Электронный каталог

74
T44

    The correct formulation of reading tasks and effective application of cognitive strategies in the development of functional literacy in students [Текст] / A. Z. Iskakova, K. N. Bulatbayeva, E. Alkaya, S. A. Sultanbekova // Білім=Образование. - 2024. - №3. - Р. 28-46.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
функционалдық сауаттылық -- оқу сауаттылығы -- PISA халықаралық зерттеуі -- бағалау -- ішкі және сыртқы бағалау -- критерий -- метакогнитивтік және когнитивтік стратегиялар -- PISA үлгісіндегі оқу мәтіндері мен тапсырмалары
Аннотация: Оқу тапсырмаларын құрастыру және когнитивтік стратегияларды қолда- ну функционалдық сауаттылықты дамытуда маңызды рөл атқарады. Функционал- дық сауаттылық негізгі оқу дағдыларынан асып түседі; ол ақпаратты тиімді түсіну, талдау және синтездеу қабілетін қамтиды, бұл академиялық және кәсіби жағдай- ларда өте маңызды. Оқу тапсырмаларын нақты тұжырымдау; Когнитивтік страте- гияларды қолдану; Функционалдық сауаттылықты дамыту. Оқу тапсырмаларын дұрыс құрастыру және когнитивтік дағдыларды стратегиялық қолдану функцио- налдық сауаттылықты дамытудың негізі болып табылады. Бұл тәжірибелер білім алушыларға мәтіндермен белсенді араласуға, түсінуді жақсартуға және академи- ялық жетістікке және одан тыс өмірге қажетті өмір бойы оқу дағдыларын дамы- туға мүмкіндік береді. Осы элементтерді біріктіру арқылы педагогтар оқушыларды оқу мен оқу орталарының әртүрлі ауқымында өркендеуге тиімді дайындай алады. Мақалада қазақстандық оқушылардың функционалдық сауаттылық өлшемі бо- лып табылатын PISA зерттеуіндегі оқу сауаттылығы бойынша төмен көрсеткіштері және олардың тапсырмаларды орындаудағы қиындықтары айтылады. Бұл ретте мұғалімдердің өздері жасаған PISA тапсырмаларын қолданудың зерттеу тәжіри- бесі мен нәтижелері және оларды оқыту әдістемесі (когнитивті стратегиялар) жан- жақты талданады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Iskakova, A.Z.
Bulatbayeva, K.N.
Alkaya, E.
Sultanbekova, S.A.

81(5каз)
К 88
Қуандыққызы, Ш. А.
    Мәтін семантикасының ақпараттық - когнитивтік мәні [Текст] / Ш. А. Қуандыққызы // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2025. - №3. - Б. 3-11
ББК 81(5каз)

Рубрики: Тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
Мәтін -- мәтін лингвистикасы -- ақпараттық - танымдық мән -- когнитивтік рөл -- ақпараттық мәтін -- танымдық мәтін -- аналитикалық мәтін -- ақпарат беру -- мәтіннің құрылымы -- ғылыми мәтін -- мәтіннің мағыналық тұтастығы
Аннотация: Мақалада мәтіннің ақпараттық - танымдық мәні ғылыми тұрғыдан талданады.
Держатели документа:
БҚУ

75.7(5каз)
К 88
Куатов, А.К.
    Бастауыш сынып оқушыларының зияткерлік қабілеттерін шахмат арқылы дамыту [Текст] / А.К. Куатов, Г.К. Бапанова, К.Р. Калкеева // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 83-97
ББК 75.7(5каз)

Рубрики: дене шынықтыру

Кл.слова (ненормированные):
интеллект -- когнитивтік қабілеттер -- өлшем көрсеткіштері -- интеллек -- туалды даму -- статистикалық өңдеу
Аннотация: Шахмат бірегей интеллектуалды спорт түрі ретінде бастауыш мектеп-те балалардың танымдық дамуында маңызды рөл атқарады. Мақалада логи-калық ойлау, стратегиялық жоспарлау, зейін, есте сақтау және талдау қабілеті сияқты дағдыларды қалыптастыру үшін білім беру тәжірибесінде шахматты қол-дану ерекшеліктері қарастырылады. Авторлар шахмат баланың интеллектуалды және эмоционалдық қабілеттерін ынталандыру арқылы оның жеке басының үй-лесімді дамуына ықпал ететініне назар аударады. Шахматты қолданудың психо-логиялық-педагогикалық негіздемесі берілген. Баланың танымдық қызметін да-мытудың қуатты құралы ретінде қарастырылады. Ойын элементтер арасындағы байланыстарды табуға, әрекеттердің салдарын болжауға және шектеулі уақыт жағдайында шешім қабылдауға үйретеді. Бастауыш мектеп балаларының миының икемділігі жоғары болған кезде, шахмат әсіресе тиімді оқу құралына айналады. Ба-лаларда келесі қасиеттерді қалыптастырады: сыни тұрғыдан ойлау: сұрақтар қоя білу, балама шешімдер іздеу, шығармашылық: жаңа стратегиялар мен тәсілдерді әзірлеу, тапсырмаға шоғырлануы. Зерттеулерге сүйене отырып, шахматтың ма-тематика мен оқудағы оқу үлгеріміне оң әсерін растайтын мәліметтер келтіреді. Шахматты білім беру үдерісіне енгізу бастауыш сынып оқушыларына тәуелсіз, мақсатты және сенімді болуға көмектеседі. Мақала мұғалімдерге, психологтарға, ата-аналарға және бастауыш мектеп жасындағы балалардың әлеуетін дамытуға мүдделі барлық адамдарға ұсынылады.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Бапанова, Г.К.
Калкеева, К.Р.

83
Х 24
Хасен, М.
    Абай шығармаларындағы метафоралық бірліктерді оқытудың прагматикалық әлеуеті [Текст] / М. Хасен // Aqiqat. - 2026. - №2. - Б. 91-96.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану.

Кл.слова (ненормированные):
Абай -- шығармалары -- метафоралық бірліктер -- оқыту -- прагматикалық әлеуеті -- көркем мәтін -- когнитивтік негіз -- прагматика
Аннотация: Мақала Абай шығармаларындағы метафоралық бірліктерді оқытудың прагматикалық әлеуеті туралы.
Держатели документа:
БҚУ.

74
К 18
Калыкова , Н. А.
    "Дыбыс және қимыл: моторика мен сөйлеуді қатар дамыту" әдістемелік құралының логопедиялық тәжірибеде қолданылуы [Текст] / Н. А. Калыкова // Тілашар Түзету педагогикасы. - 2026. - №2. - Б. . 4-5
ББК 74

Рубрики: Образование. Педагогические науки

Кл.слова (ненормированные):
сөйлеу және моторика бұзылыстары -- инклюзивті және коррекциялық білім беру жүйесі -- дыбыс және қимыл дағдылары -- графомоторика және когнитивтік функциялар -- әдістер мен материалдар
Аннотация: "Дыбыс және қимыл: моторика мен сөйлеуді қатар дамыту" әдістемелік құралы - логопедаиялық тәжірибеде жоғары тиімділігі дәлелденген, кешенді түзету-дамыту ресурсы. Ол сөйлеу, артикуляция, моторика, графомоторика және когнитивтік функцияларды біруақытта дамытуға мүмкіндік береді.
Держатели документа:
БҚУ

74.5
Т 24
Тасмуканова , Д.Д.
    "Ерекше бала - ерекше әлем" [Текст] / Д.Д. Тасмуканова // Дефектология . - 2026. - №2. - Б. 28-30
ББК 74.5

Рубрики: Специальная педагогика

Кл.слова (ненормированные):
аутизм спектрі -- ерекше бала -- нейродаму -- инклюзивті білім беру -- әлеуметтік бейімделу -- психологиялық қолдау
Аннотация: Бұл ғылыми мақалада аутизм спектрі бұзылысы бар балалардың даму ерекшеліктері жүйелі түрде қарастырылады. Балалардың когнитивтік, эмоциялық және әлеуметтік дамуы өзара байланыста талданып, педагогикалық қолдаудың тиімді тәсілдері сипатталады. Ерте диагностика, түзете-дамыту жұмыстарының маңыздылығы және инклюзивті білім беру жағдайындағы мүмкіндіктер ғылыми тұрғыда негізделеді. Сонымен қатар, ата-ана мен маман арасындағы серіктестіктің рөлі ерекше атап көрсетіледі.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Бекжанова , Ж.С.

74
Т 83
Туленова , Ж.Х.
    "Ойын баланың негізгі әрекеті" [Текст] / Ж.Х. Туленова // Отбасы және балабақша . - 2025. - №4,5,6. - Б. . 50-51
ББК 74

Рубрики: Образование. Педагогические науки

Кл.слова (ненормированные):
ойын -- баланың эмоционалдық дамуы -- әлеуметтік -- когнитивтік қабілеттер -- тәрбиелік мән -- шығармашылық ойлау -- оқу үдерісі -- белсенділік
Аннотация: Ойын - баланың негізгі әрекеті. Бұл мақалада ойынның бала дамуына тигізетін әсері, ойын арқылы балалардың әлеуметтік, эмоционалдық және когнитивтік қабілеттерін дамыту жолдары, ойын түрлерінің тәрбиелік мәні қарастырылады. Ойындар баланың қоршаған ортаны тануына, достарымен қарым-қатынас жасауына және шығармашылық ойлау қабілетін дамытуға мүмкіндік береді. Зерттеулер баланың оқу үдерісіне белсенділігін арттыратынын көрсетеді.
Держатели документа:
БҚУ

74.5
М 37
Махамбетова , А.Б.
    Бейнелі есте сақтау феномені: теориялық талдау [Текст] / А.Б. Махамбетова // Дефектология. - 2025. - №10. - Б. . 12-14
ББК 74.5

Рубрики: Коррекционная педагогика

Кл.слова (ненормированные):
бейнелі есте сақтау -- ес процесі -- психологиялық феномен -- қабылдау және елестету -- когнитивтік даму
Аннотация: Бұл мақалада бейнелі есте сақтау феноменінің психологиялық және теориялық негіздері қарастырылады. Есте сақтаудың бейнелі түрі адамның қабылдау, елестету және ойлау процесстерімен тығыз байланыста екені айқындалады.
Держатели документа:
БҚУ

74.5
Л 11
Құрбанова , А. Е.
    Сөйлеу тілі жалпы дамымаған (ІІ! деңгей) мектеп жасына дейінгі балалардың вербальді қарым-қатынас дағдыларын дамытудағы ойынның ролі [Текст] / А. Е. Құрбанова // Дефектология . - 2025. - №4,5,6. - Б. . 20-26
ББК 74.5

Рубрики: Коррекционная педагогика

Кл.слова (ненормированные):
сөйлеу тілі жалпы дамымауы -- вербалды қарым-қатынас -- ойын технологиялары -- сөйлеу бұзылыстары -- мектеп жасына дейінгі балалар -- сюжеттік-рөлдік ойындар жинағы
Аннотация: Бұл мақалада сөйлеу тілі жалпы дамымаған (СТЖД) ІІІ деңгейіндегі мектеп жасына дейінгі балалардың вербалды қарым-қатынас дағдыларын дамытуда ойынның маңызы қарастырылады. Мектеп жасына дейінгі шақ - баланың тілдік, когнитивтік және эмоционалдық дамуы үшін шешуші кезең болып табылады. Алайда, сөйлеу тілі бұзылыстары бар балалардың қарым-қатынасқа түсуі, өз ойын жеткізуі мен айналасындағыларды түсінуі біршама қиындықтарға толы. Мұндай жағдайда ойын - тек жетекші әрекет қана емес, сонымен қатар тілдік даму құралы, сөйлеу белсенділігін арттыратын тиімді педагогикалық әдіс болып саналады. Мақалада ойын түрлерінің сөйлеу тілі жалпы дамымаған балаларға әсері, олардың сөздік қорын байытудағы, байланыстырып сөйлеуін қалыптастырудағы және коммуникативтік дағдыларын жетілдірудегі рөлі теориялық тұрғыдан сипатталады. Сонымен қатар, логопедиялық ойындардың ерекшеліктері мен оларды ұйымдастыру жолдары талданады. Балалардың қарым-қатынас дағдыларын жетілдіруде ойын элементтерін қолданудың психологиялық және педагогикалық негіздері айқындалып, ғылыми әдебиеттерге шолу жасалады. Авторлар ойын арқылы балалардың сөздік қорын белсендіру, грамматикалық құрылымдарды меңгерту, диалог пен монологтық сөйлеуді дамыту жолдарын аша отырып, СТЖД (ІІІ деңгей) балалардың сөйлеу тілін жетілдіруде кешенді жұмыс жүргізудің қажеттілігін алға тартады. Мақалада балалардың ойыны арқылы вербалды қарым-қатынасты қалыптастырудың әдіс-тәсілдері ұсынылып, олардың әлеуметтік ортаға бейімделуіне ықпалы көрсетіледі.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Сабденова , Б.А.