Электронный каталог

83
М 11
Мұқтар, Ә. Қ.
    Хамза Есенжанов романдарындағы тарихи кейіпкерлер [Текст] / Ә. Қ. Мұқтар, А. Акжигитова // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 97-101.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Хамза Есенжанов -- жазушы -- өлең -- әңгіме -- Ақ Жайық -- Көп жылдар өткен соң -- Ағайынды Жүнісовтер -- азамат соғысы -- ұжымдастыру -- Батыс Қазақстан -- әдебиет
Аннотация: Хамза Ихсанұлы Есенжанов 1908 жылы 25 желтоқсанда қазіргі Орал облысы, Чапаев ауданы, Шалқар көлінің жағасында орта шаруаның отбасында дүниеге келген. Ол өзінің жазушылық жолын 1930 жылдары өлеңдер мен әңгімелер жазудан бастады. Осы кезеңде Республикалық басылымдарда «Өлеңінің жағасында», «Қызыл құмақ», «Күшке күш» сияқты әңгімелері және «Жер шарында» атты сахналық шығармасы жарияланды. 1956 жылдан бастап Хамза Есенжанов шығармашылық жолында үлкен жетістіктерге жетіп, өнімді шығармашылық еңбегін бастады. Оның «Ақ Жайық» трилогиясында азамат соғысының Батыс Қазақстандағы ауыр шындығы суреттелсе, «Көп жылдар өткен соң» романында азамат соғысы аяқталған соң Орал өңірінің шаруашылығын қалпына келтіру кезеңі және бірінші бесжылдық жоспардың қабылдануы баяндалады. Ал «Ағайынды Жүнісовтер» романында азамат соғысы мен ұжымдастыру жылдарындағы Орал қаласы мен Батыс Қазақстан облысындағы өмір шындығы көрсетілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Акжигитова, А.

63
К 11
Күзембаев, М. Қ.
    Мәжиттің таңғажайып ерліктері [Текст] / М. Қ. Күзембаев // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 154-157.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Мәжит Жүнісов -- Ұлы Отан соғысы -- Қызыл Армия -- Батыс Қазақстан -- майдан -- ерлік -- автоматшылар ротасы -- әскери қызмет -- туған жерге адалдық
Аннотация: Мақала Мәжит Жүнісовтің өмірі мен Ұлы Отан соғысындағы ерлігін баяндайды. Мәжит малшы отбасының баласы ретінде бейнетке көнбіс, еңбекқор болып өсті, әкесінің кәсібін жалғастырып, ауданның алдыңғы қатарлы шопандарының біріне айналды. 1941 жылы Германияның Кеңес Одағына басып кіруімен шұғыл мобилизация жарияланып, Мәжит Қызыл Армия қатарына шақырылды. Ол Батыс Қазақстан облысы Жаңақала РВК-сынан 1938 жылы әскерге шақырылып, соғыс барысында Батыс, Воронеж, Оңтүстік-Батыс, Дала және 2-ші Украина майдандарында шайқастарға қатысып, Дала майданының 57-армиясына қарасты 303-атқыштар дивизиясының 845-атқыштар полкінің автоматшылар ротасының старшинасы лауазымына дейін көтерілді. Мақалада Мәжит Жүнісовтің қарапайым малшыдан ержүрек әскери қызметкерге айналу жолы, оның әскери ерліктері және туған жеріне адалдығы қарастырылады.
Держатели документа:
ЗКУ

63.5(5Каз)
О-58
Онаева, Г. Т.
    Қой жүні: дəстүрлі білімдер мен дағдылардағы өзіндік ерекшелігі жəне пайдалы тұстары [Текст] / Г. Т. Онаева, Н. Н. Кадримбетова, Н. Н. Елкей // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 482-495.
ББК 63.5(5Каз)

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
ауыл шаруашылығы -- қой шаруашылығы -- шайыр -- шуаш -- киіз -- ланолин -- сабау -- төрт түлік -- тулақ -- кəсіп
Аннотация: Мақсаты – Қазақстан Республикасының материалдық емес мəдени мұраларының бір тармағы болып саналатын дəстүрлі кəсіптерге байланысты білімдер мен дағдылардың қатарындағы қой жүнінің ерекшеліктерін зерттеу жəне кейбір ұғымдарды нақтылау. Əдістері – аналитикалық жəне салыстырмалы-тарихи талдау əдістері қолданылып, қой жүніне қатысты деректер кешенді қарастырылды. Бұл тəсілдер зерттеу міндеттерін шешуде тиімді əрі ғылыми тұрғыдан негізделген. Нəтижелері – қой жүнінің өзіндік қасиеттері мен адам ағзасына пайдалы қырлары айқындалып, шайыры мен шуашының айырмашылығы талданып, «қой жүнінің шуашы» ұғымына нақтыланған анықтама берілді. Қорытынды – зерттеу нəтижелері қой жүніне қатысты материалдық емес мəдени мұраны сақтау мен дамытудың əлеуеті жоғары екенін көрсетті. Бұл бағытты ілгерілету үшін қолөнер, этно-дизайн, сəн индустриясы, туризм, ауыл шаруашылығы мен білім беру салаларымен өзара ықпалдастықта жүзеге асырылуы тиіс.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кадримбетова, Н.Н.
Елкей, Н.Н.

28.1
Б 49
Берлигужин, М. Т.
    Батыс Қазақстан аумағынан табылған кеш плейстоцендік Coelodonta Antiquitatis (Blumenbach, 1799) морфологиясы мен экологиясы [Текст] / М. Т. Берлигужин, К. М. Ахмеденов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 567-585.
ББК 28.1

Рубрики: Палеонтология

Кл.слова (ненормированные):
кеш плейстоцен -- Жайықтың төменгі ағысы -- қазба қалдықтары -- Coelodonta antiquitatis Blum. -- 1799 -- далалық форма -- Батыс Қазақстан -- бассүйек -- иық сүйегі
Аннотация: Жүндес мүйізтұмсық (Coelodonta antiquitatis) Қазіргі Қазақстанның аумағын қоса алғанда, Еуразияның кеш плейстоцен кезеңінде кең таралған. Батыс Қазақстан облысы мен іргелес аймақтардан табылған бассүйектер, тістер жəне посткраниальды элементтер музей коллекцияларында болғанымен, көп жағдайда сипатталмаған күйінде қалып отыр. Оларды зерттеу плейстоцендік экожүйелерді қалпына келтіру жəне фауна динамикасына əсер ететін климаттың өзгеруін бағалау үшін маңызды. Жұмыстың мақсаты, Орал қаласының Табиғат жəне экология мұражайындағы палеонтологиялық коллекциялар арқылы таксономиялық байланысын, жыныстық диморфизмді, жас ерекшеліктерін жəне олардың тіршілік ету ортасын анықтау. Əдістеме морфометриялық талдауды, салыстырмалы краниологиялық зерттеуді жəне түр ішіндегі мүмкін əртүрлілікті бағалауды қамтиды. Нəтижелер зерттелген үлгілердің C. antiquitatis кеш плейстоцен жəне қоңыржай дала жағдайында өмір сүрген жыныстық жетілген аталықты көрсетеді. Бұл плейстоцендегі Жайықтың төменгі ағысында салыстырмалы түрде қыс жұмсақ жəне қар жамылғысы қалың жəне тығыз болмағандығын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахмеденов, К.М.