База данных: Статьи ППС
Страница 20, Результатов: 199
Отмеченные записи: 0
191.
Подробнее
26.23
Z99
Іnfluеnсе оf fоg оn thе lеvеl оf аtmоsphеrіс pоllutіоn іn Еаst Kаzаkhstаn fоr thе pеrіоd 2014-2024 [Текст] / А. Аldаbеrgеnоvа, B. Kаpsаlyаmоv, N. Khаrlаmоvа [и др.] // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 431-439.
ББК 26.23
Рубрики: Метеорология и климатология
Кл.слова (ненормированные):
туман -- городской туман -- Усть-Каменогорск -- атмосфера -- загрязнение -- синоптическая ситуация -- окружающая среда -- испарение воды -- водоем -- Иртыш -- токсичный воздух
Аннотация: В статье представлен пространственно-временной анализ повторяемости туманов по данным из Казахстана, в Восточно-Казахстанской области за период 2014-2024 гг. Также рассматривается влияние туманов на загрязнение воздуха в городах региона. Туманы в Восточном Казахстане наблюдаются в течение всего года. В холодное время года отмечается большое количество туманных дней. В Усть-Каменогорске туманы наблюдаются в X, XI и ІІ месяцах из двенадцати. Синоптические условия во время тумана включают в себя поле с низким градиентом, теплый сектор и центр высокого давления. Определенный процент (80%) приходится на синоптический период, в течение которого наблюдаются туманы. Во время туманов очень часто происходит загрязнение воздуха. Уровень загрязнения атмосферы снижается по направлению к юго-западной периферии антициклона. В случае тумана предельно допустимая концентрация часто определяется в первую очередь в соответствии с ПДК. Например, количество H2S (сероводорода) составляет почти половину всех примесей.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аldаbеrgеnоvа, А.
Kаpsаlyаmоv, B.
Khаrlаmоvа, N.
Іdrіshеvа, Zh.
Sеіkhаn, A.
Z99
Іnfluеnсе оf fоg оn thе lеvеl оf аtmоsphеrіс pоllutіоn іn Еаst Kаzаkhstаn fоr thе pеrіоd 2014-2024 [Текст] / А. Аldаbеrgеnоvа, B. Kаpsаlyаmоv, N. Khаrlаmоvа [и др.] // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 431-439.
Рубрики: Метеорология и климатология
Кл.слова (ненормированные):
туман -- городской туман -- Усть-Каменогорск -- атмосфера -- загрязнение -- синоптическая ситуация -- окружающая среда -- испарение воды -- водоем -- Иртыш -- токсичный воздух
Аннотация: В статье представлен пространственно-временной анализ повторяемости туманов по данным из Казахстана, в Восточно-Казахстанской области за период 2014-2024 гг. Также рассматривается влияние туманов на загрязнение воздуха в городах региона. Туманы в Восточном Казахстане наблюдаются в течение всего года. В холодное время года отмечается большое количество туманных дней. В Усть-Каменогорске туманы наблюдаются в X, XI и ІІ месяцах из двенадцати. Синоптические условия во время тумана включают в себя поле с низким градиентом, теплый сектор и центр высокого давления. Определенный процент (80%) приходится на синоптический период, в течение которого наблюдаются туманы. Во время туманов очень часто происходит загрязнение воздуха. Уровень загрязнения атмосферы снижается по направлению к юго-западной периферии антициклона. В случае тумана предельно допустимая концентрация часто определяется в первую очередь в соответствии с ПДК. Например, количество H2S (сероводорода) составляет почти половину всех примесей.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аldаbеrgеnоvа, А.
Kаpsаlyаmоv, B.
Khаrlаmоvа, N.
Іdrіshеvа, Zh.
Sеіkhаn, A.
192.
Подробнее
26.35
Т 11
Түркістан облысының аумағындағы гидрохимиялық көрсеткіштер бойынша жер үсті суларының сапасына экологиялық мониторинг жəне болжау [Текст] / З. А. Бұқарбай, Г. У. Бектуреева, А. Н. Тілеуберді, Р. Ж. Кожагалиева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 533-541.
ББК 26.35
Рубрики: Гидрогеология
Кл.слова (ненормированные):
жерүсті сулары -- гидрохимиялық талдау -- экологиялық мониторинг -- су сапасы -- экологиялық болжау -- Түркістан облысы -- гидрохимиялық көрсеткіштер
Аннотация: Мақалада Түркістан облысының жер үсті суларының гидрохимиялық көрсеткіштері негізінде олардың экологиялық жағдайына жүргізілген мониторинг пен су сапасын болжау нəтижелері баяндалған. Зерттеу 2023–2024 жылдар аралығындағы бақылау деректеріне сүйеніп, аймақтың негізгі су нысандарын – Сырдария, Келес, Арыс, Бадам, Ақсу, Бөген өзендері мен Шардара су қоймасын қамтыған. Талдау нəтижелері өзен суларының гидрохимиялық құрамының кеңістіктік жəне уақыттық тұрғыда айтарлықтай өзгеретінін көрсетті. Көптеген су нысандарында аммоний иондары, сульфаттар, магний, қалқыма заттар жəне жалпы фосфор концентрацияларының рұқсат етілген нормативтерден тұрақты түрде асып кететіні анықталды. Ең жоғары экологиялық тəуекелдер Келес пен Арыс өзендеріне тəн, ал Сырдария, Бөген жəне Шардара су қоймасы соңғы кезеңде су сапасының жақсарғанын байқатты. Ақсу өзені зерттеу кезеңі бойы жоғары сапалы сулар санатына (I класс) жатқызылды. Алынған нəтижелер антропогендік жүктемені азайту, ағынды суларды тазарту жүйелерін жетілдіру жəне бақылау желісін кеңейту бойынша кешенді шаралардың қажеттілігін көрсетеді. Жер үсті сулары сапасының болжамы қосымша табиғатты қорғау іс-шаралары болмаған кезде проблемалы учаскелерде тұрақсыздықтың сақталуын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бұқарбай, З.А.
Бектуреева, Г.У.
Тілеуберді, А.Н.
Кожагалиева, Р.Ж.
Т 11
Түркістан облысының аумағындағы гидрохимиялық көрсеткіштер бойынша жер үсті суларының сапасына экологиялық мониторинг жəне болжау [Текст] / З. А. Бұқарбай, Г. У. Бектуреева, А. Н. Тілеуберді, Р. Ж. Кожагалиева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 533-541.
Рубрики: Гидрогеология
Кл.слова (ненормированные):
жерүсті сулары -- гидрохимиялық талдау -- экологиялық мониторинг -- су сапасы -- экологиялық болжау -- Түркістан облысы -- гидрохимиялық көрсеткіштер
Аннотация: Мақалада Түркістан облысының жер үсті суларының гидрохимиялық көрсеткіштері негізінде олардың экологиялық жағдайына жүргізілген мониторинг пен су сапасын болжау нəтижелері баяндалған. Зерттеу 2023–2024 жылдар аралығындағы бақылау деректеріне сүйеніп, аймақтың негізгі су нысандарын – Сырдария, Келес, Арыс, Бадам, Ақсу, Бөген өзендері мен Шардара су қоймасын қамтыған. Талдау нəтижелері өзен суларының гидрохимиялық құрамының кеңістіктік жəне уақыттық тұрғыда айтарлықтай өзгеретінін көрсетті. Көптеген су нысандарында аммоний иондары, сульфаттар, магний, қалқыма заттар жəне жалпы фосфор концентрацияларының рұқсат етілген нормативтерден тұрақты түрде асып кететіні анықталды. Ең жоғары экологиялық тəуекелдер Келес пен Арыс өзендеріне тəн, ал Сырдария, Бөген жəне Шардара су қоймасы соңғы кезеңде су сапасының жақсарғанын байқатты. Ақсу өзені зерттеу кезеңі бойы жоғары сапалы сулар санатына (I класс) жатқызылды. Алынған нəтижелер антропогендік жүктемені азайту, ағынды суларды тазарту жүйелерін жетілдіру жəне бақылау желісін кеңейту бойынша кешенді шаралардың қажеттілігін көрсетеді. Жер үсті сулары сапасының болжамы қосымша табиғатты қорғау іс-шаралары болмаған кезде проблемалы учаскелерде тұрақсыздықтың сақталуын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бұқарбай, З.А.
Бектуреева, Г.У.
Тілеуберді, А.Н.
Кожагалиева, Р.Ж.
193.
Подробнее
26.82
К 11
Қызылорда облысының ландшафттарына антропогендік əсерді геоэкологиялық бағалау [Текст] / Н. Е. Рамазанова, М. Ө. Аябекова, Ж. М. Карагойшин, А. Е. Аяпбекова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 542-550.
ББК 26.82
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
ландшафт -- геожүйе -- геоэкологиялық бағалау -- антропогендік əсер -- геоақпараттық жүйе -- қашықтан зондтау -- интегралдық əдіс -- геоэкологиялық тұрақтылық
Аннотация: Мақалада Қызылорда облысы ландшафттарының антропогендік əсердің деңгейіне кешенді геоэкологиялық баға беру нəтижелері ұсынылған. Зерттеу əдістемесі интегралдық тəсілге негізделіп, алты негізгі көрсеткішті қамтиды: халықтың тығыздығы, елді мекендер, егістік жерлер мен техногендік түзілімдердің ауданы, көлік желісінің тығыздығы жəне мал жаю тығыздығы. Қашықтан зондтау деректері мен геоақпараттық талдау негізінде аймақ аумағы антропогендік əсердің деңгейлері бойынша зоналарға бөлінді. Нəтижеге сəйкес облыс аумағының 55%-ы орташа, ал 27%-ы жоғары антропогендік əсердің аймағына жатады. Ең жоғары əсер урбанизацияланған жəне аграрлық аймақтарда байқалады. Зерттеу нəтижелері табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану мен деградацияға ұшыраған экожүйелерді тұрақты мониторингтеудің қажеттілігін айқындайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Рамазанова, Н.Е.
Аябекова, М.Ө.
Карагойшин, Ж.М.
Аяпбекова, А.Е.
К 11
Қызылорда облысының ландшафттарына антропогендік əсерді геоэкологиялық бағалау [Текст] / Н. Е. Рамазанова, М. Ө. Аябекова, Ж. М. Карагойшин, А. Е. Аяпбекова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 542-550.
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
ландшафт -- геожүйе -- геоэкологиялық бағалау -- антропогендік əсер -- геоақпараттық жүйе -- қашықтан зондтау -- интегралдық əдіс -- геоэкологиялық тұрақтылық
Аннотация: Мақалада Қызылорда облысы ландшафттарының антропогендік əсердің деңгейіне кешенді геоэкологиялық баға беру нəтижелері ұсынылған. Зерттеу əдістемесі интегралдық тəсілге негізделіп, алты негізгі көрсеткішті қамтиды: халықтың тығыздығы, елді мекендер, егістік жерлер мен техногендік түзілімдердің ауданы, көлік желісінің тығыздығы жəне мал жаю тығыздығы. Қашықтан зондтау деректері мен геоақпараттық талдау негізінде аймақ аумағы антропогендік əсердің деңгейлері бойынша зоналарға бөлінді. Нəтижеге сəйкес облыс аумағының 55%-ы орташа, ал 27%-ы жоғары антропогендік əсердің аймағына жатады. Ең жоғары əсер урбанизацияланған жəне аграрлық аймақтарда байқалады. Зерттеу нəтижелері табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану мен деградацияға ұшыраған экожүйелерді тұрақты мониторингтеудің қажеттілігін айқындайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Рамазанова, Н.Е.
Аябекова, М.Ө.
Карагойшин, Ж.М.
Аяпбекова, А.Е.
194.
Подробнее
83
Б 42
Бекмұхамбетова, С.
Ғажайып әлеміне әдеби саяхат [Текст] / С. Бекмұхамбетова // Өркен. - 2025. - 26 желтоқсан. - №11. - Б. 13.
ББК 83
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Антуан де Сент-Экзюпери -- Кішкентай ханзада -- М. Өтемісов атындағы БҚУ -- француз тілі -- әдеби кеш -- С.Б. Бекмұхамбетова -- Ж. Молдағалиев атындағы кітапхана -- Орал -- сахналық қойылым -- мәдени диалог
Аннотация: XX ғасырдың көрнекті жазушысы, журналист əрі ұшқыш Антуан де Сент Экзюпериге арналған «Ғажайып əлемге саяхат» атты əдеби кеш өтті.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 42
Бекмұхамбетова, С.
Ғажайып әлеміне әдеби саяхат [Текст] / С. Бекмұхамбетова // Өркен. - 2025. - 26 желтоқсан. - №11. - Б. 13.
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Антуан де Сент-Экзюпери -- Кішкентай ханзада -- М. Өтемісов атындағы БҚУ -- француз тілі -- әдеби кеш -- С.Б. Бекмұхамбетова -- Ж. Молдағалиев атындағы кітапхана -- Орал -- сахналық қойылым -- мәдени диалог
Аннотация: XX ғасырдың көрнекті жазушысы, журналист əрі ұшқыш Антуан де Сент Экзюпериге арналған «Ғажайып əлемге саяхат» атты əдеби кеш өтті.
Держатели документа:
ЗКУ
195.
Подробнее
87.6
С 30
Семиосфера как показатель антропо-социо-культурогенеза: философский анализ [Текст] / Г. Б. Мулдашева, Н. С. Тлеуханов, Ш. Е. Катчекова, Ю. В. Пак // Әл-Фараби: әлеуметтік-гуманитарлық зерттеулер журналы. - 2026. - Т.24. - №1. - С. 143-155.
ББК 87.6
Рубрики: Социальная философия
Кл.слова (ненормированные):
человек -- животное -- культура -- деятельность -- знак -- язык -- сознание -- семиозис -- Семиосфера
Аннотация: В статье прослеживается процесс генезиса и эволюции семиотических средств культуры в своей совокупности образующих особое измерение культуры – семиосферу. Показано, что возникновение системы знаковых средств культуры оказалось возможным благодаря переходу пред-человека к собственно человеческому, а именно деятельностному способу своего бытия, приведшему к образованию культуры и социальности. Отмечено, что в условиях бродячего образа жизни знаковая деятельность была весьма ограниченной и стала стремительно развиваться и совершенствоваться лишь с переходом на оседлый образ жизни. Показано, что по мере развития и совершенствования предметной деятельности и общественных отношений развивается и совершенствуется не только сознание, но и язык и другие семиотические средства. Сами сознание и язык в статье понимаются как социокультурные феномены, порождаемые деятельностью. Тем самым развитие деятельности, общения и знаковых средств культуры истолковываются не как самостоятельные процессы, а лишь как стороны, аспекты единого процесса антропо-социо-культурогенеза
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мулдашева, Г.Б.
Тлеуханов, Н.С.
Катчекова, Ш.Е.
Пак, Ю.В.
С 30
Семиосфера как показатель антропо-социо-культурогенеза: философский анализ [Текст] / Г. Б. Мулдашева, Н. С. Тлеуханов, Ш. Е. Катчекова, Ю. В. Пак // Әл-Фараби: әлеуметтік-гуманитарлық зерттеулер журналы. - 2026. - Т.24. - №1. - С. 143-155.
Рубрики: Социальная философия
Кл.слова (ненормированные):
человек -- животное -- культура -- деятельность -- знак -- язык -- сознание -- семиозис -- Семиосфера
Аннотация: В статье прослеживается процесс генезиса и эволюции семиотических средств культуры в своей совокупности образующих особое измерение культуры – семиосферу. Показано, что возникновение системы знаковых средств культуры оказалось возможным благодаря переходу пред-человека к собственно человеческому, а именно деятельностному способу своего бытия, приведшему к образованию культуры и социальности. Отмечено, что в условиях бродячего образа жизни знаковая деятельность была весьма ограниченной и стала стремительно развиваться и совершенствоваться лишь с переходом на оседлый образ жизни. Показано, что по мере развития и совершенствования предметной деятельности и общественных отношений развивается и совершенствуется не только сознание, но и язык и другие семиотические средства. Сами сознание и язык в статье понимаются как социокультурные феномены, порождаемые деятельностью. Тем самым развитие деятельности, общения и знаковых средств культуры истолковываются не как самостоятельные процессы, а лишь как стороны, аспекты единого процесса антропо-социо-культурогенеза
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мулдашева, Г.Б.
Тлеуханов, Н.С.
Катчекова, Ш.Е.
Пак, Ю.В.
196.
Подробнее
87
М 90
Мулдашева, Г. Б.
Проблема человеческой сущности в философии Н.А. Бердяева [Текст] / Г. Б. Мулдашева // Расцвет области – расцвет Казахстана: материалы к областной научно-практической конференции, посвященной 10-летию Независимости Казахстан. - Уральск, 2002. - 14-15 декабря. - С. 10-18.
ББК 87
Рубрики: Философия
Кл.слова (ненормированные):
Философия -- Н.А. Бердяев -- Русская религиозная философия -- Серебряный век -- Человеческая сущность -- Православное христианство -- Персонализм -- Дух и догма
Аннотация: В статье анализируются взгляды выдающегося представителя «Серебряного века» Н.А. Бердяева на проблему человеческой сущности. Автор подчеркивает, что философ решает антропологические вопросы с позиций личного понимания православного христианства, зачастую расходящегося с официальной церковной догматикой. Рассматривается противопоставление буквы догмата и духа свободы в философии Бердяева, а также его стремление раскрыть внутреннюю духовную природу человека через призму религиозного вольнодумства.
Держатели документа:
ЗКУ
М 90
Мулдашева, Г. Б.
Проблема человеческой сущности в философии Н.А. Бердяева [Текст] / Г. Б. Мулдашева // Расцвет области – расцвет Казахстана: материалы к областной научно-практической конференции, посвященной 10-летию Независимости Казахстан. - Уральск, 2002. - 14-15 декабря. - С. 10-18.
Рубрики: Философия
Кл.слова (ненормированные):
Философия -- Н.А. Бердяев -- Русская религиозная философия -- Серебряный век -- Человеческая сущность -- Православное христианство -- Персонализм -- Дух и догма
Аннотация: В статье анализируются взгляды выдающегося представителя «Серебряного века» Н.А. Бердяева на проблему человеческой сущности. Автор подчеркивает, что философ решает антропологические вопросы с позиций личного понимания православного христианства, зачастую расходящегося с официальной церковной догматикой. Рассматривается противопоставление буквы догмата и духа свободы в философии Бердяева, а также его стремление раскрыть внутреннюю духовную природу человека через призму религиозного вольнодумства.
Держатели документа:
ЗКУ
197.
Подробнее
81
B29
Bashkatova, Yu. A.
Somatic metaphors of war: cognitive patterns in russian and english-language media [Текст] / Yu. A. Bashkatova // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 46-54.
ББК 81
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
концептуальная метафора -- война – это тело человека -- медиадискурс -- антропоморфизация -- когнитивная лингвистика -- сравнительный анализ -- MIPVU -- соматические метафоры
Аннотация: Исследование посвящено сравнительному анализу концептуальной метафоры война – это тело человека в русском и англоязычном медиадискурсе. Актуальность работы обусловлена ключевой ролью метафор в осмыслении и эмоциональном восприятии военных конфликтов в медиа. Цель – выявить универсальные и культурно-специфические черты данной антропоморфной модели. На материале Национального корпуса русского языка и корпуса COCA с применением методики MIPVU показано, что, несмотря на общую когнитивную основу, реализация метафоры различается. Русский дискурс тяготеет к конкретным соматическим образам («хребет», «кровь», «лицо»), подчеркивая структурность и жертвенность. Английский – к абстрактным концептам (bodypolitic, soul, lifeblood), отражая системный взгляд на войну. Общей чертой является образ войны как болезни. Результаты значимы для лингвистики, политической коммуникации и медиаграмотности
Держатели документа:
ЗКУ
B29
Bashkatova, Yu. A.
Somatic metaphors of war: cognitive patterns in russian and english-language media [Текст] / Yu. A. Bashkatova // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 46-54.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
концептуальная метафора -- война – это тело человека -- медиадискурс -- антропоморфизация -- когнитивная лингвистика -- сравнительный анализ -- MIPVU -- соматические метафоры
Аннотация: Исследование посвящено сравнительному анализу концептуальной метафоры война – это тело человека в русском и англоязычном медиадискурсе. Актуальность работы обусловлена ключевой ролью метафор в осмыслении и эмоциональном восприятии военных конфликтов в медиа. Цель – выявить универсальные и культурно-специфические черты данной антропоморфной модели. На материале Национального корпуса русского языка и корпуса COCA с применением методики MIPVU показано, что, несмотря на общую когнитивную основу, реализация метафоры различается. Русский дискурс тяготеет к конкретным соматическим образам («хребет», «кровь», «лицо»), подчеркивая структурность и жертвенность. Английский – к абстрактным концептам (bodypolitic, soul, lifeblood), отражая системный взгляд на войну. Общей чертой является образ войны как болезни. Результаты значимы для лингвистики, политической коммуникации и медиаграмотности
Держатели документа:
ЗКУ
198.
Подробнее
63
A29
Akhan, Zh.
Teaching of islamic sciences in schools and madrasas of the bukey horde under the religious policy of Tsarist Russia [Текст] / Zh. Akhan, Akıncı Meltem // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 88-96.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Букеевская Орда -- Царская Россия -- исламские науки -- медресе -- русско-казахская школа -- религиозная политика -- духовная колонизация
Аннотация: В статье комплексно рассматривается преподавание исламских наук в школах и медресе Букеевской Орды в контексте религиозной политики Царской России. С первой половины XIX века в Орде активно развивалась мусульманская система образования, организованная муллами и ходжами. Эти учебные заведения способствовали распространению грамотности и укреплению исламских ценностей среди населения. Однако российская администрация, стремясь ослабить влияние ислама, предприняла ряд мер, направленных на ограничение деятельности мусульманских школ. В период 1840–1870 годов власть внедрила государственный контроль над учебными заведениями, сократила роль вакуфов, открыла русско-туземные школы и ввела обязательное преподавание русского языка. В исследовании проанализированы инициативы Жангир-хана в сфере образования, влияние татарских мулл, деятельность первых русско-казахских школ и антиисламские реформы царизма. Особое внимание уделено тому, как система образования в Букеевской Орде постепенно приобрела колониальный характер и стала инструментом имперской идеологии. В статье также раскрывается значение мусульманских медресе в культурной и религиозной жизни казахов, а также механизмы духовной колонизации, применявшиеся российскими властями для подчинения туземного населения
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Akıncı Meltem
A29
Akhan, Zh.
Teaching of islamic sciences in schools and madrasas of the bukey horde under the religious policy of Tsarist Russia [Текст] / Zh. Akhan, Akıncı Meltem // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 88-96.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Букеевская Орда -- Царская Россия -- исламские науки -- медресе -- русско-казахская школа -- религиозная политика -- духовная колонизация
Аннотация: В статье комплексно рассматривается преподавание исламских наук в школах и медресе Букеевской Орды в контексте религиозной политики Царской России. С первой половины XIX века в Орде активно развивалась мусульманская система образования, организованная муллами и ходжами. Эти учебные заведения способствовали распространению грамотности и укреплению исламских ценностей среди населения. Однако российская администрация, стремясь ослабить влияние ислама, предприняла ряд мер, направленных на ограничение деятельности мусульманских школ. В период 1840–1870 годов власть внедрила государственный контроль над учебными заведениями, сократила роль вакуфов, открыла русско-туземные школы и ввела обязательное преподавание русского языка. В исследовании проанализированы инициативы Жангир-хана в сфере образования, влияние татарских мулл, деятельность первых русско-казахских школ и антиисламские реформы царизма. Особое внимание уделено тому, как система образования в Букеевской Орде постепенно приобрела колониальный характер и стала инструментом имперской идеологии. В статье также раскрывается значение мусульманских медресе в культурной и религиозной жизни казахов, а также механизмы духовной колонизации, применявшиеся российскими властями для подчинения туземного населения
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Akıncı Meltem
199.
Подробнее
Ұзақбаев, М. Т.
Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған Jurinea kirghisorum Janisch. түзетін өсімдік қауымдастықтарының ерекшеліктері [Текст] / М. Т. Ұзақбаев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 348-356.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Jurinea kirghisorum Janisch -- Asteraceae -- қауымдастықтар -- көпжылдық өсімдік -- борлы эндемиктері -- флористикалық талдау -- географиялық талдау -- экологиялық талдау -- ксерофиттер -- Қазақстан флорасы
Аннотация: Бұл мақалада эндемик түр – Jurinea kirghisorum Janisch. (Батыс Қазақстан облысының «Жасыл кітабына» енгізілген) түзетін үш өсімдік қауымдастығы қарастырылады. Қауымдастықтарға флористикалық, биоморфологиялық, экологиялық және географиялық талдаулар жүргізіліп, өсімдіктердің шаруашылық топтары анықталған. Зерттеу нәтижесінде қауымдастықтар құрамында астық тұқымдастар, күрделігүлділер және алабұталар тұқымдастарының басым екендігі анықталды. Тіршілік формалары бойынша көпжылдық поликарпты өсімдіктер, ал экологиялық топтар ішінде ксерофиттер басым. Зерттелген қауымдастықтардың доминантты түрі Asteraceae тұқымдасына, Jurinea туысына жататын Jurinea kirghisorum болып табылады. Аталған түрдің кальцефильді ксерофит екендігі және бор жыныстары жер бетіне шығып жатқан ашық сазды-карбонатты беткейлерде өсетіні анықталды. Түрдің табиғи ортаның өзгерістеріне жоғары сезімталдығы, сондай-ақ антропогендік жүктеменің, әсіресе мал жаюдың әсерінен популяциялар санының азаю қаупі бар екендігі көрсетілді. Осыған байланысты доминантты түр популяцияларын тұрақты мониторингтеу, оның табиғи мекен ету ортасын сақтау қажеттілігі негізделіп, түр мен оған тән қауымдастықтарды қорғаудың маңыздылығы атап өтілді.
Держатели документа:
ЗКУ
Ұзақбаев, М. Т.
Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған Jurinea kirghisorum Janisch. түзетін өсімдік қауымдастықтарының ерекшеліктері [Текст] / М. Т. Ұзақбаев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 348-356.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Jurinea kirghisorum Janisch -- Asteraceae -- қауымдастықтар -- көпжылдық өсімдік -- борлы эндемиктері -- флористикалық талдау -- географиялық талдау -- экологиялық талдау -- ксерофиттер -- Қазақстан флорасы
Аннотация: Бұл мақалада эндемик түр – Jurinea kirghisorum Janisch. (Батыс Қазақстан облысының «Жасыл кітабына» енгізілген) түзетін үш өсімдік қауымдастығы қарастырылады. Қауымдастықтарға флористикалық, биоморфологиялық, экологиялық және географиялық талдаулар жүргізіліп, өсімдіктердің шаруашылық топтары анықталған. Зерттеу нәтижесінде қауымдастықтар құрамында астық тұқымдастар, күрделігүлділер және алабұталар тұқымдастарының басым екендігі анықталды. Тіршілік формалары бойынша көпжылдық поликарпты өсімдіктер, ал экологиялық топтар ішінде ксерофиттер басым. Зерттелген қауымдастықтардың доминантты түрі Asteraceae тұқымдасына, Jurinea туысына жататын Jurinea kirghisorum болып табылады. Аталған түрдің кальцефильді ксерофит екендігі және бор жыныстары жер бетіне шығып жатқан ашық сазды-карбонатты беткейлерде өсетіні анықталды. Түрдің табиғи ортаның өзгерістеріне жоғары сезімталдығы, сондай-ақ антропогендік жүктеменің, әсіресе мал жаюдың әсерінен популяциялар санының азаю қаупі бар екендігі көрсетілді. Осыған байланысты доминантты түр популяцияларын тұрақты мониторингтеу, оның табиғи мекен ету ортасын сақтау қажеттілігі негізделіп, түр мен оған тән қауымдастықтарды қорғаудың маңыздылығы атап өтілді.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 20, Результатов: 199