Электронный каталог

82 (5Қаз)
Ш 81
Шотбайқызы, А.
    Толық адам тұлғасын қалыптастыруды көздейміз [Текст] / А. Шотбайқызы // Egemen qazaqstan. - 2026. - 12 тамыз. - №150. - Б. . 6.
ББК 82 (5Қаз)

Рубрики: фольклортану

   фольклористика

Кл.слова (ненормированные):
ғылым -- мамандық -- тәлім-тәрбие -- жастар
Аннотация: Жоғары білім туралы айтқанда көбіне рейтинг, ғылым, мамандық сөз болады. Ал көп нәтижеге түрткі болатын, бірақ цифр, балл, пайызбен өлшенбейтін, соншалық салмақты тәрбие дейтін сала, тұлғалық даму дейтұғын бағыт бар.
Держатели документа:
БҚУ

74
Д 20

    Дарынды білім алушыларды дамытудағы мектептер мен университеттердің желілік өзара əрекеттесу модельдерін талдау [Текст] / А. М. Утилова, Б. Т. Аушахманова, А. А. Жакупов, С.Ж. Кабиева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 48-61
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
дарынды білім алушылар -- желілік өзара əрекеттесу -- білім беру қызметтерін трансферлеу -- білім беру экожүйелері -- педагогикалық технологиялар -- интегративті тəсіл -- білім беру модельдері -- білім беруді цифрландыру -- мектептер мен университеттердің өзара əрекеттесуі
Аннотация: Мақалада дарынды білім алушыларды дамыту контекстінде білім беру қызметтерін трансферлеу жəне заманауи педагогикалық технологиялар негізінде мектептер мен университеттердің желілік өзара əрекеттесу модельдеріне талдау жасалған. Зерттеудің мақсаты – тиімді өзара əрекеттесу модельдерін анықтау жəне оларды жүзеге асырудың интегративті тəсілін əзірлеу. Зерттеудің əдіснамалық негізі контент-талдау, ғылыми жарияланымдарды талдау, кейс-стади жəне сараптамалық бағалауды қамтитын аралас тəсілге негізделді. Зерттеуге 8–12 білім беру ұйымы мен 15–25 сарапшы қатысты. Модельдерді бағалау интеграция деңгейі, білім алушылардың белсенділігі, технологияларды қолдану жəне білім беру нəтижелері сияқты критерийлер бойынша жүргізілді. Нəтижесінде ресурстық, жобалық, серіктестік жəне цифрлық төрт модель түрі анықталды. Ең жоғары тиімділік білім беру қызметтерін трансферлеудің белсенді формаларына негізделген модельдерде байқалатыны анықталды. Сонымен қатар, тиімділік модельдің құрылымына ғана емес, білім алушылардың оқу іс-əрекетінің сипатына да байланысты екені көрсетілді. Зерттеудің ғылыми жаңалығы трансферлеудің желілік өзара əрекеттесу тиімділігін қамтамасыз ететін негізгі тетік ретінде негізделуімен айқындалады. Практикалық маңызы алынған нəтижелерді білім беру бағдарламаларын əзірлеуде жəне мектептер мен университеттер арасындағы өзара əрекеттесу модельдерін құруда қолдану мүмкіндігімен байланысты.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Утилова, А.М.
Аушахманова, Б.Т.
Жакупов, А.А.
Кабиева, С.Ж.

26.823(5Қаз)
Т 82
Тулегенов, Е. А.
    Географиялық нүктелерінің биіктігін болжауда машианлық оқыту əдістерін салыстыру [Текст] / Е. А. Тулегенов, Н. О. Мекебаев, Ж. А. Орынтаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 358-366
ББК 26.823(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан геоморфологиясы

Кл.слова (ненормированные):
Географиялық нүктелер -- машиналық оқыту -- кеңістік -- алгоритм -- жер бедері -- нейрондық желі -- морфометриялық көрсеткіштер -- машиналық оқыту -- кеңістіктік деректер -- геокеңістіктік модельдеу
Аннотация: Бұл мақалада жер бедерлерінің морфометриялық (биіктігі) көрсеткіштерін болжау барысында қазіргі таңдағы өзекті мəселелері жүйелі түрде талданады. Онда машиналық оқыту алгоритмдерімен географиялық ақпараттық жүйелер интграциялау негізделеді. Қазіргі уақытта ҚР аумағының дерекқорын құруда релефтің сандық модельін əзірлеу маңызды мəселелердің бірі. Осы мəселе Қазақстан аумағының геоморфологиялық жағдайының сан алуандығымен жəне күрделілігімен тікелей тəуелді. Тянь – Шань таулары мен Алтай тауының биік таулы белдеулерінен бастап Каспий маңы ойпатының депрециялық алаптарының ҚР геоморфологиялық əртүрлілігі кез-келген математикалық модельдің тиімділігін тексеру верификациялық міндет жүктейді. Зерттеуіміздің нəтижелері дəстүрлі əдістерге қарағанда жасанды интеллект əдістері (машиналық оқыту) 25-36 % жоғары дəлдік көрсетті. Біз жүргізген зерттеумізде модельдерді салырсытруда Random Forest əдісі нəтиже көрсетті. Ол деректерді өңдеуде тұрақтылық көрсеткіштеріне ие болды. Осы модельдің ерекшелігі жер бедерінің өзгерістерін сипаттап, олардың олардың ауытқуларын бейнелеуге мүмкіндік берді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мекебаев, Н.О.
Орынтаева, Ж.А.

28.4(5Қаз)
М 11

    Мұратсай су қоймасы суындағы антибиотиктерге төзімді бактериялардың таралуын талдау [Текст] / С. С. Бакиев, М. Г. Какишев, Ə. А. Қабдрахимов [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 394-408
ББК 28.4(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан микробиологиясы

Кл.слова (ненормированные):
антибиотикке төзімділік -- су экожүйелері -- жерүсті сулары -- грамтеріс бактериялар -- Мұратсай су қоймасы -- микроорганизмдер -- микробиологиялық мониторинг -- антропогендік әсер -- бактериялық штаммдар -- ДНҚ экстракциясы
Аннотация: Су экожүйелеріндегі микроорганизмдердің антибиотиктерге төзімділігі қазіргі заманның ең өзекті экологиялық əрі медико-биологиялық мəселелерінің бірі болып табылады. Су ортасы антибиотиктерге төзімді бактериялардың жинақталуы мен таралуы үшін маңызды резервуар қызметін атқарады, бұл медицинада, мал шаруашылығында жəне ауыл шаруашылығында антибактериялық препараттардың қарқынды қолданылуымен байланысты. Аталған зерттеудің мақсаты Батыс Қазақстан облысындағы Мұратсай су қоймасы суында антибиотикке төзімді бактериялардың таралу деңгейін жəне олардың биологиялық қасиеттерін бағалау болды. Су сынамалары су айдынының беткі қабатынан жəне тереңдігінен, антропогендік əсері ең жоғары аймақтарда алынды. Бактериологиялық талдау микроорганизмдерді Луриа–Бертани қоректік ортасында өсіруді, морфологиялық жəне физиологиялық-биохимиялық қасиеттерін зерттеуді, сондай-ақ бөлінген штаммдардың антибиотиктерге сезімталдығын дискті-диффузиялық əдіспен анықтауды қамтыды. Молекулалық-генетикалық зерттеулерге жарамдылығын растау мақсатында тотальды ДНҚ экстракциясы жүргізіліп, гель-электрофорез əдісімен визуализацияланды. Зерттеу нəтижесінде грамтеріс, қозғалғыш, оксидазаға оң, мезофильді типке жататын, β-лактамды антибиотиктердің бірқатарына төзімді жəне көп дəріге төзімділік белгілеріне ие бактериялар бөлініп алынды. Ең тиімді препараттар ретінде хинолондар мен амфениколдар анықталса, пенициллиндер мен цефалоспориндер төмен белсенділік көрсетті. Алынған деректер су қоймасына антропогендік ықпалдың айтарлықтай екенін көрсетеді жəне жерүсті суларында антибиотикке төзімді бактерияларды тұрақты түрде бақылау жүргізудің қажеттілігін айқындайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бакиев, С.С.
Какишев, М.Г.
Қабдрахимов, Ə.А.
Арманов, Т.А.
Дущанова, Д.Н.
Таухаева, Д.С.

28.082(5Қаз)
С 31
Сенбаева, Х. С.
    Коловертное көлінің су түбі омыртқасыздарының таксономиялық құрамы мен сандық көрсеткіштері [Текст] / Х. С. Сенбаева, А. Е. Сарманов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 450-457
ББК 28.082(5Қаз)

Рубрики: Қазақстанның гидробиологиясы

Кл.слова (ненормированные):
Коловертное көлі -- макрозообентос -- қауымдастықтардың түрлік əртүрүрлілігі -- таксономиялық құрамы -- Батыс Қазақстан облысы -- су түбі омыртқасыздары -- зообентос -- су экожүйесі -- гидробиология -- шаянтәрізділер -- жәндіктер
Аннотация: Бұл мақалада Коловертное көлінің 2024–2025 жылдардағы су түбі омыртқасыздарының түрлік құрамы, сандық көрсеткіштері зерттелді. Зерттеу барысында көлден барлығы 14 таксон тіркелді, олардың құрамына аз қылтанды құрттар, шаянтəрізділер жəне жəндіктер топтары кіретіні анықталды. Маусым бойынша түрлік əртүрліліктің өзгеруі байқалып, ең жоғары көрсеткіштер күз (2168,7 дана/м², 1,4 г/м²) жəне көктем (580 дана/м², 6,01 г/м²) мезгілдерінде тіркелді. Бұл жағдай көлдің Жайық өзенімен толығуы жəне жауын-шашын мөлшерінің артуымен түсіндірілуі мүмкін. Сонымен қатар, алынған нəтижелер əдеби деректермен салыстырылып, БҚО-дағы бірқатар көлдермен түрлік ұқсастық деңгейі анықталды. Коловертное көліндегі таксономиялық əртүрліліктің Батыс Қазақстан облысының бірқатар су айдындарымен салыстырғанда орташа деңгейде екені анықталды. БҚО-дағы жүргізілген зерттеулерге сəйкес бентос үлгілерінен Oligochaeta, Hirudinea, Bivalvia, Gastropoda, Crustacea жəне Insecta топтарына жататын барлығы 82 таксон организмдері анықталды. Олардың ішінде олигохеталар – 2 түр, сүліктер – 1 түр, қосжақтаулы жəне бауыраяқты моллюскалар – əрқайсысы 3 түрден, шаянтəрізділер – 7 түр, ал жəндіктер – 66 таксонды құрады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сарманов, А.Е.

74 (5Қаз)
М 12
Мақаш , А.
    ЖИ жоғары нәтижеге жол аша ма? [Текст] / А. Мақаш // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №167. - 4 қыркүйек. - Б. . 6.
ББК 74 (5Қаз)

Рубрики: Педагогикалық ғылымдар. Білім беру

   Образование. Педагогические науки

Кл.слова (ненормированные):
білім жүйесі -- жасанды интеллекет оқу бағдарламасы -- цифрлық сауаттылық -- 5-11 сыныптар -- информатика пәні -- мектеп бағдарламасы -- құқықтық сауат -- жеке қауіпсіздік -- пән немесе курс -- конституция нормалары мен құқықтары
Аннотация: Білім жүйесінің кезекті бір өзгерісіне халық та үйреніп алған тәрізді. Әуезовше айтсақ, «жыл келгендей жаңалық сезінеміз». Соның бірі – жасанды интеллектінің оқу бағдарламасына дендеп енуі. Бастауыштағы «Цифрлық сауаттылық» пәні «Цифрлық сауаттылық және жасанды интеллект», ал 5–11-сыныптардағы «Информатика» пәні «Информатика және жасанды интеллект» болып жаңарды. Мектеп пен мұғалім бұған қаншалықты дайын? Оны оқытудың әдістемесі қандай?
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Құлшар, Б.

76 (5Қаз)
Б 21
Балабиев, Қ.
    Кітап оқитын ұлт - әділетті қоғамның іргетасы [Текст] / Қ. Балабиев // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №175. - 16 қыркүйек. - Б. . 6.
ББК 76 (5Қаз)

Рубрики: Бұқаралық ақпарат құралдары. Кітап ісі

   Средство массовой информации. Книжное дело

Кл.слова (ненормированные):
кітап оқитын ұлт -- кітап оқитын қоғам -- азаматтық жауапкершілік -- қоғамдық тәртіп -- әділет қағидалар -- заң мен тәртіп
Аннотация: «Кітап оқитын ұлт». Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың бұл идеясы – мәдени бастама ғана емес, елдің интеллектуалдық және рухани қауіпсіздігіне қатысты маңызды мәселе. Кітап оқитын қоғам – ақпаратты дайын күйінде қабылдамайтын, өз көзқарасын қалыптастыратын орта. Мұндай елде азамат­тық жауапкершілік те жоғары болады. Ал азаматтық жауап­кер­шілік орныққан жерде заңға құрмет, қоғамдық тәртіп, өзара сыйластық және әділет қағидалары берік қалыптасады.
Держатели документа:
БҚУ

74 (5Қаз)
С 33
Серікқызы, Э.
    ІТ мамандыраныа талап жоғары [Текст] / Э. Серікқызы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №161. - 27 тамыз. - Б. . 7.
ББК 74 (5Қаз)

Рубрики: Білім беру. Педагогикалық ғылымдар

   Образование. Педагогические науки

Кл.слова (ненормированные):
цифрландыру және жасанды интеллект жылы -- ауқымды іс-шаралар -- жасанды интеллект (ЖИ) -- ұлттық платформа -- кәсіби мамандар -- жаңа технология -- ІТ компаниялар
Аннотация: Биылғы жыл елімізде «Цифр­­ландыру және жасанды интеллект жылы» деп жа­рия­ланды. Осы айтулы жыл аясында ауқымды іс-шара­лар атқарылып жатыр. Айталық, жасанды интел­лект (ЖИ) ұлттық плат­формасын дамытып, кәсіби мамандарды даяр­лауға бағытталған жаңа тех­нологияны қауіпсіз әрі тиім­ді пайдаланудың негізі жа­салды.
Держатели документа:
БҚУ