Электронный каталог

65
А 91
Асубаев, Б. Қ.
    Алматы облысындағы Жалаңашкөл көлінің емдік- сауықтыру туризмі мен демалысты дамытудағы маңызы [Текст] / Б. Қ. Асубаев, Ж. А. Есмсейтова // География, биология, экология орта мектепте. - 2015. - №1. - Б. 16-19
ББК 65

Рубрики: Экономика

Кл.слова (ненормированные):
алматы облысы -- жалаңашкөл -- көл -- емдік- сауықтыру туризм -- демалысты дамытудағы маңызы -- пелоид -- рапа -- бальнеология
Аннотация: Мақалада Алматы облысындағы Жалаңашкөл көлінің физикалық, химиялық құрамы, емдік- сауықтыру туризмі мен демалысты дамытудағы маңызын зерттеу нәтижелері ұсынылған.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ
Доп.точки доступа:
Есмсейтова, Ж.А.

63.3
А 86
Артықбаев, Ж.
    Қараөткел, керуен сарай... Астана [Текст] / Ж. Артықбаев // Мәдени мұра. - 2018. - №3. - Б. 3-23
ББК 63.3

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Есіл мен Нұра -- Сарыарқа -- Астана -- Бұғылы-Тағылы -- жалаңаш көл -- тоғанас -- Бекбау батыр моласы -- Мұқыр өзені -- Сабынды көл -- Теңіз
Аннотация: Қараөткел ерте замандардан бері Ұлы даланың ірі сауда орталықтарының бірі болған жер. Қараөткел туралы XIX-XX ғасырдың басындағы орыс әдебиеті тамаша деректер береді. Қараөткел аты жиі кездеседі, ал әндері мен күйлеріне келсек, қазақ түгілі өзін шалқазақпын дейтін Ғазиз ақынның: "Атандым Ғазиз ақын бала жастан, Ақын жоқ Қараөткелде менен асқан" дейтінін еске түсірсек болар
Держатели документа:
БҚМУ

87
О-53
Олжабай , С.
    Құнанбай ұрпағы көрген қысастықтар [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №2. - Б. 37-49
ББК 87

Рубрики: Философия

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы-175 жыл -- Абайтану -- Абай мұрасы -- Шымкент қаласы -- Абай саябағы -- Халықаралық Абай клубы -- Нұрғали Әшімов -- Анарбек Орман -- Роллан Сейсенбаев -- мәңгілік мұра -- Тұрағұл -- М.Әуезоа -- Кәкітай Ысқақұлы -- Семей аспаны
Аннотация: 2007 жылдың қыркүйек айында Шымкент қаласындағы Абай саябағы ішінде «Халықаралық Абай клубының» облыстық филиалы ашалды. Филиал екі қабатты үйге орналасқан еді. Оның ашылу салтанатына сол кездегі облыс әкімі Нұрғали Әшімов пен Шымкент қаласының әкімі Анарбек Орман келді. Нұрғали Әшімов Абайдың бір өлеңін жатқа оқып, жиналғандарды риза етті. «Халықаралық Абай клубының» президенті, танымал жазушы Роллан Сейсенбаев сөйлеп, ақын мұралары мәңгілік екендігі туралы тұщымды ой-пікір айтты. Осы шаңырақта республикалық «Абай» ұлттық мәдени-әдеби апталығы дүниеге келді, ұлы ақынға арналған бөлме ашылды. Роллан Сейсенбаев ғимараттан сәл ілгері, күре жолдың бойына Тұрағұл Абайұлына арнап тұғыртас орнатты. Неге? Міне, бұл сол кезде айтылған әңгіме. Тұрағұл Абайдың Әйгерімнен туған баласы. 1876 жылы дүниеге келген ол жас кезінде ауыл молдасынан оқып, сауатын ашады. Кейін әкесіне еліктеп, өлең жаза бастаған. Аудармамен айналысқан. Кейіннен өздігінен ізденіп, орысша, арабша оқып, білімін жетілдіре түседі. 1904 жылы Кішік-Тобықты еліне болыс болып сайланады. Жастайынан әкесінің тәрбиесінде өскен ол Абай өлеңдерінің қай кезде, қандай жағдайда жазылғанын жақсы білген. 1909 жылы ағасы Кәкітай Ысқақұлымен бірге Абай өлеңдерін жинастырып, Санкт-Петербургте жеке кітап етіп бастырады. Ол сондай-ақ ақын шығармашылығының текстологиялық тұпнұсқасын қалпына келтіруге атсалысады. Мұхтар Әуезовтің өтініші бойынша «Әкем Абай туралы» деген естелік жазып береді. Мұның өзі ұлы жазушының ұлы еңбегінің жазылуына көмек болғаны анық. Семей аспанын сұр бұлт торлап тұрған еді. 1922 жылы осында Әлихан Бөкейхан мен Міржақып Дулатов тұтқынға алынады. Олармен аралас-құраластығы бар Тұрағұл да төрт ай түрме дәмін татады. Бірақ, бұл дауыл алдындағы өлі тыныштық еді. 1927 жылы ол қайта тұтқындалып, 1928 жылдың көктеміне дейін сонда жатады. Түрмеден босатқанмен, империя шеңгелі оны уысында ұстаған еді. Тұлпардың тұяғын Шымкентке жер аударады. Жер аударылған жанның жетіскен жері жоқ. Аш-жалаңаш жүреді. 1933 жылы Мұхтар Әуезовпен ретін тауып кездесіп, жұмыс тауып беруін өтінген екен. Ол Совнарком бастығы Ораз Исаевқа жолықтырған. Алайда, алай-дүлей заманның қитұрқылары қалтарыстарында Исаев оған көмек көрсете алмаған. Шымкентке қайтып келген Тұрағұл 1934 жылғы 6 наурыз күні 59 жасында жамбасы жерге тиеді. Оны сол кездегі Шымкент қаласындағы мұсылмандар зиратына жерлейді. Өкініштісі сол, бұл жерге кейіннен зауыт (қазіргі «Санто» дәрі-дәрмек шығару кәсіпорны) салынып кеткен. Осылайша Тұрағұлдың ұлы Ақыш пен қызы Мәкен аңырап қала берген. Сталиндік заманның зобалаңы мұны-мен де бітпейді. Тұрағұлдың Сақыпжамал деген әйелінен туған Жебрайыл (Жебеш) деген баласы әкесінің соңынан Шымкентке келеді. Ол Ташкентте оқитын еді. 1930 жылы ауыр науқастан қайтыс болады. Жебеш те сталиндік саяси науқанның құрбаны. Оны Тобықтының шолақ белсенділері Томск қаласында оқып жүрген жерінде үстінен арыз жазып, институттан шығартады. Н.Ежов, Ф.Голощекин тобының теп-кісі мұнымен де тоқтамаған. Абайдың немересі Құзайыр Мекайылұлы бай тұқымы ретінде жер аударылып, Фрунзе қаласына жіберіледі. Мұнда ол қара жұмысқа жегіледі. Осы қаладан соғысқа алынып, майданда қаза табады. Інісі Қалышер (екеуінің де шешесі Дәмежан) де ағасының кебін киген. Сірә, екеуі де Бішкектен әскерге алынса керек. Тұрағұлдың Зұбайыр деген 1907 жылы туған ұлы да «бай-феодалдың» баласы ретінде отбасымен жер аударылады. Әуелі Жамбыл облысының Мерке ауданында, сосын Шымкентте тұрады. Ташкентке бас сауғалап барады. 1933 жылы күзде Бішкекте қайтыс болады. Абайдың Ысқақ деген інісі болғаны белгілі. Сол Ысқақтың немересі Әрхам Кәкітайұлы да күншілдердің жаласымен қамалып, кейіннен Ташкент облысының «Қызыл партизан» колхозында жасы-рынып жүреді. Абайдың немересі Әубәкір Ақылбайұлы да өнерден құралақан болмапты. Ол да өлең жазған, ән шығарған. Майдақоңыр дауысты әнші де екен. Әубәкірді Абайдың інісі Оспан тәрбиелеген. Ұлы ақын осы немересін ерекше жақсы көрген деседі. Немересіне бағыт-бағдар, жөн-жосықты көп үйретіпті. Әйткенмен, Тұрағұл қамалған соң Әубәкірдің де басына қара бұлт төнеді. Оқырманға Шәкәрімнің тағдыры белгілі. Оны қайталап жатқымыз жоқ. Бірақ оның баласы Ғафурды түрмеде біреулер бауыздап өлтіргені жүрек шаншытады.
Держатели документа:
БҚУ

63.3(5Қаз)
К 24
Карманова, Л.
    Желтоқсанда шындық жырын шырқаймын деп шарқ ұрдың [Текст] / Л. Карманова // Қазақ тарихы. - 2021. - №6. - б. 39-40
ББК 63.3(5Қаз)

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
желтоқсан -- тәуелсіздік
Аннотация: Желтоқсан көтерілісі мен содан бес жылдан кейін тәуелсіз елге айналуымыздың арасында белгілі бір сабақтастықтың бар екенін бүгінде ешкім жоққа шығара алмайды. Жауқазын демократияны жалаңаш қолымен қорғап қалған қазақ жастарының рухы мәңгі биік болсын! Сол рухымызды мықтап тұрып бір сілкіп берген желтоқсан қаһармандарына мың тағзым! "Қазақ елінің шалқайса тарих шыңы бар, еңкейсе иен елі бар, қиянға қасқая қарсы тұрар сайып қыран ері бар, ұлан байтақ қойны қазына жері бар". Ендеше, құт қонған, бақ дарыған, жарастығы асқан, дәулеті тасқан халықтың ерен еңбегі, таудай талабы, ғажайып жасампаз өнері, білімпаз өрені ел кемесін өрге сүйреп, мықты ел болуға жазсын!
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

71
Ж 79
Жолдығали , Г.
    Сен тек өз еліңе керексің [Текст] / Г. Жолдығали // Орал оңірі. - 2022. - 8 қараша. - № 132. - Б. 1, 4, 5
ББК 71

Рубрики: Культура

Кл.слова (ненормированные):
асқазан -- сериядаға сүреңсіз күндер -- құрғақ кебек тамақ
Аннотация: Ол өткенді есіне алғысы келмейді. Серияда Жүрген сүреңсіз күндері есіне түскенде даласында қылтанақ шөп өспейтін әлдебір елді мекенде терең шұңқыр қазып, оған ескі киім, матрастарды жыртып салып, от жағып, кебекті (отруби) құырып жеген сәттер көз алдына келеді. Өңделмеген, тазартылмаған құрғақ кебек тамақты қырнайтын. Әрі тым дәмсіз болатын. Бірақ шұрылдаған асқазанын олар солай алдайтын. Басқ амал жоқ еді... ОЛ аш-жалаңаш өзге елде қалып, "Ертеңіміз не болады?" деп алаңдап жылыған күндерін ұмытпағанын айтады.
Держатели документа:
БҚУ

71
Т 51
Тоқтарбай , Е.
    Тоғыз тіл білген тұлға [Текст] / Е. Тоқтарбай // Орал өңірі. - 2022. - 5 қараша. - № 131. - Б. 8-9
ББК 71

Рубрики: Культура

Кл.слова (ненормированные):
Ғабдолғазиз Мұсағалиұлы -- шет тілдер
Аннотация: Ол өткенді есіне алғысы келмейді. Серияда Жүрген сүреңсіз күндері есіне түскенде даласында қылтанақ шөп өспейтін әлдебір елді мекенде терең шұңқыр қазып, оған ескі киім, матрастарды жыртып салып, от жағып, кебекті (отруби) құырып жеген сәттер көз алдына келеді. Өңделмеген, тазартылмаған құрғақ кебек тамақты қырнайтын. Әрі тым дәмсіз болатын. Бірақ шұрылдаған асқазанын олар солай алдайтын. Басқ амал жоқ еді... ОЛ аш-жалаңаш өзге елде қалып, "Ертеңіміз не болады?" деп алаңдап жылыған күндерін ұмытпағанын айтады.
Держатели документа:
БҚУ

83
С 15
Сәки, Қ.
    "Абылай туралы жыр" және Жауғаш батыр [Текст] / Қ. Сәки // Qazaq adebieti. - 2022. - №45.- 18 қараша. - Б. 20-21
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Абылай хан -- Шоқан Уәлиханов -- Абылай туралы жыр -- Жырдың басты кейіпкерлері -- Әлкей Марғұлан -- Бабалар сөзі -- Жалаңаш қажы -- Жалаңаяқ Әздер әулие -- Тұрсынбай батыр -- Ханның сенімді нөкері -- Жауғаш Қырбасұлы -- Қарабалтада Жауғаш батыр көшесі бар
Аннотация: Шоқан Уәлихановтай кемеңгердің кейінгі ұрпаққа қалдырған мұрасының ішінен алмастай жарқырап «Абылай туралы жыр» көзге түседі. Бұл жырды Шоқан 1855 жылы ел аузынан өз қолымен алғашқы болып хатқа түсірген. Араб жазуымен жазылған жырдың түпнұсқасы Мәскеуде сақталып, оны академик Әлкей Марғұлан 1984 жылы Ш.Уәлихановтың бес томдық шығармалар жинағына араб жазуымен кіргізіп, соңына Ж.Қармышева екеуі жасаған орысша аудармасын қоса берді.
Держатели документа:
БҚУ

83
А 50
Әлиман, Ж.
    Отамалы өлген күн [Текст] / Ж. Әлиман // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 21 сәуір. - №75. - Б. 12.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
шығарма -- Отамалы -- көркем шығарма
Аннотация: Қазақ даласына қаншама жылдан бері биыл соқты Отамалы. Қазақ баласы ұмытуға айналған Отамалы оңдырмайды деуші еді, бұл жолы да жетістірмеді. Отамалыны өлтірген бес күн соққан борандай бүріп келді. Жалаңаштанған жер бүрісті, жермен бірге ел бүрісті. Енді түспестей еріп жоғалған қар бір-ақ күнде қаланың аузы-мұрнын бітеп тастады. Қалада мұндай болғанда, далада мал баққан елдің жайы не болды екен дестік. Аттың беліне қарап қалған бұрынғы заман емес, десек те, төрт түлік енді төлдеп жатқанда оңай тимегені анық қой. Жаңа туған жас төл былай тұрсын, Қостанай мен Торғайдың арасында көліктер тұралап жатқанын әлеуметтік желіден көрдік. Біз Тобық Жармағамбетовтің «Ота­ма­лысын» парақтадық.
Держатели документа:
БҚУ