База данных: Статьи ППС
Страница 2, Результатов: 19
Отмеченные записи: 0
11.
Подробнее
86
Е 70
Ережепова, Р. Г.
Нақышбандия тариқатының таралуы және Маңғыстау түбегіндегі ержан хазіреттің діни-рухани қызметі [Текст] / Р. Г. Ережепова // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 128-132.
ББК 86
Рубрики: Религия
Кл.слова (ненормированные):
Нақышбандия тариқаты -- діни-рухани қызметі -- маңғыстау -- Орта Азия -- Тариқат -- дін -- Ислам ғұлама -- Ержан хазірет
Аннотация: Сопылық ілім ҮІІ-ІХ ғасырларда пайда болып, Орта Азияға Х-ХІІ ғасырларда еніп, тұрақтанды. Сопылық ілімнің кең қанат жайып, Қазақстан жеріне тарауының бір мысалы – Түркістандағы Қожа Ахмет Яссауи кесенесінің тұрғызылуы және оған Орта Азия халықтарының ағылып келіп, тәу етуі. Ысқақ бабажәне Баба Түкті Шашты Әзиз жергілікті қазақтар арасында исламды таратушылар болды.
Держатели документа:
ЗКУ
Е 70
Ережепова, Р. Г.
Нақышбандия тариқатының таралуы және Маңғыстау түбегіндегі ержан хазіреттің діни-рухани қызметі [Текст] / Р. Г. Ережепова // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 128-132.
Рубрики: Религия
Кл.слова (ненормированные):
Нақышбандия тариқаты -- діни-рухани қызметі -- маңғыстау -- Орта Азия -- Тариқат -- дін -- Ислам ғұлама -- Ержан хазірет
Аннотация: Сопылық ілім ҮІІ-ІХ ғасырларда пайда болып, Орта Азияға Х-ХІІ ғасырларда еніп, тұрақтанды. Сопылық ілімнің кең қанат жайып, Қазақстан жеріне тарауының бір мысалы – Түркістандағы Қожа Ахмет Яссауи кесенесінің тұрғызылуы және оған Орта Азия халықтарының ағылып келіп, тәу етуі. Ысқақ бабажәне Баба Түкті Шашты Әзиз жергілікті қазақтар арасында исламды таратушылар болды.
Держатели документа:
ЗКУ
12.
Подробнее
63
Е 81
Есболаев, Р. Д.
Тәуелсіздік жылдарындағы Маңғыстау облысының мәдени-экономикалық дамуы [Текст] / Р. Д. Есболаев // Кушаев оқулары ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - Б. 60-62.
ББК 63
Кл.слова (ненормированные):
Маңғыстау облысы -- Тәуелсіздік жылдары -- мәдени-экономикалық дамуы -- тарихи -- Маңғыстау Реставрация -- Теңге -- Интерактивті карта жобасы -- интернет-ресурс -- Цифрлы Қазақстан -- табиғи ландшафттар
Аннотация: Тәуелсіздіктің алғашқы он жылдығын қоспағанда, кейінгі 20 жыл бойы экономиканың дамуы үшін қалыптасқан қолайлы жағдай өңірде экономикалық ахуалды тұрақтандыруға бағытталған бірқатар шараларды іске асыру Маңғыстау облысының едәуір өсуіне ықпал етті. Негізінен Маңғыстау облысының экономикасының құрылымында өндірілген өнімнің 95% кен өндіру өнеркәсібіне тиесілі. Өңір экономикасының шикізаттық бағыты кен өндіру өнеркәсібінің басымдығын айқындап берді, оның даму жағдайына экономиканың қалған секторларының барлығы тікелей байланысты
Держатели документа:
ЗКУ
Е 81
Есболаев, Р. Д.
Тәуелсіздік жылдарындағы Маңғыстау облысының мәдени-экономикалық дамуы [Текст] / Р. Д. Есболаев // Кушаев оқулары ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - Б. 60-62.
Кл.слова (ненормированные):
Маңғыстау облысы -- Тәуелсіздік жылдары -- мәдени-экономикалық дамуы -- тарихи -- Маңғыстау Реставрация -- Теңге -- Интерактивті карта жобасы -- интернет-ресурс -- Цифрлы Қазақстан -- табиғи ландшафттар
Аннотация: Тәуелсіздіктің алғашқы он жылдығын қоспағанда, кейінгі 20 жыл бойы экономиканың дамуы үшін қалыптасқан қолайлы жағдай өңірде экономикалық ахуалды тұрақтандыруға бағытталған бірқатар шараларды іске асыру Маңғыстау облысының едәуір өсуіне ықпал етті. Негізінен Маңғыстау облысының экономикасының құрылымында өндірілген өнімнің 95% кен өндіру өнеркәсібіне тиесілі. Өңір экономикасының шикізаттық бағыты кен өндіру өнеркәсібінің басымдығын айқындап берді, оның даму жағдайына экономиканың қалған секторларының барлығы тікелей байланысты
Держатели документа:
ЗКУ
13.
Подробнее
71
К 98
Қыдыршаев, А.
Халқым қандай десең, салтымнан сынап білгейсің [Текст] / А. Қыдыршаев // Үш қоңыр. - 2024. - 5 сәуір. - №14. - Б. 1, 2-3, 4-5, 8.
ББК 71
Рубрики: мәдениет
Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- Махамбет жастары -- көже -- көрісу күні -- Наурыз мейрамы -- Жаңа жыл
Аннотация: Көрісу күні немесе Көрісу айты Қазақстанның батыс өңірі үшін ежелден келе жатқан қазақ дәстүрі. Ғалымдардың пай ымдауынша, көрісудің шығу төркіні туралы түрлі алуан жорамал болғанымен, оның бұрыннан келе жатқан, қалыптасқан дәстүр екендігін ешкім жоққа шығара алмайды. Бұл ретте көрісудің аймақтық ерекшелігін баса айту керек. Ягни, бұл негізінен Қазақстанның батыс өңіріне кеңінен сіңген, осы маққа тән дәстүр. Көрісу күні жасы кішілер үлкендерге арнайы барып, сәлем беріп, қол алысып, төс қағыстырып көріседі. Ақсақал дар «Бір жасың құтты болсын!» деп жастарға батасын береді. Үй иелері келгендерге дәм ұсынып, ақ тілектерін жаудырады. Көpicy Қазақстанның Атырау, Маңғыстау облы старында да тойланады. Тек Маңғыстауда «Амал мерекесі» деп айтылады. Оның көрі суден айырмашылығы жоқ, тек атауында ғана. Мұның сыры «Қыстан аман өттік, бір амалын жасадық, бір ісіміз бітті» дегенді біл діреді. Көрісу Батыс Қазақстанмен көршілес Ресейдің Астрахан, Волгоград, Саратов, Са- мара, Орынбор облыстарының қазақтар көп шоғырланған жерлерінде де аталып өтіледі.
Держатели документа:
БҚУ
К 98
Қыдыршаев, А.
Халқым қандай десең, салтымнан сынап білгейсің [Текст] / А. Қыдыршаев // Үш қоңыр. - 2024. - 5 сәуір. - №14. - Б. 1, 2-3, 4-5, 8.
Рубрики: мәдениет
Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- Махамбет жастары -- көже -- көрісу күні -- Наурыз мейрамы -- Жаңа жыл
Аннотация: Көрісу күні немесе Көрісу айты Қазақстанның батыс өңірі үшін ежелден келе жатқан қазақ дәстүрі. Ғалымдардың пай ымдауынша, көрісудің шығу төркіні туралы түрлі алуан жорамал болғанымен, оның бұрыннан келе жатқан, қалыптасқан дәстүр екендігін ешкім жоққа шығара алмайды. Бұл ретте көрісудің аймақтық ерекшелігін баса айту керек. Ягни, бұл негізінен Қазақстанның батыс өңіріне кеңінен сіңген, осы маққа тән дәстүр. Көрісу күні жасы кішілер үлкендерге арнайы барып, сәлем беріп, қол алысып, төс қағыстырып көріседі. Ақсақал дар «Бір жасың құтты болсын!» деп жастарға батасын береді. Үй иелері келгендерге дәм ұсынып, ақ тілектерін жаудырады. Көpicy Қазақстанның Атырау, Маңғыстау облы старында да тойланады. Тек Маңғыстауда «Амал мерекесі» деп айтылады. Оның көрі суден айырмашылығы жоқ, тек атауында ғана. Мұның сыры «Қыстан аман өттік, бір амалын жасадық, бір ісіміз бітті» дегенді біл діреді. Көрісу Батыс Қазақстанмен көршілес Ресейдің Астрахан, Волгоград, Саратов, Са- мара, Орынбор облыстарының қазақтар көп шоғырланған жерлерінде де аталып өтіледі.
Держатели документа:
БҚУ
14.
Подробнее
39
К 12
Қайыров, Ғ. А.
Атырау және Маңғыстау облыстарының көлік инфрақұрылымының аумақтық даму тенденциялары мен перспективалары [Текст] / Ғ. А. Қайыров // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 84-87.
ББК 39
Рубрики: Транспорт
Кл.слова (ненормированные):
Атырау -- Маңғыстау -- көлік инфрақұрылымы -- Әлемдік экономика -- Дүниежүзілік Банк Ұйымы -- жолаушылар -- теміржол -- логистика
Аннотация: Әлемдік экономикада көлік инфроқұрылымы маңызды салалардың бірі болып табылады. Ұлттық экономиканы тиімді дамыту үшін осы саланы жетілдіру басты міндеттердің бірі болып табылады. Дүниежүзілік Банк Ұйымының мәліметі бойынша, дүниежүзілік көлік қызметтері жыл сайын 4,2 триллион (6,8%) және 110 миллиард долларды құрайды. Сондай-ақ, жылына 1 тонна жүк және 1 триллион 100 миллионнан астам жолаушы тасымалданады
Держатели документа:
ЗКУ
К 12
Қайыров, Ғ. А.
Атырау және Маңғыстау облыстарының көлік инфрақұрылымының аумақтық даму тенденциялары мен перспективалары [Текст] / Ғ. А. Қайыров // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 84-87.
Рубрики: Транспорт
Кл.слова (ненормированные):
Атырау -- Маңғыстау -- көлік инфрақұрылымы -- Әлемдік экономика -- Дүниежүзілік Банк Ұйымы -- жолаушылар -- теміржол -- логистика
Аннотация: Әлемдік экономикада көлік инфроқұрылымы маңызды салалардың бірі болып табылады. Ұлттық экономиканы тиімді дамыту үшін осы саланы жетілдіру басты міндеттердің бірі болып табылады. Дүниежүзілік Банк Ұйымының мәліметі бойынша, дүниежүзілік көлік қызметтері жыл сайын 4,2 триллион (6,8%) және 110 миллиард долларды құрайды. Сондай-ақ, жылына 1 тонна жүк және 1 триллион 100 миллионнан астам жолаушы тасымалданады
Держатели документа:
ЗКУ
15.
Подробнее
83
К 11
Қыдыршаев, А. С.
Жыраулар жырын зерделеуші [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2024. - 30 қыркүйек. - №8. - Б. 15.
ББК 83
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Əдебиеттанушы -- ғалым -- Қабиболла Сыдиықұлы Сыдиықов -- сөз өнері -- ауыз əдебиеті -- зерттеушілер -- Əдебиет -- ақын-жырау
Аннотация: Əдебиеттанушы ғалым Қабиболла Сыдиықұлы Сыдиықов бар саналы ғұмырын қазақтың сөз өнерін зерделеуге, ғасырлар шаңы жапқан ауыз əдебиеті үлгілерін іздеуге, жинауға, жариялауға, Батыс Қазақстан өлкесінің əдеби-мəдени мұраларын зерттеуге бағыштаған. Қабиболла Сыдиықұлы - ғылыми-əдеби еңбегі, азаматтық өмір жолы өзінен кейінгілерге өнеге, халық қазынасының даналық тағылымдарын ел игілігіне айналдыру мұратына алдыңғы аға буын зерттеушілер əулетіне шын мəнінде ізбасар-сүйеніш бола білген, тып-тыныш тындырған ісі замандастарын қуантар ырысты қалам иелерінің бірі. М.О.Əуезов атындағы Əдебиет жəне өнер институты қабырғасында, мұрағат қорларында өткізген берекелі ізденістер Қабиболла Сыдиықұлының қаламына қуат дарытқан, мұраттас талай əріптестеріне нар жүгін көтертер көмбе көзін о бастан біржола тиянақтап ашып берген. Əдебиеттанушы ғалым ел аузынан халқымыздың əдеби, мəдени мұраларын жинастырушы мақсатымен зерттеуші ретінде əлсін-əлсін қайталап ат ізін салған Орал, Ақтөбе, Маңғыстау, Тарбағатай, Зайсан, Қарақалпақ өңірлері сапарларының игілігі өз алдына, Ғылым академиясының ғалым жетекшілік еткен арнаулы экспедициялары - Өзбекстан, Тəжікстан, Түрікменстан, Атырау, Маңғыстау аймағы сыйлаған қисапсыз əдеби һəм өнер қазынасы ауыз əдебиетінің бұған дейін көпшілігімізге ортақ рухани ордаларға беймағлұм қыруар нұсқалары, шежірелер мен тарихи деректер, əн-күйлер, жыраулар əуендері, ақындық үлгілер ұлттық мəдениет тарихына қатысты деректерге қол жеткізеді.
Держатели документа:
ЗКУ
К 11
Қыдыршаев, А. С.
Жыраулар жырын зерделеуші [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2024. - 30 қыркүйек. - №8. - Б. 15.
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Əдебиеттанушы -- ғалым -- Қабиболла Сыдиықұлы Сыдиықов -- сөз өнері -- ауыз əдебиеті -- зерттеушілер -- Əдебиет -- ақын-жырау
Аннотация: Əдебиеттанушы ғалым Қабиболла Сыдиықұлы Сыдиықов бар саналы ғұмырын қазақтың сөз өнерін зерделеуге, ғасырлар шаңы жапқан ауыз əдебиеті үлгілерін іздеуге, жинауға, жариялауға, Батыс Қазақстан өлкесінің əдеби-мəдени мұраларын зерттеуге бағыштаған. Қабиболла Сыдиықұлы - ғылыми-əдеби еңбегі, азаматтық өмір жолы өзінен кейінгілерге өнеге, халық қазынасының даналық тағылымдарын ел игілігіне айналдыру мұратына алдыңғы аға буын зерттеушілер əулетіне шын мəнінде ізбасар-сүйеніш бола білген, тып-тыныш тындырған ісі замандастарын қуантар ырысты қалам иелерінің бірі. М.О.Əуезов атындағы Əдебиет жəне өнер институты қабырғасында, мұрағат қорларында өткізген берекелі ізденістер Қабиболла Сыдиықұлының қаламына қуат дарытқан, мұраттас талай əріптестеріне нар жүгін көтертер көмбе көзін о бастан біржола тиянақтап ашып берген. Əдебиеттанушы ғалым ел аузынан халқымыздың əдеби, мəдени мұраларын жинастырушы мақсатымен зерттеуші ретінде əлсін-əлсін қайталап ат ізін салған Орал, Ақтөбе, Маңғыстау, Тарбағатай, Зайсан, Қарақалпақ өңірлері сапарларының игілігі өз алдына, Ғылым академиясының ғалым жетекшілік еткен арнаулы экспедициялары - Өзбекстан, Тəжікстан, Түрікменстан, Атырау, Маңғыстау аймағы сыйлаған қисапсыз əдеби һəм өнер қазынасы ауыз əдебиетінің бұған дейін көпшілігімізге ортақ рухани ордаларға беймағлұм қыруар нұсқалары, шежірелер мен тарихи деректер, əн-күйлер, жыраулар əуендері, ақындық үлгілер ұлттық мəдениет тарихына қатысты деректерге қол жеткізеді.
Держатели документа:
ЗКУ
16.
Подробнее
28.088л6
М 12
Маңғыстау облысында үстірт арқарының (Ovis Vignei Arkal) таралуы мен экологиялық жағдайы [Текст] / Ж. М. Карагойшин, С. А. Бекеева, Д. Т. Утеулиева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 521-533.
ББК 28.088л6
Рубрики: Заповедники. Заказники. Национальные парки
Кл.слова (ненормированные):
фауна -- табиғи қаумал -- популяция -- уриал -- муфлон -- құлжа -- саулық -- қозықа -- көкпек
Аннотация: Мақалада Маңғыстау облысында мекендейтін Үстірт арқарының таралуы мен саны және тіршілік ортасында жүргізілген экологиялық зерттеулердің нәтижелері келтірілген. Үстірт арқары Қазақстанда тек Маңғыстау облысының аумағында, соның ішінде тау ойпаттарында, тау жоталарының тік беткейлерінде, аласа таулар мен тау бастарында мекендейді. Үстірт арқары немесе Маңғыстау облысындағы Үстірт уриалы Үстірттің шыңдарында; Маңғышлақ түбегінің, сондай-ақ таулы ландшафт сақталған Каспий теңізінің бірқатар жағалау учаскелерінде кең таралған. Жыл сайын Маңғыстау облысы аумағында мекендейтін Үстірт арқарының есебі алынып, мониторинг жүргізілді. 2022 жылғы зерттеулер бойынша тау жоталарында 3019 дарақ Үстірт арқары есепке алынса, 2021 жылмен салыстырғанда бұл жұптұяқтылардың саны 25,17% - ға өскендігін көрсетеді. Үстірт пен Маңғышлақта, оның ішінде Үстірт қорығының аумағында 607, «Қызылсай» өлкелік паркі аумағында және іргелес жатқан жерлерде – 1836, қалған аумақта 576 Үстірт арқары мекендейді. Үстірт арқары Қазақстан, Түркіменстан және Өзбекстан аумағында саны жыл сайын азайып бара жатырған 3 санаттағы сирек кездесетін түр ретінде 3 елдің де Қызыл кітабына енгізілген. Үстірт арқары санының жыл сайынғы өсуі, мекендейтін жерлерінде тиісті қорғауды ұйымдастырумен байланысты: тіршілік ету ортасының көп бөлігі республикалық, жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтар құрамына кіреді. Оларды қорғау мақсатында таралатын аумақтарын қорғауға алып кеңейту және экологиялық жағдайы бұзылған аймақтарды қайтадан қалпына келтіру шараларды жүргізу.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Карагойшин, Ж.М.
Бекеева, С.А.
Утеулиева, Д.Т.
Акимжанов, Д.Ш.
Акоев, М.Т.
М 12
Маңғыстау облысында үстірт арқарының (Ovis Vignei Arkal) таралуы мен экологиялық жағдайы [Текст] / Ж. М. Карагойшин, С. А. Бекеева, Д. Т. Утеулиева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 521-533.
Рубрики: Заповедники. Заказники. Национальные парки
Кл.слова (ненормированные):
фауна -- табиғи қаумал -- популяция -- уриал -- муфлон -- құлжа -- саулық -- қозықа -- көкпек
Аннотация: Мақалада Маңғыстау облысында мекендейтін Үстірт арқарының таралуы мен саны және тіршілік ортасында жүргізілген экологиялық зерттеулердің нәтижелері келтірілген. Үстірт арқары Қазақстанда тек Маңғыстау облысының аумағында, соның ішінде тау ойпаттарында, тау жоталарының тік беткейлерінде, аласа таулар мен тау бастарында мекендейді. Үстірт арқары немесе Маңғыстау облысындағы Үстірт уриалы Үстірттің шыңдарында; Маңғышлақ түбегінің, сондай-ақ таулы ландшафт сақталған Каспий теңізінің бірқатар жағалау учаскелерінде кең таралған. Жыл сайын Маңғыстау облысы аумағында мекендейтін Үстірт арқарының есебі алынып, мониторинг жүргізілді. 2022 жылғы зерттеулер бойынша тау жоталарында 3019 дарақ Үстірт арқары есепке алынса, 2021 жылмен салыстырғанда бұл жұптұяқтылардың саны 25,17% - ға өскендігін көрсетеді. Үстірт пен Маңғышлақта, оның ішінде Үстірт қорығының аумағында 607, «Қызылсай» өлкелік паркі аумағында және іргелес жатқан жерлерде – 1836, қалған аумақта 576 Үстірт арқары мекендейді. Үстірт арқары Қазақстан, Түркіменстан және Өзбекстан аумағында саны жыл сайын азайып бара жатырған 3 санаттағы сирек кездесетін түр ретінде 3 елдің де Қызыл кітабына енгізілген. Үстірт арқары санының жыл сайынғы өсуі, мекендейтін жерлерінде тиісті қорғауды ұйымдастырумен байланысты: тіршілік ету ортасының көп бөлігі республикалық, жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтар құрамына кіреді. Оларды қорғау мақсатында таралатын аумақтарын қорғауға алып кеңейту және экологиялық жағдайы бұзылған аймақтарды қайтадан қалпына келтіру шараларды жүргізу.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Карагойшин, Ж.М.
Бекеева, С.А.
Утеулиева, Д.Т.
Акимжанов, Д.Ш.
Акоев, М.Т.
17.
Подробнее
28.693.34
К 48
Кленина, А. А.
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің герпетологиялық коллекциясындағы улы жыландар [Текст] / А. А. Кленина, Г. А. Кусаинова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 130-134.
ББК 28.693.34
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- герпетологиялық коллекциясы -- улы жыландар -- Қараған бозша жылан -- Қосмекенділер -- жорғалаушылар -- жануарлары
Аннотация: Батыс Қазақстанға 4 облыс кіреді: Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау және Батыс Қазақстан. әдеби дереккөздерді талдау негізінде фауна жылан 12 түрден тұрады [1-3]: құм айдаһаршасы Eryx miliaris (Pallas, 1773); кәдімгі сары жылы Coronella austriaca Laurenti, 1768; өрнекті қарашұбар жылан Elaphe dione (Pallas, 1773); кәдімгі сарыбас жылан Natrix natrix (Linnaeus, 1758); су жылан Natrix tessellata( Laurenti, 1768); паллас қарашұбар жыланы Elaphe sauromates (Pallas, 1814); каспий қарашұбар жыланы Dolichophis caspius (Gmelin, 1789); көлденең жолақты қарашұбар жылан Platyceps karelini (Brandt, 1838); теңіз қарашұбар жылан Spalerosophis diadema (Schlegel, 1837); оқ жылан Psammophis lineolatus (Brandt, 1838); қараған бозша жылан Gloydius caraganus (Eichwald, 1831); шығыс дала сүре жылан Vipera renardi (Christoph, 1861). Жоғарыда аталған жыландардың ішінде үш түрі улы - оқ жылан Psammophis lineolatus, шығыс дала сүре жылан Vipera renardi және қарағанды бозша жылан Gloydius caraganus. Оқ жылан Psammophis lineolatus шағуы адамдарға қауіп төндірмейді, өйткені оның жоғарғы жақ сүйегінің артқы жағында улы өткізгіш борозды тістер бар. Жебе-жылан адамды осы тістермен тістей алады, егер саусақ оның аузына терең енсе ғана. Ал жылан мен тұмсықтың шағуы адамдардың ғана емес, үй жануарларының да денсаулығы мен өміріне қауіп төндіреді. Батыс Қазақстанның басқа жыландарынан айырмашылығы, қалқанша бездері мен жыландарының жоғарғы жақ сүйектерінде екі үлкен улы түтікшелі тістер бар
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кусаинова, Г.А.
К 48
Кленина, А. А.
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің герпетологиялық коллекциясындағы улы жыландар [Текст] / А. А. Кленина, Г. А. Кусаинова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 130-134.
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- герпетологиялық коллекциясы -- улы жыландар -- Қараған бозша жылан -- Қосмекенділер -- жорғалаушылар -- жануарлары
Аннотация: Батыс Қазақстанға 4 облыс кіреді: Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау және Батыс Қазақстан. әдеби дереккөздерді талдау негізінде фауна жылан 12 түрден тұрады [1-3]: құм айдаһаршасы Eryx miliaris (Pallas, 1773); кәдімгі сары жылы Coronella austriaca Laurenti, 1768; өрнекті қарашұбар жылан Elaphe dione (Pallas, 1773); кәдімгі сарыбас жылан Natrix natrix (Linnaeus, 1758); су жылан Natrix tessellata( Laurenti, 1768); паллас қарашұбар жыланы Elaphe sauromates (Pallas, 1814); каспий қарашұбар жыланы Dolichophis caspius (Gmelin, 1789); көлденең жолақты қарашұбар жылан Platyceps karelini (Brandt, 1838); теңіз қарашұбар жылан Spalerosophis diadema (Schlegel, 1837); оқ жылан Psammophis lineolatus (Brandt, 1838); қараған бозша жылан Gloydius caraganus (Eichwald, 1831); шығыс дала сүре жылан Vipera renardi (Christoph, 1861). Жоғарыда аталған жыландардың ішінде үш түрі улы - оқ жылан Psammophis lineolatus, шығыс дала сүре жылан Vipera renardi және қарағанды бозша жылан Gloydius caraganus. Оқ жылан Psammophis lineolatus шағуы адамдарға қауіп төндірмейді, өйткені оның жоғарғы жақ сүйегінің артқы жағында улы өткізгіш борозды тістер бар. Жебе-жылан адамды осы тістермен тістей алады, егер саусақ оның аузына терең енсе ғана. Ал жылан мен тұмсықтың шағуы адамдардың ғана емес, үй жануарларының да денсаулығы мен өміріне қауіп төндіреді. Батыс Қазақстанның басқа жыландарынан айырмашылығы, қалқанша бездері мен жыландарының жоғарғы жақ сүйектерінде екі үлкен улы түтікшелі тістер бар
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кусаинова, Г.А.
18.
Подробнее
28.693.34
С 22
Сахиұлы, Б.
Батыс Қазақстан герпетофаунасын зерттеу әдістері [Текст] / Б. Сахиұлы // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 164-166.
ББК 28.693.34
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан -- герпетофауна -- зерттеу әдістері -- жорғалаушылар -- батпақ тасбақасы -- ортаазия тасбақасы -- Эверсманн тарақсаусақ жармысқысы -- шиқылдақ жармасқы -- сұр жармысқы -- каспий шисаусақ жармысқысы -- тақыр жұмырбас кесіртке -- бұлаңкұйрык жұмырбас кесіртке -- бат-бат кеciртке -- секіргіш кесірткe -- жұргіш кесірт -- түрлітүсті кесірт -- орташа кесірт -- жолақты кесірт -- паллас қарашұбар жыланы -- каспий қарашұбар жыланы -- оқ жылан -- Амфибии -- Қосмекенділер
Аннотация: Қолжетімді әдебиеттерді талдау бойынша, Батыс Қазақстан герпетофаунасы, атап көрсетсек Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау және Батыс Қазақстан облыстарының ішінде 35 түрі белгілі. 7 түрі қосмекенділерге жатады: қызылбауыр шұбар бақа Bombina bombina (Linnaeus, 1761); кәдімгі тарбақа Pelobates fuscus (Laurenti, 1768); кәдімгі құрбақа Bufo bufo (Linnaeus, 1758); жасыл құрбақа Bufotes sitibundus (Pallas, 1771); сүйіртұмсық көлбақа Rana arvalis Nilsson, 1842; көлбақа Pelophylax ridibundus (Pallas, 1771); шөпбақа Rana temporaria Linnaeus, 1758.
Держатели документа:
ЗКУ
С 22
Сахиұлы, Б.
Батыс Қазақстан герпетофаунасын зерттеу әдістері [Текст] / Б. Сахиұлы // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 164-166.
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан -- герпетофауна -- зерттеу әдістері -- жорғалаушылар -- батпақ тасбақасы -- ортаазия тасбақасы -- Эверсманн тарақсаусақ жармысқысы -- шиқылдақ жармасқы -- сұр жармысқы -- каспий шисаусақ жармысқысы -- тақыр жұмырбас кесіртке -- бұлаңкұйрык жұмырбас кесіртке -- бат-бат кеciртке -- секіргіш кесірткe -- жұргіш кесірт -- түрлітүсті кесірт -- орташа кесірт -- жолақты кесірт -- паллас қарашұбар жыланы -- каспий қарашұбар жыланы -- оқ жылан -- Амфибии -- Қосмекенділер
Аннотация: Қолжетімді әдебиеттерді талдау бойынша, Батыс Қазақстан герпетофаунасы, атап көрсетсек Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау және Батыс Қазақстан облыстарының ішінде 35 түрі белгілі. 7 түрі қосмекенділерге жатады: қызылбауыр шұбар бақа Bombina bombina (Linnaeus, 1761); кәдімгі тарбақа Pelobates fuscus (Laurenti, 1768); кәдімгі құрбақа Bufo bufo (Linnaeus, 1758); жасыл құрбақа Bufotes sitibundus (Pallas, 1771); сүйіртұмсық көлбақа Rana arvalis Nilsson, 1842; көлбақа Pelophylax ridibundus (Pallas, 1771); шөпбақа Rana temporaria Linnaeus, 1758.
Держатели документа:
ЗКУ
19.
Подробнее
63.4
К 90
Кульбеков, С. Х.
Батыс Қазақстанның дәстүрлі жерлеу-діни құрылыстарының тарихи-этнографиялық көзі ретінде [Текст] / С. Х. Кульбеков // Расцвет области – расцвет Казахстана: материалы к областной научно-практической конференции, посвященной 10-летию Независимости Казахстан. - Уральск, 2002. - 14-15 декабря. - Б. 47-49.
ББК 63.4
Рубрики: Археология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан -- Тарихи-мәдени мұра -- Жерлеу-діни құрылыстары -- Маңғыстау және Үстірт -- Сәулет өнері -- Күмбезді мавзолей -- Археология
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан аймағындағы, атап айтқанда Маңғыстау мен Үстірт өңіріндегі дәстүрлі жерлеу-діни құрылыстарының тарихи-этнографиялық маңызы қарастырылады. Автор өңірдегі 10,5 мыңнан астам ескерткіштің бірегейлігін, олардың неолит дәуірінен бүгінгі күнге дейінгі сабақтастығын талдайды. Мәтінде ортағасырлық сәулет өнерінің үлгілері ретінде күмбезді мавзолейлер, саған тамдар мен құлпытастардың түрлеріне сипаттама беріліп, бұл нысандардың ЮНЕСКО-ның мәдени мұралар тізіміне лайықтылығы негізделеді.
Держатели документа:
ЗКУ
К 90
Кульбеков, С. Х.
Батыс Қазақстанның дәстүрлі жерлеу-діни құрылыстарының тарихи-этнографиялық көзі ретінде [Текст] / С. Х. Кульбеков // Расцвет области – расцвет Казахстана: материалы к областной научно-практической конференции, посвященной 10-летию Независимости Казахстан. - Уральск, 2002. - 14-15 декабря. - Б. 47-49.
Рубрики: Археология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан -- Тарихи-мәдени мұра -- Жерлеу-діни құрылыстары -- Маңғыстау және Үстірт -- Сәулет өнері -- Күмбезді мавзолей -- Археология
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан аймағындағы, атап айтқанда Маңғыстау мен Үстірт өңіріндегі дәстүрлі жерлеу-діни құрылыстарының тарихи-этнографиялық маңызы қарастырылады. Автор өңірдегі 10,5 мыңнан астам ескерткіштің бірегейлігін, олардың неолит дәуірінен бүгінгі күнге дейінгі сабақтастығын талдайды. Мәтінде ортағасырлық сәулет өнерінің үлгілері ретінде күмбезді мавзолейлер, саған тамдар мен құлпытастардың түрлеріне сипаттама беріліп, бұл нысандардың ЮНЕСКО-ның мәдени мұралар тізіміне лайықтылығы негізделеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 2, Результатов: 19