Электронный каталог

63
К 21
Қарасаев, Ғ. М.
    ӘМІРСАНА ЖӘҢЕ ХҮІІІ ҒАСЫРДЫҢ ОРТАСЫНДАҒЫ ОРТАЛЫҚ АЭИЯДАҒЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТЫҢ ЖЕКЕЛЕГЕН ТАРИХЫНАН [Текст] / Ғ. М. Қарасаев // Отан тарихы. - 2018. - №3. - Б. 212-224
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Әмірсана -- жоңғарлар -- Орталық Азия -- Қытай -- Ресей -- Галден Церен
Аннотация: Мақалада тарихи деректер негізінде Жоңғар билеушісі Галдан Церен қайтыс болғаннан кейін ХҮІІІ ғ. ортасындағы Орталық Азияда болған трагедиялық оқиғалар, яғни хандықтың жойылып, жоңғар халқының Қытай тарапынан көрген қасіреті қарастырылады.
Держатели документа:
БҚМУ

82
С 28
Сейітжанов, З. Н.
    «Ер Жәнібек» жырының Ботай нұсқасы [Текст] / З. Н. Сейітжанов, Л. А. Мекебаева, А. А. Оспанова // Вестник Казахского национального университета имени Аль-Фараби=Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi хабаршы. - Алматы, 2018. - №3(171). - Б. 44-49. - (Серия филологическая=Филология сериясы)
ББК 82

Рубрики: Фольклор

Кл.слова (ненормированные):
жыр -- батыр -- ел -- жер -- тарих -- шешен -- ұрпақ -- нұсқа -- Ботай -- Ер Жәнібек
Аннотация: Мақалада XVIII ғасырда өмір сүрген Абылай батырларының бірі атанған Жәнібектің ерлігі талданады. Жырдың бірнеше нұсқасы бар екені белгілі. Ал мына мақалада Ботай нұсқасы сөз етілген. Жыршы батырдың жас шағынан бастап таныстырған. Жоңғарлармен болған екі ерлігіне ерекше тоқталған. Сондай-ақ, Жәнібектің әрі батыр, әрі шешен адам болғандығы назардан қалмаған. Шығарма тарихи жырға жататын болғандықтан, кейбір жанрлық сипаттар қадау-қадау сөз етіліп отырады. Тұтастай алғанда тарихи жыр әлі де зерттеліп бола қоймаған. Жанрлық түр екенін ескерсек, мақала сол олқылықтың орнын толтырады. Бұл батырдың 300 жылдығының өзі соңғы кезде ғана тойланды. Көп уақыт ақтаңдақтар қатарында қалып келгені белгілі. Сондықтан жырдың барлық нұсқасын тауып ғылыми айналымға қосу міндет. Мұның өзі тарихымыздың кейбір ашылмай жатқан беттерін білуге және жас ұрпақты патриоттыққа тәрбиелеудің бір жолы. «Ер есімі ел есінде» екенін ескерсек елін, жерін қорғап, ерлік көрсеткен батырды құрметтеу оның есімін жаңғыртып жас ұрпаққа жеткізу бүгінгі күн міндетінің бірі.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Мекебаева, Л.А.
Оспанова, А.А.

63.3
О-57
Омарақын, А.
    Қызайдан шыққан бітімгерлер [Текст] / А. Омарақын // Ақиқат. - 2022. - №1. - б. 28-36
ББК 63.3

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
елдестірмек елшіден -- Абылайхан -- жоңғарлар -- цинь империясы -- Есенгелді би -- Ежен хан -- қызай қалпақ -- Сасан болыс -- Кәмал Мақайұлы -- нота
Аннотация: Мақалада кезіндегі сақ пен сарматтар дәуіріндегі, одан қала берді ғұн мен үйсін, қаңлы мен қыпшақ, түркі мен түркеш, найман мен керей хандықтары тұсында да қан төгіліп, елге зобалаң әкелетін талай қиюы қашқан тірлікті тезге салған бітімгерлер жайында. Солардың білімі мен біліктілігінің арқасында жұрттың құты қашып, талай бас шабылмай, бала жетім, әйел жесір қалудан аулақ болды. Ең бастысы, елдің елдігі мен жердің бүтіндігі сақталды.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

63.3
С 17
Самрат , Ж.
    Абылай хан және Қызылжар [Текст] / Ж. Самрат // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2022. - 20 маусым. - №115. - Б. 13
ББК 63.3

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Абылай хан -- Қызылжар -- Төле би -- Абылайлап -- Үмбетей жырау -- Әбілмәмбет хан -- Әбілмансұр -- тарихи -- Абылайдың ақ үйі
Аннотация: Қазақтың ұлы ханы Абылайдың кешегі Қызылжар қаласына тікелей қатысы бар. Аты алғаш шыққан жоңғарлармен болған шайқаста ол Төле бидің қосындарымен келіп, Қанжығалы қарт Бөгенбай батырдан бата алып, жоңғардың бас батыры Шарышпен жекпе-жекке шығып, жеңіске жеткенін, сосын қалың қолға рух беріп, «Абылайлап» жауға шабатынын бәріміз білеміз.
Держатели документа:
ЗКУ

63
И 85
Исақұлов, Е.
    Алқакөл ме, Алакөл ме? [Текст] / Е. Исақұлов // Егемен Қазақстан. - 2024. - 1 қараша. - №212. - Б. 10.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
тарих -- Елім-ай -- Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама -- Жазушы -- Нәбиден Әбуталиев -- Жамиғ ат-тауарих -- Рашид ад-дин -- Шыңғыз хан
Аннотация: Халқымыз өз жерінде талай соғыс пен шайқасты бастан кешіргені белгілі. Олардың ішінде жоңғарлар мен қалмақтардың 1723 жылы қазақ жеріне жасаған шапқыншылығының зардабы өте ауыр болды. Сол кездеұлт ретінде жойылып кету қаупі тұрды. Бұл тарихта «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» деген атпен қалған. Ол бүгінге «Елім-ай» жыры арқылы жеткені мәлім.
Держатели документа:
ЗКУ