Электронный каталог

83
Ж 11
Жүніс , Е.
    Шеше, сен бақыттысың, жыламағын [Текст] / Е. Жүніс , М. Асан, М. Әбіш // ЕGEMEN QAZAQSTAN. - 2020. - №46. - 6 наурыз. - Б. 6-7
ББК 83

Рубрики: Литератроведение

Кл.слова (ненормированные):
Нағиман ана -- Жібек ана -- Жаңылғаным ана -- Мағыраш ана -- Айтоты ана -- Айсәуле ана -- Айша ана
Аннотация: Қадірлі оқырман! Сіз айқара ашып отырған газеттің осы беті ананың айқара ашылған құшағы деп біліңіз. Өз құшағына дәуірлер мен заманаларды, ұрпақтар мен шеру тартқан тарих көшін сыйдырған даланың құшағы секілді. Ана құшағы... Қазақ халқының тарихындағы тар жол, тайғақ кешулі күрделі кезеңдерді, тағдыршешті сәттерді – ашаршылық, саяси қуғын-сүргін, колхоздастыру, кәмпеске, соғыс, тың игеру жылдарындағы ана тарихы, аналардың көз жасымен жазылған тарихты ақындардың аналарына арнаған жырларымен, сол аналардың тағдыры арқылы ашып көрсеткіміз келеді. Осы аналар ғасырды арқалаған, аманат арқалаған аналар. Сондай кезеңнің өзінде көз жасын жеңімен сүрте жүріп ұлдарын, ұлтын, қазақ әйелінің қастерлі бейнесін, ақ жаулықтың киесін сақтап қалды. Олар ұлты үшін, ұрпағы үшін үлкен құрбандықтарға да барды. Ашаршылық жылдары бүгінгі академик, абайтанушы Мекемтас Мырзахметұлының анасы ұлын қалай сақтап қалғаны туралы жантүршігерлік оқиғасын бүгінгі ұрпақ біле ме екен?!. Ұлды бауырына қысып, қызды қолынан жетелеп жапан түзде жол кешіп келе жатқан ана қаумалаған қалың қасқырдан аман шығу үшін екінің бірін, ұлды – ұрпақты сақтап қалу үшін балдырған қызды бөрілердің аузына тастап, ұлды қапсыра құшақтап ұзай берген. Ана құшағы, Ана шешімі, Ана құрбандығы. Бізді бүгінгі күнге жеткізген де сол аналар. Қазақ поэзиясындағы ана жайлы ең үздік жырларды, сол жырларға кейіпкер болған аналар тағдырын қабыл алыңыздар.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Асан, М.
Әбіш, М.

87
О-53
Олжабай , С.
    Құнанбай ұрпағы көрген қысастықтар [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №2. - Б. 37-49
ББК 87

Рубрики: Философия

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы-175 жыл -- Абайтану -- Абай мұрасы -- Шымкент қаласы -- Абай саябағы -- Халықаралық Абай клубы -- Нұрғали Әшімов -- Анарбек Орман -- Роллан Сейсенбаев -- мәңгілік мұра -- Тұрағұл -- М.Әуезоа -- Кәкітай Ысқақұлы -- Семей аспаны
Аннотация: 2007 жылдың қыркүйек айында Шымкент қаласындағы Абай саябағы ішінде «Халықаралық Абай клубының» облыстық филиалы ашалды. Филиал екі қабатты үйге орналасқан еді. Оның ашылу салтанатына сол кездегі облыс әкімі Нұрғали Әшімов пен Шымкент қаласының әкімі Анарбек Орман келді. Нұрғали Әшімов Абайдың бір өлеңін жатқа оқып, жиналғандарды риза етті. «Халықаралық Абай клубының» президенті, танымал жазушы Роллан Сейсенбаев сөйлеп, ақын мұралары мәңгілік екендігі туралы тұщымды ой-пікір айтты. Осы шаңырақта республикалық «Абай» ұлттық мәдени-әдеби апталығы дүниеге келді, ұлы ақынға арналған бөлме ашылды. Роллан Сейсенбаев ғимараттан сәл ілгері, күре жолдың бойына Тұрағұл Абайұлына арнап тұғыртас орнатты. Неге? Міне, бұл сол кезде айтылған әңгіме. Тұрағұл Абайдың Әйгерімнен туған баласы. 1876 жылы дүниеге келген ол жас кезінде ауыл молдасынан оқып, сауатын ашады. Кейін әкесіне еліктеп, өлең жаза бастаған. Аудармамен айналысқан. Кейіннен өздігінен ізденіп, орысша, арабша оқып, білімін жетілдіре түседі. 1904 жылы Кішік-Тобықты еліне болыс болып сайланады. Жастайынан әкесінің тәрбиесінде өскен ол Абай өлеңдерінің қай кезде, қандай жағдайда жазылғанын жақсы білген. 1909 жылы ағасы Кәкітай Ысқақұлымен бірге Абай өлеңдерін жинастырып, Санкт-Петербургте жеке кітап етіп бастырады. Ол сондай-ақ ақын шығармашылығының текстологиялық тұпнұсқасын қалпына келтіруге атсалысады. Мұхтар Әуезовтің өтініші бойынша «Әкем Абай туралы» деген естелік жазып береді. Мұның өзі ұлы жазушының ұлы еңбегінің жазылуына көмек болғаны анық. Семей аспанын сұр бұлт торлап тұрған еді. 1922 жылы осында Әлихан Бөкейхан мен Міржақып Дулатов тұтқынға алынады. Олармен аралас-құраластығы бар Тұрағұл да төрт ай түрме дәмін татады. Бірақ, бұл дауыл алдындағы өлі тыныштық еді. 1927 жылы ол қайта тұтқындалып, 1928 жылдың көктеміне дейін сонда жатады. Түрмеден босатқанмен, империя шеңгелі оны уысында ұстаған еді. Тұлпардың тұяғын Шымкентке жер аударады. Жер аударылған жанның жетіскен жері жоқ. Аш-жалаңаш жүреді. 1933 жылы Мұхтар Әуезовпен ретін тауып кездесіп, жұмыс тауып беруін өтінген екен. Ол Совнарком бастығы Ораз Исаевқа жолықтырған. Алайда, алай-дүлей заманның қитұрқылары қалтарыстарында Исаев оған көмек көрсете алмаған. Шымкентке қайтып келген Тұрағұл 1934 жылғы 6 наурыз күні 59 жасында жамбасы жерге тиеді. Оны сол кездегі Шымкент қаласындағы мұсылмандар зиратына жерлейді. Өкініштісі сол, бұл жерге кейіннен зауыт (қазіргі «Санто» дәрі-дәрмек шығару кәсіпорны) салынып кеткен. Осылайша Тұрағұлдың ұлы Ақыш пен қызы Мәкен аңырап қала берген. Сталиндік заманның зобалаңы мұны-мен де бітпейді. Тұрағұлдың Сақыпжамал деген әйелінен туған Жебрайыл (Жебеш) деген баласы әкесінің соңынан Шымкентке келеді. Ол Ташкентте оқитын еді. 1930 жылы ауыр науқастан қайтыс болады. Жебеш те сталиндік саяси науқанның құрбаны. Оны Тобықтының шолақ белсенділері Томск қаласында оқып жүрген жерінде үстінен арыз жазып, институттан шығартады. Н.Ежов, Ф.Голощекин тобының теп-кісі мұнымен де тоқтамаған. Абайдың немересі Құзайыр Мекайылұлы бай тұқымы ретінде жер аударылып, Фрунзе қаласына жіберіледі. Мұнда ол қара жұмысқа жегіледі. Осы қаладан соғысқа алынып, майданда қаза табады. Інісі Қалышер (екеуінің де шешесі Дәмежан) де ағасының кебін киген. Сірә, екеуі де Бішкектен әскерге алынса керек. Тұрағұлдың Зұбайыр деген 1907 жылы туған ұлы да «бай-феодалдың» баласы ретінде отбасымен жер аударылады. Әуелі Жамбыл облысының Мерке ауданында, сосын Шымкентте тұрады. Ташкентке бас сауғалап барады. 1933 жылы күзде Бішкекте қайтыс болады. Абайдың Ысқақ деген інісі болғаны белгілі. Сол Ысқақтың немересі Әрхам Кәкітайұлы да күншілдердің жаласымен қамалып, кейіннен Ташкент облысының «Қызыл партизан» колхозында жасы-рынып жүреді. Абайдың немересі Әубәкір Ақылбайұлы да өнерден құралақан болмапты. Ол да өлең жазған, ән шығарған. Майдақоңыр дауысты әнші де екен. Әубәкірді Абайдың інісі Оспан тәрбиелеген. Ұлы ақын осы немересін ерекше жақсы көрген деседі. Немересіне бағыт-бағдар, жөн-жосықты көп үйретіпті. Әйткенмен, Тұрағұл қамалған соң Әубәкірдің де басына қара бұлт төнеді. Оқырманға Шәкәрімнің тағдыры белгілі. Оны қайталап жатқымыз жоқ. Бірақ оның баласы Ғафурды түрмеде біреулер бауыздап өлтіргені жүрек шаншытады.
Держатели документа:
БҚУ

63.3
А 14
Әбдәкімұлы, М.
    Тозақ жылдар [Текст] / М. Әбдәкімұлы // Мәдениет. - 2019. - №1. - Б. 34-40
ББК 63.3

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
ашаршылық -- зұлмат жылдар -- Голощекин саясаты -- Алаш партиясы -- қазақ қайраткерлері -- колхоздастыру тәртібі
Аннотация: Қазақ міллетінде Голршикиннің қолдан ұйымдастырған ашаршылығы 1931-32 жылдары қатты белең алды десек те,ол зұлматтың басы 1930 жылдың жазынан басталып,зардабы 1934 жылдың аяғына дейін созылғандығы жөнінде айтылады мақалада
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

83
М 45
Мейрамгалиева, Р. М.
    Новое осмысление романа «Долг» А. Нурпеисова [Текст] / Р. М. Мейрамгалиева // Вестник Казахского национального университета имени Аль-Фараби. - Алматы, 2018. - №3(171). - С. 33-37. - (Серия филологическая)
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
писатель -- роман -- человек -- природа -- проблема -- время -- традиция -- сюжет -- драматизм -- коллизия -- экологический вопрос -- Абдижамиль Нурпеисов
Аннотация: В статье рассматривается проблемаАральского моря, когда уходит из Арала вода, а следом и рыба. И исчезает с Аральских берегов полнокровная жизнь. Автор статьи раскрывает характер тружеников моря через изнурительную борьбу за ускользающие, исчерпывающие уловы. В романе-размышлении о судьбе родного края устами главного героя обличается многоликая агрессия потребительства и ставится вопрос о вреде потребительского отношения к родной земле. Доказывается идея о том, что предметом художественного исследования в романе является обескровленная, утратившая полноводье жизнь приаральского рыболовецкого колхоза, которым руководит председатель Жадигер.
Держатели документа:
ЗКГУ

35.33
M23
Mamirova, А. А.
    POP pesticides and reclamation methods (review) [Текст] / А. А. Mamirova, А. А. Nurzhanova, V. V. Pidlisnyuk // Доклады Национальной Академии наук Республики Казахстан = Reports of the National Academy of sciences of the Republic of Kazakhstan. - Almaty, 2019. - №6. - Р. 21-34
ББК 35.33

Рубрики: Пестициды

Кл.слова (ненормированные):
СОЗ-пестициды -- рекультивация -- фиторемедиация -- оптимизация -- окружающая среда -- очаг загрязнения -- загрязненные территории -- рекультивация -- пестицид-загрязненные земли -- биоремедиация -- фиторемедиация -- вермиремедиация
Аннотация: Тщательный анализ очагов загрязнения СОЗ-пестицидами и разработка методов рекультивации загрязненных территорий является одним из ключевых направлений стратегического плана развития Республики Казахстан. Огромное производство СОЗ-пестицидов, чрезмерная закупка их агропромышленными компаниями, а также изменения инфраструктуры сельского хозяйства, связанные с ликвидацией колхозов, совхозов и приватизацией земель привело к их накоплению в складах во многих стран СНГ, в том числе Республике. Они, попадая в окружающую среду с дождем, ветром, в результате наводнений, оползней и пожаров представляют экологическую опасность для здоровья человека и окружающей среды, как на местном, так и на глобальном уровне. В связи с этим, в статье представлен литературный обзор о проблемах СОЗ-пестицидов и способах их рекультивации. Рассмотрены современные способы утилизации устаревших пестицидов (изоляция, захоронение, иммобилизация, промывка почвы, электро-рекультивация, термическая обработка и др.) и методы рекультивации пестицид-загрязненных земель (биоремедиация, фиторемедиация, вермиремедиация). Особый акцент в статье уделили технологии фиторемедиации СОЗ-пестицидов в почве и методам повышения их эффективности, так как данная технология является экономически выгодной и экологически безопасной технологией. Подробно рассмотрены условия оптимизации среды, с помощью химических веществ (низкомолекулярные соединения, углеродные материалы (биочары) и наноматериалы) и растительно-микробных ассоциации для стимуляции развития растительного организма, повышения фитодоступности СОЗ-пестицидов и увеличения их подвижности в почвенных и водных системах.
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Nurzhanova, А.А.
Pidlisnyuk, V.V.

63
Р 95
Рысбеков , Т. З.
    Ораз Исаев – халық комиссары [Текст] / Т. З. Рысбеков , А. А. Рамазанов // БҚМУ Хабаршысы. - 2019. - №3. - Б. 364-370
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Қазақ Үкіметі -- Қазақ ССР Халық комиссарлары Советінің Председателі -- Краснохолм ауданы -- Қызыл Армия -- Орал казактары -- Алашордашылар -- Большевиктер -- Гурьев -- интернат училище -- буржуазиялық революция -- земстволық басқарма -- съезд -- колхоз -- инициатор -- шовинизм -- репрессия
Аннотация: Мақалада Ораз Исаевтың өмір жолы, саяси көзқарасының қалыптасуы, қызметінде жүріп өткен жолдары қарастырылған. Жалпы, Ораз Исаевтың социалистік Қазақстанның гүлдене түсуі жолындағы күресте сіңірген еңбегі аталып өтіліп, ВКП (б) съездерінде сөйлеген сөздерінен үзінділер келтіріледі. Сонымен қатар мақалада О.Исаев Қазақстан ХКС төрағасы қызметінде жасаған уақытынан нақты мәліметтер келтіріледі.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Рамазанов , А.А.

Горин, В.
    Система управления / В. Горин // АПК:экономика,упр. - 2000. - #2-.-С.24-30.

Рубрики: Экономика АПК

Кл.слова (ненормированные):
Управление предприятием -- АПК -- Колхозы

Мұхатова, О.
    Кооперативтiк - колхоз қозғалысының зерттелуi / О. Мұхатова // Қазақ тарихы. - 1999. - #3.-47-50бет

Рубрики: Ауыл шаруашылық кооперациясы--ҚР

Кл.слова (ненормированные):
Кооперация -- ҚР -- Ауыл шаруашылық кооперациясы

Мухтарова, М.
    С веком наравне:Соотечественники / М. Мухтарова // ПРИУРАЛЬЕ. - 2001. - 1 декабря

Рубрики: ПОЛИТИКА--ЗКО

Кл.слова (ненормированные):
ЗКО -- СООТЕЧЕСТВЕННИКИ -- Мирманов Мухтар
Аннотация: Организатор колхозного движения,Герой Социалистического Труда

Костинский, Г. Д.
    Кибуц-дальний родственник колхоза / Г. Д. Костинский // ГЕОГРАФИЯ. - 2002. - #21.-С.21-28.

Рубрики: СТРАНОВЕДЕНИЕ

Кл.слова (ненормированные):
СТРАНОВЕДЕНИЕ -- ИЗРАИЛЬ -- КИБУЦ
Аннотация: Израиль