Электронный каталог

85.4
К 13
Қадырлиева, А.
    Сахнадағы жастар жарқылы [Текст] / А. Қадырлиева // Театр. - 2015. - №5. - С. 38-41
ББК 85.4

Рубрики: театр

Кл.слова (ненормированные):
режиссер -- білікті -- еңбек -- аса зор -- диплом -- батыл -- "Жұбай саудасы"
Аннотация: Ш.Құсайынов атыдағы Ақмола облыстық қазақ музыкалық драма театры.
Держатели документа:
БҚМУ

86
Ш 19
Шамахай, С.
    Шыңғысхан: тәңірлік сенім мен толеранттылық [Текст] / С. Шамахай, Ғ. Есім // Вестник КазНУ им. аль-Фараби = Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi. - Алматы, 2018. - №3(65). - Б. 53-67
ББК 86

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
Шыңғысхан -- тәңірлік -- шаманизм -- «Мәңгі Аспан» -- дін -- толеранттылық -- тарихи шығармасы -- Жамиғат ат тауарихы -- Түрік шежіресі -- Моңғолдың құпия шежіресі -- философия -- герменевтика
Аннотация: Мақалада көшпенділердің сонау шумерлер заманынан бері сабақтасып келе жатқан мыңдаған жылдар тарихы бар Тәңірлік дінінің ХІІІ ғасырдағы ахуалы мен Шыңғысхан ықпалымен Мәңгі Аспан (Тәңірі) ретінде даму ерекшелігі, оның жасаған діни-философиялық тұжырымы, дінге деген толерантты қатынасы жайлы талданады. Шыңғыс хан заманында моңғолдардың тәңірлік нанымына өзгерістер енгізілді. Мәселен, тәңірлік дінінде жұмақ пен тозақ ұғымдары болмады. Алайда олардың сауап жинауға талпынысы тек Шыңғыс ханның арнайы шақыртуымен келген Әулие Чан Чунның үгіттеуімен құдайлық іліммен байланысты туындады. Бұл кезеңде моңғолдардың діни көзқарасы өзінің биік шыңына жетіп, мәңгі аспанның монотеистік сенімін құрды. Шыңғыс хан тәңірлікті негізге ала отырып, Мәңгі Аспан (Тәңір) идеясын теория дәрежесінде қорытып, қолдана білді. Ол Көкте – Мәңгі Аспан (Тәңірі), Жерде – Қаған қағидасын қалыптастырды. Қағида бойынша Аспан (Тәңір) әлемдегі шексіз ерік, биліктің жалғыз Құдайы. Ол өзінің шапағатымен Қағанды қолдайды. Қаған тәңір атынан билік етіп, аспан жарлығын жер бетіне жүзеге асыруға міндетті. Қаған өз парасатының, харизмасының көмегімен аспан қалауына, шапағатына бөлене алады. Жоғарыда бір аспан тәңірі болса, жерде бір ғана қаған болуға тиіс. Яғни, моңғол ханы «Күн шығыстан күн батысқа дейінгі аспан астындағы барша елді басқаруға тиіс» – еді. Сонымен қатар, Шыңғысхан діни толеранттылықты ұстанды. Ол либералды заң нормаларын қалыптастырды. «Барлық діндер бірдей құрметке лайық, бірақ олардың бірде-бірі үстемдік ете алмайды» деген талап болды. Бұл талап Шыңғыс хан дүниеден өткен соң да, ұрпақтан-ұрпаққа сабақтасып, жалғасын тапты. Шыңғыс ханның кіші ұлы Толуйдың жұбайы ақын, мемлекеттің ірі саясаткері Сорқақтани бегім, Мөңке хан бұл ережені өз өмірінің қағидасы етеді. Мақалада Шыңғыс ханның тұжырымдары мен қағидаларын дәлелдеу үшін дереккөздер ретінде «Моңғолдың құпия шежіресі» атты тарихи шығармасы, Рашид ад диннің «Жамиғат ат тауарихы», Әбілғазы ханның «Түрік шежіресі», Шығыс және Батыс елдерінен Шыңғыс ханның арнайы шақыртуымен келген, оның көзі тірісінде кездесіп, жүздескен және кейінгі тақ мұрагерлерімен тікелей қарым-қатынаста болған әулие, ойшыл, қайраткер, саяхатшылардың (даостық монах Чан Чун, Елуй Чуцай, Пэн Дай мен Сюй Тин, монах Джовани дель Плано Карпини, елші Гильом де Рубрук, венециялық көпес Марко Поло) жол жазбалары алынды. Мақаланың мақсаты тәңірлік діннің Шыңғыс хан заманындағы дамуы мен өзгерісі, Шыңғыс ханның діни ұстанымы, сабақтастығы туралы деректер бойынша компаративистикалық, мәдени-философиялық талдау жасау. Талдау барысында Мәңгі Аспан (Тәңір) сеніміне қатысты тың ойлар мен пікірлер ұсынылды. Тақырыпты талдау барысында гуманитарлық және философиялық білімдерде кеңінен қолданылатын, тарихилық пен логикалықтың өзара байланысы, тарихи-компаративистикалық, абстрактылықтан нақтылыққа өту, жалпыдан жекеге өту, герменевтика іспетті тәсілдердің бірлігі қамтылады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Есім, Ғ.

Сарай, А.
    Исатай батыр жұбайы Несiбелi / А. Сарай // Қазақстан Әйелдерi. - 1997. - #10.-10-11бет

Рубрики: Қазақстан тарихы--ҚР

Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан тарихы -- Исатай Тайманов

Мұсаев, А.
    Жазықсыз жазаланған Жандосов және оның жұбайы Фатима Асқарқызы жөнiнде / А. Мұсаев // Заң газетi. - 1998. - 25 наурыз

Рубрики: Қазақстан тарихы--ҚР

Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан тарихы -- Ораз Жандосов

81.2(Каз)
Ж 83
Жұбай, О.
    Қошке Кемеңгерұлының тілтанымдық мұрасы [Текст] / О. Жұбай // Ақиқат. - 2022. - №1. - б. 41-48
ББК 81.2(Каз)

Рубрики: Жеке тіл білімі. Әлем тілдері

Кл.слова (ненормированные):
Қошмұхаммед Кемеңгерұлы -- қазақ тілі -- ақын драматург -- аудармашы -- дәрігер
Аннотация: Мақалада тіл білімінің қалыптасып, дамуына өзіндік үлес қосқан ғалымдардың бірі-Қошмұхаммед Кемеңгерұлының еңбек жолы баяндалған. Дарынды жазушы, ақын, драматург, дәрігер, химия, ауыл шаруашылығы, қазақ тілі оқулықтарының авторы, аудармашы, қазақ халқының бірегей ұлдарының бірі-Қошмұхаммед Кемеңгерұлы 1896 жылы 15 шілдеде Омбы облысында туған. Қазақ тіл білімінің ғылым ретінде қалыптасып, дамып келе жатқанына бір ғасырдан астам уақыт өтті. Осы кезең ішінде қазақ тіл білімі түрлі бағыттар мен көзқарастардың куәсі болды.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

83
Қ 90
Құлабай, Н.
    Ұлт ұстазының тілдік мұрасы. [Текст] / Н. Құлабай // Егемен Қазақстан . - 2022. - №59. -30 наурыз. - Б. 10
ББК 83

Рубрики: Әдебиет

Кл.слова (ненормированные):
Ахмет Байтұрсынұлы -- Қостанайдағы кітапхана -- Орынай Жұбайдың құрастырған еңбегі -- "Ахмет Байтұрсынұлының тілтанымдық мұрасы"
Аннотация: Қостанайдағы кітапханалардың бірінен белгілі ғалым Орынай Жұбайдың құрастыруымен 2017 жылы жарық көрген " Ахмет Байтұрсынұлының тілтанымдық мұрасы" атты көлемдік еңбекте Ахмет Байтұрсынұлының 1914-1928 жылдар аралығында жарық көрген " тіл құралы" мен "Әдебиет танытқышы", тіл ғылымына қатысты мақалалары, баяндамалары, пікірлері, сондай-ақ орталық архивтен табылған бірсыпыра құжаттар берілген.
Держатели документа:
БҚУ

83
К 33
Кенжеғалиева, Г.
    "Әдебиет дегенде жанын беретін". [Текст] / Г. Кенжеғалиева // Орал өнірі. - 2022. - №26-27.- 5 наурыз. - Б. 11
ББК 83

Рубрики: Әдебиет

Кл.слова (ненормированные):
Қайыр Бектұрғанов -- Надежда Жұбайқызы -- Жазушылар Одағы -- жазушының жары -- қаламгер -- ауыл шаруашылығы институты
Аннотация: Белгілі қаламгер, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Қайыр Бектұрғанов тірі болса , наурыз айында 85 жасқа толар еді. Осы орайда біз жазушының жары Надежда Жұбайқызымен кездесіп, қаламгер аға туралы естелік-әңгіме айтып беруін өтінген едік.
Держатели документа:
БҚУ

63
А 13
Әбсадық, А.
    Үмітпен өткен ғұмыр: Бадрисафа Байтұрсын келінінің Е. Пешковаға жазған хаттары [Текст] / А. Әбсадық // Егемен Қазақстан. - 2022. - №180. - Б. 12
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Ахмет Байтұрсынұлы патша заманы -- Семей түрмесі -- Бадрисафа Мұхамедсалыққызы -- Бадрисафа Байтұрсын келін -- мұрағат -- Екатерина Павловна
Аннотация: Ахмет Байтұрсынұлы патша заманында да, кеңестік кезеңде де қуғын-сүргін көріп, бірнеше рет түрмеге жабылған. Оның адам еркіндігін шектейтін абақты атты тар құрсауда ұзақ мерзімде отырған кезеңі – 1909-1910 жылдардағы Семей және 1929 жылы қамалған Мәскеудегі Бутырка түрмесі. Семей түрмесінде ол 7 айдан астам уақыт жапа шексе, Алматы-Мәскеу түрмелерінде 20 ай қамақта отырды. Алаш ардақтысының жазықсыз жазаға тартылғанына күйініп, оны құтқару үшін билік орындарына арыз-шағым жазған кісілердің бірі – жұбайы Бадрисафа Мұхамедсалыққызы (Байтұрсынова). Бадрисафа Байтұрсын келінінің билік органдарына жолдаған шағымдары мен хат-хабарлары архив мұрағаттарында сақталған. Патша заманында абақтыға қамалған отағасын құтқармақ болып жанұшыра қимылдаған Бадрисафаның маңдайына кеңестік бәлшебектік билік тұсында сол тағдыр одан да ауыр жолдармен жазылған еді...
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

74
Ж 83
Жұбай, О.
    "Сатылай кешенді оқыту" технологиясы [Текст] / О. Жұбай, Ж. Саткенова // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 11 наурыз. - №49. - Б. 9.
ББК 74

Рубрики: білім

Кл.слова (ненормированные):
«Қазақ тілі» оқулықтары -- стандарттар -- оқулықтар -- орыс мектептері -- қазақ мектептері -- лексикалық тақырып -- қазақ тілі -- Ахмет Байтұрсынұлы оқулықтары -- Сатылай кешенді оқыту -- грамматика
Аннотация: Кейінгі жылдары «Қазақ тілі» оқулықтарындағы бағдарламалар мен стандарттарда қазақ тіліндегі нормаларға мән берілмеу, қазақ мектептеріндегі «Қазақ тілі» оқулықтарының орыс мектептеріндегі оқулықтар сияқты лексикалық тақырыпқа көп көңіл бөліп, тілдегі норма мен жүйенің үйретілмеуі, грамматикалық ережелердегі бірізділіктің сақталмауы жағдайды мүлде ушықтыра түсті. Қазақ мектептеріндегі «Қазақ тілі» оқулықтарының тілдегі жүйе норманың орнына география, экология, астрономияға қатысты түрлі лексикалық тақырыптар берілген. Пән мұғалімдері солардың соңынан қуалап, «Қазақ тілі» пәнінің мазмұнынан айырылғанын айтып, дабыл қақты. Дұрысында, орыс мектептері мен қазақ мектептеріне арналған оқулықтар жүйесі, құрылымы мүлде бөлек болуға тиіс.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Саткенова, Ж.

63.3-8
Р 95
Рысқалиев, Т.
    Өзіне де, өзгеге де бар адам [Текст] / Т. Рысқалиев // Oral oniri. - 2024. -27 маусым. - №52. - Б. 12.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персоналии государственных и общественно-политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
Есет Ғабдуллин -- 85 жас
Аннотация: "Жорға мінген жолдасынан айырылады, көп жасаған құрдасынан айырылады" деген сөз бар. 85-ке келгенде мен де көптеген достарымнан, құрдастарымнан айырылып қалдым. Қалғандары бір қолдың саусағымен санағандай. Солардың бірі және бірегейі-Есет Ғабдуллин досым мен оның жұбайы Ұмсынғаным. Бұл замандастарым бүгіндері 85-толып отыр.
Держатели документа:
ЗКУ