəне Арал маңы Қарақұмындағы ашылып жатқан ашық аспан астындағы, апаттық қола дəуірі мен ерте темір дəуірі қоныстары мен қорымдары алғашқы нəтижелері мерзімделу мəселесі қарастырылып отыр. Жаңадан ашылған нысандар Қызылорда облысы Арал жəне Қазалы аудандары аумағында орналасқан, қазіргі таңда ежелгі адамдардың Арал маңы аймағында қалдырған ескерткіштерін тұрақты зерттеу нəтижесінде жеткілікті дерекнамалық база жасақталып отыр. қола дəуірі мен ерте темір дəуірінің ондаған қоныстары ашылып, зерттелуде, сондай-ақ, осы кезеңінде аймақта болған негізгі тарихи- мəдени процестерді түсіндіруге мүмкіндік беретін археологиялық материалдарға талдау жасалды. Соған қарамастан, біз назар аударып отырған хронологиялық кезеңдегі өмір сүрген тайпалардың тіршілік ету жүйесі мен экономикалық жəне əлеуметтік-рухани қызметінің қалыптасу ерекшеліктеріне байланысты бірқатар мəселелердің басы ашық күйінде қалып отыр. Аймақтың тарихи дамуы Арал маңының аталған кезеңдерде кезеңіндегі экологиялық үдерістердің өзгеру динамикасымен тығыз байланысты болып отыр.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Құрманиязов, Ы.С.
Рахимжанова, С.Ж.

63
О-57
Омирханов, М. Е.
    Мұстақым Малдыбаевтың ағартушылық қызметі [Текст] / М. Е. Омирханов, Б. Ж. Атантаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 97-108.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Мұстақым Малдыбаев -- ағарту қызметі -- Ұлттық білім -- ұлт мұраты -- мәдениет -- қоғамдық даму -- Алаш -- тарих
Аннотация: Мақала ХХ ғасырдың басындағы қазақ ұлттық интеллигенциясының аз зерттелген өкілдерінің бірі – Мұстақым Малдыбаевтың (1887–1937) педагогикалық және қоғамдық-саяси мұрасын зерттеуге арналған. «Алаш» қозғалысының танымал қайраткерлерімен салыстырғанда, оның есімі жиынтық еңбектерде сирек аталады, сондықтан оның қызметін зерделеу ұлттық жаңғыру үдерістерін түсіну үшін ерекше маңызды. Жұмыста Малдыбаевтың өмірі мен қызметінің негізгі кезеңдері талданады: ұлттық мектептің қалыптасуына қатысуы, Мамания мектебі мен Семей мұғалімдер семинарындағы педагогикалық тәжірибесі, қазақ балаларына арналған алғашқы оқу құралдарын құрастыруы, сондай-ақ қоғамдық және мәдени ұйымдардағы белсенді еңбегі. Арнайы назар оның ұлттық жазудың дамуына, оқу орындарын ұйымдастыруға және мәдени бастамаларды насихаттауға қосқан үлесіне аударылады. Сонымен қатар, мақалада оның «Алаш» қозғалысындағы ағартушылық және саяси қызметі қарастырылады: съездерге қатысуы, земство мен ұлттық комитеттер құруы, Алаш-Орда қарулы күштерін ұйымдастыруы. Архивтік құжаттарды, мемуарлық деректерді, публицистиканы және жаңа историографияны талдау негізінде Малдыбаевтың қазақ қоғамын жаңғырту үдерісіндегі шығыс білім дәстүрлері мен еуропалық педагогикалық тәсілдерді ұштастырған ірі тұлға болғаны айқындалады. Алынған нәтижелер оның есімін ұлттық ағартушылық пен мәдени жаңғыру тарихының ажырамас бөлігі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Атантаева, Б.Ж.