База данных: Статьи ППС
Страница 2, Результатов: 46
Отмеченные записи: 0
11.
Подробнее
28.5
Т 93
Тыныкулов, М. Қ.
Иістішөп (ajuga l.) өсімдігінің эндемикалық түрлерінің экологиялық-биологиялық ерекшеліктері [Текст] / М. Қ. Тыныкулов // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №2. - Б. 201-212
ББК 28.5
Рубрики: Ботаника
Кл.слова (ненормированные):
Түркістандық иістішөп (Ajuga turkestanica) -- Жатаған иістішөп (Ajuga reptans) -- өсімдік -- эндемик -- биологиялық белсенді заттар -- in vitro -- жасуша культурасы -- әдіс
Аннотация: Иістішөп (Ajuga L.) - көпжылдық, сирек бір жылдық жабайы өсетін және Еуразия аумағының кейбір елдерінде (Өзбекстан, Тәжікстан) дақылға енгізілген эндемикалық өсімдігі. Ол көгалдар мен аула плантацияларының сәндік өсімдіктері ретінде қолданылады. Иістішөп өсімдігінің кейбір түрлерінде туркестерон (Ajuga pyramidalis) және экдистерон (Ajuga reptans) сияқты құнды биологиялық белсенді заттар бар. Өсімдіктен биологиялық белсенді заттардың бөлінуі адам өміріндегі көптеген өзекті мәселелерді шешеді. Ұсынылған шолуда иістішөп өсімдіктерінің өсу аймағын, морфологиялық және биологиялық қасиеттерін зерттеуге арналған жұмыстардың негізгі нәтижелеріне талдау жасалды. Иістішөптің негізгі түрлері мен түршелері, өсуі мен дамуы, өсімдіктерге күтім жасау ұсынылған. Өсімдіктің медицина мен тамақ өнеркәсібіне қажеттілік үшін қолданудың негізгі әдістері көрсетілген. Оларға өсімдіктің вегетативті және генеративті мүшелерінен дәрілік өсімдік шикізатын алу; өсімдіктерден биологиялық белсенді заттарды оқшаулау әдістері; in vitro жасуша культурасын алу әдістері (суспензиялық және каллустық) жатады.
Держатели документа:
ЗКУ
Т 93
Тыныкулов, М. Қ.
Иістішөп (ajuga l.) өсімдігінің эндемикалық түрлерінің экологиялық-биологиялық ерекшеліктері [Текст] / М. Қ. Тыныкулов // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №2. - Б. 201-212
Рубрики: Ботаника
Кл.слова (ненормированные):
Түркістандық иістішөп (Ajuga turkestanica) -- Жатаған иістішөп (Ajuga reptans) -- өсімдік -- эндемик -- биологиялық белсенді заттар -- in vitro -- жасуша культурасы -- әдіс
Аннотация: Иістішөп (Ajuga L.) - көпжылдық, сирек бір жылдық жабайы өсетін және Еуразия аумағының кейбір елдерінде (Өзбекстан, Тәжікстан) дақылға енгізілген эндемикалық өсімдігі. Ол көгалдар мен аула плантацияларының сәндік өсімдіктері ретінде қолданылады. Иістішөп өсімдігінің кейбір түрлерінде туркестерон (Ajuga pyramidalis) және экдистерон (Ajuga reptans) сияқты құнды биологиялық белсенді заттар бар. Өсімдіктен биологиялық белсенді заттардың бөлінуі адам өміріндегі көптеген өзекті мәселелерді шешеді. Ұсынылған шолуда иістішөп өсімдіктерінің өсу аймағын, морфологиялық және биологиялық қасиеттерін зерттеуге арналған жұмыстардың негізгі нәтижелеріне талдау жасалды. Иістішөптің негізгі түрлері мен түршелері, өсуі мен дамуы, өсімдіктерге күтім жасау ұсынылған. Өсімдіктің медицина мен тамақ өнеркәсібіне қажеттілік үшін қолданудың негізгі әдістері көрсетілген. Оларға өсімдіктің вегетативті және генеративті мүшелерінен дәрілік өсімдік шикізатын алу; өсімдіктерден биологиялық белсенді заттарды оқшаулау әдістері; in vitro жасуша культурасын алу әдістері (суспензиялық және каллустық) жатады.
Держатели документа:
ЗКУ
12.
Подробнее
42.113
Б 11
Бұршақ тұқымдастарының топырақтағы маңыздылығы және оны зақымдайтын зиянкес бунақденелілер [Текст] / С. М. Кабаева, А. К. Кафизова, Е. Ж. Куанышкалиев, А. Е. Сабитова // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №2. - Б. 213-218
ББК 42.113
Рубрики: Зерновые бобовые культуры
Кл.слова (ненормированные):
Бұршақ тұқымдас -- егістік алқабы -- топырақ және өсімдік жамылғысы -- топырақты азотпен байыту
Аннотация: Биoлoгиялық ғылыми тұжырымдaрғa негізделген биoлoгия сабaқтарындaғы прaктикaлық жәнe зертхaнaлық жұмыcтaр тaбиғи ныcaндармен жұмыc іcтeу дaғдылaры мeн оқытудың көрнекі құралдары ғылымға бағыттайды. Осы тұрғыдан, бұршақ тұқымдастардың зиянкес бунақденелері коллекциясы көрнекі табиғи оқыту құралы ретінде пайдаланады. Осыған орай, бұршақ тұқымдастарды зақымдайтын бунақденелілер жергілікті аймақтың фитосанитариялық жағдайы көптеген адамды қызықтырары сөзсіз. Бұршақ тұқымдастар жер бетінде қурап қалған соң, өсімдіктегі азот топыраққа қайта оралады, онда ыдырайтын (бактериялар мен саңырауқұлақтар) органикалық заттар басқа өсімдіктер пайдалана алатын нитрат сияқты бос азот иондарына айналады. Осылайша, бұршақ дақылдары топырақты азотпен байытады. Топырақтың физикалық-химиялық құрамы жақсарады.Топырақ пен өсімдік жамылғысының арақатынасында заңдылық бар. Сол үлгі бойынша топырақтың физикалық және химиялық құрамына да назар аудару керек. Жоғарыда атап өткеніміздей, топырақта заттардың жетіспеушілігі дәнді және бұршақ дақылдарының өнімін де, сапасын да төмендететіні сөзсіз. Топырақ құрамының нашарлау себептерінің бірі зиянкестердің шоғырлануы болып табылады. Әрине, ауыл шаруашылығы дақылдарының шығыны тек зиянкестерге ғана емес, өсімдiктердің зaқымдaлуына, олардың төзімділігіне, ауа - райына, ауылшаруашылық технология деңгейіне, ауыспалы егістегі орны мен басқа да агробиологиялық факторларға бaйлaныcты. Бұpшaқ тұқымдac өсiмдiктeрдiң шaруaшылық мәнi зoр. Бaғaлы aзық - түлiк жәнe жeмшөптiк дaқыл рeтiндe өсiрiлeдi. Қaзақстaндa егicтiк жәнe көкөнicтiк мәдeни бұршaқ және астық тұқымдac өсмдiктeрдeн жоңышқа еркекшөп
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кабаева, С.М.
Кафизова, А.К.
Куанышкалиев, Е.Ж.
Сабитова, А.Е.
Б 11
Бұршақ тұқымдастарының топырақтағы маңыздылығы және оны зақымдайтын зиянкес бунақденелілер [Текст] / С. М. Кабаева, А. К. Кафизова, Е. Ж. Куанышкалиев, А. Е. Сабитова // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №2. - Б. 213-218
Рубрики: Зерновые бобовые культуры
Кл.слова (ненормированные):
Бұршақ тұқымдас -- егістік алқабы -- топырақ және өсімдік жамылғысы -- топырақты азотпен байыту
Аннотация: Биoлoгиялық ғылыми тұжырымдaрғa негізделген биoлoгия сабaқтарындaғы прaктикaлық жәнe зертхaнaлық жұмыcтaр тaбиғи ныcaндармен жұмыc іcтeу дaғдылaры мeн оқытудың көрнекі құралдары ғылымға бағыттайды. Осы тұрғыдан, бұршақ тұқымдастардың зиянкес бунақденелері коллекциясы көрнекі табиғи оқыту құралы ретінде пайдаланады. Осыған орай, бұршақ тұқымдастарды зақымдайтын бунақденелілер жергілікті аймақтың фитосанитариялық жағдайы көптеген адамды қызықтырары сөзсіз. Бұршақ тұқымдастар жер бетінде қурап қалған соң, өсімдіктегі азот топыраққа қайта оралады, онда ыдырайтын (бактериялар мен саңырауқұлақтар) органикалық заттар басқа өсімдіктер пайдалана алатын нитрат сияқты бос азот иондарына айналады. Осылайша, бұршақ дақылдары топырақты азотпен байытады. Топырақтың физикалық-химиялық құрамы жақсарады.Топырақ пен өсімдік жамылғысының арақатынасында заңдылық бар. Сол үлгі бойынша топырақтың физикалық және химиялық құрамына да назар аудару керек. Жоғарыда атап өткеніміздей, топырақта заттардың жетіспеушілігі дәнді және бұршақ дақылдарының өнімін де, сапасын да төмендететіні сөзсіз. Топырақ құрамының нашарлау себептерінің бірі зиянкестердің шоғырлануы болып табылады. Әрине, ауыл шаруашылығы дақылдарының шығыны тек зиянкестерге ғана емес, өсімдiктердің зaқымдaлуына, олардың төзімділігіне, ауа - райына, ауылшаруашылық технология деңгейіне, ауыспалы егістегі орны мен басқа да агробиологиялық факторларға бaйлaныcты. Бұpшaқ тұқымдac өсiмдiктeрдiң шaруaшылық мәнi зoр. Бaғaлы aзық - түлiк жәнe жeмшөптiк дaқыл рeтiндe өсiрiлeдi. Қaзақстaндa егicтiк жәнe көкөнicтiк мәдeни бұршaқ және астық тұқымдac өсмдiктeрдeн жоңышқа еркекшөп
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кабаева, С.М.
Кафизова, А.К.
Куанышкалиев, Е.Ж.
Сабитова, А.Е.
13.
Подробнее
85.1
Ш 13
Шаблиев, Х. К.
Әлемнің тұтас көрінісі және оларды кескіндемеде көрсету қаблеті [Текст] / Х. К. Шаблиев // «Заманауи білім беру: жаңа уақыт – жаңа көзқарас» атты республикалық ғылыми-тежірибелік конференция материалдарының жинағы. - Орал, 2022. - 30 наурыз. - Б. 116-118
ББК 85.1
Рубрики: изобразительное искусство
Кл.слова (ненормированные):
қабылдаудың тұтастығы -- түстердің иррадициясы және тұрақтылығы -- оптика заңдары -- жаратылыстану ғылымдары -- сонымен қатар заттар мен құрылымдардың материалдылығы -- өнер -- Кескіндеме -- Бейнелеу өнері -- Кескіндеме шеберлігі
Аннотация: Айналадағы шындықты тұтас қабылдау бейнелеу өнерінің негізгі принципі болып табылады, ол бейненің объектісі мен бейненің өзін бір мезгілде, пластикалық формалардың, қасиеттердің, сапалардың сан алуан бірлігі мен өзара тәуелділігінде синкреттік түрде көруге мүмкіндік береді. көркем бейненің берілуіне ықпал ететін белгілер мен ерекшеліктер. Демек, шығармадағы осы тұтастықты толық көріп, көрсете білу – суреткерге қажетті кәсіби қасиет
Держатели документа:
ЗКУ
Ш 13
Шаблиев, Х. К.
Әлемнің тұтас көрінісі және оларды кескіндемеде көрсету қаблеті [Текст] / Х. К. Шаблиев // «Заманауи білім беру: жаңа уақыт – жаңа көзқарас» атты республикалық ғылыми-тежірибелік конференция материалдарының жинағы. - Орал, 2022. - 30 наурыз. - Б. 116-118
Рубрики: изобразительное искусство
Кл.слова (ненормированные):
қабылдаудың тұтастығы -- түстердің иррадициясы және тұрақтылығы -- оптика заңдары -- жаратылыстану ғылымдары -- сонымен қатар заттар мен құрылымдардың материалдылығы -- өнер -- Кескіндеме -- Бейнелеу өнері -- Кескіндеме шеберлігі
Аннотация: Айналадағы шындықты тұтас қабылдау бейнелеу өнерінің негізгі принципі болып табылады, ол бейненің объектісі мен бейненің өзін бір мезгілде, пластикалық формалардың, қасиеттердің, сапалардың сан алуан бірлігі мен өзара тәуелділігінде синкреттік түрде көруге мүмкіндік береді. көркем бейненің берілуіне ықпал ететін белгілер мен ерекшеліктер. Демек, шығармадағы осы тұтастықты толық көріп, көрсете білу – суреткерге қажетті кәсіби қасиет
Держатели документа:
ЗКУ
14.
Подробнее
40.3
Б 61
Бимагамбетова, Г. А.
Ақтөбе облысы топырағының тұздануы жəне құнарлығын арттыру жолдары [Текст] / Г. А. Бимагамбетова, Ə. А. Тұяқов // «Иванов оқулары – 2022» аясында көрнекті ғалым, б.ғ.к., а/ш.ғ.д., профессор Рустенов Амангельды Рустеновичтың 80 жылдық мерейтойына арналған халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2022. - 5-6 қазан. - Б. 71-75
ББК 40.3
Рубрики: Почвоведение
Кл.слова (ненормированные):
Ақтөбе облысы -- Облыс ауданы -- топырақ -- Қара топырақты жерлер -- Қою-қызғылт топырақ -- Ашық-қызғылт топырақ -- Қоңыр топырақты -- топырақ деградация -- минералогиялық құрамы -- органикалық заттар
Аннотация: Ақтөбе облысы - республикамыздың солтүстік батысындағы көлемді аймақты алып жатыр. Облыс ауданы -301,6 мың шаршы киллометрге жетеді, яғни Қазақстан Республикасының территориясы-ның 11,0% -ын алып жатыр. Аумағының көлемділігі жөнінен еліміздің облыстарының арасында алдыңғы орындарының бірін иеленеді. Ақтөбе облысының аймағы солтүстігінде Орал маңы үстіртінен, онтүстіктегі Асмантай - Матай сорлары, Матай құмдарына дейін созы-лады. Ал батысында Ақтолағай қыртысы, Ақшатау, Доңызтаудан Торғайға дейінгі алқапты алып жатыр
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тұяқов, Ə. А.
Б 61
Бимагамбетова, Г. А.
Ақтөбе облысы топырағының тұздануы жəне құнарлығын арттыру жолдары [Текст] / Г. А. Бимагамбетова, Ə. А. Тұяқов // «Иванов оқулары – 2022» аясында көрнекті ғалым, б.ғ.к., а/ш.ғ.д., профессор Рустенов Амангельды Рустеновичтың 80 жылдық мерейтойына арналған халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2022. - 5-6 қазан. - Б. 71-75
Рубрики: Почвоведение
Кл.слова (ненормированные):
Ақтөбе облысы -- Облыс ауданы -- топырақ -- Қара топырақты жерлер -- Қою-қызғылт топырақ -- Ашық-қызғылт топырақ -- Қоңыр топырақты -- топырақ деградация -- минералогиялық құрамы -- органикалық заттар
Аннотация: Ақтөбе облысы - республикамыздың солтүстік батысындағы көлемді аймақты алып жатыр. Облыс ауданы -301,6 мың шаршы киллометрге жетеді, яғни Қазақстан Республикасының территориясы-ның 11,0% -ын алып жатыр. Аумағының көлемділігі жөнінен еліміздің облыстарының арасында алдыңғы орындарының бірін иеленеді. Ақтөбе облысының аймағы солтүстігінде Орал маңы үстіртінен, онтүстіктегі Асмантай - Матай сорлары, Матай құмдарына дейін созы-лады. Ал батысында Ақтолағай қыртысы, Ақшатау, Доңызтаудан Торғайға дейінгі алқапты алып жатыр
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тұяқов, Ə. А.
15.
Подробнее
74
Т 80
Трушева, Қ. З.
Этностилдегі ойыншықтардың баланың дүниетанымын дамытудағы әсері [Текст] / Қ. З. Трушева // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.1. - Б. 328-329.
ББК 74
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
ойыншықтар -- ата-ана -- Бала -- шетел ойыншықтар -- этностиль -- ұлттық идеология -- ұлттық құндылықтар -- ұлттық ойыншықтар
Аннотация: Әрбір ата-ана сәбиіне қуаныш сыйлау үшін ештеңеден аянбайды. «Баланың ойнағанына, қазанның қайнағанына қара» деп қазақ текке айтпаған. Ойыншық арқылы баланың ойлау қабілеті артады, сол арқылы өмірге бейімделеді. Өкініштісі, көздің жауын алатын ойыншықтың басым бөлігі Қытайдан әкелінеді. Осы шет елден келетін ойыншықтардың сапасы мен қауіпсіздігіне қаншалықты мән береміз? Оны дұрыс таңдай аламыз ба, шетел ойыншықтарының бала психологиясына кері әсерін көп ата-аналар біле бермейді. Өз алдымызға тәуелсіз ел болдық. Енді қазақ баласына қазақы ойыншықтың қажеті екендігін түсінетін уақыт әлдеқашан жеткен. Бірақ бұған үкімет те, ата-ана да, кәсіпкерлер де назар аударар емес. Әрине, отанды қойыншықтарды өндіретіндер мүлдем жоқ деп аузымызды құр шөппен сүрте алмаймыз. Сол себептен елімізде өндіріліп жасалатын этностилдегі ойыншықтарымызды дамытуымыз өзекті мәселеге айналды. Қазақстан әлемдік қауымдастықта лайықты орын алу үшін, бүгінгі жас ұрпақтың денсаулығына осы ойыншықтардың зиянды екенін айта отырып, оның бала ағзасына тигізетін кері әсерін насихаттап, этностиліндегі ойлауды дамытатын ойыншықтарды жасаудың жолдарын іздестіру қажет. Ойыншықтар заттарды, оларды түсін, формасын, көлемін түйсіну, әр түрлі қасиеттер мен сапаларды білдіретін сөздерді түсіну және қолдану қабілетін дамытуға көмектесетін болуы тиіс.
Держатели документа:
ЗКУ
Т 80
Трушева, Қ. З.
Этностилдегі ойыншықтардың баланың дүниетанымын дамытудағы әсері [Текст] / Қ. З. Трушева // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.1. - Б. 328-329.
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
ойыншықтар -- ата-ана -- Бала -- шетел ойыншықтар -- этностиль -- ұлттық идеология -- ұлттық құндылықтар -- ұлттық ойыншықтар
Аннотация: Әрбір ата-ана сәбиіне қуаныш сыйлау үшін ештеңеден аянбайды. «Баланың ойнағанына, қазанның қайнағанына қара» деп қазақ текке айтпаған. Ойыншық арқылы баланың ойлау қабілеті артады, сол арқылы өмірге бейімделеді. Өкініштісі, көздің жауын алатын ойыншықтың басым бөлігі Қытайдан әкелінеді. Осы шет елден келетін ойыншықтардың сапасы мен қауіпсіздігіне қаншалықты мән береміз? Оны дұрыс таңдай аламыз ба, шетел ойыншықтарының бала психологиясына кері әсерін көп ата-аналар біле бермейді. Өз алдымызға тәуелсіз ел болдық. Енді қазақ баласына қазақы ойыншықтың қажеті екендігін түсінетін уақыт әлдеқашан жеткен. Бірақ бұған үкімет те, ата-ана да, кәсіпкерлер де назар аударар емес. Әрине, отанды қойыншықтарды өндіретіндер мүлдем жоқ деп аузымызды құр шөппен сүрте алмаймыз. Сол себептен елімізде өндіріліп жасалатын этностилдегі ойыншықтарымызды дамытуымыз өзекті мәселеге айналды. Қазақстан әлемдік қауымдастықта лайықты орын алу үшін, бүгінгі жас ұрпақтың денсаулығына осы ойыншықтардың зиянды екенін айта отырып, оның бала ағзасына тигізетін кері әсерін насихаттап, этностиліндегі ойлауды дамытатын ойыншықтарды жасаудың жолдарын іздестіру қажет. Ойыншықтар заттарды, оларды түсін, формасын, көлемін түйсіну, әр түрлі қасиеттер мен сапаларды білдіретін сөздерді түсіну және қолдану қабілетін дамытуға көмектесетін болуы тиіс.
Держатели документа:
ЗКУ
16.
Подробнее
28
К 13
Кажымуратова, Ж. С.
Өсімдіктердің өсіп-дамуының әртүрлі кезеңдеріне синтетикалық стимуляторлардың әсері [Текст] / Ж. С. Кажымуратова, Х. С. Сенбаева, Қ. Т. Таңатарова // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 54-57. - Б.
ББК 28
Рубрики: Биологические науки
Кл.слова (ненормированные):
Өсімдіктер -- бриофиттер -- Өсу стимуляторлары -- Гормоналды жүйедегі -- гиббереллиндер -- цитокининдер -- тропизмдер -- регенерация -- гормондар-ингибиторлар -- гетероауксин -- эпин-экстра -- янтарь қышқылы
Аннотация: Өсімдіктер – сыртқы түрі, пішіні және мөлшері бойынша ең алуан түрлі организмдер. Бұл бриофиттер сияқты кішкентай организмдер де, өлшемі 110 метр болатын алыптар да болуы мүмкін. Өсу стимуляторлары – өсімдік денесінде тасымалдануға қабілетті және әртүрлі ұлпаларға тән реакциялар туғызатын, бірақ зат алмасу жолдарының барлық түрлеріне тікелей қатыспайтын төмен молекулалы реттеуші эндогендік заттар. Барлық стимуляторлардың маңызды қасиеті - өте аз концентрацияларда әрекет ету қабілеті. Өсу стимуляторларының әрекеті даму барысын өзгерту болып табылады, ол жасушалар мен тіндердің белсенділігінің күрделі өзгеруімен көрінеді: өсу, созылу, пептидтер мен әртүрлі метаболиттер синтезі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сенбаева, Х.С.
Таңатарова, Қ.Т.
К 13
Кажымуратова, Ж. С.
Өсімдіктердің өсіп-дамуының әртүрлі кезеңдеріне синтетикалық стимуляторлардың әсері [Текст] / Ж. С. Кажымуратова, Х. С. Сенбаева, Қ. Т. Таңатарова // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 54-57. - Б.
Рубрики: Биологические науки
Кл.слова (ненормированные):
Өсімдіктер -- бриофиттер -- Өсу стимуляторлары -- Гормоналды жүйедегі -- гиббереллиндер -- цитокининдер -- тропизмдер -- регенерация -- гормондар-ингибиторлар -- гетероауксин -- эпин-экстра -- янтарь қышқылы
Аннотация: Өсімдіктер – сыртқы түрі, пішіні және мөлшері бойынша ең алуан түрлі организмдер. Бұл бриофиттер сияқты кішкентай организмдер де, өлшемі 110 метр болатын алыптар да болуы мүмкін. Өсу стимуляторлары – өсімдік денесінде тасымалдануға қабілетті және әртүрлі ұлпаларға тән реакциялар туғызатын, бірақ зат алмасу жолдарының барлық түрлеріне тікелей қатыспайтын төмен молекулалы реттеуші эндогендік заттар. Барлық стимуляторлардың маңызды қасиеті - өте аз концентрацияларда әрекет ету қабілеті. Өсу стимуляторларының әрекеті даму барысын өзгерту болып табылады, ол жасушалар мен тіндердің белсенділігінің күрделі өзгеруімен көрінеді: өсу, созылу, пептидтер мен әртүрлі метаболиттер синтезі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сенбаева, Х.С.
Таңатарова, Қ.Т.
17.
Подробнее
20.1
У 84
Утебалиева, Б. Е.
Батыс Қазақстан облысы Жайық өзенінің маңындағы стационарлы көздер бойынша атмосфераны ластануын бағалау [Текст] / Б. Е. Утебалиева, Ж. М. Ихласова // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 12 қазан. - Б. 119-124.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Жайық өзені -- атмосфера -- ластану -- Бөрлі -- Теректі -- Бәйтерек -- Ақжайық
Аннотация: Белгілі бір аумақтағы қолайлы экологиялық жағдайдың негізгі құрамдас бөліктерінің бірі табиғи және антропогендік шығу тегі қатты, сұйық және газ тәрізді заттардың минималды және рұқсат етілген концентрациясында көрінетін атмосфералық ауаның ластану деңгейі болып табылады. Атмосфералық ауаның ерекшелігі - ол ластаушы заттардың үлкен массаларының ұзақ қашықтыққа таралуына ықпал ете отырып, табиғи ортаның барлық басқа объектілерінің ластануының бір түрі ретінде әрекет етеді. Мысалы, ауа арқылы тасымалданатын өнеркәсіптік шығарындылар Дүниежүзілік мұхитты ластап, топырақ пен суды қышқылдандырады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ихласова, Ж.М.
У 84
Утебалиева, Б. Е.
Батыс Қазақстан облысы Жайық өзенінің маңындағы стационарлы көздер бойынша атмосфераны ластануын бағалау [Текст] / Б. Е. Утебалиева, Ж. М. Ихласова // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 12 қазан. - Б. 119-124.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Жайық өзені -- атмосфера -- ластану -- Бөрлі -- Теректі -- Бәйтерек -- Ақжайық
Аннотация: Белгілі бір аумақтағы қолайлы экологиялық жағдайдың негізгі құрамдас бөліктерінің бірі табиғи және антропогендік шығу тегі қатты, сұйық және газ тәрізді заттардың минималды және рұқсат етілген концентрациясында көрінетін атмосфералық ауаның ластану деңгейі болып табылады. Атмосфералық ауаның ерекшелігі - ол ластаушы заттардың үлкен массаларының ұзақ қашықтыққа таралуына ықпал ете отырып, табиғи ортаның барлық басқа объектілерінің ластануының бір түрі ретінде әрекет етеді. Мысалы, ауа арқылы тасымалданатын өнеркәсіптік шығарындылар Дүниежүзілік мұхитты ластап, топырақ пен суды қышқылдандырады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ихласова, Ж.М.
18.
Подробнее
28
К 13
Кажымуратова, Ж. С.
Өсуді реттеуші заттардың өсімдіктерді тұқыммен көбейтудегі әсері [Текст] / Ж. С. Кажымуратова, Х. С. Сенбаева, Қ. Т. Таңатарова // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №1. - Б. 301-311.
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
өсу процесі -- даму процесі -- синтетикалық стимуляторлар -- гетероауксин -- эпин-экстра -- янтарь қышқылы -- циркон -- цитокинин -- тұқым -- өскін -- вегетативті -- генеративті
Аннотация: Өсімдіктердің жалпы тіршілік дәуірі өсу және даму деген ұғымдармен сипатталады. Өсімдіктердің салмағы мен көлемі, оның органдарының саны мен мөлшері және клеткалар санының артуы, сондай-ақ жаңадан протоплазма түзілу процестері өсу деп аталады. Өсу процесі – өсімдік органдарының ұзарып, енденіп, жуандап, көлемінің, салмағының ұлғаюымен, және жеке мүшелерінің жаңадан қалыптасып, сандарының көбеюімен бейнеленеді. Өсімдіктің тіршілік мерзімі өсу және көбею деген екі кезеңге бөлінеді. Бірінші – өсу кезеңіндегі жапырақтары, сабақтары, тамырлары қарқынды қалыптасып, көбейіп, бұтақтанады, түптенеді, гүл мүшелері қалыптасады. Екінші кезеңде өсімдік гүлденіп, жемістенеді. Өсімдік гүлденгеннен кейін ондағы физиологиялық және биохимиялық процестер өзгеріп, жеке өсу мүшелерінің ылғалдылығы төмендеп, жапырақтағы азотты қосындылардың мөлшері күрт азаяды да, органикалық заттар сақтағыш орындарға шоғырланып, сабақтың ұзарып өсуі тоқтайды. Өсімдіктің дамуы деген ұғым сапалы физиологиялық және морфологиялық, биохимиялық өзгерістерді бейнелейді. Организмдегі сапалық өзгеріс процестерін даму деп атайды, бұл жағдайда организм қызметінің жаңа түрлері немесе жаңа формалар пайда болады. Мысалы, өркендегі жапырақтар санының артуы өсу құбылысы болып табылады. Тұқымның өскінге айналуы, меристемалық клетканың өткізгіш ткань клеткасына өзгеруі даму процестері болып саналады. Бұндай өзгерістер организмде жаңа құрылымдардың пайда болуына байланысты өсімдіктің тіршілік өмірінің – онтогенезінің белгілі сатыларын – жастық шағын, жетілуін, көбею, қартаю және тіршілігінің тоқтау кезеңдерін сипаттайды. Өсімдіктерді өсіру барысында аз уақыт аралығында, сонымен қатар мол өнім алуда синтетикалық стимуляторларды қолдануға болады. Өсімдіктердің кейбір бөліктерінде стимуляторлардың мөлшері айрықша көп болады: мысалы, ауксиндермен сабақтың жоғарғы меристемалары, гиббереллиндермен – жапырақтары, цитокининдермен – тамыры мен дәні бай. Өсу стимуляторлары әртүрлі өсу процестеріне себеп болады, бұл процестерге өсімдіктердің белсенді өсуі, генерациялық дамуы, тропизмдер, регенерация және т.б. жатады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сенбаева, Х.С.
Таңатарова, Қ.Т.
К 13
Кажымуратова, Ж. С.
Өсуді реттеуші заттардың өсімдіктерді тұқыммен көбейтудегі әсері [Текст] / Ж. С. Кажымуратова, Х. С. Сенбаева, Қ. Т. Таңатарова // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №1. - Б. 301-311.
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
өсу процесі -- даму процесі -- синтетикалық стимуляторлар -- гетероауксин -- эпин-экстра -- янтарь қышқылы -- циркон -- цитокинин -- тұқым -- өскін -- вегетативті -- генеративті
Аннотация: Өсімдіктердің жалпы тіршілік дәуірі өсу және даму деген ұғымдармен сипатталады. Өсімдіктердің салмағы мен көлемі, оның органдарының саны мен мөлшері және клеткалар санының артуы, сондай-ақ жаңадан протоплазма түзілу процестері өсу деп аталады. Өсу процесі – өсімдік органдарының ұзарып, енденіп, жуандап, көлемінің, салмағының ұлғаюымен, және жеке мүшелерінің жаңадан қалыптасып, сандарының көбеюімен бейнеленеді. Өсімдіктің тіршілік мерзімі өсу және көбею деген екі кезеңге бөлінеді. Бірінші – өсу кезеңіндегі жапырақтары, сабақтары, тамырлары қарқынды қалыптасып, көбейіп, бұтақтанады, түптенеді, гүл мүшелері қалыптасады. Екінші кезеңде өсімдік гүлденіп, жемістенеді. Өсімдік гүлденгеннен кейін ондағы физиологиялық және биохимиялық процестер өзгеріп, жеке өсу мүшелерінің ылғалдылығы төмендеп, жапырақтағы азотты қосындылардың мөлшері күрт азаяды да, органикалық заттар сақтағыш орындарға шоғырланып, сабақтың ұзарып өсуі тоқтайды. Өсімдіктің дамуы деген ұғым сапалы физиологиялық және морфологиялық, биохимиялық өзгерістерді бейнелейді. Организмдегі сапалық өзгеріс процестерін даму деп атайды, бұл жағдайда организм қызметінің жаңа түрлері немесе жаңа формалар пайда болады. Мысалы, өркендегі жапырақтар санының артуы өсу құбылысы болып табылады. Тұқымның өскінге айналуы, меристемалық клетканың өткізгіш ткань клеткасына өзгеруі даму процестері болып саналады. Бұндай өзгерістер организмде жаңа құрылымдардың пайда болуына байланысты өсімдіктің тіршілік өмірінің – онтогенезінің белгілі сатыларын – жастық шағын, жетілуін, көбею, қартаю және тіршілігінің тоқтау кезеңдерін сипаттайды. Өсімдіктерді өсіру барысында аз уақыт аралығында, сонымен қатар мол өнім алуда синтетикалық стимуляторларды қолдануға болады. Өсімдіктердің кейбір бөліктерінде стимуляторлардың мөлшері айрықша көп болады: мысалы, ауксиндермен сабақтың жоғарғы меристемалары, гиббереллиндермен – жапырақтары, цитокининдермен – тамыры мен дәні бай. Өсу стимуляторлары әртүрлі өсу процестеріне себеп болады, бұл процестерге өсімдіктердің белсенді өсуі, генерациялық дамуы, тропизмдер, регенерация және т.б. жатады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сенбаева, Х.С.
Таңатарова, Қ.Т.
19.
Подробнее
74
М 25
Марат, А. С.
Математикалық ойлаудың негізгі сипаттамалары және оның дамуына әсер ететін қолданбалы есептер [Текст] / А. С. Марат // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 42-46.
ББК 74
Рубрики: Образование
Кл.слова (ненормированные):
Математикалық ойлау -- қолданбалы есептер -- Математика -- Оқушылар -- сандық және кеңістік қатынастар -- математикалық жады -- матрицалар
Аннотация: Қазіргі кезде педагогикалық теория мен практикада оқушылардың психикалық дамуын интенсификациялау мәселелері кеңінен талқылануда. Соңғы жылдардағы дидактикалық зерттеулердің басым бөлігінде мынандай сұрақтар тұр: оқытуды мүмкіндігінше ой-өрісін, оқушылардың барлық танымдық қабілеттерін қалай дамыту керек, оларды ойлауға қалай үйрету керек? Біздің заманымыз үшін маңызды нәрсе - математикалық ойдың өте қарқынды және жемісті кеңеюі. Адамзат білімінің бүкіл жүйесіндегі математикалық ойдың әсерінен адам білім жүйесінің терең өзгеруі туралы айтуға болады. Оқушылардың жеке тұлғасын дамытуға бағытталған жалпы білім беретін мектепте математиканы оқыту адамның психикалық дамуы мен оның ойлау қабілетінің дамуына шешуші үлес қосады. Психологиялық-педагогикалық және әдістемелік зерттеулерде оқушылардың математикалық ойлауын дамыту мәселесін шешу жолы оқытудың негізгі әдісі, оқушылардың жаңа білімді меңгеру әдісі ретінде есептер шығарумен байланысты. Л. М. Фридманның математикалық ойлауы келесі түсінікке ие болды: "математикалық ойлау - бұл өте абстрактілі, теориялық ойлау, оның объектілері барлық заттардан айырылған және олардың арасындағы берілген қатынастар сақталса ғана еркін түрде түсіндірілуі мүмкін " [2, б.41]. Математикалық ойлау, жалпы ойлаудың бір бөлігі болғанымен, оның өзіндік ерекшеліктері бар. Олар математика зерттейтін объектілердің ерекшелігіне және осы процесте қолданылатын әдістердің ерекшелігіне байланысты.
Держатели документа:
ЗКУ
М 25
Марат, А. С.
Математикалық ойлаудың негізгі сипаттамалары және оның дамуына әсер ететін қолданбалы есептер [Текст] / А. С. Марат // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 42-46.
Рубрики: Образование
Кл.слова (ненормированные):
Математикалық ойлау -- қолданбалы есептер -- Математика -- Оқушылар -- сандық және кеңістік қатынастар -- математикалық жады -- матрицалар
Аннотация: Қазіргі кезде педагогикалық теория мен практикада оқушылардың психикалық дамуын интенсификациялау мәселелері кеңінен талқылануда. Соңғы жылдардағы дидактикалық зерттеулердің басым бөлігінде мынандай сұрақтар тұр: оқытуды мүмкіндігінше ой-өрісін, оқушылардың барлық танымдық қабілеттерін қалай дамыту керек, оларды ойлауға қалай үйрету керек? Біздің заманымыз үшін маңызды нәрсе - математикалық ойдың өте қарқынды және жемісті кеңеюі. Адамзат білімінің бүкіл жүйесіндегі математикалық ойдың әсерінен адам білім жүйесінің терең өзгеруі туралы айтуға болады. Оқушылардың жеке тұлғасын дамытуға бағытталған жалпы білім беретін мектепте математиканы оқыту адамның психикалық дамуы мен оның ойлау қабілетінің дамуына шешуші үлес қосады. Психологиялық-педагогикалық және әдістемелік зерттеулерде оқушылардың математикалық ойлауын дамыту мәселесін шешу жолы оқытудың негізгі әдісі, оқушылардың жаңа білімді меңгеру әдісі ретінде есептер шығарумен байланысты. Л. М. Фридманның математикалық ойлауы келесі түсінікке ие болды: "математикалық ойлау - бұл өте абстрактілі, теориялық ойлау, оның объектілері барлық заттардан айырылған және олардың арасындағы берілген қатынастар сақталса ғана еркін түрде түсіндірілуі мүмкін " [2, б.41]. Математикалық ойлау, жалпы ойлаудың бір бөлігі болғанымен, оның өзіндік ерекшеліктері бар. Олар математика зерттейтін объектілердің ерекшелігіне және осы процесте қолданылатын әдістердің ерекшелігіне байланысты.
Держатели документа:
ЗКУ
20.
Подробнее
4
Д 21
Даулетбаева, Ж. М.
Холмогор тұқымды қаздардың өнімділік көрсеткіштерін зерттеу [Текст] / Ж. М. Даулетбаева // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 144-147.
ББК 4
Рубрики: Сельское и лесное хозяйство
Кл.слова (ненормированные):
қаздар -- Холмогор -- биология -- мал шаруашылығы -- құс шаруашылығы -- жұмыртқа -- диета -- Құс
Аннотация: Бүгінде елімізде құс өсіру ауыл шаруашылығында маңызды орын алады және оның бір негізгі саласы ретінде халықтың сұранысын қажет деңгейінде тұтынатын өніммен қамтамасыз етуде. Кәзіргі кездері құс шаруашылығы - мал шаруашылығының ең тез жетілетін, әрі тиімді бір саласы болып саналады. Егерде барлық құс шаруашылығын өркендеуіне тиісті жағдайлар жасалса, олар қысқа мерзім ішінде азықты да, еңбекті де, қаржыны да аз жұмсаттырып, жұғымдылығы жоғары биологиялық жағынанан сапалы өнімдерді - етті және жұмыртқаны жылдың барлық мерзімдеріне жеткілікті мөлшер де өндіруге болады. Қаздардың жұмыртқасы мен еті диеталық тағамдар қатарына енеді, өйткені олар адам ағзасына өте жақсы сіңеді, ал тағамға жұмыртқаны пайдаланғанда олар биологиялық заттардың дұрыс алмасуына ықпал етеді, жүйке жүйесін нығайтып, организмнің әр түрлі ауруларға төзімділігін жоғарлатады
Держатели документа:
ЗКУ
Д 21
Даулетбаева, Ж. М.
Холмогор тұқымды қаздардың өнімділік көрсеткіштерін зерттеу [Текст] / Ж. М. Даулетбаева // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 144-147.
Рубрики: Сельское и лесное хозяйство
Кл.слова (ненормированные):
қаздар -- Холмогор -- биология -- мал шаруашылығы -- құс шаруашылығы -- жұмыртқа -- диета -- Құс
Аннотация: Бүгінде елімізде құс өсіру ауыл шаруашылығында маңызды орын алады және оның бір негізгі саласы ретінде халықтың сұранысын қажет деңгейінде тұтынатын өніммен қамтамасыз етуде. Кәзіргі кездері құс шаруашылығы - мал шаруашылығының ең тез жетілетін, әрі тиімді бір саласы болып саналады. Егерде барлық құс шаруашылығын өркендеуіне тиісті жағдайлар жасалса, олар қысқа мерзім ішінде азықты да, еңбекті де, қаржыны да аз жұмсаттырып, жұғымдылығы жоғары биологиялық жағынанан сапалы өнімдерді - етті және жұмыртқаны жылдың барлық мерзімдеріне жеткілікті мөлшер де өндіруге болады. Қаздардың жұмыртқасы мен еті диеталық тағамдар қатарына енеді, өйткені олар адам ағзасына өте жақсы сіңеді, ал тағамға жұмыртқаны пайдаланғанда олар биологиялық заттардың дұрыс алмасуына ықпал етеді, жүйке жүйесін нығайтып, организмнің әр түрлі ауруларға төзімділігін жоғарлатады
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 2, Результатов: 46