Электронный каталог

83
Ж 66
Жиенбай, Қ
    Классикпен кездескен қимас сәттер [Текст] / Қ Жиенбай // Ana tili. - 2022. - №45.- 10-16 қараша. - Б. 6
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
классик жазушы -- Әбдіжәміл Нұрпейісов -- Смағұл Елубайға -- Өзек өртейтін өкініш -- Қалтай Мұхамеджанов -- дилогия -- Имаштың балелшігі -- Сауытбек Абдрахманов -- Бельгиядан келген хат
Аннотация: Уақытты уысынан шығармай, мүмкіндігінше өз пайдасына жарата білген классик жазушы Әбдіжәміл Нұрпейісов көзінің тірісінде көп адамды іздей бермейтін. Қажет-ау десе, өзі іздеп табатын. Сондықтан күллі ел мойындаған қаламгерге қолымыздан анау айтқандай жәрдеміміз тимесе де, ең құрыса шығармашылығына кедергі жасамайық деп сырттап жүретінбіз. Өмір ғой, анда-санда сол сирек кездесудің де орайы келе қалады. Айтатыны – «Айналайын!.» Соңғы демі үзілер сәтте хал-жағдайын сұрауға барған Сәкеңе, Смағұл Елубайға тілі келмесе де көз жанарымен ымдап, «бұл «айналайынды» халқыма арнадым» дегені де бекер емес-ті. Әбекеңнің шығармашылығы, «ар ісіне» адалдығы, ханнан да, қарадан да қаймықпай пікірін ашық айтатын батылдығы, туған әдебиетін мойны озық әлем әдебиеті деңгейіне көтерудегі жанқиярлық еңбегі, данадай дарқан ақ көңілі, кейде кез келген нәрсеге сене қалатын баладай аңқаулығы, ал жазуға келгенде, әрбір қазақ сөзінің салмақ-дәрежесін таразыға салып, безбендеуге келгенде әлгі жайма-шуақ мінездерді аяқ асты ұмытып, сұрланып, «суырылмайтын шегедей» қатып қалатын... Ә.Нұрпейісов жайлы кешегі «алыптар тобы» көрнекті өкілдерінің аузынан шыққан ыстық лебіздерін, замандастары, құрдастарындай әзілдесетін, еркелейтін бүгінгі жер басып аман жүрген үзеңгілес інілерінің қағазға түскен жазбаларын жинағанда неше том боларын кім білсін. Асыл ағамен қатар отырып, аз-кем сұхбаттасқанның өзі айтары жоқ, есіңде ұзақ сақталар қымбат қазынаға айналғандығын енді ғана аңғарып жүргендейміз. Жарқын бейнесі жиі-жиі түске кіреді. Сағынасың. Сол сағыныштан туған толғаныстың бір парасы осы...
Держатели документа:
БҚУ

71
А 95
Ахмет, Т.
    Қайран, Шәмші! [Текст] / Т. Ахмет // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 14 тамыз. - №152. - С. 9.
ББК 71

Рубрики: мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
әлемдік рекорд -- экономикалық-әлеуметтік мәдени -- Шәмші Қалдаяқов -- ән -- композитор Сейдолла Бәйтереков
Аннотация: ХХ ғасырдың 60-жылдары Кентау тау-кен саласында «жылдам бұрғылау» (скоростная проходка) жөнінен әлемдік рекордтарды бірнеше мәрте жаңартқан, экономикалық-әлеуметтік мәдени жағынан республикада атағы шыққан шағын қалалардың бірі болды. Кәрі Қаратаудың баурайында орналасқан осы шағын қалада менің балалық, балдәурен шағым өтті. Көктемнің жайма-шуақ күндерінің бірінде №2 мектеп-интернатындағы сынып жетекшіміз Хасенов деген ағай ән сабағында: «Ал, балақайлар, бүгін біз мына бір тамаша әнді үйренеміз», деді. Қолындағы бір жапырақ қағазда – ән мәтіні. «Әннің авторы – Шәмші Қалдаяқов» деді де, өзі шырқай жөнелді. «Ана туралы жыр» әнінің әуені мен тамаша сөзі бәрімізді бірден баурап алды. Шалғай ауылдардан келіп, мектеп-интернатта оқып жүрген қара домалақ балалардың алыста қалған аналары есіне түсіп, көздеріне жас алды. Сүйемелдеуші аккордеоншы бала бізден 4-5 сынып жоғары оқитын, кейіннен ел таныған талантты композитор Сейдолла Бәйтереков еді. Міне, менің Шәмші аға есімімен алғаш таныстығым осылай басталды...
Держатели документа:
БҚУ

63
А 99
Аяшев, О.
    Ел абыройын асқақтатқан азамат [Текст] / О. Аяшев // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 17 қараша. - №220. - Б. 6.
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
қазақтың хас батыр ұлы -- Жарма мен Қалбасы Жарма мен Қалбасын -- Ақшәулі Ақшәулі -- Дәулет Болатұлы -- Саясаткер -- Абылай хан -- тарихи деректер -- бұқар жырау -- рулар
Аннотация: Таң бүгін ерекше арайлана атқандай. Оңтүстіктің алтын күзі де сан алуан түске боялған жапырақтармен сұлулана түскен. Табиғаттың осы бір тамаша көрінісінің эстетикалық әсері қазақтың хас батыр ұлының жайма-шуақ жаратылысын еске түсірді. Шығыстан жарқырай шығып, арқан бойы көтерілген күн оның мейірімге толы мөлдір жанарын елестетті. Әуезді қоңыр үні, жұмсақ даусы дәл жанымнан шыққандай, шырайлы Шығысын, тарихи атамекені – Жарма мен Қалбасын, әйгілі Ақшәулісін айтып тауыса алмас әсерлі әңгімесін дәл қазір естігендей елең ете қалдым. Ойымды самал желмен жерге түсіп жатқан жапырақтардың сыбдыры бұзды. Таңғы салқын серпілткен санама ұялаған дүниені қағаз бетіне түсіруге асығып, үйге ендім. Әңгімеміздің арқауы – Дәулет. Дәулет Болатұлы! Патриот. Балуан. Саясаткер. Кәсіпкер.
Держатели документа:
ЗКУ

83
М 11
Мұштанова, Д.
    Қанаттыға қақтырмай қабағанға қаптырмай (балалар қауіпсіздігі хақында) [Текст] / Д. Мұштанова // Орал өңірі. - 2023. - 10 қазан. - №81. - Б. 6-7.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
балалар қауіпсіздігі хақында -- Неге бұлай -- Ит қапқан -- Дариға Мұштанова -- «Үзіліс» арнайы бетінің қоғамдық редакторы -- Ы. Алтынсарин белгісінің иегері -- ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері -- ҚР Мәдениет саласының үздігі
Аннотация: Аялдама. Ағылып-төгіліп жатпағанмен, іркіліссіз келіп аялдап, жолаушыларын тиеп алып жөңкіліп жатқан автобустар... Жолға қарап қойып, телефондарына шұқшия түскен адамдар. Көктемнің жайма-шуағы көлік күткендерді жайықтырып, әдеттегі тызылдаған асығыстықтан ада қылғандай. Кенет, баж-бұж еткен дауыс! Тыныштық быт-шыт! Аялдаманың іргесінде бір топ ит бір-біріне «права качать етіп» жатыр. Төрт қара, бір сары ит алтыншы домалақтау қарааланы топыраққа аунатып-ақ тастаған. Адамдар – жым! Тормен бөлген артқы қалқаның бер жағынан үнсіз, үрейлене қарап тұр. «Кет, жоғал!» деуге, бірдеңе лақтырып, жасқап жіберуге жайлары жоқ... Иттер де адамдарды елең қылуды қойған, құйрықтары қайқиып, өздерінің ит заңымен тірліктерін жалғастырып, бүлкілдеп әрі қарай асты. Топыраққа аунап қалған қараала құйрығын қысып, солардың артынан ілесті.
Держатели документа:
ЗКУ

71
О-75
Оспан, Ж.
    Қайта жаңғырған наурызнама [Текст] / Ж. Оспан // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 27 наурыз. - №59. - Б. 6.
ББК 71

Рубрики: культура

Кл.слова (ненормированные):
Наурыз мейрамы -- Наурызнама -- Тазалық күнімен түйінделді -- Жақсылықтың жаршысы -- Ұлыстың ұлы күні -- аурыз көже -- құрт пен ірімшік -- 14 наурыз Көрісу күні -- ұлттық салт-дәстүр -- Ұлттық киімдер -- Жалпыхалықтық мейрам
Аннотация: Қазақ елі биыл Наурыз мейрамын он күн бойы тойлады. «Наурызнама» тұжырымдамасына сәйкес Көрісу күнінен басталған мереке Тазалық күнімен түйінделді. Ұлыстың ұлы күні қарсаңында Табиғат-ана да мейірім танытып, Ұлы даланың түкпір-түкпірінде сартап болған қасат қардың бауыры жылып, көбесі сөгілді. Осы айдың орта тұсынан басталған жаймашуақ күннің өзі мейрамның ерекше екенін паш етіп тұрғандай әсер қалдырды.
Держатели документа:
БҚУ

71
Г 93
Ғұбайдуллин, Б.
    Жаймашуақ жаз еді жадыраса [Текст] / Б. Ғұбайдуллин // Oral oniri. - 2024. - 5 желтоқсан. - №98. - Б. 7.
ББК 71

Рубрики: культура

Кл.слова (ненормированные):
Фариза Оңғарсынова -- 85 жыл -- Қазақстан Жазушылар одағы
Держатели документа:
БҚУ

83
Ш 17
Шайкенов, Б.
    Мұхтар шыңы [Текст] / Б. Шайкенов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 18 қаңтар. - №11. - Б. 10.
ББК 83

Рубрики: әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Мұхтар Мағауин -- шығарма -- роман
Аннотация: Бірінші сыныпта мені оқытқан апай орын ауыстырып, енді басқа ауылдан ақшыл сары өңді, жұқа сары шашты, бетінің аздап секпілі бар, жұмсақ мінезді Мұқан аға Мағауин мұғалім болып келген. Бір айдай бізді қырман басына қатынап жүріп оқытқан. Жаймашуақ бір ашық күні сынып бөлмесіне келсем, менің партамның екінші бөлігінде кең маңдайлы, үлкен көзді, ақсары бала отыр екен. Мұғаліміміз: «Блөкжан, сенің қасыңа Мұхтарды отырғыздым, енді қатар оқисыңдар» деді. Әлі есімде, бұл 1948 жылдың қазан айының 8-күні болатын. Осы күн өмірімде шешуші бұрылыс жасады, біз бірге оқыдық, жарыса өмір шыңдарына өрледік.
Держатели документа:
БҚУ

63
А 50
Әлім, Қ.
    Оралу: рух күші [Текст] / Қ. Әлім // Егемен Қазақстан. - 2025.- 19 қыркүйек. - №181. - Б. 6.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
міржақып дулатұлы - 140 -- ақтаңгер ақын ғафу қайырбеков -- шолпан ахметқызы -- гүлнәр міржақыпқызы -- алыптардың қыздары -- тәуелсіздік -- торғай өңірі -- "оян, қазақ! ұраны -- алаш қозғалысы -- жер мәселесі -- мірдің оғындай -- "сырым" өлеңі --
Аннотация: Міржақып тойы үстінде Торғайға қатысты ойлар да өзінен - өзі шеңберлене түседі. Балғын баланың қаршадайынан бергі тағдыры осы қарт қалаға байлаулы болған - ды. ... аудан орталығының Н. Ахметбеков атындағы мәдениет үйінде 1991 жылдың жаймашуақ күзінде Ахмет Байтұрсынұлы мен Міржақып Дулатұлының ақталуына орай республикалық конференция өткізілген еді. Алаш көсемдерінің рухын асқақтатып, Қазақстанның әрі асырып, бүкіл түркі әлеміне паш етіле бастаған таралғылы, алтын шуақты шақ еді.
Держатели документа:
БҚУ