Электронный каталог

86.38
П 84
Прохоров, И.
    Духовные истоки и свет знания [Текст] / И. Прохоров // Казахстанская правда. - 2026. - 24 апреля. - №77. - С. 10.
ББК 86.38

Рубрики: Ислам (мусульманство)

Кл.слова (ненормированные):
наследие -- история -- Марат Абсеметов -- медресе -- Акмолинск -- Астана -- медресе Баймухамета Косшыгулова -- Сакен Сейфуллин -- Конуркульджа Кудаймендин -- новометодные школы -- женское образование в Казахстане -- история ислама -- архитектура старой Астаны
Аннотация: Предшественник Астаны – Акмолинск скрывает в себе настоящую духовную сокровищницу, которую мы только начинаем заново узнавать. Об этом – в интервью с директором историко-краеведческого музея Сакена Сейфуллина, доктором исторических наук
Держатели документа:
ЗКУ

74
Ж 83
Сабиев , К. Ж.
    Ақмола облысындағы мұсылман білім беру жүйесіндегі жәдидтік мектептердің статистикалық талдауы [Текст] / К. Ж. Сабиев // ULY DALA MURASY. - 2026. - №1. - Б. 83-97
ББК 74

Рубрики: педагогика

Кл.слова (ненормированные):
Дала өлкесі -- Ақмола облысы -- мұсылман мектептері -- медреселер -- жәдидшілдік -- статистикалық динамика
Аннотация: Бұл мақалада ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басында Дала өлкесінің құрамында болған Ақмола облысындағы мұсылман дәстүрлі білім беру жүйесінің дамуы, оның құрылымы және жәдидшілдік қозғалысының таралуы жан-жақты қарастырылады. Зерттеу қазақ жерлерінде ұлттық сана-сезімнің оянуы мен мәдени-ағартушылық үрдістерін тарихи контекстте бағалауға бағытталған. Мақалада мұсылман мектептер мен медреселердің саны мен оқушылар санының өзгерісі талданып, 1883-1908 жылдар аралығындағы статистикалық көрсеткіштер арқылы патша үкіметінің орыстандыру және миссионерлік саясаты тұсындағы дәстүрлі оқыту жүйесінің жағдайы айқын көрсетіледі. Мәліметтерді??саралау нәтижелері дәстүрлі мұсылмандық білім беру жүйесінің экономикалық, саяси және әлеуметтік факторларға тәуелділігін, сондай-ақ жәдидшілдік қозғалысының пайда болуына себепші алғышарттарды айқын ашады: мектептердің қысқаруы, ұлттық оқытудың шектелуі, жаңаша оқу әдістеріне қажеттілік сияқты мәселелерге зер салады. Зерттеу жұмысы Дала өлкесінің Ақмола облысындағы білім беру құрылымының, түрлі сипаттағы мектептердің дамуының ерекшеліктерін көрсетіп, қазақ қоғамының ұлттық рухани жаңғыруындағы рөлін бағалауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар мақала жәдидшілдік қозғалысының әр аймақтағы дербес дамуын, жергілікті қоғамдағы қолдау деңгейін талдай отырып, оның әлеуметтік және мәдени ықпалын сипаттайды. Мақала оқырманға ХІХ-ХХ ғасырдағы дәстүрлі білім беру жүйесінің құрылымы мен динамикасын, сондай-ақ жәдидшілдік қозғалысының тарихи, әлеуметтік және мәдени аспектілерін жалпылай емес, аймақтық тұрғыда тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.
Держатели документа:
БҚУ

74
П 56
Помелов , В.Б.
    Просветали татарскиго народа Нигматуллины-Бобинские и их медресе Иж-Буби [Текст] / В.Б. Помелов // Педагогика. Научно-теоретический журнал Российской академии образования. - 2025. - №8. - С. . 107-115
ББК 74

Рубрики: Образование. Педагогические науки

Кл.слова (ненормированные):
просвещение нерусских народов -- Вятская губерния -- Нигматуллины-Бобинские Габдулла и Губайдулла -- Мухлиса Буби -- село Им-Бобья -- медресе Иж-Буби
Аннотация: Статья посвящена просветительской деятельности братьев Габдуллы и Губайдуллы.Нигматуллиных-Бобинских и их сестры Мухлисы Буби, организовавших в татарском село Иж-Бобья Вятской губернии в 1895 г. передовое для того времени медресе, в котором проходили обучение сотни юнишей и девушек. Медресе получило широкую известность, что вызывало озлобление со стороны кадимистов, и привело в итоге к его закрытию.
Держатели документа:
ЗКУ

88
И 43
Илиува, Н. Д.
    Қазақстанда психология ғылымының қалыптасуы мен дамуы [Электронный ресурс] / Н. Д. Илиува // «Қазақ мемлекеттілігі: жарқын бетбұрыс, жойқын ұмтылыс (1991–2011 жж.)» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - 2011. - Б. 134-135
ББК 88

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
психология -- ғылымның дамуы -- психология хылымы
Аннотация: Қазіргі кезде психологиялық зерттеулердің кешенді тақырыптары қолға алынып, оларды ұлт өміріне орайластыра жүргізудің маңызы артып отыр. Осы тұрғыдан келгенде, ауыл – село мектептерінің әлеуметтік психологиялық мәселелері, мал шаруашылығына қажетті мамандардың, сондай ақ, жаңа типтегі лицей, гимназия, колледж, медресе шәкірттерін оқытып, тәрбиелеудің психологиялық проблемалары, талантты, дарынды оқушылардың өзіндік психологиясын, қос тілдік пен көптілділіктің астарларын зерттеу, нарық экономикасына көшуге байланысты туындайтын сан алуан психологиялық жәйттер алдағы жерде өз шешімін күтіп тұрған өміршең ғылыми мәселелер болып табылады.
Держатели документа:
БҚМУ

86
А 17
Абузяров, Р. А.
    Новое медресе "Мутыйгия" в Уральске [Электронный ресурс] / Р. А. Абузяров , Ш. Б. Фаткуллин // Материалы международной научно-практической конференции "Проблемы формирования общечеловеческих ценностей в системе образования в контексте культуры мира ". - 2012. - 16-17 мая. - С. 56-59
ББК 86

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
Мутыйгия -- медресе -- ракыйбия -- религия
Аннотация: Новое медресе "мутыйгия" в Уральске.
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Фаткуллин, Ш.Б.

63.3
П 84
Прохоров, И.
    Просвещение, карамель и капитал [Текст] / И. Прохоров // Казахстанская правда. - 2026. - 3 июля. - №123. - С. 11.
ББК 63.3

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Баймухамет Кощегулов -- Акмолинск -- Астана -- история Акмолинска -- купечество -- предпринимательство -- меценатство -- благотворительность -- Кощегуловы -- фабрика «Кощегулов и сыновья» -- конфетно-пряничное производство -- медресе -- образование -- мечеть -- дореволюционный Акмолинск -- история города -- культурное наследие
Аннотация: Каким купец первой гильдии Баймухамет Кощегулов видел будущее Акмолинска
Держатели документа:
ЗКУ

63.3(5Каз)
Е 70
Ережепова, Р. Г.
    Религиозное просвещение и образование на полуострове Мангыстау в XIX–XX вв. [Текст] / Р. Г. Ережепова, Ш. П. Тулешова, Г. Е. Өтесова // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 157-171
ББК 63.3(5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
полуостров Мангышлак -- мечети и медресе -- школы -- религиозное образование -- ислам -- паломничество -- религиозные ограничения -- колониальная политика царизма -- Закаспийское генерал-губернаторство
Аннотация: Научный акцент направлена на состояние религиозного образования на полуострове Мангышлак в конце XIX – начале XX века в контексте политики Российской империи. Основное внимание уделено традиционной системе религиозного образования, сложившейся в данном регионе, а также деятельности русско-туземных школ, открытых в рамках колониальной политики Российской империи.??В работе проводится анализ мер царской власти, направленных на ограничение и контроль мусульманства на казахских землях, приводятся фактические данные на основе архивных документов, в частности, материалов переписки канцелярии Закаспийской области.??Кроме того, рассматриваются мероприятия Российской империи, связанные с антиисламской политикой в Туркестанском и Оренбургском генерал-губернаторствах, а также во Внутренней Орде в 80-е годы XIX века, в сопоставлении с действиями в области религиозного образования в Закаспийском регионе.??В результате в статье представлены статистические данные по уездам и волостям о количестве, состоянии и составе учащихся мечетей-медресе, а также русско-туземных и еврейских школ, возникших на полуострове Мангышлак в конце XIX века.??Также в контексте религиозного образования рассматривается вопрос паломничества (хаджа) в Мангистауском регионе. Представленные в статье материалы наглядно демонстрируют стремление царского правительства к установлению ограничений и контроля в религиозной сфере на казахских землях??
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тулешова, Ш.П.
Өтесова, Г.Е.

83.3(2Рос=Тат)
П 60
Портнягина, Н.
    На Татарской слободе [Текст] / Н. Портнягина // Казахстанская правда. - 2026. - 11 сентября. - №172. - С. 9.
ББК 83.3(2Рос=Тат)

Рубрики: Татарская литература. История и критика литературы

Кл.слова (ненормированные):
Габдулла Тукай -- татарская литература -- Уральск -- татарская культура -- музей Габдуллы Тукая -- культурное наследие -- татарская поэзия -- Камиль Мутыги -- медресе -- татарская периодическая печать -- Красная мечеть -- история Уральска -- Тукаевские чтения -- культурный центр -- сохранение традиций
Аннотация: В этом году мировое культурное сообщество отмечает 140-летие со дня рождения татарского поэта и трибуна Габдуллы Тукая
Держатели документа:
ЗКУ

83.5 (5Қаз)
Н 41
Негимов, С.
    Әуезовтың дәрісі әсем әуендей еді [Текст] / С. Негимов // Қазақ әдебиеті. - 2026. - №38. - 25 қыркүйек. - Б. 6-7
ББК 83.5 (5Қаз)

Рубрики: Әдебиеттану

   Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
серік негимов -- әдебиеттанушы -- сыншы -- мырзабек төлегенұлы -- 1944-1949 -- қазмуу -- мұхтар әуезов -- алпамыс батыр -- шәкен айманов -- қайым мұхамедханов -- меценат -- ғалия медресесі -- әлішер науай -- индия -- удайпур
Аннотация: Мақалада Мұхтар Әуезовтің дәрістері, ғылыми-педагогикалық қызметі және қазақ әдебиеті мен мәдениетіне қосқан үлесі туралы баяндалады. Ұлы жазушының білім беру саласындағы еңбегі мен шәкірттеріне қалдырған өнегесі сөз етіледі.
Держатели документа:
БҚУ