База данных: Статьи ППС
Страница 1, Результатов: 11
Отмеченные записи: 0
1.
Подробнее
28
У 84
Утаубаева, А. У.
Есенаңқаты өзені аңғарының өсімдік жабынының қазіргі кездегі жағдайы және оны тиімді пайдалану бойынша ұсыныстар [Текст] / А. У. Утаубаева // Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының хабарлары. - 2014. - №2. - Б. 44-50.-(биология және медицина сериясы)
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
Сырым ауданы -- Есенаңқаты өзені -- топырақ -- өсімдік жабыны -- жайылма үсті террасасы
Аннотация: Батыс Қазақстан облысының кіші өзендерінің бірі- Есенаңқаты өзенінің өсімдік жабынына, оның кеңістікте таралу ерекшеліктеріне сипаттама берілген, өсімдік жабынының деградациясы мен қазіргі кездегі жағдайы бағаланған және оны тиімді пайдалану бойынша ұсыныстар жасалған.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Жақсылықов, Е.Х.
У 84
Утаубаева, А. У.
Есенаңқаты өзені аңғарының өсімдік жабынының қазіргі кездегі жағдайы және оны тиімді пайдалану бойынша ұсыныстар [Текст] / А. У. Утаубаева // Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының хабарлары. - 2014. - №2. - Б. 44-50.-(биология және медицина сериясы)
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
Сырым ауданы -- Есенаңқаты өзені -- топырақ -- өсімдік жабыны -- жайылма үсті террасасы
Аннотация: Батыс Қазақстан облысының кіші өзендерінің бірі- Есенаңқаты өзенінің өсімдік жабынына, оның кеңістікте таралу ерекшеліктеріне сипаттама берілген, өсімдік жабынының деградациясы мен қазіргі кездегі жағдайы бағаланған және оны тиімді пайдалану бойынша ұсыныстар жасалған.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Жақсылықов, Е.Х.
2.
Подробнее
4
Н 31
Настинова, Т. Э.
Повышение продуктивности деградированных пахотных земель засушливых регионов [Текст] / Настинова Г.Э. // Сборник научных статей международной научно-практической конференции "Индустриально-инновационное развитие Казахстана: тренды, проблемы и перспективы", посвященной международной выставке "EXPO-2017", 9 июня . - 2016. - С. 85-88
ББК 4
Рубрики: Сельское хозяйство.
Кл.слова (ненормированные):
деградированные пахотные земли -- деградация земли -- продуктивность пахотных земель -- пахотные земли -- экология почвы -- засушливые регионы
Аннотация: В статье изучены пути повышения продуктивности деградированных пахотных земель засушливых регионов
Держатели документа:
ЗКГУ
Н 31
Настинова, Т. Э.
Повышение продуктивности деградированных пахотных земель засушливых регионов [Текст] / Настинова Г.Э. // Сборник научных статей международной научно-практической конференции "Индустриально-инновационное развитие Казахстана: тренды, проблемы и перспективы", посвященной международной выставке "EXPO-2017", 9 июня . - 2016. - С. 85-88
Рубрики: Сельское хозяйство.
Кл.слова (ненормированные):
деградированные пахотные земли -- деградация земли -- продуктивность пахотных земель -- пахотные земли -- экология почвы -- засушливые регионы
Аннотация: В статье изучены пути повышения продуктивности деградированных пахотных земель засушливых регионов
Держатели документа:
ЗКГУ
3.
Подробнее
2
Ч-37
Чекалин, С. Г.
Основные пути восстановления экологических функций техногенно нарушенных земель КНГКМ [Текст] / Чекалин С.Г., Фартушина М.М., Толстова Ю.А. // Сборник научных статей республиканской научно-практической конференции«ИВАНОВСКИЕ ЧТЕНИЯ – 2016» на тему:«Актуальные проблемы биоразнообразия экосистем Казахстана»,посвященной памяти Е.А.Агелеуова, А.З.Петренко, 28 сентября. - 2016. - С. 120-124
ББК 2
Рубрики: Естественные науки
Кл.слова (ненормированные):
техногенно нарушенные земли -- защита окружающей среды -- охрана окружающей среды -- деградация земель -- сохранение плодородия земель
Аннотация: В статье рассмотрены основные пути восстановления экологических функций техногенно нарушенных земель КНГКМ
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Фартушина, М.М.
Толстова, Ю.А.
Ч-37
Чекалин, С. Г.
Основные пути восстановления экологических функций техногенно нарушенных земель КНГКМ [Текст] / Чекалин С.Г., Фартушина М.М., Толстова Ю.А. // Сборник научных статей республиканской научно-практической конференции«ИВАНОВСКИЕ ЧТЕНИЯ – 2016» на тему:«Актуальные проблемы биоразнообразия экосистем Казахстана»,посвященной памяти Е.А.Агелеуова, А.З.Петренко, 28 сентября. - 2016. - С. 120-124
Рубрики: Естественные науки
Кл.слова (ненормированные):
техногенно нарушенные земли -- защита окружающей среды -- охрана окружающей среды -- деградация земель -- сохранение плодородия земель
Аннотация: В статье рассмотрены основные пути восстановления экологических функций техногенно нарушенных земель КНГКМ
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Фартушина, М.М.
Толстова, Ю.А.
4.
Подробнее
65
А 95
Ахонова, Г. К.
Проблемы и перспективы развития экономики Республики Казахстан [Текст] / Г.К. Ахонова, А.А. Ерниязова, Ш.М. Алтыбаева // Материалы международной научно-практической конференции «25 лет Независимости Республики Казахстан и перспективы Евразийской интеграции». - 2016. - С. 128-133
ББК 65
Рубрики: Экономика
Кл.слова (ненормированные):
экономика Казахстана -- макроэкономика -- технологическая деградация экономики -- рыночная экономика
Аннотация: В данной статье рассмотрены проблемы и перспективы развития экономики Республики Казахстан после распада СССР
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Ерниязова, А.А.
Алтыбаева, Ш.М.
А 95
Ахонова, Г. К.
Проблемы и перспективы развития экономики Республики Казахстан [Текст] / Г.К. Ахонова, А.А. Ерниязова, Ш.М. Алтыбаева // Материалы международной научно-практической конференции «25 лет Независимости Республики Казахстан и перспективы Евразийской интеграции». - 2016. - С. 128-133
Рубрики: Экономика
Кл.слова (ненормированные):
экономика Казахстана -- макроэкономика -- технологическая деградация экономики -- рыночная экономика
Аннотация: В данной статье рассмотрены проблемы и перспективы развития экономики Республики Казахстан после распада СССР
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Ерниязова, А.А.
Алтыбаева, Ш.М.
5.
Подробнее
40.3
А 56
Альжанова, Б. С.
Пирогенді факторлардың құрғақ дала аймағының күңгірт қара қоңыр топырақтарының кейбір қасиеттеріне әсері [Текст] / Б. С. Альжанова, С. С. Джубатырова, А. А. Беркалиева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 437-447
ББК 40.3
Рубрики: Почвоведение
Кл.слова (ненормированные):
пирогенді фактор -- күңгірт қызыл топырақ -- құрғақ дала аймағы -- экологиялық жағдай -- дала өрттері -- постпирогенді сукцессия -- топырақ қасиеттері -- топырақ құнарлығы -- органикалық зат -- деградация
Аннотация: Мақалада пирогенді факторлардың құрғақ дала аймағының қара қоңыр топырақтарының кейбір қасиеттеріне әсері қарастырылады. Дала өрттері орман өрттеріне қарағанда жиі кездеседі, үлкен аумақты қамтиды және тез таралуымен сипатталады. Құрғақ дала аймағында жауын-шашынның төмен мөлшері, жазғы маусымдарда жоғары температура, қатты жел, аңызақ, бірнеше жыл қатарынан құрғақшылық болуы дала өрттерінің пайда болуы мен таралуына қолайлы жағдай жасайды. Өрттен кейінгі алғашқы жылдары өсімдік жамылғысы біртіндеп қалпына келе бастайды, алдымен қоршаған ортаның қолайсыз жағдайларына бейімделген бір жылдықтар пайда болады, олар біртіндеп, көпжылдық түрлермен алмастырылады. Зерттеулер астықты-ақ жусанды және әр түрлі шөпті – астықты – ақ жусанды өсімдіктері бар қара қоңыр топырақтары бар ұзақ жылдар бойы игерілмеген тыңайған танаптарда жүргізілді. Өрттен 3 жыл өткен соң қайта зерттеу жүргізілді. 3 жыл өткеннен кейінгі өртенген топырақтың морфологиялық сипаттамасы топырақ қабатының жоғарғы бөлігіне және дала киізіне ғана өрт әсері байқалғанын көрсетті. Қара қоңыр топырақтардың физикалық және химиялық қасиеттерін талдау нәтижелері өрттің әсерінен топырақтың негізгі қасиеттері өзгеретінін көрсетеді. Өрттен кейінгі бірінші жылы топырақ ерітіндісінің реакциясының жоғарылауы және қара қоңыр топырақтың жоғарғы қабаттарының құрылымдық жағдайының нашарлауы байқалды. 3 жыл өткеннен кейін осы көрсеткіштердің жақсару үрдісі байқалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Джубатырова, С.С.
Беркалиева, А.А.
А 56
Альжанова, Б. С.
Пирогенді факторлардың құрғақ дала аймағының күңгірт қара қоңыр топырақтарының кейбір қасиеттеріне әсері [Текст] / Б. С. Альжанова, С. С. Джубатырова, А. А. Беркалиева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 437-447
Рубрики: Почвоведение
Кл.слова (ненормированные):
пирогенді фактор -- күңгірт қызыл топырақ -- құрғақ дала аймағы -- экологиялық жағдай -- дала өрттері -- постпирогенді сукцессия -- топырақ қасиеттері -- топырақ құнарлығы -- органикалық зат -- деградация
Аннотация: Мақалада пирогенді факторлардың құрғақ дала аймағының қара қоңыр топырақтарының кейбір қасиеттеріне әсері қарастырылады. Дала өрттері орман өрттеріне қарағанда жиі кездеседі, үлкен аумақты қамтиды және тез таралуымен сипатталады. Құрғақ дала аймағында жауын-шашынның төмен мөлшері, жазғы маусымдарда жоғары температура, қатты жел, аңызақ, бірнеше жыл қатарынан құрғақшылық болуы дала өрттерінің пайда болуы мен таралуына қолайлы жағдай жасайды. Өрттен кейінгі алғашқы жылдары өсімдік жамылғысы біртіндеп қалпына келе бастайды, алдымен қоршаған ортаның қолайсыз жағдайларына бейімделген бір жылдықтар пайда болады, олар біртіндеп, көпжылдық түрлермен алмастырылады. Зерттеулер астықты-ақ жусанды және әр түрлі шөпті – астықты – ақ жусанды өсімдіктері бар қара қоңыр топырақтары бар ұзақ жылдар бойы игерілмеген тыңайған танаптарда жүргізілді. Өрттен 3 жыл өткен соң қайта зерттеу жүргізілді. 3 жыл өткеннен кейінгі өртенген топырақтың морфологиялық сипаттамасы топырақ қабатының жоғарғы бөлігіне және дала киізіне ғана өрт әсері байқалғанын көрсетті. Қара қоңыр топырақтардың физикалық және химиялық қасиеттерін талдау нәтижелері өрттің әсерінен топырақтың негізгі қасиеттері өзгеретінін көрсетеді. Өрттен кейінгі бірінші жылы топырақ ерітіндісінің реакциясының жоғарылауы және қара қоңыр топырақтың жоғарғы қабаттарының құрылымдық жағдайының нашарлауы байқалды. 3 жыл өткеннен кейін осы көрсеткіштердің жақсару үрдісі байқалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Джубатырова, С.С.
Беркалиева, А.А.
6.
Подробнее
40.3
Б 61
Бимагамбетова, Г. А.
Ақтөбе облысы топырағының тұздануы жəне құнарлығын арттыру жолдары [Текст] / Г. А. Бимагамбетова, Ə. А. Тұяқов // «Иванов оқулары – 2022» аясында көрнекті ғалым, б.ғ.к., а/ш.ғ.д., профессор Рустенов Амангельды Рустеновичтың 80 жылдық мерейтойына арналған халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2022. - 5-6 қазан. - Б. 71-75
ББК 40.3
Рубрики: Почвоведение
Кл.слова (ненормированные):
Ақтөбе облысы -- Облыс ауданы -- топырақ -- Қара топырақты жерлер -- Қою-қызғылт топырақ -- Ашық-қызғылт топырақ -- Қоңыр топырақты -- топырақ деградация -- минералогиялық құрамы -- органикалық заттар
Аннотация: Ақтөбе облысы - республикамыздың солтүстік батысындағы көлемді аймақты алып жатыр. Облыс ауданы -301,6 мың шаршы киллометрге жетеді, яғни Қазақстан Республикасының территориясы-ның 11,0% -ын алып жатыр. Аумағының көлемділігі жөнінен еліміздің облыстарының арасында алдыңғы орындарының бірін иеленеді. Ақтөбе облысының аймағы солтүстігінде Орал маңы үстіртінен, онтүстіктегі Асмантай - Матай сорлары, Матай құмдарына дейін созы-лады. Ал батысында Ақтолағай қыртысы, Ақшатау, Доңызтаудан Торғайға дейінгі алқапты алып жатыр
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тұяқов, Ə. А.
Б 61
Бимагамбетова, Г. А.
Ақтөбе облысы топырағының тұздануы жəне құнарлығын арттыру жолдары [Текст] / Г. А. Бимагамбетова, Ə. А. Тұяқов // «Иванов оқулары – 2022» аясында көрнекті ғалым, б.ғ.к., а/ш.ғ.д., профессор Рустенов Амангельды Рустеновичтың 80 жылдық мерейтойына арналған халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2022. - 5-6 қазан. - Б. 71-75
Рубрики: Почвоведение
Кл.слова (ненормированные):
Ақтөбе облысы -- Облыс ауданы -- топырақ -- Қара топырақты жерлер -- Қою-қызғылт топырақ -- Ашық-қызғылт топырақ -- Қоңыр топырақты -- топырақ деградация -- минералогиялық құрамы -- органикалық заттар
Аннотация: Ақтөбе облысы - республикамыздың солтүстік батысындағы көлемді аймақты алып жатыр. Облыс ауданы -301,6 мың шаршы киллометрге жетеді, яғни Қазақстан Республикасының территориясы-ның 11,0% -ын алып жатыр. Аумағының көлемділігі жөнінен еліміздің облыстарының арасында алдыңғы орындарының бірін иеленеді. Ақтөбе облысының аймағы солтүстігінде Орал маңы үстіртінен, онтүстіктегі Асмантай - Матай сорлары, Матай құмдарына дейін созы-лады. Ал батысында Ақтолағай қыртысы, Ақшатау, Доңызтаудан Торғайға дейінгі алқапты алып жатыр
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тұяқов, Ə. А.
7.
Подробнее
26.82
А 13
Абдуллина, А. Г.
Ақтөбе облысындағы фитотопонимдер ландшафт деградациясының көрсеткіші ретінде [Текст] / А. Г. Абдуллина, А. М. Сергеева, Д. Ғ. Маханбетжан // БҚУ хабаршысы. - 2023. - №4. - С. 122-130.
ББК 26.82
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
фитотопонимдер -- ландшафттық индикация -- ландшафт өзгерісі -- сирек кездесетін өсімдіктер -- Ақтөбе облысы
Аннотация: Мақалада Ақтөбе облысының өсімдіктер дүниесінің таралу зонасы, олардың топоним жасаудағы белсенділігі, сирек кездесетін өсімдіктер дүниесіне байланысты аталған топонимдердің ландшафт өзгерісін анықтауда және қалпына келтіруде пайдалану мүмкіндіктері қарастырылды. Ақтөбе облысы аумағында топоним жасау белсенділігі жоғары өсімдік түрлері мен шаған, тораңғы, қарағай, арша, қызылқайың өсімдіктері сияқты сирек кездесетін түрлерімен байланысты атаулар кесте жүзінде көрсетілді. Ши, қамыс, көкпек өсімдіктерімен байланысты фитотопонимдердің ландшафттық индикацияда пайдалану ерекшеліктері қарастырылды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сергеева, А.М.
Маханбетжан, Д.Ғ.
А 13
Абдуллина, А. Г.
Ақтөбе облысындағы фитотопонимдер ландшафт деградациясының көрсеткіші ретінде [Текст] / А. Г. Абдуллина, А. М. Сергеева, Д. Ғ. Маханбетжан // БҚУ хабаршысы. - 2023. - №4. - С. 122-130.
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
фитотопонимдер -- ландшафттық индикация -- ландшафт өзгерісі -- сирек кездесетін өсімдіктер -- Ақтөбе облысы
Аннотация: Мақалада Ақтөбе облысының өсімдіктер дүниесінің таралу зонасы, олардың топоним жасаудағы белсенділігі, сирек кездесетін өсімдіктер дүниесіне байланысты аталған топонимдердің ландшафт өзгерісін анықтауда және қалпына келтіруде пайдалану мүмкіндіктері қарастырылды. Ақтөбе облысы аумағында топоним жасау белсенділігі жоғары өсімдік түрлері мен шаған, тораңғы, қарағай, арша, қызылқайың өсімдіктері сияқты сирек кездесетін түрлерімен байланысты атаулар кесте жүзінде көрсетілді. Ши, қамыс, көкпек өсімдіктерімен байланысты фитотопонимдердің ландшафттық индикацияда пайдалану ерекшеліктері қарастырылды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сергеева, А.М.
Маханбетжан, Д.Ғ.
8.
Подробнее
28
И 15
Ибраһим, Г. М.
М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің агробиостанциясының маңындағы құм карьерлерінің құрылымдық элементтерінің демутациясы [Текст] / Г. М. Ибраһим // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 122-125.
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- агробиостанция -- құм карьерлері -- демутациясы -- Меловые горки -- Бәйтерек ауданы -- өсімдік -- Ландшафт -- геоморфологиялық құрылымы
Аннотация: Қазіргі уақытта құм карьерлерінен әртүрлі пайдалы қазбаларды – көмірді, әктасты, сазды, құмды ашық әдіспен өндіру кең таралған. Бұл далалық бетегелі-ақселеулі шөптің деградациясына әкеледі. Өсімдік жамылғысының өзгеруі оның толық жойылуына дейін әсер етеді. Карьерлерді игеру кезінде пионерлік қауымдастықтан бастап климакстық өсімдік жамылғысын қалпына келтірудің әртүрлі кезеңдері байқалады. Сондықтан құм карьерлерінде өсімдіктердің өсуін зерттеу өзекті мәселе болып табылады. Құм карьерін зерттеу базасы: М.Өтемісов атындағы БҚУ-нің Агробиостанциясы [GPS-51.11858, 51.32370], Бәйтерек ауданы, Меловые горки ауылы
Держатели документа:
ЗКУ
И 15
Ибраһим, Г. М.
М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің агробиостанциясының маңындағы құм карьерлерінің құрылымдық элементтерінің демутациясы [Текст] / Г. М. Ибраһим // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 122-125.
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- агробиостанция -- құм карьерлері -- демутациясы -- Меловые горки -- Бәйтерек ауданы -- өсімдік -- Ландшафт -- геоморфологиялық құрылымы
Аннотация: Қазіргі уақытта құм карьерлерінен әртүрлі пайдалы қазбаларды – көмірді, әктасты, сазды, құмды ашық әдіспен өндіру кең таралған. Бұл далалық бетегелі-ақселеулі шөптің деградациясына әкеледі. Өсімдік жамылғысының өзгеруі оның толық жойылуына дейін әсер етеді. Карьерлерді игеру кезінде пионерлік қауымдастықтан бастап климакстық өсімдік жамылғысын қалпына келтірудің әртүрлі кезеңдері байқалады. Сондықтан құм карьерлерінде өсімдіктердің өсуін зерттеу өзекті мәселе болып табылады. Құм карьерін зерттеу базасы: М.Өтемісов атындағы БҚУ-нің Агробиостанциясы [GPS-51.11858, 51.32370], Бәйтерек ауданы, Меловые горки ауылы
Держатели документа:
ЗКУ
9.
Подробнее
20.1
M20
Makhambetov, M. Zh.
Assessment of land degradation processes in Atyrau region [Текст] / M. Zh. Makhambetov, R. I. Izimova // Bulletin WKU. - 2024. - №3. - Р. 275-283.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
антропогенная нагрузка -- убой скота -- экологическое равновесие -- деградация -- опустынивание -- Атырауская область
Аннотация: При оценке процессов деградации земель по Атырауской области выявлены восстановление ранее деградированных земель. С 1991 по 2023 годы в Атырауской области наблюдается улучшение экологического баланса, что можно объяснить снижением антропогенной нагрузки на ранее деградированные земли. Выявлены глубинные причины восстановления земель в регионе и приведены основные сравнительные показатели. Показана степень восстановления деградированных земель в Атырауской области
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Izimova, R.I.
M20
Makhambetov, M. Zh.
Assessment of land degradation processes in Atyrau region [Текст] / M. Zh. Makhambetov, R. I. Izimova // Bulletin WKU. - 2024. - №3. - Р. 275-283.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
антропогенная нагрузка -- убой скота -- экологическое равновесие -- деградация -- опустынивание -- Атырауская область
Аннотация: При оценке процессов деградации земель по Атырауской области выявлены восстановление ранее деградированных земель. С 1991 по 2023 годы в Атырауской области наблюдается улучшение экологического баланса, что можно объяснить снижением антропогенной нагрузки на ранее деградированные земли. Выявлены глубинные причины восстановления земель в регионе и приведены основные сравнительные показатели. Показана степень восстановления деградированных земель в Атырауской области
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Izimova, R.I.
10.
Подробнее
26.82
Г 13
Гаж-технологияларын қолдану арқылы биологиялық алуантүрлілікті сақтаудағы ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың рөлі [Текст] / Э. С. Бөрібай, Б. Х. Тусупова, Н. Н. Карабкина [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 419-435.
ББК 26.82
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
ерекше қорғалатын табиғи аумақтар -- Солтүстік Қазақстан облысы -- тұрақты даму -- биоалуантүрлілік -- табиғатты Жерді қашықтықтан зондтау -- географиялық ақпараттық жүйелер -- ГАЖ
Аннотация: Табиғи ресурстарды ұтымсыз пайдалану, экологиялық теңгерімнің бұзылуы және ұланғайыр аумақтардағы табиғи экожүйелердің деградациясымен байланысты экологиялық проблемалардың шиеленісуі жағдайында бірегей табиғи аумақтарды сақтау қажеттілігі ерекше өзекті. Мұндай сын-қатерлерге жауап ретінде табиғи кешендерді бастапқы күйінде сақтауға және антропогендік факторлардың әсерінен бұзылған экожүйелерді қалпына келтіруге көмектесетін экологиялық негіз ретінде қызмет ететін ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды (ЕҚТА) құру маңызды. Мақалада ГАЖ технологиялары арқылы биоалуантүрлілікті сақтауды біріктіру контексінде Солтүстік Қазақстан облысының ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың рөлі қарастырылған. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды халықтың экологиялық сауаттылығын арттыру, экологиялық жауапкершілікті дамыту және сирек кездесетін, жойылып бара жатқан түрлерді сақтау бағдарламаларын іске асыру платформасы ретінде пайдаланудың заманауи тәсілдері талданған. Өңірдегі қорғауға алынған табиғи аумақтарға шолу жасалып және олардың білім беру, ғылыми зерттеулер мен экологиялық білімді танымал ету мүмкіндіктеріне сипаттама берілген. Табиғатты қорғау іс-қимылының негізгі бағыттары көрсетіліп, өңірдің тұрақты дамуын қамтамасыз етуде ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың рөлін күшейту бойынша ұсыныстар белгіленді. Зерттеу жұмысында ЕҚТА сипаттама беруде 1:250 000 масштабтағы Жерді қашықтықтан зондтау деректері негізінде Солтүстік Қазақстан облысының туристік-рекреациялық картасы, Айыртау өңірінің рекреациялық карталары әзірленді. Географиялық ақпараттық жүйелер, жерді қашықтықтан зондтау құралдарын пайдалану туристік және рекреациялық әрекеттерді жоспарлаудың тиімділігін арттырады, экожүйені қорғау шараларын білім беру және халыққа хабардар ету бастамаларымен біріктіруді оңтайландырады. Мұндай технологиялар табиғи нысандарды, ерекше экологиялық статусы бар аймақтарды және әлеуетті рекреациялық ресурстарды нақты картаға түсіруді қамтамасыз етеді, аймақтың неғұрлым тұрақты дамуына ықпал етеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бөрібай, Э.С.
Тусупова, Б.Х.
Карабкина, Н.Н.
Мурзакулов, Г.Т.
Арыстанов, А.
Арыстанова, Р.
Г 13
Гаж-технологияларын қолдану арқылы биологиялық алуантүрлілікті сақтаудағы ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың рөлі [Текст] / Э. С. Бөрібай, Б. Х. Тусупова, Н. Н. Карабкина [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 419-435.
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
ерекше қорғалатын табиғи аумақтар -- Солтүстік Қазақстан облысы -- тұрақты даму -- биоалуантүрлілік -- табиғатты Жерді қашықтықтан зондтау -- географиялық ақпараттық жүйелер -- ГАЖ
Аннотация: Табиғи ресурстарды ұтымсыз пайдалану, экологиялық теңгерімнің бұзылуы және ұланғайыр аумақтардағы табиғи экожүйелердің деградациясымен байланысты экологиялық проблемалардың шиеленісуі жағдайында бірегей табиғи аумақтарды сақтау қажеттілігі ерекше өзекті. Мұндай сын-қатерлерге жауап ретінде табиғи кешендерді бастапқы күйінде сақтауға және антропогендік факторлардың әсерінен бұзылған экожүйелерді қалпына келтіруге көмектесетін экологиялық негіз ретінде қызмет ететін ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды (ЕҚТА) құру маңызды. Мақалада ГАЖ технологиялары арқылы биоалуантүрлілікті сақтауды біріктіру контексінде Солтүстік Қазақстан облысының ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың рөлі қарастырылған. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды халықтың экологиялық сауаттылығын арттыру, экологиялық жауапкершілікті дамыту және сирек кездесетін, жойылып бара жатқан түрлерді сақтау бағдарламаларын іске асыру платформасы ретінде пайдаланудың заманауи тәсілдері талданған. Өңірдегі қорғауға алынған табиғи аумақтарға шолу жасалып және олардың білім беру, ғылыми зерттеулер мен экологиялық білімді танымал ету мүмкіндіктеріне сипаттама берілген. Табиғатты қорғау іс-қимылының негізгі бағыттары көрсетіліп, өңірдің тұрақты дамуын қамтамасыз етуде ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың рөлін күшейту бойынша ұсыныстар белгіленді. Зерттеу жұмысында ЕҚТА сипаттама беруде 1:250 000 масштабтағы Жерді қашықтықтан зондтау деректері негізінде Солтүстік Қазақстан облысының туристік-рекреациялық картасы, Айыртау өңірінің рекреациялық карталары әзірленді. Географиялық ақпараттық жүйелер, жерді қашықтықтан зондтау құралдарын пайдалану туристік және рекреациялық әрекеттерді жоспарлаудың тиімділігін арттырады, экожүйені қорғау шараларын білім беру және халыққа хабардар ету бастамаларымен біріктіруді оңтайландырады. Мұндай технологиялар табиғи нысандарды, ерекше экологиялық статусы бар аймақтарды және әлеуетті рекреациялық ресурстарды нақты картаға түсіруді қамтамасыз етеді, аймақтың неғұрлым тұрақты дамуына ықпал етеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бөрібай, Э.С.
Тусупова, Б.Х.
Карабкина, Н.Н.
Мурзакулов, Г.Т.
Арыстанов, А.
Арыстанова, Р.
Страница 1, Результатов: 11