Электронный каталог

63
А 11
Ақбай, Ж.
    Аға ұрпақтың көрнекті өкілі (Т.Оразалиевтің 100 жасына арналады) [Текст] / Ж. Ақбай // Жайық үні. - 2017. - №17. - 4 мамыр. - Б. 7
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
тарих -- керей мен жәнібек -- қазақ хандығы -- бөкей орда -- өміршең тұлға
Аннотация: Осыдан жүз жыл бұрын өмір сүрген аталарымыз әңгімені: "Баяғы өткен заманда, дін-мұсылман аманда" деп бастайды екен... ХХ ғасырдың әңгімесі басқаша болды...1917 жылы Ресейде билікке келген саяси күш-коммунист-большевиктер: "Біздер жаңа қоғам қалыптастырамых, байды құртып, кедейге жол ашамыз, дінге сенуді өшіріп, құдайсыздар боламыз. Жеке меншікті қойып, қоғамдық ортақ меншікке көшеміз-коммунизм орнатамыз!" деп ұран тастады.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ.

63.5(5каз)
С 20
Сарсенов, А. С.
    Байлардың мал-мүлкін тәркілеудің әлеуметтік-экономикалық қырлары мен саяси зардаптары (Гурьев округы бойынша) [Текст] / А. С. Сарсенов , Ш. Н. Нагимов , Л. Б. Бердіғожин // БҚМУ Хабаршысы . - 2017, Орал. - №2. - Б. 311-320
ББК 63.5(5каз)

Рубрики: Қазақстан тарихы

Кл.слова (ненормированные):
Қазақ қоғамы -- байларды тәркілеу -- әлеуметтік топтар -- кедей шаруалар -- орташалар
Аннотация: Мақалада Атырау облыстық мемлекеттік мұрағаты құжаттарының негізінде Гурьев округындағы байлардың мал- мүлкін тәркілеу шаралары сөз болады. Республика бойынша және Гурьев округына қатысты фактілер келтірілген. Әртүрлі әлеуметтік топтардың (интеллигенция, орташалар т.б.) тәркілеу шараларына көзқарасы нақты фактілермен суреттелген. Тәркілеуге қарсы байлардың қарсылығы, тәркілеуден құтылу амалдары, әлеуметтік-экономикалық қырлары мен саяси зардаптары көрсетілген.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Нагимов, Ш.Н.
Бердіғожин, Л.Б.

63.3(5 Каз)
К 17
Қалыбаева , А. Ж.
    Қазақстандағы ХХ ғасырдың 20-40 жылдарындағы аграрлық қатынастар тарихының соғыстан кейінгі кезеңдегі зерттелуі [Текст] / А.Ж. Қалыбаева // "Қазақстан тарихы мәселелері және академик Т.З.Рысбековтың ғылыми мектебі" атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары, 29 қыркүйек. - Орал : М. Өтемісов атындағы БҚМУ РБО, 2017. - Б. 65-69
ББК 63.3(5 Каз)

Рубрики: Қазақстан тарихы

Кл.слова (ненормированные):
аграрлық қатынастар -- соғыстан кейінгі қазақстан тарихы -- 1920-1940 жылдары жүргізілген аграрлық өзгерістер --
Аннотация: ХХ ғасырдың 20-40 жылдарындағы аграрлық қатынастар тарихын зерттеу соғыстан кейінгі кезеңде кеңінен қолға алынып, мәселені тап тұрғысында қарау мен кеңестік идеологияның ықпал күшейе түсті. Еңбектерде 1920-1940 жылдары жүргізілген аграрлық өзгерістердің ауылда кедейлердің ықпалын күшейту мен кеңес өкіметінің беделін нығайтудағы рөлі асыра бағаланды. 1920-1930 жылдардағы шабындық және егістік жерлерді бөлу, ірі байларды тәркілеудің қазақ халқы мен оның шаруашылығына әкелген орасан зор кесапаты айтылмай, оның орына бұл шаралардың әлеуметтік-экономикалық маңызының зор болғандығына назар аударылды.
Держатели документа:
БҚМУ

83.3(5Каз)
И 50
Имашева, Г. Б.
    Сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастырудағы Абай шығармаларының тәрбиелік мәні [Текст] / Г. Б. Имашева // «Абай шығармаларын жаңартылған білім беру мазмұны бойынша оқытудың әдістемелік жүйесі» тақырыбындағы дәстүрлі VIIІ облыстық оқу-әдістемелік семинар материалдары. - Орал, 2019. - 22 қараша. - Б. 47-50
ББК 83.3(5Каз)

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Абай поэзиясы -- қазақ халқы -- Абай өлеңдері -- қазақ әдебиеті -- Ұлы ақын -- Абайтану -- Абай Құнанбайұлы
Аннотация: Абай поэзиясы – қазақ халқының ұлттық мақтанышы. Тек қана Абай өлеңдерінен қазақ даласының табиғаты, қазақ өмірінің шындығы, қазақ халқының сезім-сыры, арман-тілегі, ұлттық ерекшелік қасиеттері түгел көрініп, сезіледі. Абайдың қазақ әдебиеті алдындағы ұлы қызметі оның ұлттық әдебиетте шындық дегеннің не екеніне бірнеше рет көңіл аударып, оны тұңғыш аша білуі деуге болады. Ол – қазақ әдебиетінде әйелдердің тағдырына бірінші көңіл бөлген ақын. Оның кіршіксіз, таза, терең сезіміне үңілді, ананы, даналықты, достыққа берік адал сезімді жырлады. Абай кедей ақындардың күнкөріс кәсібіне айналып, бағасы түскен өлең сөзді өз биігіне қойып, оқырманның, тыңдаушының талғамын тәрбиелеуге белсенді араласты. Абай нағыз адам мұратын қалыптастырып қана қойған жоқ, сонымен бірге ол мақсатқа жетудің шынайы жолын көрсетіп берді
Держатели документа:
ЗКУ

76.01
Б 34
Баянтасова, М.
    «Қазақстан» газетінде көтерілген әлеуметтік мәселелер [Текст] / М. Баянтасова // Кушаев оқулары ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - Б. 110-113.
ББК 76.01

Рубрики: Журналистика

Кл.слова (ненормированные):
Алашорда -- тарихшылар -- Қазақстан газеті -- тарихи -- қазақ қоғамы -- Орал большевиктер -- Ғабдолла Көпжасаров -- Айқап -- Қазақ баспасөзі -- журналистика
Аннотация: Қазір Алашорда мәселесi көп қозғала бастады, тарихшылар зер салып, осы тақырыпта iзденiп, әр жердегi мұрағат құжаттарын ақтарып, еңбектенуде. Бірақ ғасырға жуық тарихы бар газеттер елеусіз қалып келді. «Қазақстан» газеті – қазақ топырағында жарық көрген тұңғыш ұлттық мерзімді басылым. Ұлт үшін қызмет еткен газеттің о заманда шығуы оңай болмағаны мәлім. «Қазақстан» жариялаған материалдар ел ішіндегі саяси мәселелерге арналды. Мысалы, 1912 жылы Ленадағы жұмысшылардың ереуілі жергілікті қарапайым шаруалар мен кедейлердің санасын терең талдау арқылы жазылған. Осылайша капиталистер мен жұмысшылар арасындағы өзара келіспеушіліктердің себебін көрсеткен.
Держатели документа:
ЗКУ

81
М 94
Мырзағалиева, А. С.
    Қазақ және татар тілдеріндегі «Кедейлік» концептісі: лингвомәдени шолу [Текст] / А. С. Мырзағалиева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 78-80.
ББК 81

Рубрики: Языкознание

Кл.слова (ненормированные):
концепт -- концептосфера -- тілдік әлем бейнесі -- лингвистика -- этномәдениет
Аннотация: Тілдің мәдениетпен және халықтың дүниетанымымен өзара байланысы тілде ұлттық мінез бен мәдениеттің, қоршаған әлемді танудың ерекше тәсілінің көрініс табуына ықпал етеді. Бұл құбылыс концепт деп аталатын мәдени бірліктер арқылы тілде бейнеленеді. Осы зерттеуде қазақ және татар тілдеріндегі «кедейлік/ярлылык» («кедейлік») концептосферасына енетін лексемалардың түрлі сөздіктердегі концептуалдық мәндерінің көрініс беру ерекшеліктері қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – туыстас қазақ және татар тілдеріндегі «кедейлік/ярлылык» концептосферасын құрайтын лексемалардың этимологиясы мен түсіндірмесін салыстырмалы- салғастырмалы талдау және осы лексемалардың синонимдік қатарын анықтау. Тақырыптың өзектілігі – қазақ және татар этносоциолексемаларын антропоцентрлік парадигма аясында зерттеу қажеттілігімен байланысты, бұл тілдік бірліктер ұлттық менталитеттің айқын көрсеткіштері болып табылады. Осындай этносоциолексемалар қатарында «кедейлік/ярлылык» концептосферасын құрайтын лексемалар ерекше орын алады. Зерттеудің материалдары ретінде қазақ және татар тіл білімінде жинақталған лексикографиялық деректер алынды, атап айтқанда, этимологиялық және түсіндірме сөздіктер, синонимдер сөздігі, сондай- ақ зерттеліп отырған тілдердің ұлттық корпустарының деректері пайдаланылды. Эмпирикалық, лингвомәдени, салыстырмалы-салғастырмалы, синхрондық және диахрондық талдау әдістері арқылы жүргізілген зерттеу нәтижесінде «кедейлік/ярлылык» концептосферасы қазақ және татар тілдерінің тілдік әлем бейнесінде кеңінен көрініс табатыны анықталды. Алайда, «кедейлік» және «ярлылык» лексемаларының синонимдері қазақ тілінің синонимдер сөздігінде кеңінен қамтылғанымен, татар тілінің синонимдер сөздігінде азырақ берілген. Аталған концептосфера құрылымында адамзаттың базалық концептілерінің қатарына жататын, бағалау әлеуеті жоғары және репрезентацияның кең функционалдық мүмкіндіктеріне ие лексемалар бар. Бұл лексемалар қазақ және татар халықтарының шынайылықты қабылдау ерекшеліктерін бейнелейді және мәдени-тарихи факторлармен, осы тілдік қауымдастықтардың ұлттық ерекшеліктерімен тығыз байланысты.
Держатели документа:
ЗКУ