Электронный каталог

74.262.6
К 88
Кубесова, Г. Т.
    Халық географиясын оқытуда өлкетану принципін қолданудың ерекшеліктері [Текст] / Г. Т. Кубесова, А. А. Қалменов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 384-396.
ББК 74.262.6

Рубрики: Методика преподавания географии

Кл.слова (ненормированные):
өлкетану -- халық географиясы -- құзыреттілік -- мектеп географиясы -- мотивация -- ГАЖ -- цифрлық картография
Аннотация: Бұл мақалада халық географиясын оқытуда өлкетану принципін жүйелі қолданудың ерекшеліктері мен тиімділігі талданады. Теориялық негіздеме өлкетанудың мазмұндық, құзыреттік жəне педагогикалық-технологиялық қырларын айқындап, оны оқушының өмірлік тəжірибесімен ұштастырудың мүмкіндіктерін көрсетеді. Эмпирикалық зерттеу Ақтөбе қ. №29 орта мектебінің 11- сыныбында жүргізілді. Сауалнама мен сабақ барысын бақылау нəтижелері өлкетанулық мазмұнның оқушылардың пəнге қызығушылығын, пікір айту белсенділігін жəне карта-диаграммамен жұмыс дағдыларын айқын арттырғанын көрсетті.Сонымен қатар əдістемелік ресурстардың жеткіліксіздігі, оқу құжаттарында өлкетануға қатысты нақты материалдың тапшылығы анықталды. Мақалада жергілікті дереккөздер қорын қалыптастыру, ГАЖ сияқты цифрлық картографияны жүйелі қолдану, бағалау индикаторларын нақтылау жəне мұғалімдердің біліктілігін арттыру бойынша практикалық ұсыныстар берілді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Қалменов, А.А.

26.35
К 21

    Қаратомар жəне жоғарғы тобыл су қоймаларындағы 2017- 2024 жылдар аралығындағы оттегі режимінің денгейін мониторингілеу [Текст] / А. Ысқақ, К. А. Казбекова, А. М. Нурсеитова, С. А. Дарибаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 467-481.
ББК 26.35

Рубрики: Гидрология

Кл.слова (ненормированные):
Қаратомар су қоймасы -- Жоғарғы Тобыл су қоймасы -- санитарлық-экологиялық жағдайы -- су сапасы -- оттегі режимі -- еріген оттегі -- ОБТ -- су pН -- экологиялық мониторинг -- су сапасының класстары
Аннотация: Мақалада Қазақстан Республикасының Қостанай облысының аумағында орналасқан Қаратомар жəне Жоғарғы Тобыл су қоймаларының санитарлық-экологиялық жағдайын зерттеу нəтижелері келтірілген. Су организмдерінің тіршілік əрекетіне жəне өзін-өзі тазарту процестеріне əсер ететін су сапасының негізгі көрсеткіштерінің бірі ретінде оттегі режимін талдауға баса назар аударылады. Зерттеу 2017-2024 жылдар аралығындағы судың температурасы, сутегі көрсеткіші, еріген оттегінің мөлшері жəне оттегінің биохимиялық тұтынуы туралы деректерді зерттеді. Сынамаларды іріктеу жəне зертханалық талдау қолданыстағы нормативтік əдістемелерді сақтай отырып жүргізілді. Нəтижелер екі су қоймасының суы су объектілерін жіктеудің бірыңғай жүйесі бойынша сапаның I–III кластарына сəйкес келетінін көрсетті, ең үлкен өзгергіштік оттегінің биохимиялық тұтынуымен көрінеді. Зерттеу параметрлердің маусымдық жəне жылдық ауытқуларын анықтады жəне аймақтың су экожүйелерінің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін тұрақты бақылаудың өзектілігін растады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ысқақ, А.
Казбекова, К.А.
Нурсеитова, А.М.
Дарибаева, С.А.

20.1
О-58

    Өндіріс нысандарының Түркістан қаласының ауа сапасына əсерін бағалау [Текст] / Н. Ə. Əбдімүтəліп, Ə. З. Құралбай, Г. Б. Тойчибекова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 519-532.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
Түркістан қаласы -- ауа сапасы -- өндіріс нысандары -- ластану -- мониторинг -- шығарындылар -- экологиялық қауіпсіздік
Аннотация: Мақалада Түркістан қаласындағы өндіріс нысандарының атмосфералық ауа сапасына тигізетін əсері жан-жақты зерттелінген. Қалада соңғы жылдары индустриялық дамудың қарқынды жүруі қоршаған ортаға, əсіресе ауа сапасына белгілі бір дəрежеде əсер еткені байқалды. Зерттеу барысында өндірістік кəсіпорындардан бөлінетін ластаушы заттар (шаң-тозаң, азот диоксиді, күкірт диоксиді, көміртек оксиді, ұшпа органикалық қосылыстар жəне т.б.) деңгейі өлшеніп, қолданыстағы экологиялық нормалармен салыстырылды. Сонымен қатар, қала аумағындағы атмосфералық ауаның санитарлық-гигиеналық жағдайы сарапталып, тұрғындардың денсаулығына əсер ету ықтималдығы бағаланды. Мақала нəтижелері өндірістік нысандарды экологиялық тұрғыдан реттеу, ауа сапасын бақылау жəне табиғатты қорғау шараларын жетілдіру бойынша нақты ұсыныстар əзірлеуге мүмкіндік берді. Бұл зерттеу Түркістан қаласының орнықты дамуына ықпал ететін маңызды ғылыми-тəжірибелік еңбек болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Əбдімүтəліп, Н.Ə.
Құралбай, Ə.З.
Тойчибекова, Г.Б.
Турметова, Г.Ж.
Койшиева, Г.Ж.

26.35
Т 11

    Түркістан облысының аумағындағы гидрохимиялық көрсеткіштер бойынша жер үсті суларының сапасына экологиялық мониторинг жəне болжау [Текст] / З. А. Бұқарбай, Г. У. Бектуреева, А. Н. Тілеуберді, Р. Ж. Кожагалиева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 533-541.
ББК 26.35

Рубрики: Гидрогеология

Кл.слова (ненормированные):
жерүсті сулары -- гидрохимиялық талдау -- экологиялық мониторинг -- су сапасы -- экологиялық болжау -- Түркістан облысы -- гидрохимиялық көрсеткіштер
Аннотация: Мақалада Түркістан облысының жер үсті суларының гидрохимиялық көрсеткіштері негізінде олардың экологиялық жағдайына жүргізілген мониторинг пен су сапасын болжау нəтижелері баяндалған. Зерттеу 2023–2024 жылдар аралығындағы бақылау деректеріне сүйеніп, аймақтың негізгі су нысандарын – Сырдария, Келес, Арыс, Бадам, Ақсу, Бөген өзендері мен Шардара су қоймасын қамтыған. Талдау нəтижелері өзен суларының гидрохимиялық құрамының кеңістіктік жəне уақыттық тұрғыда айтарлықтай өзгеретінін көрсетті. Көптеген су нысандарында аммоний иондары, сульфаттар, магний, қалқыма заттар жəне жалпы фосфор концентрацияларының рұқсат етілген нормативтерден тұрақты түрде асып кететіні анықталды. Ең жоғары экологиялық тəуекелдер Келес пен Арыс өзендеріне тəн, ал Сырдария, Бөген жəне Шардара су қоймасы соңғы кезеңде су сапасының жақсарғанын байқатты. Ақсу өзені зерттеу кезеңі бойы жоғары сапалы сулар санатына (I класс) жатқызылды. Алынған нəтижелер антропогендік жүктемені азайту, ағынды суларды тазарту жүйелерін жетілдіру жəне бақылау желісін кеңейту бойынша кешенді шаралардың қажеттілігін көрсетеді. Жер үсті сулары сапасының болжамы қосымша табиғатты қорғау іс-шаралары болмаған кезде проблемалы учаскелерде тұрақсыздықтың сақталуын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бұқарбай, З.А.
Бектуреева, Г.У.
Тілеуберді, А.Н.
Кожагалиева, Р.Ж.

5
К 88
Қуаншалиева, Р.
    Дүниежүзілік житс-қа қарсы күрес айлығы [Текст] / Р. Қуаншалиева // Өркен. - 2025. - 26 желтоқсан. - №11. - Б. 7.
ББК 5

Рубрики: Медицина

Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы БҚУ -- АИТВ инфекциясының алдын алу -- Бақытгүл Ғалымғалиева -- Мәдениет және өнер факультеті -- әлеуметтік плакат -- графикалық жұмыстар -- Орал -- медициналық сауаттылық -- ақпараттық мәдениет -- салауатты өмір салты
Аннотация: Дүниежүзілік АИТВ- ға қарсы күрес айлығы а ясында Мəдениет жəне өнер фак ультетінде маңызды ақпараттық іс-шара – дөңгелек үстел ұйымдастырылды. Шараның негізгі мақсаты – жастар арасында АИТВ инфекциясы туралы дұрыс түсінік қалыптастыру, алдын алу шараларын түсіндіру жəне қоғамдағы сауаттылық деңгейін арттыру болды.
Держатели документа:
ЗКУ