Электронный каталог

63
Ч-20
Чаргынова , Г. О.
    Жетішаһар мемлекеті және жетісу халықтары: өзара байланыстары тарихынан (1865-1877 жж.) [Текст] / Г. О. Чаргынова // Отан тарих. - 2018. - №1. - Бет. 192-194
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
жетішаһар -- жетісу -- халық -- қоқан -- хандығы -- патша -- өкіметі -- әскери -- губернатор
Аннотация: ХІХ ғасырдың 60-70- ші жылдары Шыңжаңдағы ұйғырлар мен дүнгендердің Цин үстемдігіне қарсы көтерілісі нәтижесінде құрылған Жетішаһар мемлекетінің Жетісу өңіріндегі халықтармен өзара байланысы өзіндік маңызға ие мәселе екендігі, сонымен қатар Орталық Азиядағы халықаралық жағдайдың өрбу тарихының ерекше бөлігі ретінде жеткілікті деңгейде зерттеле қойған жоқ.
Держатели документа:
БҚМУ.

26.89
Б 30
Бахишев, Д.
    В День Урала [Текст] / Д. Бахишев // Приуралье. - 2018. - 24 июля. - №84. - С. 1
ББК 26.89

Рубрики: Краеведение

Кл.слова (ненормированные):
урал -- река -- памятный знак -- экспедиция
Аннотация: В Уральске открыт памятный знак в чест ь учреждения Дня Урала, а также дан старт ХХІІ казахстанско-российской историко-культурной, экологической и спортивно-туристкой экспедиции по реке Урал, в которой приняли участие аким области А.Кульгинов и губернатор Оренбургской области Ю.Берг.
Держатели документа:
ЗКГУ

63.3(5 Каз)
К 33
Кенен, Ш.
    Над памятью не властно время [Текст] / Ш. Кенен // Казахстанская правда. - 24 октября. - 2018. - №203. - С. 4
ББК 63.3(5 Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
родина -- мусульманские ценности -- культура -- конференция -- әулиелер -- духовность -- машхур жусуп -- кулундинская степь -- народ -- территория казахстана -- генерал-губернатор -- старший султан -- знаменитые учителя -- мудрость -- зират -- әулиелер ордасы -- история
Аннотация: Недалеко от столицы есть особое место-Әулиелер ордасы, которое называют в народе зират 9 аулие.
Держатели документа:
ЗКГУ

80/84(5каз)
Х 25
Хасан , С.
    Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 46-54
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
пушкинді қызықтырған қазақтар -- александр сергеевич пушкин -- жәңгір бөкейұлы -- орал казак әскері -- покатилов -- ақиқат журналы -- хасан серікқали
Аннотация: Александр Сергеевич сондағы Оралда болған үш тәуліктей уақыттың ішінде Орал Казак әскерінің әскери атаманы Покатиловтың қала орталығындағы қос қабатты сәулетті үйінде жатқан болатын. Ол да бұның бұрынғы кездесіп, талайғы шүйіркелесіп жүрген жоғары шенді әскерилерінің біріндей-ақ ақжарқын, адаммен жұғысқыш жан екен. Оның үстіне, Василий Осиповичтің өзі атақты ақын Александр Сергеевичке де мүлдем бөтен адам емес-ті. Ол кезінде жастай әскери адам болуды армандап, бертінде Екінші Петербург кадет корпусында оқыған еді. Ал, ол бертінде оны сәтімен бітірген соң, Неваның жағалауындағы бір әскери горнизонның артиллерияшылар бөлімшесінде біраз жыл қызмет атқарды. Оның ғасырдың басындағы Отан соғысы кезінде айрықша көзге түсіп, шенді, шекпенді болғандығы тағы бар. Түптеп келгенде, атаманның бұл кездегі Пушкиннің шығармашылығына деген өзіндік бір құрметі де ерекше еді. Покатилов ертеректе Петербургтегі зиялы қауым бас қосқан кештерде Александр Сергеевичтің сондағы қалың көпшіліктің қолқалауымен ортаға шығып, жаңа бір лирикалық жырларын шабыттана оқып, сондағы өзінің отырған ортасының ажары мен көркіне айналғандығына дейін де талай рет көзбен көрді. Па, шіркін, атақты Пушкинмен бір сәт қол берісіп амандасып, өзімен қайтара бір жүздесіп, оңашада бір тіл қатысу оның да көптен бергі іште жатқан бір асыл арманы еді ғой. Сол арманы өзін алдамағандығына шүкір десейші! Орал, шынында да, көне де, сұлу қала екен. Сол жылдың күзінде Орал Казак әскерінің наказной атаманы болып тағайындалатын Орал Казак әскерінің атаманы Покатилов Оралда ұлы ақынды өзі алдынан шығып, тиісінше қарсы алады. Бұндағы қауышу да Пушкиннің Оралға жеткенге дейінгі қауышуларының ешқайсысынан да еш кем болған жоқ. Сол жылдың 2-ші қазанында Пушкиннің өзінің әйеліне «…ондағы атаман мен казактар мені жақсы қарсалады, менің құрметіме екі мәрте қонақасы берді, олар менің денсаулығым үшін тост та көтерді…» деп үлкен толғаныс үстінде хат жазуының бір сыры да осында жатқан еді. Атаман бұл кезде өзінің қала сыртындағы саяжайынан қаладағы үйіне баруға енді ғана жинала бастаған болатын. Соған қарамастан, ол Пушкинді өзінің Шағанның етегіндегі орман-тоғайлы, бір шеті дариямен шектесіп жатқан саяжайына апарып, тиісінше сән-салтанатымен қонақ етті. Иә, сонда ғой, оның Пушкинге осыдан біраз жылдар бұрын ғана аң-құстар ғана мекен еткен бұл жабайы бақтың Орал казачествосы әскерінің саябағына айналдырылып, бұнда әртүрлі ағаш көшеттері отырғызылып, гүлзар баққа айналдырылғандығын айта келіп, бұл бақтың бертінде оралдықтардың арасында қарапайым ғана Хан тоғайы деп аталынып кеткендігін сөз ете қалғандығы! –Хан тоғайы? – Пушкинге сондағы атаманның әлгі сөздері тым тосын болып та естілген еді. –Иә-иә, Александр Сергеевич! – деді атаман өзінің сондағы қонақжай дастарханның басындағы әңгімесін әрі қарай да қызу түрде жалғастыра түсіп: – Бұл жәйден-жәй қойыла салған атау емес, бұл саялы бақтың ішінде кезінде Еділ мен Жайықтың аралығындағы ұланасыр сардалаға дейін келіп, Бөкей Ордасының негізін қалаған сұлтан Бөкей Нұралыұлы ақ патшаның құзырымен қазақ халқының сонау көне замандардан бергі салт-дәстүрлеріне сай, ақ киізге оралып, хан көтерілген. Бұл – бір, екіншіден, әлгі Бөкей хан өмірден өткен соң, оның орнына Астрахан қаласында, сондағы азаматтық губернатор Андреевскийдің үйінде жатып, орысша білім алған ұлы Жәңгір Бөкейұлы ресми түрде хан тағына отырғанда, әлі күнге дейін Ішкі (Бөкей) Орданы хан лауазымымен басқарып отырған ол да осы тоғайдың арасында тиісінше ақ киізге оралып, қалың елдің алдында хан көтерілген! Бір қарасаң, дәл сол кезде, яғни, осыдан тура он жылға жуық уақыт бұрын, дәл осы қазіргі сіз бен біз тұрған саябақта, бір жағынан, Жәңгір Бөкейұлы, бір жағынан, сондағы жас Жәңгірді хан сайламақ болып, сонау Орынбордан Оралға арнайы келген генерал-губернатор Эссеннің көздерінше, ала таңнан қала көгінен үш дүркін зеңбіректен сан рет оқ атылды. Иә, Александр Сергеевич, бұл тек сондағы Жәңгірді хан сайлау салтанатының тек алғашқы бір бастамасы ғана еді. Соның артынша-ақ, осы саябақтың ішінде халайықтың көз алдында Жәңгір Бөкеев ақ киізге оралып, оған Ішкі (Бөкей) Орданың ханы болып ресми түрде сайланғандығы туралы императордың Грамотасы салтанатты түрде табыс етіліп, үстіне сонау астаналық қаладағы ақ патшаның алтын сарайынан әкелінген бұлғын ішік жабылып, астына ақбоз ат мінгізілді.
Держатели документа:
БҚМУ

63(5каз)
Б 42
Бексейітова , А.
    Ақмола облысының әкімшілік құрылымы және басқару жүйесі туралы тарихи-статистикалық мәліметтер [Текст] / А. Бексейітова // Қазақ тарихы . - Алматы. - 2018. - №10. - Б. . 15-19
ББК 63(5каз)

Рубрики: История. Исторические науки

Кл.слова (ненормированные):
Орынборгенерал-губернатор -- ресей отаршылдық саясаты -- дала генерал-губернатор -- ресей патша билігі -- қоғамдық басқару ісі -- ауылдық басқару ісі -- болыс бастықтары және ауыл старшындары -- омбы уезінің қазақ болыстары -- қазақ болыстарының құрамындағы қазақ ауылдарының саны -- көкшетау уезінің қазақ болыстары -- ақмола уездерінің қазақ болыстары -- атбасар уездерінің қазақ болыстары
Аннотация: Қазақстандағы 1867-1868 жылдардағы реформа-патшалық Ресейдің отаршылдық саясатының маңызды бөлігі. Реформа әкімшілік-аумақтық құрылыс, жер қатынастары, сот құрылымы, халыққа білім беру, денсаулық сақтау, дін мәселесі сияқты қазақ қоғамының шешуші салаларының бәрін қамтыған болатын. Реформаның ең басты және негізгі міндеті - қазақ даласын Ресейдің басқа бөліктерімен бірте-бірте қосып жіберу үшін Ресейге бағынышты халықтарды орталық басқару жүйесінің құрамына біріктіру. Сөйтіп, жергілікті ақсүйектерді биліктен ығыстырып, ру басшыларын әлсіретіп, ойға алған іс-шараларды оңтайлы жолмен оңай әрі тез жүзеге асырып отыру.
Держатели документа:
БҚМУ

63.3
Д 15
Далаева, Т. Т.
    "Награждаю их серебряными печатями..." [Текст] / Б. Смагулов // Отан тарихы. - 2019. - №2. - С. 103-115
ББК 63.3

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
история казахстана -- российская империя -- казахи -- личные печати -- должностные печати -- старшины -- награда -- ХІХ век -- казахские должностные лица -- чиновники
Аннотация: Изучение истории формирования и служебной деятельности казахского чиновничества представляет собой актуальную проблему в новой социальной истории Казахстана. В связи с привлечением казахов на административные должности в аппарате местного управления с конца XVIII – в начале XIX вв. и с началом осуществления практик награждения со стороны Российской империи стали постепенно происходить социальные изменения в традиционном казахском обществе. Представители «қара сүйек», оказавшие определенные услуги и получившие признание со стороны империи, стали конкурировать с султанами за властные полномочия на местном уровне. В первой половине XIX века в повседневной жизни казахов, кочевавших в пределах внешних округов Западно-Сибирского генерал-губернаторства, встречаются три вида печатей: 1) традиционные именные перстневые печати казахских султанов и биев; 2) именные перстневые печати, которые использовались для казахов в качестве награды «за усердие и преданность к российскому самодержавному престолу»; 3) должностные печати для казахов с указанием должности и имени владельца с надписью на русском и казахском языках. Награждение старшинскими званиями также сопровождалось выдачей именных перстневых печатей. Увеличение количества именных и должностных имперских печатей у представителей «қара сүйек» к середине XIX века указывало на постепенное разрушение традиционного казахского общества. Статья выполнена в рамках реализации проекта МОН РК на тему «Трансформация социальной организации Казахской степи: стратификация и статусная динамика (вторая половина XVIII - 20-е годы XX вв.).
Держатели документа:
ЗКГУ

63(5каз)
М 92
Мусин, М.
    Тарихы терең қара шаңырақ. [Текст] / М. Мусин // Орал өңірі. - 2021. - №19. -9 наурыз. - Б. . 7
ББК 63(5каз)

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Жәңгір хан -- Орынбор -- мектеп -- Бөкей ордасы
Аннотация: Әбілқайырдың шөбересі , Нұралы ханның немересі, Бөкейдің бел баласы Жәңгір Бөкей ордасының соңғы ханы. Ол Астрахан губернаторы Андреевскийдің үйінде жатып , еуропаша білім алған , халықты басқарудың әдіс-тәсілдерін ерте үйренген. Жәңгір ел билеген 22 жылда өңірде көптеген реформа жүзеге асқан. Өз сарайында мазмұнды кітапхана ұстап, қару-жарақ бөлмесін жасақтаған.
Держатели документа:
БҚУ

63
А 13
Әбденов, А.
    Қайдауыл батыр [Текст] / А. Әбденов // Қазақ тарихы. - 2020. - №9. - Б. 10-12.
ББК 63

Рубрики: Тарих.

Кл.слова (ненормированные):
Қайдауыл батыр -- қаза халқы -- генерал-губернатор Петровский -- Хиуа -- ставка -- саясат -- күрес -- ру
Аннотация: Мақала Қайдауыл батыр туралы.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ.

63
М 94
Мырзабай, А.
    Хан кененің арманы [Текст] / Мырзабай.А // Өзін-өзі тану=Самопознание.KZ. - 2017. - №1. - Б. 48-50
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
губернатор -- хан -- полковник -- Көшпенділер -- роман -- Есенберлин -- патша -- сарбаз -- рух -- намыс
Аннотация: Бұл мақала Ілияс Есенберлиннің "Көшпенділер" романының желісі бойынша жазылған.
Держатели документа:
БҚМУ

63
О-11
Өтениязов, С.
    Азаттықтың тарихи тұлғалары [Текст] / С. Өтениязов // Мәдениент. - 2020. - №2. - ақпан. - Б. 58-61
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Әбіш -- Барақ сұлтан -- Ресей патшасы -- Орынбор генерал-губернаторы -- Сырымбет Бекбасұлы -- патша үкіметі -- Төле би
Аннотация: 1748 жылы Әбілқайыр ханды Неплюевтің тапсырмасымен өлтірген Барақ сұлтанды ақтап шыққан атақты билер ішінде Төле би мен Әйтеке би болғандығы туралы жалған мәлімент Ш.Уалихановтың "Сот реформасы туралы жазбалар" (1-том, 1961, 506-бет.) атты еңбегінде жазылып кеткен болатын. Расында, бұл оқиғаға Төле би, Қазыбек би де, Әйтеке би қатысқан жоқ.Біріншіден, Төле би мен Қазыбек би Барақты ешқашан жақтаған емес. Екіншіден, Әйтеке би ол кезде дүниеде жоқ болатын
Держатели документа:
БҚМУ