Электронный каталог

87.7(5каз)
Э 11
Ысқақ, Р.
    Қазақ мәдениеті әлемге танылсын десек [Текст] / Р. Ысқақ // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 33-36
ББК 87.7(5каз)

Рубрики: Этика

Кл.слова (ненормированные):
қазақ мәдениеті әлемге танылсын десек -- елбасы н.ә.назарбаев -- ұлы даланың жеті қыры атты мақаласы -- ойтүрткі -- Ысқақ.Р -- Ақиқат журналы
Аннотация: Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев-тың жақында жарық көрген «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы мен одан ертерек жарияланған «Рухани жаңғыру» ұлттық жобасымен етене таныса отырып, сол сарынмен үндес келесі ойларыммен бөліссем деймін. Әлбетте, бір күнде жоғарыдағы мақалада айтылған мақсат-міндеттерді орындау мүмкін емес. Оның үстіне, Нұрсұлтан Әбішұлы айтқандай, аталмыш жоба бар болғаны қатардағы науқандардың біріне ғана айналып кетпеуі керек. Демек, бұл тұста жүйелі бірнеше жылдық еңбектің меңзеліп отырғаны ұғынықты. Неліктен біздің Қазақстанның атауын білгенмен, мәдениетін, өзіндік болмысын бүкіл әлем әлі де білмейді? Осы бір мәселенің түп-төркініне көз жүгіртсек. Алғашқы әрі негізгі себеп – ол тарихымызда орын алған ірі-ірі трагедиялармен байланысты. Айталық, басты күрделілік – қазақ хандығы толыққанды мемлекет ретінде XV-ғасырда құрылып бітті. Сол кезеңде Еуропа елдерінің дамуының шарықтау шегі белсенді түрде жүріп жатты. Ал, Үнді, Қытай, Парсы елдері өзінің өркениетін біріншіден қалаға негізделген экономикадан бастаса, екіншіден тауар айналымы біздің дәуірімізге дейін басталған-тұғын. Мінекей, осы жағдаяттарды ескере отырып, біздің мемлекеттің бірнеше салалардан кенже қалғандығын осыдан-ақ аңғаруға болатындай. Оған қоса Жоңғар шапқыншылығы біздің бастауымызбен орын алмаған болатын. Дегенмен, елдің мәдени дамуын және өркендеуін едәуір тежеді. Ал, Ресей империясының Орта Азияны отарлау кезеңінің зардаптары турасында тіпті айтпаса да түсінікті. Бұл – бірінші себеп. Енді, екінші себепке келсек, ол – алдымен, тәуелсіздік жылдарында ойымыздағы қарқынмен қазақ тілінің қоғамның барлық құрылымын біріктіруші күшке тиісті деңгейде айналып кете алмауы. Яғни, тым болмаса қазақтар арасында мемлекеттік тілді толыққанды меңгеруге әлі де ұмтылып келеміз. Мінекей, Елбасымыздың «Қазақ қазақпен қазақша сөйлессін!» деген пікірі осыдан туындаса керек-ті. Ал, тіл мәселесі бар жерде, мәдени мәселелер болуы заңдылық. Жоғарыдағы мәдени-әлеуметтік қиындықтарды қалай жылдамырақ шешуге болар еді? Ең алдымен, қазақ тілінің бірыңғай және қалыпқа түсірілген (стандартталған) ресми оқулығы қажет. Сондай-ақ, сол оқулық (оның іргетасы болған бағдарлама) барлық деңгейде барша оқу орындарында белсенді түрде пайдаланылып, кеңінен қолданыла бастауы шарт. Солай ғана бізде біртіндеп ұлттық мәдениетке ыңғайлы тілдік орта қалыптасады.
Держатели документа:
БҚМУ

26.89
А 65
Андас, Қ.
    Жетісудың ежелгі қалалары [Текст] / Қ. Андас // Рухани жаңғыру. - Алматы, 2019. - №1-2. - Б. 32-37
ББК 26.89

Рубрики: Страноведение

Кл.слова (ненормированные):
Шу -- Талас -- Іле аңғары -- Көксу -- жетісу -- сақтар көшпенді халық болды -- юнеско -- жібек жолы -- Еуропа мен Азия -- елеусіз ескерткіштер -- ежелгі дәуір әдебиеті -- жаркент аймағы
Аннотация: Біздің ежелгі ата-бабаларымыз Шу, Талас, Іле, Көксу, Ақсу, Тектек, Қаратал, Бурақожыр, Үсек, Шежін...т.б. өзендер маңына қоныстанып ғұмыр кешкен. Ғұндар, қазақ даласындағы ежелгі Үйсіндер, одан бергі Түрік, Батыс Түрік, Түргеш, Қарлұқ қағанаттары, Шыңғыс ханның Еке Моғол ұлысының, оның баласы Шағатайдың ұрпағы Тоғылық Темір құрған Моғолстан мемлекетінің, сондай-ақ, Керей мен Жәнібек құрған Қазақ хандығының, қорыта айтсақ қазіргі Қазақ ұлтының ежелден бергі ата қонысы, қасиетті мекені. Сол мекенде, әсіресе, жерұйығы атанған Жетісу жерінде қалалық мәдениеттің сан түрлі белгісі сақталып қалды.
Держатели документа:
БҚМУ

63.3 (5Каз)
А 95
Ахметова , Ж.
    Ортағасырлық Алаша хан кесенесі [Текст] / Ж. Ахметова , А. Сисенова // Қазақ тарихы . - Алматы, 2019. - №3(170). - Б. 13-14
ББК 63.3 (5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
елбасы -- Назарбаев -- болашаққа бағдар -- рухани жаңғыру -- тарих -- алаша хан -- Қожа Ахмет Ясауи -- ислам діні -- аңыз -- Ш.Уалиханов
Аннотация: Жалпы тарихта "Алаша" ұғымы мен Алаша хан аңызға айналған тұлға ретінде танылған. Алаша хан кесенесі - XI-XII ғасырлардағы халық шеберлері салған Қазақстандағы ерекше сәулеттік мәнге ие сәулет өнерінің ескерткіші. Ол Жезқазған қаласынан 90 шақырым жерде Қаракеңгір өзенінің оң жақ аңғарында орналасқан
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Сисенова, А.

63.3 (5Каз)
Б 49
Берлібаев, Е.
    Ұлы даланың мұрагерлері [Текст] / Е. Берлібаев, А. Сейсенбаева // Қазақ тарихы . - Алматы, 2019. - №3(170). - Б. 44-46
ББК 63.3 (5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
ұлы дала -- әлем халықтары -- көне тарихи жазбалар -- Еуропа мен Азия -- ұлттық аударма бюросы -- түрік империясы -- жетісу -- шу аңғары -- археологиялық деректер -- ұлы жібек жолы -- мал шаруашылығы
Аннотация: Бүгінгі Қазақстанның Ұлы Даланың мұрагері екенін әлемдік деңгейде насихаттап, санаға терең сіңірудің маңызы айрықша. Көне тарихи жазбаларға көз жүгіртсек, "Ұлы дала" ұғымының ежелден бері келе жатқанын аңғарамыз. Бұл атау ғасырлар қойнауынан аршып алынып, бүгінгі күнге дейін жеткен жыр, қисса, дастандарда, түркітілдес халықтар туралы деректерде, орыс әдебиеттерінде, Қытай жазбаларында және Лев Гумилев сынды көрнекті тарихшы-ғалымдардың еңбектерінде кеңінен орын алған. Бұл деректер бүгінгі Қазақстанның Ұлы Дала мұрагерлері екендігіне толық тарихи негіз бола алады
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Сейсенбаева, А.

63.3(2)л6
А 95
Ахметова , Ж.
    Ортағасырлық Алаша хан кесенесі: рухани-тарихи маңызы [Текст] / Ж. Ахметова , А. Сисенова // Қазақ тарихы . - 2019. - №3(170). - Б. 13-14
ББК 63.3(2)л6

Рубрики: Исторические памятники

Кл.слова (ненормированные):
Алаша хан кесенесі -- елбасы -- Н.Ә.Назарбаев -- болашаққа бағдар: рухани жаңғыру -- қазақстан территориясы -- ислам діні -- қазақ халқы -- тарихи-сәулет ескерткіштері -- Алатау мен Қаратау -- тарихи зерттеулер
Аннотация: Алаша хан кесенесі - XI-XII ғасырлардағы халық шеберлері салған Қазақстандағы ерекше сәулеттік мәнге ие сәулет өнерінің ескерткіші. Ол Жезқазған қаласынан 90 шақырым жерде Қаракеңгір өзенінің оң жақ аңғарында орналасқан. Алаша хан мазарын ең алғаш зерттегендердің бірі - қазақтың ұлы ғалымы, ағартушы Ш.Уәлиханов. Алаша хан кесенесі порталды-күмбезді сәулет өнері үлгісіне жатады. Алаша хан күмбезінің әр түсті және әр көлемді кірпіштерді қиюластыра қалау арқылы геометриялық бейне жасап, күмбездің барлық беттерін масатыдай кілемнің түріне ұқсата өрнектеуі адам таң қаларлық шеберлікті байқатады. Оғыз, қыпшақ заманындағы сәулет өнерінің баға жетпес мұрасына жататын Алаша хан кесенесінің тарихымыздағы алар орны ерекше
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Сисенова, А.

83.3(5Каз)
К 11
Қыдырәлі, Д.
    Түркістанның ең ұлық ақыны - Абай [Текст] / Д. Қыдырәлі // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2019. - 19 тамыз. - №158. - Б. 7
ББК 83.3(5Каз)

Рубрики: Литературоведение Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Мұстафа Шоқай -- Яш Түркістан -- Мағжан -- Шолпан -- абай құнанбаев -- қазақ тілі -- рухани -- тарихи -- әдеби
Аннотация: Тағдыр айдап шетел асқан Мұстафа Шоқайдың қажырлы қайраты мен мұқалмас мұраты арқылы Берлин қаласында шығып тұрған «Яш Түркістан» жорналы тұтас Түркістанға – түгел түркі әлемі мен Орталық Азияға қатысты көптеген құнды мұраны қойнауына бүгіп жатыр. Олай дейтініміз, біріншіден, «Яш Түркістан» жорналы қазіргі қазақ тіліне түгелдей аударылып, ғылыми, әдеби айналымға толық түсе қойған жоқ. Екіншіден, тұтас Түркістанның тәуелсіздігі мен тұтастығын мұрат тұтқан бұл жорналдың негізгі бағыты саяси сипатта болғанымен, басылым бетінде мәдени, рухани, тарихи, әдеби туындылар мен мақалалар жиі жарық көріп тұрған. Мәселен, шетел оқырмандары Мағжан мен Шолпанның жырларын алғаш рет «Яш Түркістан» арқылы оқыған. Мұстафа Шоқай бастаған азаттық ерлері кеңестік Түркістанда болып жатқан оқиғаларға наразылық білдірумен ғана шектелмеген, олар ұлттық тұрғыдан өзіндік ұстанымдарын да айқын аңғартып отырған.
Держатели документа:
БҚМУ

79.17(5каз)
Б 12
Бабаш, Б.
    Тақырыбы - туған жер [Текст] / Б. Бабаш // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2019. - 2 шілде. - №124. - Б. . 12.
ББК 79.17(5каз)

Рубрики: Выставки. Выставочное дело

Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан Суретшілер бірлестігінің мүшесі, белгілі суретші Мұратбек Жоламан -- рухпен сырласу атты көрме өтті -- жұбайы Гүлжамыш Бәкейқызы -- БҚО Атырау облысы -- көркемсурет және қолданбалы сәндік өнер музейі -- Өмірбек Жұманиязов -- Ақұштап Бақтыгереева
Аннотация: "Ол ешқашан тапсырыспен жұмыс істемеді. Жан дүниесіне не әсер етті, мына сұлу дүниеден нені аңғарды, соны ғана қағаз бетіне түсіретін. Шабытсыз қылқалам ұстаған кезі болған емес".
Держатели документа:
БҚМУ

63.3 (5Каз)
Ж 53
Жеменей, И.
    Маңғыстаудың тарихи қорымдары [Текст] / И. Жеменей // Мәдени мұра. - 2018. - №4. - Б. 64-79
ББК 63.3 (5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Маңғыстау -- Әбіш Кекілбайұлы -- Үстірт -- тарих -- Тетис теңізі -- Түмен Балтабасұлы -- Мұрат Мөңкеұлы -- сақ тайпалары -- Рене Груссе -- грек тарихшылары -- алтын адам
Аннотация: Маңғыстау туралы қазақтың көрнекті қаламгері Әбіш Кекілбайұлы: Егер әуеге көтеріліп, Маңғыстау мен Үстірт үстін шарлап өтсеңіз, осы екі құрылықты жауып жатқан Тетис теңізінің толқындары мен су асты ағындарының ізі сайрап жатыр. Соларға қарап, осы құрылықты басып жатқан топан судың қалай тартылғанын айтпай-ақ аңғарар едіңіз", - деп пайымдайды
Держатели документа:
БҚМУ

84(5каз)
Д 11
Дәрелұлы, Т.
    Мен бүгін сары күздей сағынышпын [Текст] / Т. Дәрелұлы // Аңыз адам. - 2019. - №21. - Б. 25-27
ББК 84(5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
бала күнгі досы Таңатар Дәрелұлы -- Рахымжан Отарбаев -- сыр-сұхбат -- еске алу
Аннотация: Егер мені бүгін ағаларым елеп, інілерім құрмет тұтатын туған жерімнің бір елеулі азаматы қатарында болсам, мены осы дәрежеге жеткізуге бірден-бір септескен бала күнгі досым Рахымжан Отарбаевтың арқасы деп анық мойындаймын. Екеумізді тағдырдың өзі табыстырды десем артық айтқаным болмас. Осы бір шағын үзіктің өн бойына бір-бірімізге деген аппақ пейіліміз сыйып тұр, аңғарымпаз жанға. Басқа не дейін. Мен бүгіндері көктемнен үміт үзген, сары сары ала жапырақтары саулай төгілген сары күздің сарқылмас сағынышына айналып кеткенмін.
Держатели документа:
БҚМУ

83
У 13
Уали, Б.
    Абай мен Алаш [Текст] / Б. Уали // Egemen Kazaqstan. - 2020. - №12. - 20 қаңтар. - Б. 3
ББК 83

Рубрики: Литератроведение

Кл.слова (ненормированные):
абай мен алаш -- Абай Құнанбайұлының 175 жыл мерейтойы -- қазақстан -- абай мұралары -- қазақ әдебиеті -- тәрбие -- данышпан абай
Аннотация: Жақында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Кемелұлы "Абай және ХХІ ғасырдағы Қазақстан" атты мақаласы жарық көргенінен жұртшылық жаппай хабардар деп ойлаймы. Президент мақаласында Абай әлемін бүгінгі күнмен, мемлекет құрылысымен, ел дамымен байланыстыра отырып кеңінен талдау жасады. Бұл баршамызға Абай мұрасын жаңаша қарау керектігін аңғартты. Қасым-Жомарт Кемелұлы алғаш айналымға түсіп отырған "парасатты патриотизм" ұғымының басты шартын да осы мақаласында көрсетті. Оны: "Біз енді ұлтты Абайша сүюді үйренуіміз керек,Ұлы ақын ұлтын қатты сынаса да, тек бір ғана ойды - қазағын, халқын төрге жетелеуді мақсат тұтты" деген тұжырымнан анық байқаймыз
Держатели документа:
БҚМУ