Электронный каталог

74
Д 20

    Дарынды білім алушыларды дамытудағы мектептер мен университеттердің желілік өзара əрекеттесу модельдерін талдау [Текст] / А. М. Утилова, Б. Т. Аушахманова, А. А. Жакупов, С.Ж. Кабиева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 48-61
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
дарынды білім алушылар -- желілік өзара əрекеттесу -- білім беру қызметтерін трансферлеу -- білім беру экожүйелері -- педагогикалық технологиялар -- интегративті тəсіл -- білім беру модельдері -- білім беруді цифрландыру -- мектептер мен университеттердің өзара əрекеттесуі
Аннотация: Мақалада дарынды білім алушыларды дамыту контекстінде білім беру қызметтерін трансферлеу жəне заманауи педагогикалық технологиялар негізінде мектептер мен университеттердің желілік өзара əрекеттесу модельдеріне талдау жасалған. Зерттеудің мақсаты – тиімді өзара əрекеттесу модельдерін анықтау жəне оларды жүзеге асырудың интегративті тəсілін əзірлеу. Зерттеудің əдіснамалық негізі контент-талдау, ғылыми жарияланымдарды талдау, кейс-стади жəне сараптамалық бағалауды қамтитын аралас тəсілге негізделді. Зерттеуге 8–12 білім беру ұйымы мен 15–25 сарапшы қатысты. Модельдерді бағалау интеграция деңгейі, білім алушылардың белсенділігі, технологияларды қолдану жəне білім беру нəтижелері сияқты критерийлер бойынша жүргізілді. Нəтижесінде ресурстық, жобалық, серіктестік жəне цифрлық төрт модель түрі анықталды. Ең жоғары тиімділік білім беру қызметтерін трансферлеудің белсенді формаларына негізделген модельдерде байқалатыны анықталды. Сонымен қатар, тиімділік модельдің құрылымына ғана емес, білім алушылардың оқу іс-əрекетінің сипатына да байланысты екені көрсетілді. Зерттеудің ғылыми жаңалығы трансферлеудің желілік өзара əрекеттесу тиімділігін қамтамасыз ететін негізгі тетік ретінде негізделуімен айқындалады. Практикалық маңызы алынған нəтижелерді білім беру бағдарламаларын əзірлеуде жəне мектептер мен университеттер арасындағы өзара əрекеттесу модельдерін құруда қолдану мүмкіндігімен байланысты.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Утилова, А.М.
Аушахманова, Б.Т.
Жакупов, А.А.
Кабиева, С.Ж.

28.4(5Қаз)
М 11

    Мұратсай су қоймасы суындағы антибиотиктерге төзімді бактериялардың таралуын талдау [Текст] / С. С. Бакиев, М. Г. Какишев, Ə. А. Қабдрахимов [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 394-408
ББК 28.4(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан микробиологиясы

Кл.слова (ненормированные):
антибиотикке төзімділік -- су экожүйелері -- жерүсті сулары -- грамтеріс бактериялар -- Мұратсай су қоймасы -- микроорганизмдер -- микробиологиялық мониторинг -- антропогендік әсер -- бактериялық штаммдар -- ДНҚ экстракциясы
Аннотация: Су экожүйелеріндегі микроорганизмдердің антибиотиктерге төзімділігі қазіргі заманның ең өзекті экологиялық əрі медико-биологиялық мəселелерінің бірі болып табылады. Су ортасы антибиотиктерге төзімді бактериялардың жинақталуы мен таралуы үшін маңызды резервуар қызметін атқарады, бұл медицинада, мал шаруашылығында жəне ауыл шаруашылығында антибактериялық препараттардың қарқынды қолданылуымен байланысты. Аталған зерттеудің мақсаты Батыс Қазақстан облысындағы Мұратсай су қоймасы суында антибиотикке төзімді бактериялардың таралу деңгейін жəне олардың биологиялық қасиеттерін бағалау болды. Су сынамалары су айдынының беткі қабатынан жəне тереңдігінен, антропогендік əсері ең жоғары аймақтарда алынды. Бактериологиялық талдау микроорганизмдерді Луриа–Бертани қоректік ортасында өсіруді, морфологиялық жəне физиологиялық-биохимиялық қасиеттерін зерттеуді, сондай-ақ бөлінген штаммдардың антибиотиктерге сезімталдығын дискті-диффузиялық əдіспен анықтауды қамтыды. Молекулалық-генетикалық зерттеулерге жарамдылығын растау мақсатында тотальды ДНҚ экстракциясы жүргізіліп, гель-электрофорез əдісімен визуализацияланды. Зерттеу нəтижесінде грамтеріс, қозғалғыш, оксидазаға оң, мезофильді типке жататын, β-лактамды антибиотиктердің бірқатарына төзімді жəне көп дəріге төзімділік белгілеріне ие бактериялар бөлініп алынды. Ең тиімді препараттар ретінде хинолондар мен амфениколдар анықталса, пенициллиндер мен цефалоспориндер төмен белсенділік көрсетті. Алынған деректер су қоймасына антропогендік ықпалдың айтарлықтай екенін көрсетеді жəне жерүсті суларында антибиотикке төзімді бактерияларды тұрақты түрде бақылау жүргізудің қажеттілігін айқындайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бакиев, С.С.
Какишев, М.Г.
Қабдрахимов, Ə.А.
Арманов, Т.А.
Дущанова, Д.Н.
Таухаева, Д.С.

28.082(5Қаз)
С 31
Сенбаева, Х. С.
    Коловертное көлінің су түбі омыртқасыздарының таксономиялық құрамы мен сандық көрсеткіштері [Текст] / Х. С. Сенбаева, А. Е. Сарманов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 450-457
ББК 28.082(5Қаз)

Рубрики: Қазақстанның гидробиологиясы

Кл.слова (ненормированные):
Коловертное көлі -- макрозообентос -- қауымдастықтардың түрлік əртүрүрлілігі -- таксономиялық құрамы -- Батыс Қазақстан облысы -- су түбі омыртқасыздары -- зообентос -- су экожүйесі -- гидробиология -- шаянтәрізділер -- жәндіктер
Аннотация: Бұл мақалада Коловертное көлінің 2024–2025 жылдардағы су түбі омыртқасыздарының түрлік құрамы, сандық көрсеткіштері зерттелді. Зерттеу барысында көлден барлығы 14 таксон тіркелді, олардың құрамына аз қылтанды құрттар, шаянтəрізділер жəне жəндіктер топтары кіретіні анықталды. Маусым бойынша түрлік əртүрліліктің өзгеруі байқалып, ең жоғары көрсеткіштер күз (2168,7 дана/м², 1,4 г/м²) жəне көктем (580 дана/м², 6,01 г/м²) мезгілдерінде тіркелді. Бұл жағдай көлдің Жайық өзенімен толығуы жəне жауын-шашын мөлшерінің артуымен түсіндірілуі мүмкін. Сонымен қатар, алынған нəтижелер əдеби деректермен салыстырылып, БҚО-дағы бірқатар көлдермен түрлік ұқсастық деңгейі анықталды. Коловертное көліндегі таксономиялық əртүрліліктің Батыс Қазақстан облысының бірқатар су айдындарымен салыстырғанда орташа деңгейде екені анықталды. БҚО-дағы жүргізілген зерттеулерге сəйкес бентос үлгілерінен Oligochaeta, Hirudinea, Bivalvia, Gastropoda, Crustacea жəне Insecta топтарына жататын барлығы 82 таксон организмдері анықталды. Олардың ішінде олигохеталар – 2 түр, сүліктер – 1 түр, қосжақтаулы жəне бауыраяқты моллюскалар – əрқайсысы 3 түрден, шаянтəрізділер – 7 түр, ал жəндіктер – 66 таксонды құрады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сарманов, А.Е.

28.082(5Қаз)
Т 12
Таңатарова, Қ. Т.
    Брусянное көліндегі Rotatoria класы өкілдерінің түрлік құрамы мен сандық көрсеткіштері [Текст] / Қ. Т. Таңатарова, Е. С. Султанов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 475-482
ББК 28.082(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан гидробиологиясы

Кл.слова (ненормированные):
Брусянное көлі -- Rotatoria -- коловраткалар -- зоопланктон -- гидробиология -- су экожүйесі -- түрлік құрам -- таксономиялық әртүрлілік -- сандық көрсеткіштер -- биомасса -- маусымдық динамика -- таксономиялық жіктелу
Аннотация: Бұл мақалада Брусянное көліндегі Rotatoria класы өкілдерінің түрлік құрамы мен сандық көрсеткіштері қарастырылған. Зерттеу барысында көлден 16 таксон анықталды, олардың негізін Transversiramida отрядының өкілдері құрады. Таңдалып алынған үш стационарлық станция бойынша, əр жыл мезгілдерінде орташа биомассасы мен саны есептелінді. Қыс мезгілінде орташа биомассасы 40,03 мг/м³, ал орташа саны 78,98 мың дана/м³ деңгейінде тіркелді. Көктемде биомасса 162,25 мг/м³, саны 163,03 мың дана/м³ болып, Keratella cochlearis, Keratella quadrata, Polyarthra longiremis, Polyarthra luminosa жəне Asplanchna sieboldi түрлері басым болды. Жазда биомасса 150,77 мг/м³, саны 102,02 мың дана/м³ деңгейінде сақталып, сандық басымдықты Keratella cochlearis, Branchionus angularis жəне Branchionus calyciflorus түрлері құрады. Күзде биомасса 156,63 мг/м³, саны 165,61 мың дана/м³ деңгейінде тіркелді, ал басым түрлер Transversiramida өкілдері болып қалды. Алынған деректер Rotatoria қауымдастығының маусымдық динамикасын жəне жетекші түрлердің экологиялық бейімделуін көрсетеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Султанов, Е.С.

28.080(5Қаз)
Б 34

    Баялдыр қалдық қоймасына жиналған, түсті металл кендерін байытуынан қалған техногендік қалдықтардың қоршаған ортаға əсерінің тəуекелдерін басқаруды модельдеу [Текст] / А. Е. Донаев, А. С. Колесников, Г. С. Кенжибаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 586-596
ББК 28.080(5Қаз)

Рубрики: Қазақстанның жалпы экологиясы

Кл.слова (ненормированные):
Баялдыр қалдық қоймасы -- Кентау -- Түркістан облысы -- байыту қалдықтары -- түсті металдар -- өндірістік қалдықтар -- қоршаған ортаның ластануы -- экологиялық тәуекел -- тәуекелдерді басқару -- оқиғалар ағашы -- экологиялық модельдеу -- мырыш -- қорғасын -- кремний диоксиді -- шаңдану -- шаңды басу -- гидросуару -- пульсациялық желдету -- қалдықтарды қайта өңдеу -- құрылыс материалдары -- қоршаған ортаны қорғау
Аннотация: Мақалада Баялдыр қалдық қоймасында (Кентау қ. жəне Баялдыр кентіне жақын, Түркістан облысы, Қазақстан) жиналған түсті металдар кендерін байыту қалдықтарының өңірдің қоршаған ортасына əсері кезіндегі тəуекелдерді басқаруды жүйелі талдау жəне модельдеу нəтижелері келтірілген. Қалдықтардың химиялық жəне фазалық құрамы (мырыш мөлшері ~3.77%, қорғасын ~4.47%, кремний диоксиді 54.06%) туралы мəліметтер негізінде «оқиғалар ағашының» абстактілі моделі құрылып, қоршаған орта компоненттерінің тозу қаупіне сапалық жəне сандық талдау жүргізілді. Бастапқы оқиғалардың минималды өткізу жəне кесу комбинациясы анықталды, негізгі оқиғаның ықтималдығын екі жолмен сандық бағалау жүргізілді (кезең-кезеңмен есептеу жəне минималды өткізу комбинация əдісі). Қоршаған ортаның кешенді ластану ықтималдығы 78.15% құрайтыны анықталып, қоршаған ортаға қатысты қауіптің критикалық деңгейін көрсетті. Шаң басудың аралас əдісі (пульсациялық желдетумен ұсақ дисперсті гидро суару) жəне түсті металдарды ілеспе алу арқылы құрылыс материалдарын өндіруде байыту қалдықтарын кешенді қайта өңдеу технологиясын қамтитын тəуекелдерді азайту бойынша ұсыныстар əзірленді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Донаев, А.Е.
Колесников, А.С.
Кенжибаева, Г.С.
Мамитова, А.Д.
Куракбаева, С.Д.
Колесников, О.Г.
Гаппаров, Ж.У.
Колесникова, В.А.
Жумагалиев, И.К.

82 (5Қаз)
А 14
Абдулло , С.
    Ақын және азамат [Текст] / С. Абдулло // OraI Oniri. - 2026. - № 62.- 31 шілде. - Б. 6-7
ББК 82 (5Қаз)

Рубрики: фольклор

   фольклористика

Кл.слова (ненормированные):
олжас сүлейменов - 90 жас -- шығармалар -- тұлға -- ақын туындылары -- ақиқат
Аннотация: Аталған шығармалар жинағы ақынның барлық туындыларын қамтиды деп айт алмаймыз. Бұл тек белгілі бір деңгейдегі Суреткер шығармашылығының елеулі кезеңінің көрінісі ғана.
Держатели документа:
БҚУ

66 (5Қаз)
Л 27
Ластаев , А.
    Адам құқығы өмір сапасынан көрінуі қажет [Текст] / А. Ластаев // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №165. - 2 қыркүйек. - Б. . 4.
ББК 66 (5Қаз)

Рубрики: Саясаттану

   Политология

Кл.слова (ненормированные):
омбудсмен институты -- мониторинг жүргізу -- құқықтық ағарту -- халықаралық ынтымақтастық -- сраптамалық жұмыс -- цифрлық өзгеріс -- жаңа конституция
Аннотация: Кейінгі жылдары Омбудсмен институтының қызмет ауқымы едәуір кеңейгені белгілі. Айталық, азаматтардың өтініштерін қарау, бақылауындағы мекемелерге мониторинг жүргізу, құқықтық ағарту, халықаралық ынтымақтастық пен сараптамалық жұмыс жаңа деңгейге көтерілді.
Держатели документа:
БҚУ

83 (5Қаз)
С 34
Сәрсенбай, Қ.
    47Академик.Суслов және Сүлейменов [Текст] / Қ. Сәрсенбай // Қазақ әдебиеті. - 2026. - №31. - 7 тамыз. - Б. 11
ББК 83 (5Қаз)

Рубрики: Әдебиеттану

   Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
олжас сүлейменов -- ақын -- талантты -- білім -- парасатты -- рухы қазақ -- арғымақтары -- қыш кітабы -- азия -- тарих -- шешен шежіре
Аннотация: Парасаты, пайымы ұлттық өреден,деңгейден асып, планетарлық аяға шығып,шығанадан кеткен адамзаттың ақынын кім не десе де дүниежүзі бәрібір қазақ деп таниды.
Держатели документа:
БҚУ