Электронный каталог

63
О-71
Орынбай, Е. М.
    Алаш зиялыларының елді рухани дамытудағы көзқарасы және дін мәселесі [Текст] / Е. М. Орынбай // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 167-172.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
қазақ зиялылары -- XX ғасыр -- ислам діні -- отарлық саясат -- медресе -- ағартушылық -- ұлттық прогресс -- рухани мұра -- саяси-идеялық ахуал -- құқықтық реформалар
Аннотация: Мақала XX ғасырдың басындағы қазақ қоғамының саяси-идеялық ахуалы мен рухани дамуына ислам діні мен отарлық саясаттың әсерін зерттейді. Авторлар қазақ зиялыларының қоғамдағы патриоттық міндеттерін, оның ішінде ислам дінін жаңа үлгідегі медреселер арқылы насихаттау, шенеуніктермен байланыстағы молдалардан арылту және халықты әлеуметтік-саяси өмірге белсенді тарту әрекеттерін қарастырады. Мақалада қазақ зиялыларының еуропалық біліммен сусындап, дінді ағартушылық, құқықтық және саяси реформалармен ұштастыру арқылы ұлттық прогреске жету жолындағы үлесі көрсетіледі. Зерттеу тарихи контексте ұлттық рухани мұраны ұрпаққа жеткізу және XIX–XX ғасыр тоғысында тұлғалардың қоғамдағы рөлін түсіну үшін маңызды.
Держатели документа:
ЗКУ

63
О-57
Омирханов, М. Е.
    Мұстақым Малдыбаевтың ағартушылық қызметі [Текст] / М. Е. Омирханов, Б. Ж. Атантаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 97-108.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Мұстақым Малдыбаев -- ағарту қызметі -- Ұлттық білім -- ұлт мұраты -- мәдениет -- қоғамдық даму -- Алаш -- тарих
Аннотация: Мақала ХХ ғасырдың басындағы қазақ ұлттық интеллигенциясының аз зерттелген өкілдерінің бірі – Мұстақым Малдыбаевтың (1887–1937) педагогикалық және қоғамдық-саяси мұрасын зерттеуге арналған. «Алаш» қозғалысының танымал қайраткерлерімен салыстырғанда, оның есімі жиынтық еңбектерде сирек аталады, сондықтан оның қызметін зерделеу ұлттық жаңғыру үдерістерін түсіну үшін ерекше маңызды. Жұмыста Малдыбаевтың өмірі мен қызметінің негізгі кезеңдері талданады: ұлттық мектептің қалыптасуына қатысуы, Мамания мектебі мен Семей мұғалімдер семинарындағы педагогикалық тәжірибесі, қазақ балаларына арналған алғашқы оқу құралдарын құрастыруы, сондай-ақ қоғамдық және мәдени ұйымдардағы белсенді еңбегі. Арнайы назар оның ұлттық жазудың дамуына, оқу орындарын ұйымдастыруға және мәдени бастамаларды насихаттауға қосқан үлесіне аударылады. Сонымен қатар, мақалада оның «Алаш» қозғалысындағы ағартушылық және саяси қызметі қарастырылады: съездерге қатысуы, земство мен ұлттық комитеттер құруы, Алаш-Орда қарулы күштерін ұйымдастыруы. Архивтік құжаттарды, мемуарлық деректерді, публицистиканы және жаңа историографияны талдау негізінде Малдыбаевтың қазақ қоғамын жаңғырту үдерісіндегі шығыс білім дәстүрлері мен еуропалық педагогикалық тәсілдерді ұштастырған ірі тұлға болғаны айқындалады. Алынған нәтижелер оның есімін ұлттық ағартушылық пен мәдени жаңғыру тарихының ажырамас бөлігі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Атантаева, Б.Ж.