Электронный каталог

40.3
А 51
Алмагамбетова, С. Т.
    Топырақты ауыр металдардан тазарту технологияларын зерттеу [Текст] / С. Т. Алмагамбетова, М. Горбачева, А. Әділбай // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 49-52.
ББК 40.3

Рубрики: Почвоведение

Кл.слова (ненормированные):
Топырақтану -- жер -- Индустрияландыру -- урбанизация -- темір -- никель -- марганец -- мырыш -- микроэлементтер -- Ауыр металдар -- Фиторемедиация -- гипераккумуляторлық өсімдіктер -- Биологиялық сорғыны
Аннотация: Соңғы жылдары қоршаған ортаның ауыр металдармен және тұрақты органикалық ластаушы заттармен ластануының жаһандық проблемасына көбірек көңіл бөлінуде. Индустрияландыру мен урбанизацияның өсуіне байланысты соңғы бірнеше онжылдықта қоршаған ортадағы ауыр металдар мазмұны айтарлықтай өсті, бұл бүкіл әлемде үлкен алаңдаушылық туғызды. HMs-тығыздығы 5 г/см3-тен асатын және атомдық массасы кальцийден асатын металл элементтер тобы (MW = 40). Ауыр металдардың көпшілігі өте улы. Олардың жартылай шығарылу кезеңі 20 жылдан асады және табиғаты бойынша өте тұрақты, сондықтан биологиялық немесе физикалық процестер арқылы ыдырамайды, бірақ топырақта жиналады, бұл қоршаған ортаға ұзақ мерзімді қауіп төндіреді. Табиғатта микроэлементтер екі санатқа бөлінеді: алмастырылмайтын және алмастырылмайтын. Кобальт (Co), мыс (Cu), хром (Cr), темір (Fe), никель (Ni), марганец (Mn) және мырыш (Zn) сияқты металдар тірі организмдердегі физиологиялық және биохимиялық процестер үшін өте маңызды және маңызды металдар болып табылады; дегенмен, артық болған кезде олар улы болуы мүмкін. Кадмий (Cd), сынап (Hg) және қорғасын (Pb) — бұл тірі организмдер үшін өте қауіпті ауыр металдар
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Горбачева, М.
Әділбай, А.

26.22
К 11
Көшкімбаева, А. Қ.
    Қыздар университеті кампусының көктемгі жаңбыр суы, топырағы мен ауасының физика-химиялық құрамына талдау [Текст] / А. Қ. Көшкімбаева, Ж. Ғ. Дюсебай // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 125-130.
ББК 26.22

Рубрики: Гидрология

Кл.слова (ненормированные):
жаңбыр суы -- топырақ -- ауа қабаты -- ауыр металдар -- экологиялық мониторинг -- Гидрология
Аннотация: Бұл мақалада Қыздар университеті кампусына экологиялық мониторинг жүргізілді. Көктем мезгілінің жаңбыр суы мен топырағының физика-химиялық қасиеті, элементтік құрамы және университеттің ғимарат іші мен сыртқы аймағының ауа құрамы зерттелді. Зерттелетін су мен топырағының химиялық құрамы дәстүрлі гравиметриялық, титриметриялық әдістермен қатар, атомдық-абсорбциялық спектрометрі және ауа құрамы арнайы анализатор арқылы талданды. Талдау нәтижелері бойынша, ауа құрамындағы CO2 мөлшері көктем мезгілінде шартты шектеулі концентрациядан (ШШК) 529 есе асып түсті, ал жаңбыр суы құрамында кездескен Cl- мөлшері ШШК-ы нормадан 113,6 есе көп екендігі анықталды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Дюсебай, Ж.Ғ.

20.1
A88

    Assessment of pollution of fragile forest ecosystems by metals and pesticides in the conditions of Eastern Kazakhstan [Текст] / Zh. Baigazakova, O. Mukhametzhanova, Zh. Bukabayeva [и др.] // Bulletin WKU. - 2025. - №2. - Р. 528-537.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
загрязнение лесов -- тяжелые металлы -- пестициды -- Восточный Казахстан -- анализ экосистем -- экологический мониторинг
Аннотация: Лесные экосистемы играют важную роль в сохранении биологического разнообразия, регулировании климата и поддержании водных ресурсов. Однако в последние десятилетия они подвергаются значительному антропогенному воздействию, включая загрязнение тяжелыми металлами и пестицидами. Восточный Казахстан является регионом с развитой горнодобывающей промышленностью и интенсивным сельским хозяйством, что приводит к накоплению опасных веществ в почве, растительности и водоемах.В данной статье рассматривается проблема загрязнения лесных экосистем тяжелыми металлами (Pb, Cd, Zn, Cu) и остатками пестицидов. Исследование проводилось на нескольких участках с различной степенью антропогенного воздействия. Отбор проб почвы, растительности и воды осуществлялся в соответствии с международными стандартами. Содержание тяжелых металлов определяли методом атомно-абсорбционной спектрометрии, а содержание пестицидов – методом газовой хроматографии.Результаты показали значительное превышение предельно допустимых концентраций (ПДК) по ряду загрязняющих веществ, особенно в районах, прилегающих к промышленным предприятиям и сельскохозяйственным угодьям. Установлено, что накопление тяжелых металлов приводит к ухудшению структуры почвы, снижению ее плодородия и изменению состава почвенной микрофлоры. Высокие концентрации загрязняющих веществ зафиксированы в растительности, что может представлять угрозу для животных и человека. Кроме того, миграция пестицидов в водные экосистемы указывает на риск дальнейшего распространения загрязнителей.На основе анализа данных предложены рекомендации по снижению негативного воздействия на лесные экосистемы. Среди них – внедрение систем мониторинга загрязнения, использование методов биоремедиации и разработка стратегий устойчивого управления природными ресурсами. Проведенное исследование подтверждает необходимость усиления контроля за выбросами вредных веществ и внедрения природоохранных мер для сохранения экосистем Восточного Казахстана
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Baigazakova, Zh.
Mukhametzhanova, O.
Bukabayeva, Zh.
Yerzhankyzy, M.
Adalkan, O.

22.38
У 11
Уәлихан, А.
    Бор теориясы негізінде атом спектрін түсіндірудің заманауи тәсілдері [Текст] / А. Уәлихан, Е. Еділбаев // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 354-358.
ББК 22.38

Рубрики: Физика атомного ядра и элементарных частиц

Кл.слова (ненормированные):
Нильс Бор постулаттары -- Сутегі спектрі -- Дискретті энергия деңгейлері -- Ридберг тұрақтысы -- Стационарлық орбиталар -- Кванттық ауысулар -- Шредингер теңдеуі -- Бор-Зоммерфельд моделі
Аннотация: Мақалада сутегі атомының спектрлік заңдылықтарын түсіндірудегі Нильс Бордың кванттық теориясының тарихи және ғылыми маңызы талданған. Автор Бор постулаттарының Рутерфордтың планеталық моделі мен Планктың кванттық гипотезасын біріктірудегі рөлін негіздеп, Ридберг формуласының теориялық негіздемесін қарастырады. Жұмыста Бор моделінің шектеулері (көп электронды жүйелер, Зееман әсері) мен олардың кванттық механиканың дамуына (Шредингер теңдеуіне) тигізген әсері зерделенген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Еділбаев, Е.

74.262.22
Ш 11
Шәмшиева, С.
    Орта мектепте ядролық физиканы оқыту арқылы оқушыларды атом энергетикасы саласына кәсіби бағдарлау [Текст] / С. Шәмшиева, Л. С. Баймолданова // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 381-384.
ББК 74.262.22

Рубрики: Методика преподавания физики

Кл.слова (ненормированные):
Ядролық физика -- Атом энергетикасы -- Кәсіби бағдарлау -- Инженерлік мәдениет -- Кадрлар даярлау -- Атом электр станциясы -- Пәнаралық интеграция -- Ғылыми сауаттылық
Аннотация: Мақалада Қазақстанда атом энергетикасы саласын дамыту жағдайында мектеп оқушыларына ядролық физика негіздерін оқыту және оларды кәсіби бағдарлау мәселелері зерделенген. Автор салалық кадр тапшылығын жоюдың тетігі ретінде мектептегі физика курсын өндірістік және инженерлік қызметпен байланыстырудың маңыздылығын негіздейді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Баймолданова, Л.С.