Электронный каталог

74
К 21
Кәрімова, Б.
    Ұстаз ұлағаты [Текст] / Б. Кәрімова // Oral oniri. - 2024. - 7 наурыз. - №20. - Б. 5.
ББК 74

Рубрики: образование

Кл.слова (ненормированные):
Қырымжан ЖЖақыпова -- М.Өтемісов -- БҚУ -- араб тілі -- ұстаз
Аннотация: Білім алу жолымда көптеген ұлағатты ұстаздан толім алдым. Өміріме тура жол сілтеген асыл жандардың бірі аяулы үстазым Қырымжан Жакыпова. Алгаш рет М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінде араб тілінен сабақ берген Қырымжан апай талапшылдығымен есте қалса, кейін кураторымыз бола жүріп, оқу-тәрбие процесінде асқан жауапкершілікпeн карайтыны, терең білімділігі, өз ісіне деген адалдығы баурай түскен болатын. Ұстаз-шәкірттік байланысымыз кейін әріптестік қарым-қатынасқа ұласты. «... Әр созіме есеп беріп тұрамын, балалығым қалмасын деп сезіліп...» деп ақын А. Нәріков жырлагандай, үстазға деген шәкірттік құрметім Қырымжан Үмбетрзақызының нағыз оқытушыға тән өмір бойғы ізденісте жүруі, болмысының ерекшелігіне байланысты арта түсті
Держатели документа:
БҚУ

72
Х 24
Хасанов, Ғ.
    Түркітанушы ғалым мерейі [Текст] / Ғ. Хасанов // Oral oniri. - 2024. - 26 қыркүйек. - №78. - Б. 12-13.
ББК 72

Рубрики: наука

MeSH-не главная:

Кл.слова (ненормированные):
Мәтжан Мақсымұлы Тілеужанов -- профессор -- Мұрат Бөкенбайұлы -- филология факультеті -- М. Өтемісов
Аннотация: 1990 жылдың жаңа оқу жылында біздің педагогикалық институттың филология факультетіне жаңадан жас ұстаздар жұмысқа келіп қосылды. Олардың бірқатары Алматыдан, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-ден келіп, еңбекке араласты. Бұл дарынды жас ұстаздарды бүгінде құрметпен атаймыз. Болат Жексенғалиев, Абат Қыдыршаев, Мұрат Сабыр, Нұрлан Майманов, Оралғаным Сәрсенова, арабтанушы Люба апамыз, Рысты Бисекенова т. б. Солардың ішінде Сабыр Мұрат Бөкенбайұлы өзінің мейірімді жүзімен, ағыл-тегіл мол білімімен жастарды бірден баурап алды. Ол оқуын аяқтар кезде, марқұм, профессор Мәтжан Мақсымұлы Тілеужанов дәрісханаға кіріп, елге шақырған екен. Сол кезде сол дәрісте болған Мұрат Бөкенбайұлы бірден елге барамын деп шешіпті.
Держатели документа:
БҚУ

63
Н 90
Нурманова, А. К.
    Особенности культурного развития в период правления омейядов [Текст] / А. К. Нурманова, К. М. Жаулин, С. Б. Китигулов // Вестник ЗКУ. - 2025. - №1. - С. 260-273.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
мусульманская Испания -- культурный расцвет -- Абд ар-Рахман III -- Хасдай ибн Шапрут -- европейское Возрождения
Аннотация: Особое место структурированный культурной функции в средневековой Испании началась в период правления Омейядов. В статье рассматривается особенности культурного развития в период правления омейядского лидера Абд ар-Рахмана III и его еврейского визиря. Успехи Абд ар-Рахман III привлекли внимание всей Европы, и халиф своей мудрой политикой еще в большей степени стяжал всеобщее уважение. Европейские короли, признавая мощь Абд ар-Рахман III, посылали к нему посольства с просьбами о заключении союзов. Арабская Испания превратилась в политический и культурный центр Европы. Он заботился о развитии культуры и об усилении политической мощи покровительствуя развитию сельского хозяйства, ремесла, торговли, литературы и просвещения. При нем были созданы крупные памятники искусства в столице и в других городах. У него был подход к управлению, который включал все группы населения его королевства. Абд ар-Рахман III осознавал, что ему нужно быть осторожным при ведении государственных дел с другими странами, которые не были мусульманскими. Он знал, что это расстроит некоторые консервативные чувства мусульман в аль-Андалусе. Вот почему включил доверенных христиан и евреев в состав своего дипломатического корпуса. Особенно высокого расцвета достигла еврейская община Кордовы после объявления независимого халифата. Визирь Хасдай ибн Шапрут установил связи со своими единоверцами на Востоке, и благодаря ему в Кордову переселились многие еврейские поэты, грамматики и ученые. В результате сотрудничества последних была организована высшая духовная школа. Цель данной статьи состоит в том, чтобы изучить факторы, которые сделали возможным культурный расцвет среди мусульман, евреев и христиан в исламской Испании десятого века во время правления омейядского мусульманского лидера Абд ар-Рахмана III и его еврейского визиря Хасдай ибн Шапрута.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жаулин, К.М.
Китигулов, С.Б.

71
S24
Satdykova, N. N.
    Shangere сontribution to the development of kazakh culture [Текст] / N. N. Satdykova // Bulletin WKU. - 2024. - №3. - Р. 173-182.
ББК 71

Рубрики: Культура

Кл.слова (ненормированные):
Художник -- мыслитель -- школа -- мечеть -- исскуство -- наука -- образование -- классик -- Казахстан -- фото -- техника -- газета
Аннотация: В статье рассказывается о творчестве и общественно–политической деятельности Шангерея Бокеева-классического поэта, общественного деятеля, переводчика, мыслителя, который занимает свое место в истории казахского языка, а в казахской литературе проложил свой особенный путь. В свое время он построил роскошные и архитектурные дома из дерева, камня, медресе, школу, мечеть, где уделял внимание обучению детей своих родственников. Общественный деятель, который также занимался посадкой деревьев, садоводством, земледелием и разводил племенной скот, уделял особое внимание искусству, науке, образованию, литературе. Он переводил произведения русских классиков М. Лермонтова, Н. В. Гоголя. Помимо владения русским языком, Шангерей также овладел персидским, турецким и арабским языками в мусульманском медресе. В совершенстве овладеет французским языком. В 1911-1913 гг. казахская интеллигенция подняла вопрос о выпуске газеты «Қазақстан» в Приуралье. Кроме того, Ш. Бокеев владел искусством фототехники в Букеевских землях еще в ХІХ веке, что стало особенным вкладом в культуру казахского народа.
Держатели документа:
ЗКУ

63
Т 11
Тұяқбаев, М. Қ.
    Түркістан өңірінің байырғы жер-су атаулары [Текст] / М. Қ. Тұяқбаев, Ә. Ж. Шоқпаров, Б. С. Сиздиков // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 294-311.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Түркістан -- Ұлы Жiбек жолы -- топонимика -- тарихи-мәдени мұра -- тарих -- туризм
Аннотация: Тарих қойнауында жатқан, отандық тарихымыздың құндылығы мен маңыздылығын одан әрі арттырған, өз заманында тек отандық тарихта ғана емес, күллі түркі халықтарының тарихында маңызды орынға ие, түркі дүниесінің рухани астанасы Түркістан өңірінің байырғы жер-су атауларын зерттеу, талдау және ғылыми айналымға енгізу қәзіргі таңдағы өзекті мәселелердің бірі болып табылуда. Бұл мақалада Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойған «Түркістан қаласының ерекше мәртебесі туралы» заңның маңыздылығы қарастырылады. Түркістан қаласы – қазақ мемлекеттігінің қалыптасуында және дамуы барысында маңызды рөл атқарған тарихи әрі рухани орталық. Оның ежелгі және ортағасырлық Қазақстан тарихындағы алар орны ерекше, себебі қала Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан, бұл қаланы экономикалық, саяси-әкімшілік және мәдени орталыққа айналдырды. Мақалада Түркістан өңіріндегі байырғы жер-су атауларының этнонимиялық ерекшеліктері мен олардың тарихи тамырлары зерттеледі. Өңірдегі жер-су атауларының көбін халық, ел, тайпа және ру атауларынан тұратынын атап көрсетілді. Зерттеу барысында сақ, үйсін, ғұн, түркі, оғыз және қыпшақ кезеңдерінен бастау алатын, араб, парсы, қазақ және өзбек тілдеріндегі атаулардың араласуы қарастырылады. Сонымен қатар мақалада Түркістан қаласының тарихи-мәдени мұраларын сақтау мен дамыту жолдары талқыланып, Қазақстанның стратегиялық даму бағыттарының бірі ретінде мәдени туризмді өркендету қажеттілігі атап өтіледі. Зерттеу нәтижелері тарихи-этнонимиялық және топонимикалық материалдардың өңірдің этникалық құрылымын және тарихи көші-қондар жолдарын түсінуге мүмкіндік беретінін көрсетеді. Мақала Түркістан өңірінің тарихи-мәдени мұрасын терең зерттеуде этнонимияның маңызды рөлін айқындайды. Түркістанның ерекше мәртебеге ие болуы – оның тарихи мұрасын сақтауға және оны әлемдік деңгейде танытуға үлкен мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шоқпаров, Ә.Ж.
Сиздиков, Б.С.

63
V99

    VІІ-Х ғасырлардағы еуразияның әскери атты әскері: дереккөздер, ұйым, қару-жарақ және тактика [Текст] / Н. Қ. Молдабекова, Г. К. Кадиркулова, У. К. Оржанова, С. М. Жолымбетов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 204-210
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
атқыштар -- катафрактар -- түріктер -- үзеңгі -- жалаңқат сауыт -- Хазар қағанаты -- Византия -- Араб халифаты
Аннотация: Мақала VІІ-Х ғасырлардағы Еуразияның әскери атты әскерлерінің дамуын жан-жақты талдауға арналған. Ерте орта ғасырлардағы жазбаша деректер (дала тайпалары, Византия, Араб, Батыс Еуропа және ескі орыс дереккөздері), сондай-ақ дала қағанаттарындағы, Византия империясындағы, Араб халифатындағы, франк мемлекетіндегі атты әскерлерді ұйымдастыру, қару-жарақ, қорғаныс құралдары, тактикасы мен стратегиялық әдістері. Киев Русі археологиялық және әскери-тарихи зертеулер негізінде қарастырылады. Жеңіл және ауыр атты әскердің рөлін өзгертуге, үзеңгілердің таралуына, жалаңқат және қабыршақты сауыттардың дамуына, VІІ-Х ғасырларда ерте феодалдық рыцарлықтың қалыптасуына ерекше назар аударылады. Сондай-ақ, жұмыста табиғи-географиялық жағдаулардың атты әскерді қолдану ерекшелігіне, отырықшы мемлекеттер үшін көшпелі әскери дәстүрдің мағыздылығына әсері, сондай-ақ әртүрлі мәдени –саяси орталықтар арасындағы қару-жарақ пен тактикалық модельдерді алу процестері талданады. Әскери иерархия, жауынгерлерді даярлау, атты әскерді материалдық қамтамасыз ету және оның мемлекеттік билік жүйесіндегі рөлі мәселелері қарастырылады. Кавалерия эволюциясы қоғамның әлеуметтік құрылымын өзгертуге, әскери дворяндарды нығайтуға және кейінгі ғасырлардағы ортағасырлық әскери өнердің келбетін анықтаған. Соғыс жүргізудің жаңа принциптері қалыптастыруға ықпал еткені бөлек атап өтілді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Молдабекова, Н.Қ.
Кадиркулова, Г.К.
Оржанова, У.К.
Жолымбетов, С.М.