Электронный каталог

63
Н 13
Набиоллаұлы, Н.
    Қудаланған прокурорлар [Текст] / Н. Набиоллаұлы // Орал өңірі. - 2017. - №58. - 1 маусым. - Б. 5
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
прокурорлар -- саяси қуғын-сүргін -- қазкен -- ақжаров -- халық жаулары
Аннотация: Осыдан 80 жыл бұрынғы саяси қуғын-сүргін зобалаңының ұзын құрығына заң қызметкерлері, оның ішінде прокурорлар да ілігіп, ауыр зардап шекті. Сол кездегі Батыс Қазақстан облысының прокуроры Қазкен Ақжаровтың қайғылы қазасы, бірнеше аудан прокурорларының жазықсыз қуғындалуы сөзімізге айқын дәлел
Держатели документа:
БҚМУ

63
Б 65
Бисен, Т.
    Кер заманның қасіреті ұрпақ санасында [Текст] / Т. Бисен // Орал өңірі. - 2017. - №137. - 16 қараша. - Б. 10
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
кер заманның қасіреті -- ұрпақ санасында -- қуғын-сүргін
Аннотация: Өткен ғасырдың 30-жылдары десек, еске бірден сталиндік қуғын-сүргін оралады. Қазақ зиялыларын жаппай тұтқындап, ұлт мүддесін қорғаған азаматтардың көзін жойған зобалаң жылдар кесірі қоғам өмірінің барлық саласын қамтыды. Қудалау құрығына әйелдер мен балалар да ілігіп жатты.Бірін жапонның, бірін тағы басқаның жансызы деген жаламен алып кетіп, көзін жойған кер заманның зардабы тимеген жанұя елімізде жоқ десек те болады. Бір күн ішінде асыраушысынан айырылған жанұялар тұрақты жерін ауыстырып, басқа аймаққа не басқа елге кетіп жан сақтаған. Бүгінде Новенький ауылында тұратын Оралбай Дәріпов - отызыншы жылдары қуғынға ұшыраған Дәріп Қабылановтың ұрпағы
Держатели документа:
БҚМУ

87
О-53
Олжабай , С.
    Құнанбай ұрпағы көрген қысастықтар [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №2. - Б. 37-49
ББК 87

Рубрики: Философия

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы-175 жыл -- Абайтану -- Абай мұрасы -- Шымкент қаласы -- Абай саябағы -- Халықаралық Абай клубы -- Нұрғали Әшімов -- Анарбек Орман -- Роллан Сейсенбаев -- мәңгілік мұра -- Тұрағұл -- М.Әуезоа -- Кәкітай Ысқақұлы -- Семей аспаны
Аннотация: 2007 жылдың қыркүйек айында Шымкент қаласындағы Абай саябағы ішінде «Халықаралық Абай клубының» облыстық филиалы ашалды. Филиал екі қабатты үйге орналасқан еді. Оның ашылу салтанатына сол кездегі облыс әкімі Нұрғали Әшімов пен Шымкент қаласының әкімі Анарбек Орман келді. Нұрғали Әшімов Абайдың бір өлеңін жатқа оқып, жиналғандарды риза етті. «Халықаралық Абай клубының» президенті, танымал жазушы Роллан Сейсенбаев сөйлеп, ақын мұралары мәңгілік екендігі туралы тұщымды ой-пікір айтты. Осы шаңырақта республикалық «Абай» ұлттық мәдени-әдеби апталығы дүниеге келді, ұлы ақынға арналған бөлме ашылды. Роллан Сейсенбаев ғимараттан сәл ілгері, күре жолдың бойына Тұрағұл Абайұлына арнап тұғыртас орнатты. Неге? Міне, бұл сол кезде айтылған әңгіме. Тұрағұл Абайдың Әйгерімнен туған баласы. 1876 жылы дүниеге келген ол жас кезінде ауыл молдасынан оқып, сауатын ашады. Кейін әкесіне еліктеп, өлең жаза бастаған. Аудармамен айналысқан. Кейіннен өздігінен ізденіп, орысша, арабша оқып, білімін жетілдіре түседі. 1904 жылы Кішік-Тобықты еліне болыс болып сайланады. Жастайынан әкесінің тәрбиесінде өскен ол Абай өлеңдерінің қай кезде, қандай жағдайда жазылғанын жақсы білген. 1909 жылы ағасы Кәкітай Ысқақұлымен бірге Абай өлеңдерін жинастырып, Санкт-Петербургте жеке кітап етіп бастырады. Ол сондай-ақ ақын шығармашылығының текстологиялық тұпнұсқасын қалпына келтіруге атсалысады. Мұхтар Әуезовтің өтініші бойынша «Әкем Абай туралы» деген естелік жазып береді. Мұның өзі ұлы жазушының ұлы еңбегінің жазылуына көмек болғаны анық. Семей аспанын сұр бұлт торлап тұрған еді. 1922 жылы осында Әлихан Бөкейхан мен Міржақып Дулатов тұтқынға алынады. Олармен аралас-құраластығы бар Тұрағұл да төрт ай түрме дәмін татады. Бірақ, бұл дауыл алдындағы өлі тыныштық еді. 1927 жылы ол қайта тұтқындалып, 1928 жылдың көктеміне дейін сонда жатады. Түрмеден босатқанмен, империя шеңгелі оны уысында ұстаған еді. Тұлпардың тұяғын Шымкентке жер аударады. Жер аударылған жанның жетіскен жері жоқ. Аш-жалаңаш жүреді. 1933 жылы Мұхтар Әуезовпен ретін тауып кездесіп, жұмыс тауып беруін өтінген екен. Ол Совнарком бастығы Ораз Исаевқа жолықтырған. Алайда, алай-дүлей заманның қитұрқылары қалтарыстарында Исаев оған көмек көрсете алмаған. Шымкентке қайтып келген Тұрағұл 1934 жылғы 6 наурыз күні 59 жасында жамбасы жерге тиеді. Оны сол кездегі Шымкент қаласындағы мұсылмандар зиратына жерлейді. Өкініштісі сол, бұл жерге кейіннен зауыт (қазіргі «Санто» дәрі-дәрмек шығару кәсіпорны) салынып кеткен. Осылайша Тұрағұлдың ұлы Ақыш пен қызы Мәкен аңырап қала берген. Сталиндік заманның зобалаңы мұны-мен де бітпейді. Тұрағұлдың Сақыпжамал деген әйелінен туған Жебрайыл (Жебеш) деген баласы әкесінің соңынан Шымкентке келеді. Ол Ташкентте оқитын еді. 1930 жылы ауыр науқастан қайтыс болады. Жебеш те сталиндік саяси науқанның құрбаны. Оны Тобықтының шолақ белсенділері Томск қаласында оқып жүрген жерінде үстінен арыз жазып, институттан шығартады. Н.Ежов, Ф.Голощекин тобының теп-кісі мұнымен де тоқтамаған. Абайдың немересі Құзайыр Мекайылұлы бай тұқымы ретінде жер аударылып, Фрунзе қаласына жіберіледі. Мұнда ол қара жұмысқа жегіледі. Осы қаладан соғысқа алынып, майданда қаза табады. Інісі Қалышер (екеуінің де шешесі Дәмежан) де ағасының кебін киген. Сірә, екеуі де Бішкектен әскерге алынса керек. Тұрағұлдың Зұбайыр деген 1907 жылы туған ұлы да «бай-феодалдың» баласы ретінде отбасымен жер аударылады. Әуелі Жамбыл облысының Мерке ауданында, сосын Шымкентте тұрады. Ташкентке бас сауғалап барады. 1933 жылы күзде Бішкекте қайтыс болады. Абайдың Ысқақ деген інісі болғаны белгілі. Сол Ысқақтың немересі Әрхам Кәкітайұлы да күншілдердің жаласымен қамалып, кейіннен Ташкент облысының «Қызыл партизан» колхозында жасы-рынып жүреді. Абайдың немересі Әубәкір Ақылбайұлы да өнерден құралақан болмапты. Ол да өлең жазған, ән шығарған. Майдақоңыр дауысты әнші де екен. Әубәкірді Абайдың інісі Оспан тәрбиелеген. Ұлы ақын осы немересін ерекше жақсы көрген деседі. Немересіне бағыт-бағдар, жөн-жосықты көп үйретіпті. Әйткенмен, Тұрағұл қамалған соң Әубәкірдің де басына қара бұлт төнеді. Оқырманға Шәкәрімнің тағдыры белгілі. Оны қайталап жатқымыз жоқ. Бірақ оның баласы Ғафурды түрмеде біреулер бауыздап өлтіргені жүрек шаншытады.
Держатели документа:
БҚУ

63.3
А 34
Әжіғалиева, З
    Алаш қозғалысы-халық есінде,тарих тағылымында [Текст] / З Әжіғалиева // Қазақстан тарихы: әдістемелік журнал 2. - 2014. - №3. - б. 75-79
ББК 63.3

Рубрики: История РК

Кл.слова (ненормированные):
Алаш -- Алаш қозғалысы -- Тарих тағылымы -- Алаш қозғалысы халық есінде
Аннотация: Бұл мақалада Алаш қайраткерлерінің өнегелі өмір жолы, халқына, ұрпағына қалдырған мол мұрасы, халқын теңдікке жеткізу жолындағы қайраткерлердің атқарған қызметі, 1937-1938ж. Сталиндік зобалаң тұсында қуғынға түскендер жөнінде мағлұмат беріледі.
Держатели документа:
БҚМУ

63
С 95
Сымағұлова(Смагулова), С.
    Зобалаң құрбаны (Мәннан Тұрғанбаев хақында) [Текст] / С. Сымағұлова(Смагулова) // Қазақ тарихы . - 2020. - №6. - Б. 36-39.
ББК 63

Рубрики: Тарих.

Кл.слова (ненормированные):
зобалаң -- құрбаны -- Тұрғанбаев -- ХХ ғасыр -- билеуші -- медресе -- шәкірт -- ауыл
Аннотация: Мақала Зобалаң құрбаны (Мәннан Тұрғанбаев хақында) туралы.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ.

63.5
Б 18
Байжігіт, Ғ
    Пенде үшін өлім ақиқат болса, халық үшін тарих ақиқат... [Текст] / Ғ Байжігіт // Дәстүр. - 2015. - №3. - Б. 6-8
ББК 63.5

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
дәстүр -- этнография -- салт -- қазақ -- тарих -- саясат -- ақиқат
Аннотация: Мақалада 1928-1932 жылдардағы зобалаң саясат, репрессия салдарынан мыңдаған көзі ашық, зиялы қауымы жазықсыз атылып кеткендігі, мыңдаған адам қамалып, айдауға түсіп Сібірге жер аударылғаны туралы жазылған.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

63.3
А 79
Арын , Е.
    Алаш-тәуелсіздіктің бастауы [Текст] / Е. Арын // Өзін - өзі тану . - 2018. - №12. - Б. 78-81
ББК 63.3

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Алаш -- Тәуелсіздік -- тарих -- Алаш қозғалысы -- ұлт-азаттық қозғалыс
Аннотация: Бұл мақалада Қазақ елін ХХ ғасырдағы сан зобалаңнан аман алып шыққан-болашақта өз тәуелсіздігімізді аламыз,өз мемлекетімізді қайта құрамыз,жаттың тепкісінен құтылымыз деген елес үміт.Осы қажырлы күрестің арқасында 1991 жылы ақ түйенің қарны жарылды,тәуелсіз қазақ ордасының туын көтердік.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

63
Б 19
Байәділ, Б.
    Зобалаң жылдар запыраны. [Текст] / Б. Байәділ // Егемен Қазақстан. - 2021. - №99. -28 мамыр. - Б. 8-9
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
аштық -- Арқа даласы -- азық-түлік -- егін -- астық -- алапат аштық
Аннотация: Жан түршіктірер аштық 1920 жылдардың басында Арқа даласын жайлады.
Держатели документа:
БҚУ

63.3
С 16
Салқынбек, Д.
    Зұламат зобалаңның тарихи тағылымы [Текст] / Д. Салқынбек, Н. Шакиров // Қазақстан тарихы: әдістемелік журнал. - 2021. - №12. - Б. 16-24
ББК 63.3

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Кеңестік билік -- кулактар -- Ленин -- Қазақ автономиясы -- Мирзоян -- Жаппай саяси қуғын-сүргін -- социализм -- капитализм -- аштық
Аннотация: Мақалада 1930 жылдардағы ұжымдастыру, аштық және оның салдары туралы мәлімет берілген.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ
Доп.точки доступа:
Шакиров, Н.

63.3
О-57
Омарақын, А.
    Қызайдан шыққан бітімгерлер [Текст] / А. Омарақын // Ақиқат. - 2022. - №1. - б. 28-36
ББК 63.3

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
елдестірмек елшіден -- Абылайхан -- жоңғарлар -- цинь империясы -- Есенгелді би -- Ежен хан -- қызай қалпақ -- Сасан болыс -- Кәмал Мақайұлы -- нота
Аннотация: Мақалада кезіндегі сақ пен сарматтар дәуіріндегі, одан қала берді ғұн мен үйсін, қаңлы мен қыпшақ, түркі мен түркеш, найман мен керей хандықтары тұсында да қан төгіліп, елге зобалаң әкелетін талай қиюы қашқан тірлікті тезге салған бітімгерлер жайында. Солардың білімі мен біліктілігінің арқасында жұрттың құты қашып, талай бас шабылмай, бала жетім, әйел жесір қалудан аулақ болды. Ең бастысы, елдің елдігі мен жердің бүтіндігі сақталды.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ