Электронный каталог

74.263
К 23
Каримжанова, Ж. А.
    Қонақ күту салтымыз [Текст] / Ж. А. Каримжанова // Мектептегі технология = Технология в школе. - 2013. - №12. - Б. 45
ББК 74.263

Рубрики: Технология пәнін оқыту әдістемесі

Кл.слова (ненормированные):
қонақ -- салт -- дәстүр -- қазақ -- ұлттық -- дастархан
Аннотация: Мақалада қазақ ұлтының ұрпағына тән имандылық, ибалық қасиеттерін түсіндіре отырып, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсете білуді үйрету арқылы, қонақ қарсы алудың салт-дәстүрін дәріптеу.
Держатели документа:
БҚМУ

36(5Каз)
Х 42
Хибашева, Ж. Г.
    Қазақтың ұлттық тағамдарының ерекшелігі. [Текст] / Ж. Г. Хибашева // Мектептегі технология = Технология в школе. - 2013. - №11. - Б. 38-39
ББК 36(5Каз)

Рубрики: Тағам өндірісі

Кл.слова (ненормированные):
қазақ -- ұлттық -- сүт -- ет -- қуырдақ -- тағам -- халық -- жылқы -- қазақша ет -- сорпа -- дастархан -- қой -- бас -- күйеу табақ -- келін табақ -- аяқ табақ
Аннотация: Қазақ халқының негізгі азық-түлігі ежелден ет пен сүттен жасалған өнімдер болған. Олардан көшпелі жағдайда ұзақ сақталатын түрлі тағамдар дайындай білген. Жылқы және қой еті, бие, түйе, қой, сиыр сүті және олардан әзірленген тағам өнімдері қазақ дастарқанына әр берген. Қазақтарда ертеден қалыптасқанет тартудың өзіндік дәстүрі бар. Мақала еттен, сүттен, ұннан жасалатын тағам өнімдері туралы.
Держатели документа:
БҚМУ

80/84(5каз)
Х 25
Хасан , С.
    Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 46-54
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
пушкинді қызықтырған қазақтар -- александр сергеевич пушкин -- жәңгір бөкейұлы -- орал казак әскері -- покатилов -- ақиқат журналы -- хасан серікқали
Аннотация: Александр Сергеевич сондағы Оралда болған үш тәуліктей уақыттың ішінде Орал Казак әскерінің әскери атаманы Покатиловтың қала орталығындағы қос қабатты сәулетті үйінде жатқан болатын. Ол да бұның бұрынғы кездесіп, талайғы шүйіркелесіп жүрген жоғары шенді әскерилерінің біріндей-ақ ақжарқын, адаммен жұғысқыш жан екен. Оның үстіне, Василий Осиповичтің өзі атақты ақын Александр Сергеевичке де мүлдем бөтен адам емес-ті. Ол кезінде жастай әскери адам болуды армандап, бертінде Екінші Петербург кадет корпусында оқыған еді. Ал, ол бертінде оны сәтімен бітірген соң, Неваның жағалауындағы бір әскери горнизонның артиллерияшылар бөлімшесінде біраз жыл қызмет атқарды. Оның ғасырдың басындағы Отан соғысы кезінде айрықша көзге түсіп, шенді, шекпенді болғандығы тағы бар. Түптеп келгенде, атаманның бұл кездегі Пушкиннің шығармашылығына деген өзіндік бір құрметі де ерекше еді. Покатилов ертеректе Петербургтегі зиялы қауым бас қосқан кештерде Александр Сергеевичтің сондағы қалың көпшіліктің қолқалауымен ортаға шығып, жаңа бір лирикалық жырларын шабыттана оқып, сондағы өзінің отырған ортасының ажары мен көркіне айналғандығына дейін де талай рет көзбен көрді. Па, шіркін, атақты Пушкинмен бір сәт қол берісіп амандасып, өзімен қайтара бір жүздесіп, оңашада бір тіл қатысу оның да көптен бергі іште жатқан бір асыл арманы еді ғой. Сол арманы өзін алдамағандығына шүкір десейші! Орал, шынында да, көне де, сұлу қала екен. Сол жылдың күзінде Орал Казак әскерінің наказной атаманы болып тағайындалатын Орал Казак әскерінің атаманы Покатилов Оралда ұлы ақынды өзі алдынан шығып, тиісінше қарсы алады. Бұндағы қауышу да Пушкиннің Оралға жеткенге дейінгі қауышуларының ешқайсысынан да еш кем болған жоқ. Сол жылдың 2-ші қазанында Пушкиннің өзінің әйеліне «…ондағы атаман мен казактар мені жақсы қарсалады, менің құрметіме екі мәрте қонақасы берді, олар менің денсаулығым үшін тост та көтерді…» деп үлкен толғаныс үстінде хат жазуының бір сыры да осында жатқан еді. Атаман бұл кезде өзінің қала сыртындағы саяжайынан қаладағы үйіне баруға енді ғана жинала бастаған болатын. Соған қарамастан, ол Пушкинді өзінің Шағанның етегіндегі орман-тоғайлы, бір шеті дариямен шектесіп жатқан саяжайына апарып, тиісінше сән-салтанатымен қонақ етті. Иә, сонда ғой, оның Пушкинге осыдан біраз жылдар бұрын ғана аң-құстар ғана мекен еткен бұл жабайы бақтың Орал казачествосы әскерінің саябағына айналдырылып, бұнда әртүрлі ағаш көшеттері отырғызылып, гүлзар баққа айналдырылғандығын айта келіп, бұл бақтың бертінде оралдықтардың арасында қарапайым ғана Хан тоғайы деп аталынып кеткендігін сөз ете қалғандығы! –Хан тоғайы? – Пушкинге сондағы атаманның әлгі сөздері тым тосын болып та естілген еді. –Иә-иә, Александр Сергеевич! – деді атаман өзінің сондағы қонақжай дастарханның басындағы әңгімесін әрі қарай да қызу түрде жалғастыра түсіп: – Бұл жәйден-жәй қойыла салған атау емес, бұл саялы бақтың ішінде кезінде Еділ мен Жайықтың аралығындағы ұланасыр сардалаға дейін келіп, Бөкей Ордасының негізін қалаған сұлтан Бөкей Нұралыұлы ақ патшаның құзырымен қазақ халқының сонау көне замандардан бергі салт-дәстүрлеріне сай, ақ киізге оралып, хан көтерілген. Бұл – бір, екіншіден, әлгі Бөкей хан өмірден өткен соң, оның орнына Астрахан қаласында, сондағы азаматтық губернатор Андреевскийдің үйінде жатып, орысша білім алған ұлы Жәңгір Бөкейұлы ресми түрде хан тағына отырғанда, әлі күнге дейін Ішкі (Бөкей) Орданы хан лауазымымен басқарып отырған ол да осы тоғайдың арасында тиісінше ақ киізге оралып, қалың елдің алдында хан көтерілген! Бір қарасаң, дәл сол кезде, яғни, осыдан тура он жылға жуық уақыт бұрын, дәл осы қазіргі сіз бен біз тұрған саябақта, бір жағынан, Жәңгір Бөкейұлы, бір жағынан, сондағы жас Жәңгірді хан сайламақ болып, сонау Орынбордан Оралға арнайы келген генерал-губернатор Эссеннің көздерінше, ала таңнан қала көгінен үш дүркін зеңбіректен сан рет оқ атылды. Иә, Александр Сергеевич, бұл тек сондағы Жәңгірді хан сайлау салтанатының тек алғашқы бір бастамасы ғана еді. Соның артынша-ақ, осы саябақтың ішінде халайықтың көз алдында Жәңгір Бөкеев ақ киізге оралып, оған Ішкі (Бөкей) Орданың ханы болып ресми түрде сайланғандығы туралы императордың Грамотасы салтанатты түрде табыс етіліп, үстіне сонау астаналық қаладағы ақ патшаның алтын сарайынан әкелінген бұлғын ішік жабылып, астына ақбоз ат мінгізілді.
Держатели документа:
БҚМУ

84(5каз)
А 13
Әбдіхалық, Ө.
    Бір дорба бидай [Текст] / Ө. Әбдіхалық // Рухани жаңғыру. - Алматы, 2019. - №1-2. - Б. 24-27
ББК 84(5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Қарасу өзені -- құран -- Миау апа -- Қадыр -- жарты дорба бидай -- жалғыз аяқ жол -- иттің үрген дауысы -- үлкен құда -- қу ағаш -- самса
Аннотация: Әлсіз шам жарығы өлеусірей жанып тұрған қара көлеңке жерасты өткеліне түскенде жаңа піскен самса исі мұрныңа келеді. Бұрқыраған самса иісі жайылған ауаны кесіп өткен сайын оқудағы шағым есіме түсетін. Тіршіліктен әлдебір мән іздеген, барар жері беймағлұм мен секілді жолаушы өмірінің әр бұрылысы әлдебір иіспен жадында сақталса керек. Самса иісі жастық шағымды санамда болымсыз жаңғыртып өтетіні содан ба екен... Есептесең тым-тым алыста қалған, ойласаң тура жаныңда тұрғандай бір өмірдің иісі. Самсаға бауырсақ қосылыпты. Өткелге кіреберісте көнетоздау дастархан үстінде үйме бауырсақ тұр. Жарты келі бауырсақ алдым. Целлофан дорбадағы бауырсақ иісі тәбетімді ашып, өткен шақтың еншісіндегі өткелдердің бірінде қалған бір оқиғаны ойыма салды
Держатели документа:
БҚМУ

63.5
Ж 88
Жұмабайұлы, Б.
    Дастархан мәдениеті: он екі жілік [Текст] / Б. Жұмабайұлы // ANA TILI. - 2019. - №18.- 1-6 мамыр. - Б. 11
ББК 63.5

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
Дастархан мәдениеті -- Он екі жілік -- Жамбас -- Екі тал сүбе қабырға -- Жұмыр -- Кәрі жілік -- Сый табақ -- Қойшы табақ -- Бала табақ -- Қара қабырға -- Орта табақ -- Асықты жілік -- Келін табақ -- Ұлтабар
Аннотация: Мақалада қазақ халқының өзінің өскен ортасы мен ата- баба ұстанған өзгеше жоғары мәдениетке тән дастархан мәдениеті жөнінде айтылған.
Держатели документа:
БҚМУ

Әшімұлы, Б.
    Наурыз. Мың бір бояу [Текст] / Б. Әшімұлы // Мектептегі өнер. - 2014. - №2. - Б. 1
ББК 85.1

Рубрики: Бейнелеу өнері

Кл.слова (ненормированные):
ұлттық -- мереке -- ұлыстың ұлы күні -- наурыз -- бояу -- суретші -- дастархан -- салт-дәстүр -- сурет -- шеберлік -- шәкірт -- ұрпақ -- киіз үй
Аннотация: Бұл мақалада суретші табиғаттың құпиясын ашқан. Наурыздың шаттығы мен салтанатын сезінген. Суреттердің композициялық құрылымы мазмұнды, айтар ойы терең. Жеке детальдарды бейнелеуде де шеберлік нышаны бой көрсетеді. Қай суретте болмасын ұлттық ою-өрнектер, ұлттық киім -кешектер молынан қамтылған.Бір суретте киіз үйдің ішіндегі көріністі, тұсау кесер рәсімін бейнелесе, енді бірінде киіз үй маңындағы дастархан басындағы ақсақалдың аталы сөзіне ұйыған қауымды көз алдымызға әкелді.
Держатели документа:
БҚМУ

36
Т 11
Төреева, А. Ә.
    Сусындар. Ыстық және суық сусындар [Текст] / А. Ә. Төреева // Мектептегі технология = Технология в школе. - 2014. - №4. - Б. 37-39
ББК 36

Рубрики: Тағам өндірісі

Кл.слова (ненормированные):
сусын -- ыстық -- суық -- сүт -- айран -- шай -- кофе -- какао -- дастархан -- шырын -- қымыз -- шұбат -- шалап
Аннотация: Мақала ыстық және суық сусындар туралы. Ыстық сусындарға- шай, кофе, какао жатады. суық сусындарға- сүт, шұбат ,айран, қымыз және шырындар жатады. Мақалада ыстық сусын -шай дайындау тәсілі, суық сусындар туралы мағлұмат берілген.
Держатели документа:
БҚМУ

51.230
Т 18
Тәңірбергенова, Ә.
    Ас адамның арқауы [Текст] / Ә. Тәңірбергенова // Мектептегі мерекелер: тәрбие жұмыстарының сценарийлері. - 2015. - 1. - Б. 39-40
ББК 51.230

Рубрики: Тиімді тамақтану

Кл.слова (ненормированные):
дастархан -- ырым-тыйым -- ас ішу -- рәсім -- өсиет айту -- бата беру -- келісу -- рәсім
Аннотация: Қазақ халқы қуанышты да, қайғыны да дастархан басында бөліскен. Дастарханнан дәм татқандар татуласу, келісу сияқты рәсімдерді орындайды.
Держатели документа:
БҚМУ

63
М 75
Молдабекова, М.
    "Наурыз- Ұлыстың ұлы күні" [Текст] / М. Молдабекова // Сыныптағы тәрбие. - 2014. - 2. - Б,. 19-20
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Ұлыстың ұлы күні -- наурыз -- дастархан -- мейрам -- Ақ мол болсын!
Аннотация: Наурыз - бақыттың бастамасы, ұлылықтың ұйтқысы, жақсының жаршысы, ынтымақтың белгісі, өмірге нұр сыйлаған, сезімге гүл сыйлаған халық қастерлейтін күн.
Держатели документа:
БҚМУ

63.5(Қаз)
С 18
Сансызбайұлы, Ө
    Наурыз көже [Текст] / Ө Сансызбайұлы // Дәстүр. - 2015. - №2. - Б. 16-18
ББК 63.5(Қаз)

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
этнография -- дәстүр -- наурыз -- көже -- салт -- әдеп -- тамақ -- ас -- тағам -- қазақ -- жеті -- қымыз -- бидай
Аннотация: Наурыз көже Наурыз мейрамының басты құндылығы ретінде Ұлыстың ұлы күні таң шапағымен ақ дастарханға қойылады. Онда ас атасы нан,тұз, сары май, құрт, ірімшік, май сөк, талқан, жент көжемен піскен кәделі жіліктер мен ет қоспалары, қазы-қарта, жал-жая, шұжықтар,жеміс-жидек,өрік-мейіздер және қымыз болады. Бұлар да жеті түрлі тағам мәзірлері болып табылады.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ