Электронный каталог

20.1
B78
Boribay, E. S.
    Ecotourism development in specially protected natural territories of North Kazakhstan region: Canadian experience and possibilities of its USE [Текст] / E. S. Boribay, B. Kh. Tussupova, K. Т. Kyrgyzbay // Bulletin WKU. - 2025. - №2. - Р. 550-561.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
экологический туризм -- Канада -- диверсификация -- устойчивое развития территории -- агротуризм -- особо охраняемые природные территории -- Имантау-Шалкарская курортная зона
Аннотация: Статья посвящена исследованию развития экотуризма в особо охраняемых природных территориях (ООПТ) Северо-Казахстанской области на примере Кокшетауского государственного национального парка (Имантау-Шалкарской курортной зоны (ИШКЗ)) с акцентом на опыт Канады. В условиях глобальных экологических вызовов и растущего интереса к устойчивому туризму, экотуризм становится важным инструментом сохранения природного наследия и поддержки местных сообществ. В работе проведен анализ успешных практик канадских регионов, где экотуризм способствует не только охране окружающей среды, но и экономическому, социальному развитию. Рассматриваются ключевые аспекты, такие как управление природными ресурсами, вовлечение местного населения в индустрию туризма и создание инфраструктуры для туристов. Также обсуждаются возможности использования канадского опыта в условиях Северо-Казахстанской области, включая потенциальные направления для развития экотуризма, которые могут способствовать сохранению биоразнообразия в ООПТ и улучшению качества жизни местных жителей. Статья подчеркивает важность интеграции экологических, экономических и социальных факторов для достижения целей устойчивого развития экотуризма
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Tussupova, B.Kh.
Kyrgyzbay, K.Т.

86
Ж 79
Жолдасұлы, Т.
    Сыр өңіріндегі ахун-ишандардың рухани мұрасы: советтік кезеңнен бүгінге дейін [Текст] / Т. Жолдасұлы, А. Қ. Сайлау // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 238-255.
ББК 86

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
Советтік Қазақстан -- Сыр өңірі -- ислам -- қожа -- ишан -- ахун -- атеизм -- рухани мұра -- сирек кітаптар -- құнды жәдігер
Аннотация: Мақалада Сыр өңірінде шамамен ХVІІІ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басы аралығында өмір сүрген «қожа», «ишан», «ахун» атанған діни тұлғалардың рухани мұрасының тарихы туралы баяндалады. Олардың советтік кезеңнен аман-есен жеткен сирек кездесетін кітаптары, қолжазбалары мен заттай жәдігерлері арнайы экспедициялар барысында анықталған еді. Сыр өңірінде өмір сүрген дін өкілдерінің өмірі, советтік кезеңнен бізге жеткен олардың рухани мұрасы зерттелмеген тың мәселе. Сондықтан да аталған кезеңде Сыр өңірінде өмір сүрген ахун-ишандардың бізге жеткен рухани мұрасының маңыздылығын ашып көрсету және оларға сипаттама беру зерттеу жұмысының басты мақсатына жатады. Советтік кезеңдегі атеистік шабуылға қарамастан ол мұраларды сақтап, бізге жеткізе білген ахун-ишан ұрпақтарының қолындағы заттай деректерді анықтау зерттеудің міндетіне кіреді. Советтік дәуірде Орталық Азия халықтарының сан ғасырдан бері сақталып келе жатқан діни дәстүрлерін жою жүзеге асырылғаны белгілі. Дінбасылардың әулеттік құнды жәдігерлері мен кітап-қолжазбалар жойылды. Бірақ олардың кейбір дүниелерін ұрпақтары жасырын ұстап, сақтай алды. Совет Одағы тарағаннан кейін Қазақстанда сақталған мұндай рухани мұраға көңіл бөлініп, олар көпшіліктің назарына ұсыныла бастады. Бұл зерттеуде осы мәселе Сыр өңірі мысалында ұсынылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сайлау, А.Қ.

28
И 21
Иванова, Н. В.
    Оцифровка и публикация данных через глобальный портал о биоразнообразии GBIF в Карагандинском университете [Текст] / Н. В. Иванова, М. П. Шашков, М. Ю. Ишмуратова // Сборник материалов международной научно-практической конференции «Ивановские чтения – 2025», посвященной 120-летию со дня рождения профессора В.В.Иванова. - Уральск, 2025. - 25-26 сентября. - С. 16-19.
ББК 28

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
Global Biodiversity Information Facility -- GBIF -- научное волонтерство -- изменение климата -- глобальный портал -- биоразнообразие -- Карагандинский университет -- Биологические коллекции
Аннотация: В глобальном масштабе крупнейшим источником открытых данных о распространении биологических видов является портал GBIF (Global Biodiversity Information Facility, gbif.org). На начало сентября 2025 года через этот ресурс доступны данные о >3.4 млрд точек встреч видов со всего мира. Эти сведения происходят из различных источников, в том числе биологических коллекций, научных публикаций и проектов научного волонтерства (citizen science). Данные GBIF востребованы научным сообществом для решения широкого круга задач, среди которых моделирование потенциальных ареалов видов, оценка влияния глобальных изменений климата на динамику биоразнообразия, прогнозирование расселения инвазивных видов и др. В то же время качество результатов исследований, в том числе прогнозных моделей, во многом зависит от полноты данных о распространении целевых видов. Ранее нами показано, что биоразнообразие многих территорий до сих пор недостаточно представлено на карте GBIF. Причина этого заключается в том, что большая часть накопленных научных данных остаётся неоцифрованной и хранится только на бумажных носителях либо в фондах естественно-научных коллекций.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шашков, М.П.
Ишмуратова, М.Ю.

81
Д 11

    Діни өлеңдердің поэтикалық құбылысы [Текст] / Ә. С. Шегебай, Г. Т. Әметова, А. К. Дүйсенбі, Б. С. Имангалиев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 81-87
ББК 81

Рубрики: Языкознание

Кл.слова (ненормированные):
діни поэзия -- Джалалуддин Руми -- Құдай ұғымы -- семиотика -- руханият
Аннотация: Бұл зерттеу діни поэзиядағы Құдай ұғымын зерттеуге бағытталған. Зерттеу барысында әлемнің әйгілі ақыны Джалалуддин Румидің поэзиясындағы құдайлық ұғымының семиотикалық тәсілі арқылы діни поэзияның құдіреті және оның постмодерндік руханият контексіндегі өзектілігі сарапталады. XIII ғасырдағы парсы сопысы және ақыны Руми махаббат (ишқ), шарап (мей) және сүйікті (ма'шуқ) сияқты тілдік белгілер арқылы имманентті және трансценденттік құдайлық туралы түсінік білдірді. Ролан Бартестің семиотикалық талдауын және Пол Рикердің герменевтикасын пайдалана отырып, бұл зерттеу Руми шығармаларындағы денотативтік, коннотативтік және мифологиялық қабаттарды қамтитын мағыналық құрылымдарды анықтайды. Зерттеу нәтижелері Руми поэзиясының қызметші мен Құдай арасындағы қарым-қатынастағы субъект-объект дихотомиясын бұзатынын және постмодерндік руханияттың ерекшеліктеріне, мысалы, діндарлық пен рухани бейімділікке, бірақ діни емес екеніне сәйкес келетін жеке рухани тәжірибелерді баса көрсететінін айшықтайды. Теориялық тұрғыдан алғанда, Руми поэзиясы ислам дәстүрі мен қазіргі заманғы философиялық дискурс арасындағы көпір қызметін атқарады, эстетикалық негізделген руханияттың балама моделін ұсынады. Бұл зерттеудің шектеуі аударылған мәтінді пайдалануда жатыр, сондықтан түсіндірмені тереңдету үшін түпнұсқа парсы мәтінімен одан әрі зерттеу ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шегебай, Ә. С.
Әметова, Г. Т.
Дүйсенбі, А.К.
Имангалиев, Б.С.