Электронный каталог

75
Б 11

    Білікті ұстаздың 60 жылдық меретойы [Текст] // Өркен. - 2024. - 30 қыркүйек. - №8. - Б. 9.
ББК 75

Рубрики: Спорт

Кл.слова (ненормированные):
Асхат Хамитұлы Жұмағалиев -- М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- 60 жас -- жоғарғы білім -- педагогика факультеті -- дене тəрбиесі кафедрасы -- оқытушысы -- Үстел теннисі -- спорт -- Шəкірт
Аннотация: М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті өзінің 60 жасын атап өткен Асхат Хамитұлы Жұмағалиевті құттықтады. Мерейтой иесі өмірінің жиырма жылдан астам уақытын жоғарғы білім беруге арнады. Асхат Жұмағалиев – тəжірибелі жаттықтырушы ретінде жауапкершілігі жоғары, білікті оқытушы ретінде студент жастарға тəлімді тəрбие бере алатын ұстаз. Ол еңбек жолында талай жетістіктерге жетіп, 2006 жылдың қыркүйек айынан бастап М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің педагогика факультеті, дене тəрбиесі кафедрасының аға оқытушысы жəне «Үстел теннисі» спорт үйірмесінің жаттықтырушысы қызметін атқаруда
Держатели документа:
ЗКУ

74
А 37
Айдарбек, Ф.
    «Qyzyq tap» атты интеллектуалдық сайыс [Текст] / Ф. Айдарбек // Өркен. - 2024. - 27 қараша. - №10. - Б. 11.
ББК 74

Рубрики: білім

Кл.слова (ненормированные):
Qyzyq tap -- Студент -- 17-сі халықаралық студент күні -- «Студенттік өмір – көтеріңкі көңіл» атты апталығы өтті
Аннотация: Студент – бұл орта жəне жоғарғы білім беру мекемесінде білім алып жатқан тұлға. Ол белгілі бір салада білім мен дағдыларды меңгеріп, болашақта кəсіби маман болуға ұмтылады. Қараша айының 17-сі халықаралық студент күні екені баршамызға мəлім. Осы атаулы мерекеге орай мəдени-тынығу БББ аға оқытушысы, магистр Г. Е. Жұмағалиеваның жетекшілігімен, мəдениет жəне өнер факультетінде «Студенттік өмір – көтеріңкі көңіл» атты апталығы өтті. Апталық аясында мəдени-тынығу БББ 1 курс студенттері «Qyzyq tap» атты интеллектуалдық сайысын өткізді. Сайыстың мақсаты – студенттердің теориялық білімдері мен практикалық жұмысын жетілдіру болды. Сайыс барысында факультетіміздің 2, 3, 4 курс студенттерінен құралған «Алау» жəне «Жалын» командалары болып бақ сынасты.
Держатели документа:
БҚУ

72
Ж 22
Жақсығалиев, Ж.
    Ірілеріміщдің бірі еді [Текст] / Ж. Жақсығалиев // Өркен. - 2024. - 25 желтоқсан. - №11. - Б. 6.
ББК 72

Рубрики: наука

Кл.слова (ненормированные):
БҚУ -- білім беру саласы -- ғылыми конференция -- Отарəлі Бүркітұлы Бүркітов -- ғалым -- филология ғылымдарының докторы, профессор -- республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция
Аннотация: Жақында М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті өңірімізге кеңінен мəшһүр һəм өз саласы бойынша елімізге танымал ғалым, филология ғылымдарының докторы, профессор, жоғарғы білім беру саласын ұйымдастырудағы көрнекті тұлға Отарəлі Бүркітұлы Бүркітовты еске алуға арналған республикалық ғылыми-тəжірибелік конференцияны жоғары деңгейде ұйымдастырды.
Держатели документа:
БҚУ

74
С 88

    Студент атанған жас ұландар [Текст] // Өркен. - 2024. - 25 желтоқсан. - №11. - Б. 8.
ББК 74

Рубрики: білім

Кл.слова (ненормированные):
Студент -- Биік шыңдар -- Биік шыңдар -- Проректор -- Сүлейменов Мерген Қуанышұлы -- Студенттік қатар -- Мерекелік кеш -- Сыйлықтар -- Сəрсенғалиева Динара -- БҚУ
Аннотация: Еліміздегі алдыңғы қатарлы жоғарғы оқу орындарының бірі М. Өтемісов атындағы БҚУ күні кеше табалдырық аттаған бірінші курс жастарын студент қатарына қабылдады. Армандарын арқалап, қиялдарын қанаттарына байлап келген жас ұландар бүгіннен бастап ресми түрде студент атанды.
Держатели документа:
БҚУ

28.5
Б 61
Бимагамбетова, Г. А.
    Атмосфералық ауаны реттеуде ағаш өсімдіктерінің маңызы [Текст] / Г. А. Бимагамбетова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 54-57.
ББК 28.5

Рубрики: Ботаника

Кл.слова (ненормированные):
атмосфера -- биосфера -- Қала атмосфера -- өсімдіктер -- экологиялық шаралар -- климат -- формальдегид -- Жасыл екпелер -- Ағаштар -- Жасыл өсімдіктер
Аннотация: Қала атмосферасының тазалығы– қазіргі таңда аса маңызды мәселелердің бірі. Бүгінде адамның шаруашылық қызметінің әсерінен бүкіл биосфераның жағдайы алаңдатарлықтай өзгеріске ұшырауда. Қаламыздың көшелеріне жасыл ағаштар отырғызу, өндіріс алаңдарын көгалдандыру, санитарлық қорғаныш жасыл желек қоршаулар жасау өте қажетті экологиялық шаралар болып табылады. Мұндай жасыл аймақтар ластанған ауаның жоғарғы қабатына таралуына және ластаушы заттар қорының жиналуына мүмкіндік бермейді, шаң тозаңдар мен аэрозольды газдардың таралуын бәсеңдетеді
Держатели документа:
ЗКУ

28
С 20
Сарсенова, А. Н.
    Amygdalus туысының биологиялық және экологиялық ерекшеліктері [Текст] / А. Н. Сарсенова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары . - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 96-99.
ББК 28

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
Бадам -- Amygdalus -- биологиялық ерекшеліктері -- экологиялық ерекшеліктері -- раушангүлділер -- Amygdalus ledebouriana -- Өсімдік -- Ледебур бадамы -- Генофонд -- Флора
Аннотация: Бадам – Rosaceae Juss тұқымдасының Prunoideae тармағының 65 туысының бірі және Prunus L. туысы өкіл болып табылады. Prunus немесе Amygdaleae туысының өкілдері төрт тармақшамен сипатталады (Amygdalus (L.) Focke.; Cerasus (Mill.) A. Gray.; Emplectocladus (Torr.) A. Gray.; және Prunus L.) және шамамен 254 түрді қамтиды. Amygdalus тармағы 6 секциядан тұрады (Amygdalopsis (Carr.) Linsz.; Cerasioides (Carr.) Linsz.; Chamaeamygdalus Spach; Euamygdalus Spach.; Lycioides Spach.; Spartioides Spach.). КСРО флорасының мәліметтері бойынша Amygdalus тармағына 16 түрі кіреді. Ең аз зерттелген бөлімдердің бірі - ерекше қорғау мәртебесі бар (эндем және сирек кездесетін өсімдік түрлері) және сәндік қасиеттері бар Chamaeamygdalus ергежейлі бадамдар секциясымен ұсынылған [5, 6]. Қазақстанның жоғарғы сатыдағы өсімдіктер тізімі және Қазақстан флорасы бойынша Chamaeamygdalus – ергежейлі бадамы (Prunus tenella Batsch syn. Amygdalus nana L.), Ледебур бадамы (Prunus ledebouriana syn. Amygdalus ledebouriana) және Петтунников бадамы (Prunus petunnikowii syn Amygdalus petunnikowii) болып табылады. Сонымен қатар Қазақстан флорасының тізіміне Lycioides (Amygdalus communis syn. Prunus dulcis) секциясының бір түрі және Euamygdalus (Amygdalus spinosissima syn. Prunus spinosissima) секциясының бір түрі еңгізілген
Держатели документа:
ЗКУ

28.693.34
К 48
Кленина, А. А.
    М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің герпетологиялық коллекциясындағы улы жыландар [Текст] / А. А. Кленина, Г. А. Кусаинова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 130-134.
ББК 28.693.34

Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология

Кл.слова (ненормированные):
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- герпетологиялық коллекциясы -- улы жыландар -- Қараған бозша жылан -- Қосмекенділер -- жорғалаушылар -- жануарлары
Аннотация: Батыс Қазақстанға 4 облыс кіреді: Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау және Батыс Қазақстан. әдеби дереккөздерді талдау негізінде фауна жылан 12 түрден тұрады [1-3]: құм айдаһаршасы Eryx miliaris (Pallas, 1773); кәдімгі сары жылы Coronella austriaca Laurenti, 1768; өрнекті қарашұбар жылан Elaphe dione (Pallas, 1773); кәдімгі сарыбас жылан Natrix natrix (Linnaeus, 1758); су жылан Natrix tessellata( Laurenti, 1768); паллас қарашұбар жыланы Elaphe sauromates (Pallas, 1814); каспий қарашұбар жыланы Dolichophis caspius (Gmelin, 1789); көлденең жолақты қарашұбар жылан Platyceps karelini (Brandt, 1838); теңіз қарашұбар жылан Spalerosophis diadema (Schlegel, 1837); оқ жылан Psammophis lineolatus (Brandt, 1838); қараған бозша жылан Gloydius caraganus (Eichwald, 1831); шығыс дала сүре жылан Vipera renardi (Christoph, 1861). Жоғарыда аталған жыландардың ішінде үш түрі улы - оқ жылан Psammophis lineolatus, шығыс дала сүре жылан Vipera renardi және қарағанды бозша жылан Gloydius caraganus. Оқ жылан Psammophis lineolatus шағуы адамдарға қауіп төндірмейді, өйткені оның жоғарғы жақ сүйегінің артқы жағында улы өткізгіш борозды тістер бар. Жебе-жылан адамды осы тістермен тістей алады, егер саусақ оның аузына терең енсе ғана. Ал жылан мен тұмсықтың шағуы адамдардың ғана емес, үй жануарларының да денсаулығы мен өміріне қауіп төндіреді. Батыс Қазақстанның басқа жыландарынан айырмашылығы, қалқанша бездері мен жыландарының жоғарғы жақ сүйектерінде екі үлкен улы түтікшелі тістер бар
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кусаинова, Г.А.

28.693.34
М 91
Мурсенова, З. Ж.
    Батыс Қазақстанда Coronella Austriaca laurenti, 1768 кәдімгі сары жыланының таралуын зерттеу [Текст] / З. Ж. Мурсенова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 152-155.
ББК 28.693.34

Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология

Кл.слова (ненормированные):
сары жылан -- биологиялық норма -- Батыс Қазақстан облысы -- зоологиялық зерттеулер -- опидиофауна -- Қызыл кітап -- биогеография -- популяция -- Бауырымен жорғалаушылар
Аннотация: Кәдімгі сары жылан (Coronella austriaca Laurenti, 1768) - сарыбас жылантәрізділер тұқымдасына жататын, аз саны биологиялық норма болып табылатын сирек түр. Жылан орташа өлшемді - жалпы ұзындығы 80 см-ден аспайды, денесі салыстырмалы түрде жіңішке, құйрығы ұзын. Басы айтарлықтай тегістелген және мойыннан салыстырмалы түрде әлсіз бөлінген, үлкен симметриялы орналасқан шұңқырлармен жабылған. Түсі сұр, сұр-қоңырдан мыс түске дейін өзгереді. Еркектер әдетте қызыл, аналықтары қоңыр. Дененің жоғарғы жағындағы өрнек өте өзгермелі, көп немесе аз айқын қара дақтардың 2-4 бойлық қатарларынан тұрады
Держатели документа:
ЗКУ

83.7
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Абай сөзі - ұлт бойтұмары [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2025. - 27 тамыз. - №7. - Б. 15.
ББК 83.7

Рубрики: Риторика

Кл.слова (ненормированные):
риторика -- Абай -- Абай Құнанбайұлы -- Абай мұрасы -- Абай ілімі
Аннотация: Өз тұсында Қазақстан Республикасы Президенті Қасым- Жомарт Тоқаев “Абай жəне XXI ғасырдағы Қазақстан” атты мақаласында халқымыздың біртуар ұлы перзенті Абай Құнанбайұлының мерейтойын лайықты атап өтудің той тойлау үшін емес, ой-өрісімізді кеңейтіп, рухани тұрғыдан дамуымыз үшін аса қажеттілігін баса айтқанды. Мемлекет басшысы Абайға құрметті бүгінгі жаңа ұрпақты тəрбиелеудің тиімді тəсілі тұрғысында таниды. Абай мұрасы, Абай ілімі, Абайдың өзіндік болмысы, Абайдың сана-сезімі, Абайдың имандылық сырлары туралы тереңнен ой толғау оңай шаруа болып па? Жайдақ қалыпта үстірт айта салуға болар. Онда қайталауға ұрынарың анық. Ақиқаты, Абай тағылымы терең. Əркімнің өз Абайы бар десек те, Абай əлемін тұтас кейіпте, біртұтас дүние қалпында тану оңай олжа емес. Абай сыры тереңде, Абай құпиясы таңғажайып. Анығы, көзіміздің жеткені - Абайдың рухани əлемі тылсым, тұңғиық. Бүгінгі ұлттық құндылықтарды саралау тұсында Абай сынды ойшылдың рухани əлеміне кең тұрғыда үңілу қажет-ақ. Баршаға түсінікті тілмен жеңілдеп айтсақ, Абайдың бізге жеткен рухани мұрасы, яғни, өлеңдері мен қара сөздері көкірегі сезімді, тілі орамды жастарға үлгі, өнеге бермек үшін жазылған. Бұл ретте Абайдың рухани əлемі – жаңа ұрпаққа айқын да басым бағдаршам, бағдар-бағыт сілтеуші. Ойлантатыны - бүгінгі жаңа ұрпақтың сұрағының көптігі, сауалының сансыздығы. Сананың рухани жаңғыруы дейміз, қалай рухани жаңғыруға болады? Нені, нендей қағидаларды басшылыққа алуымыз керек? Жастар жағы философиядан гөрі көбіне нақтылықты қалайды. Ал үлкендер қауымы нақтылықтан гөрі жалпылылыққа, философияға түсіп кеткендерін байқамай қалады. Жасыратыны жоқ, жігерлі жастардың жоғарғыдай нақтылы сауалдарына «өйту керек, бүйту керек, түйе үстінде сирақ үйту керек» деп жатады. Шынында да, алақандарына салып бермесек те, нақты не айтуға болады? Кімді, нендей іс-əрекетті өнеге етуге болар еді? Біздің ұсынбағымыз - Абай болмысы, Абай тағылымы, Абайдың рухани өнегесі.
Держатели документа:
ЗКУ

26.35
К 21

    Қаратомар жəне жоғарғы тобыл су қоймаларындағы 2017- 2024 жылдар аралығындағы оттегі режимінің денгейін мониторингілеу [Текст] / А. Ысқақ, К. А. Казбекова, А. М. Нурсеитова, С. А. Дарибаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 467-481.
ББК 26.35

Рубрики: Гидрология

Кл.слова (ненормированные):
Қаратомар су қоймасы -- Жоғарғы Тобыл су қоймасы -- санитарлық-экологиялық жағдайы -- су сапасы -- оттегі режимі -- еріген оттегі -- ОБТ -- су pН -- экологиялық мониторинг -- су сапасының класстары
Аннотация: Мақалада Қазақстан Республикасының Қостанай облысының аумағында орналасқан Қаратомар жəне Жоғарғы Тобыл су қоймаларының санитарлық-экологиялық жағдайын зерттеу нəтижелері келтірілген. Су организмдерінің тіршілік əрекетіне жəне өзін-өзі тазарту процестеріне əсер ететін су сапасының негізгі көрсеткіштерінің бірі ретінде оттегі режимін талдауға баса назар аударылады. Зерттеу 2017-2024 жылдар аралығындағы судың температурасы, сутегі көрсеткіші, еріген оттегінің мөлшері жəне оттегінің биохимиялық тұтынуы туралы деректерді зерттеді. Сынамаларды іріктеу жəне зертханалық талдау қолданыстағы нормативтік əдістемелерді сақтай отырып жүргізілді. Нəтижелер екі су қоймасының суы су объектілерін жіктеудің бірыңғай жүйесі бойынша сапаның I–III кластарына сəйкес келетінін көрсетті, ең үлкен өзгергіштік оттегінің биохимиялық тұтынуымен көрінеді. Зерттеу параметрлердің маусымдық жəне жылдық ауытқуларын анықтады жəне аймақтың су экожүйелерінің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін тұрақты бақылаудың өзектілігін растады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ысқақ, А.
Казбекова, К.А.
Нурсеитова, А.М.
Дарибаева, С.А.