База данных: Статьи
Страница 191, Результатов: 1910
Сортировка недоступна
Кол-во результатов более 1000
Отмеченные записи: 0
1901.
Подробнее
74.266.3
И 85
Исабек, М. Қ.
Репрессияланған əйелдер тарихын оқытудың ғылыми-педагогикалық моделі (Оңтүстік Қазақстан мысалында) [Текст] / М. Қ. Исабек, Г. Д. Сугирбаева, Г. Ж. Орынбасарова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 62-74
ББК 74.266.3
Рубрики: Тарихты оқыту әдістемесі
Методика преподавания истории
Кл.слова (ненормированные):
репрессия -- əдістеме -- педагогика -- модель -- тарих -- Оңтүстік Қазақстан -- ғылым -- оқыту -- əйелдер тарихы
Аннотация: Мақалада репрессияланған əйелдер тарихын оқытудағы ғылыми-педагогикалық модельдің мақсаты, құрылымы жəне ғылыми негізіне талдау жасалады. Репрессия тарихы, саяси қудалауға ұшыраған əйелдердің тағдыры Оңтүстік Қазақстан өңірі мысалында қарастырылады. Негізгі дереккөз ретінде өңірлік архив, музей деректері, саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау жөніндегі мемлекеттік комиссия материалдары мен жекелеген зерттеушілердің еңбектері қарастырылған. Зерттеудің негізгі өзектілігі мектепте тарих пəнінен репрессияланған əйелдер тарихын оқытуда оқушылардың тарихи санасын, танымдық белсенділігін жəне зерттеушілік қабілетін арттырудың моделін ұсыну, тəжірибеден өткізу. Бұл модель негізінде репрессияланған əйелдердің өмір жолы мен қоғамдағы орнын, қайраткерлік қызметін оқушыларға оқу бағдарламасына кіріктіру арқылы жүзеге асырылады. Зерттеу барысында тарихи деректерді іріктеу, оларды тарих пəні бойынша оқу бағдарламасына кіріктіру жəне тиімді оқыту əдістері ұсынылады. Ғылыми-педагогикалық модель білім алушылардың сыни ойлауын дамытуға, тарихи фактілерді талдауға бағытталған. Мақалада тарихи-деректік, тарихи-салыстырмалы, интерактивті оқыту əдістері мен жалпығылыми модельдеу əдісі тиімді қолданылған. Аталған əдістерді кешенді түрде қолдану репрессияланған əйелдер тарихын оқытудың ғылыми-педагогикалық моделін құруға мүмкіндік береді. Ұсынылған модель тарихты оқытуда жаңа əдіс-тəсілдерді енгізуге мүмкіндік беріп, репрессияланған əйелдер тағдырын терең түсінуге жағдай жасайды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сугирбаева, Г.Д.
Орынбасарова, Г.Ж.
И 85
Исабек, М. Қ.
Репрессияланған əйелдер тарихын оқытудың ғылыми-педагогикалық моделі (Оңтүстік Қазақстан мысалында) [Текст] / М. Қ. Исабек, Г. Д. Сугирбаева, Г. Ж. Орынбасарова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 62-74
Рубрики: Тарихты оқыту әдістемесі
Методика преподавания истории
Кл.слова (ненормированные):
репрессия -- əдістеме -- педагогика -- модель -- тарих -- Оңтүстік Қазақстан -- ғылым -- оқыту -- əйелдер тарихы
Аннотация: Мақалада репрессияланған əйелдер тарихын оқытудағы ғылыми-педагогикалық модельдің мақсаты, құрылымы жəне ғылыми негізіне талдау жасалады. Репрессия тарихы, саяси қудалауға ұшыраған əйелдердің тағдыры Оңтүстік Қазақстан өңірі мысалында қарастырылады. Негізгі дереккөз ретінде өңірлік архив, музей деректері, саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау жөніндегі мемлекеттік комиссия материалдары мен жекелеген зерттеушілердің еңбектері қарастырылған. Зерттеудің негізгі өзектілігі мектепте тарих пəнінен репрессияланған əйелдер тарихын оқытуда оқушылардың тарихи санасын, танымдық белсенділігін жəне зерттеушілік қабілетін арттырудың моделін ұсыну, тəжірибеден өткізу. Бұл модель негізінде репрессияланған əйелдердің өмір жолы мен қоғамдағы орнын, қайраткерлік қызметін оқушыларға оқу бағдарламасына кіріктіру арқылы жүзеге асырылады. Зерттеу барысында тарихи деректерді іріктеу, оларды тарих пəні бойынша оқу бағдарламасына кіріктіру жəне тиімді оқыту əдістері ұсынылады. Ғылыми-педагогикалық модель білім алушылардың сыни ойлауын дамытуға, тарихи фактілерді талдауға бағытталған. Мақалада тарихи-деректік, тарихи-салыстырмалы, интерактивті оқыту əдістері мен жалпығылыми модельдеу əдісі тиімді қолданылған. Аталған əдістерді кешенді түрде қолдану репрессияланған əйелдер тарихын оқытудың ғылыми-педагогикалық моделін құруға мүмкіндік береді. Ұсынылған модель тарихты оқытуда жаңа əдіс-тəсілдерді енгізуге мүмкіндік беріп, репрессияланған əйелдер тағдырын терең түсінуге жағдай жасайды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сугирбаева, Г.Д.
Орынбасарова, Г.Ж.
1902.
Подробнее
83
У 52
Умарова, Г. С.
Жанровая специфика филологического романа в автобиографическом произведении А.П. Чудакова «Ложится мгла на старые ступени» [Текст] / Г. С. Умарова, Ф. Т. Файзуллаева // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 88-98
ББК 83
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
филологический роман -- метатекстуальность -- литературоцентризм -- автобиографизм -- жанровая гибридность -- А.П.Чудаков -- интердискурсивность -- демифологизация -- идиллический хронотоп -- авторская рефлексия
Аннотация: Работа отражает теоретическое мотивирование понятия «филологический роман» как синтетического жанрового образования в современной литературе. На основе анализа работ ведущих исследователей выявляются ключевые признаки данной формы: литературоцентризм, интердискурсивность, метатекстуальность и особая роль автобиографизма. В центре внимания находится специфика героя-филолога, чья профессиональная рефлексия становится структурообразующим принципом повествования. Особое место занимает анализ романа А.П.Чудакова «Ложится мгла на старые ступени», рассматриваемого как репрезентативная модель филологического романа в автобиографической модификации. Авторами доказывается, что в данном произведении личная память и научное сознание формируют идиллический хронотоп и обеспечивают демифологизацию прошлого. В контексте жанровой мобильности филологический роман представлен как пространство интеллектуального взаимодействия, где стираются границы между искусством и наукой. Исследование подчеркивает необходимость дальнейшей типологизации жанра в условиях его активной гибридизации
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Файзуллаева, Ф.Т.
У 52
Умарова, Г. С.
Жанровая специфика филологического романа в автобиографическом произведении А.П. Чудакова «Ложится мгла на старые ступени» [Текст] / Г. С. Умарова, Ф. Т. Файзуллаева // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 88-98
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
филологический роман -- метатекстуальность -- литературоцентризм -- автобиографизм -- жанровая гибридность -- А.П.Чудаков -- интердискурсивность -- демифологизация -- идиллический хронотоп -- авторская рефлексия
Аннотация: Работа отражает теоретическое мотивирование понятия «филологический роман» как синтетического жанрового образования в современной литературе. На основе анализа работ ведущих исследователей выявляются ключевые признаки данной формы: литературоцентризм, интердискурсивность, метатекстуальность и особая роль автобиографизма. В центре внимания находится специфика героя-филолога, чья профессиональная рефлексия становится структурообразующим принципом повествования. Особое место занимает анализ романа А.П.Чудакова «Ложится мгла на старые ступени», рассматриваемого как репрезентативная модель филологического романа в автобиографической модификации. Авторами доказывается, что в данном произведении личная память и научное сознание формируют идиллический хронотоп и обеспечивают демифологизацию прошлого. В контексте жанровой мобильности филологический роман представлен как пространство интеллектуального взаимодействия, где стираются границы между искусством и наукой. Исследование подчеркивает необходимость дальнейшей типологизации жанра в условиях его активной гибридизации
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Файзуллаева, Ф.Т.
1903.
Подробнее
74.262.6
Т 40
Тилекова, Ж. Т.
География сабақтарында урбанизация үрдісін оқытуда жасанды интеллект бағдарламаларын пайдалану [Текст] / Ж. Т. Тилекова, Г. Ж. Муратова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 338-349
ББК 74.262.6
Рубрики: Географияны оқыту әдістемесі
Кл.слова (ненормированные):
урбанизация үрдісі -- жасанды интеллект -- дəстүрлі оқыту -- геокеңістіктік деректер -- оқыту əдістері -- ақпараттық технологиялар -- білім беру технологиялары -- тұрақты даму -- экологиялық тұрақтылық -- білім сапасы
Аннотация: Бұл мақалада жасанды интеллект бағдарламарын пайдалану арқылы урбанизация үрдісін оқытудың теориялық жəне тəжірибелік негіздері жан-жақты қарастырылады. Жасанды интеллект бағдарламары урбанизация үрдісін оқытуда білім беру жүйесін жетілдірудің қазіргі кездегі негізгі бағыты болып табылады. Сондықтанда, зерттеудің негізгі нысанасы - урбанизация тақырыбын игеруде жасанды интеллект құралдарын пайдаланудың тиімді жолдарын тұжырымдау жəне бұл инновациялық тəсілдің білім сапасын арттырудағы рөлін бағалау. Мақалада урбанизацияны ілгерілетудегі жасанды интеллекттің əртүрлі қосымшалары көрсетілген. Қала құрылысын жоспарлаудан бастап апаттарды басқаруға дейін жасанды интеллект технологиясы қалаларды жобалау мен басқаруда төңкеріс жасайды. Ақпараттарды талдауды, машиналық оқытуды жəне болжамды модельдеуді қолдана отырып, жасанды интеллект қала басшыларына негізделген шешімдер қабылдауға, ресурстарды пайдалануды оңтайландыруға жəне қала тұрғындарының өмір сүру сапасын жақсартуға көмектеседі. Яғни жасанды интеллекттің мүмкіндіктерін пайдалану арқылы қалалар тиімдірек, экологиялық таза жəне болашақтың сын-қатерлеріне дайын бола алады. Зерттеудің теориялық-əдіснамалық негізін жасанды интеллект технологияларының білім беру сапасын арттырудағы рөлін қарастыратын отандық жəне шетелдік ғалымдардың іргелі еңбектері құрайды. Мақаланы жазу барысында жасанды интеллект бағдарламалары жəне дəстүрлі оқыту үлгілері тəжірибелері салыстырылып, жан-жақты қарастырылды. Дегенменде, жасанды интеллект бағдарламаларын урбанизация үрдісін оқытуда қолдануда жасанды интеллектке қатысты барлық қауіптер мен тəуекелдерді ескеру қажет, өйткені олар білім беру жүйесіне теріс əсер етуі мүмкін.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Муратова, Г.Ж.
Т 40
Тилекова, Ж. Т.
География сабақтарында урбанизация үрдісін оқытуда жасанды интеллект бағдарламаларын пайдалану [Текст] / Ж. Т. Тилекова, Г. Ж. Муратова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 338-349
Рубрики: Географияны оқыту әдістемесі
Кл.слова (ненормированные):
урбанизация үрдісі -- жасанды интеллект -- дəстүрлі оқыту -- геокеңістіктік деректер -- оқыту əдістері -- ақпараттық технологиялар -- білім беру технологиялары -- тұрақты даму -- экологиялық тұрақтылық -- білім сапасы
Аннотация: Бұл мақалада жасанды интеллект бағдарламарын пайдалану арқылы урбанизация үрдісін оқытудың теориялық жəне тəжірибелік негіздері жан-жақты қарастырылады. Жасанды интеллект бағдарламары урбанизация үрдісін оқытуда білім беру жүйесін жетілдірудің қазіргі кездегі негізгі бағыты болып табылады. Сондықтанда, зерттеудің негізгі нысанасы - урбанизация тақырыбын игеруде жасанды интеллект құралдарын пайдаланудың тиімді жолдарын тұжырымдау жəне бұл инновациялық тəсілдің білім сапасын арттырудағы рөлін бағалау. Мақалада урбанизацияны ілгерілетудегі жасанды интеллекттің əртүрлі қосымшалары көрсетілген. Қала құрылысын жоспарлаудан бастап апаттарды басқаруға дейін жасанды интеллект технологиясы қалаларды жобалау мен басқаруда төңкеріс жасайды. Ақпараттарды талдауды, машиналық оқытуды жəне болжамды модельдеуді қолдана отырып, жасанды интеллект қала басшыларына негізделген шешімдер қабылдауға, ресурстарды пайдалануды оңтайландыруға жəне қала тұрғындарының өмір сүру сапасын жақсартуға көмектеседі. Яғни жасанды интеллекттің мүмкіндіктерін пайдалану арқылы қалалар тиімдірек, экологиялық таза жəне болашақтың сын-қатерлеріне дайын бола алады. Зерттеудің теориялық-əдіснамалық негізін жасанды интеллект технологияларының білім беру сапасын арттырудағы рөлін қарастыратын отандық жəне шетелдік ғалымдардың іргелі еңбектері құрайды. Мақаланы жазу барысында жасанды интеллект бағдарламалары жəне дəстүрлі оқыту үлгілері тəжірибелері салыстырылып, жан-жақты қарастырылды. Дегенменде, жасанды интеллект бағдарламаларын урбанизация үрдісін оқытуда қолдануда жасанды интеллектке қатысты барлық қауіптер мен тəуекелдерді ескеру қажет, өйткені олар білім беру жүйесіне теріс əсер етуі мүмкін.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Муратова, Г.Ж.
1904.
Подробнее
26.823(5Қаз)
Т 82
Тулегенов, Е. А.
Географиялық нүктелерінің биіктігін болжауда машианлық оқыту əдістерін салыстыру [Текст] / Е. А. Тулегенов, Н. О. Мекебаев, Ж. А. Орынтаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 358-366
ББК 26.823(5Қаз)
Рубрики: Қазақстан геоморфологиясы
Кл.слова (ненормированные):
Географиялық нүктелер -- машиналық оқыту -- кеңістік -- алгоритм -- жер бедері -- нейрондық желі -- морфометриялық көрсеткіштер -- машиналық оқыту -- кеңістіктік деректер -- геокеңістіктік модельдеу
Аннотация: Бұл мақалада жер бедерлерінің морфометриялық (биіктігі) көрсеткіштерін болжау барысында қазіргі таңдағы өзекті мəселелері жүйелі түрде талданады. Онда машиналық оқыту алгоритмдерімен географиялық ақпараттық жүйелер интграциялау негізделеді. Қазіргі уақытта ҚР аумағының дерекқорын құруда релефтің сандық модельін əзірлеу маңызды мəселелердің бірі. Осы мəселе Қазақстан аумағының геоморфологиялық жағдайының сан алуандығымен жəне күрделілігімен тікелей тəуелді. Тянь – Шань таулары мен Алтай тауының биік таулы белдеулерінен бастап Каспий маңы ойпатының депрециялық алаптарының ҚР геоморфологиялық əртүрлілігі кез-келген математикалық модельдің тиімділігін тексеру верификациялық міндет жүктейді. Зерттеуіміздің нəтижелері дəстүрлі əдістерге қарағанда жасанды интеллект əдістері (машиналық оқыту) 25-36 % жоғары дəлдік көрсетті. Біз жүргізген зерттеумізде модельдерді салырсытруда Random Forest əдісі нəтиже көрсетті. Ол деректерді өңдеуде тұрақтылық көрсеткіштеріне ие болды. Осы модельдің ерекшелігі жер бедерінің өзгерістерін сипаттап, олардың олардың ауытқуларын бейнелеуге мүмкіндік берді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мекебаев, Н.О.
Орынтаева, Ж.А.
Т 82
Тулегенов, Е. А.
Географиялық нүктелерінің биіктігін болжауда машианлық оқыту əдістерін салыстыру [Текст] / Е. А. Тулегенов, Н. О. Мекебаев, Ж. А. Орынтаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 358-366
Рубрики: Қазақстан геоморфологиясы
Кл.слова (ненормированные):
Географиялық нүктелер -- машиналық оқыту -- кеңістік -- алгоритм -- жер бедері -- нейрондық желі -- морфометриялық көрсеткіштер -- машиналық оқыту -- кеңістіктік деректер -- геокеңістіктік модельдеу
Аннотация: Бұл мақалада жер бедерлерінің морфометриялық (биіктігі) көрсеткіштерін болжау барысында қазіргі таңдағы өзекті мəселелері жүйелі түрде талданады. Онда машиналық оқыту алгоритмдерімен географиялық ақпараттық жүйелер интграциялау негізделеді. Қазіргі уақытта ҚР аумағының дерекқорын құруда релефтің сандық модельін əзірлеу маңызды мəселелердің бірі. Осы мəселе Қазақстан аумағының геоморфологиялық жағдайының сан алуандығымен жəне күрделілігімен тікелей тəуелді. Тянь – Шань таулары мен Алтай тауының биік таулы белдеулерінен бастап Каспий маңы ойпатының депрециялық алаптарының ҚР геоморфологиялық əртүрлілігі кез-келген математикалық модельдің тиімділігін тексеру верификациялық міндет жүктейді. Зерттеуіміздің нəтижелері дəстүрлі əдістерге қарағанда жасанды интеллект əдістері (машиналық оқыту) 25-36 % жоғары дəлдік көрсетті. Біз жүргізген зерттеумізде модельдерді салырсытруда Random Forest əдісі нəтиже көрсетті. Ол деректерді өңдеуде тұрақтылық көрсеткіштеріне ие болды. Осы модельдің ерекшелігі жер бедерінің өзгерістерін сипаттап, олардың олардың ауытқуларын бейнелеуге мүмкіндік берді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мекебаев, Н.О.
Орынтаева, Ж.А.
1905.
Подробнее
28.080(5Каз)
C88
Creation of sustainable sorption materials from secondary resources for the purification of polluted soils [Текст] / B. G. Gabitova, G. S. Shalabayeva, K. T. Sarbayeva [и др.] // Bulletin WKU. - 2026. - №2. - Р. 422-436
ББК 28.080(5Каз)
Рубрики: Экология Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
сорбенты -- тяжелые металлы -- очистка почвы -- отработанные фильтры пртивогазов -- модификация поверхности -- сорбционная емкость -- экологическая безопасность -- загрязнение почв -- вторичные ресурсы -- утилизация отходов
Аннотация: Разработка эффективных сорбентов для очистки почв, загрязненных тяжелыми металлами, на основе вторичных ресурсов является актуальной задачей экологической безопасности Республики Казахстан. Особый интерес в этом направлении представляет использование отработанных фильтров противогазов, утилизация которых позволяет одновременно рашать проблемы накопления опасных отходов и ремедиации загрязненных территорий. В данной работе исследована возможность получения высокоэффективных сорбентов из отработанных фильтров противогазов для извлечения ионов Рb2+, Cd2+ и Cu2+ из загрязненных сред. Сорбенты были получены путем комбинированной термической и химической модификации исходного материала. Физико-химические свойства разработанных материалов изучены методами низкотемпературной адсорбции азота BET-анализи ИК-Фурье-спектроскопии. Установленоб что модификация приводит к значительному увеличению удельной поверхности сорбентов (с 200 до 610 м2/г), росту общего объема пор и формированию кислородсодержащих функциональных групп на поверхности. Экспериментальные исследования сорбции показали высокую эффективность разработанных материалов по отношению к ионам тяжелых металлов. Максимальная сорбционная емкость составила 89 мг/г для Рb2+, 52 мг/г для Cd2+ и 40 мг/г для Cu2+ при эффективности удаления до 92%. Кинетический анализ показал, что процесс сорбции быстро достигает равновесия в течение 12-24 ч и наилучшим образом описывается моделью псевдовторого порядка (R2 ="0,97-0",99), что свидетельствует о преобладании механизмов хемосорбции.полученные результаты подтверждают преспективность использования модифицированных отработанных фильтров противогазов для очистки почв и водных систем от тяжелых металлов
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Gabitova, B.G.
Shalabayeva, G.S.
Sarbayeva, K.T.
Abdimutalip, N.A.
Toychibekova, G.B.
C88
Creation of sustainable sorption materials from secondary resources for the purification of polluted soils [Текст] / B. G. Gabitova, G. S. Shalabayeva, K. T. Sarbayeva [и др.] // Bulletin WKU. - 2026. - №2. - Р. 422-436
Рубрики: Экология Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
сорбенты -- тяжелые металлы -- очистка почвы -- отработанные фильтры пртивогазов -- модификация поверхности -- сорбционная емкость -- экологическая безопасность -- загрязнение почв -- вторичные ресурсы -- утилизация отходов
Аннотация: Разработка эффективных сорбентов для очистки почв, загрязненных тяжелыми металлами, на основе вторичных ресурсов является актуальной задачей экологической безопасности Республики Казахстан. Особый интерес в этом направлении представляет использование отработанных фильтров противогазов, утилизация которых позволяет одновременно рашать проблемы накопления опасных отходов и ремедиации загрязненных территорий. В данной работе исследована возможность получения высокоэффективных сорбентов из отработанных фильтров противогазов для извлечения ионов Рb2+, Cd2+ и Cu2+ из загрязненных сред. Сорбенты были получены путем комбинированной термической и химической модификации исходного материала. Физико-химические свойства разработанных материалов изучены методами низкотемпературной адсорбции азота BET-анализи ИК-Фурье-спектроскопии. Установленоб что модификация приводит к значительному увеличению удельной поверхности сорбентов (с 200 до 610 м2/г), росту общего объема пор и формированию кислородсодержащих функциональных групп на поверхности. Экспериментальные исследования сорбции показали высокую эффективность разработанных материалов по отношению к ионам тяжелых металлов. Максимальная сорбционная емкость составила 89 мг/г для Рb2+, 52 мг/г для Cd2+ и 40 мг/г для Cu2+ при эффективности удаления до 92%. Кинетический анализ показал, что процесс сорбции быстро достигает равновесия в течение 12-24 ч и наилучшим образом описывается моделью псевдовторого порядка (R2 ="0,97-0",99), что свидетельствует о преобладании механизмов хемосорбции.полученные результаты подтверждают преспективность использования модифицированных отработанных фильтров противогазов для очистки почв и водных систем от тяжелых металлов
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Gabitova, B.G.
Shalabayeva, G.S.
Sarbayeva, K.T.
Abdimutalip, N.A.
Toychibekova, G.B.
1906.
Подробнее
28.080(5Қаз)
Б 54
Беттік ағынды суларды тазалау көрсеткішіне поликомпонентті сүзгілеуіш жүктеменің гранулометриялық құрамының жəне гидравликалық сипаттамаларының ықпалы [Текст] / Б. Б. Алиева, Е. Н. Кочеров, Л. И. Раматуллаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 437-449
ББК 28.080(5Қаз)
Рубрики: Қазақстанның жалпы экологиясы
Кл.слова (ненормированные):
экологиялық көрсеткіштер -- қоршаған орта -- беттік ағынды сулар -- ластаушы заттар -- көп компонентті сүзгі -- сүзгілеуіш жүктеме -- сүзу жылдамдығы -- гранулометриялық құрам -- гидравликалық сипаттамалар -- тазалау тиімділігі -- көмір қалдығы
Аннотация: Зерттеу жұмыстарында табиғи сорбенттер көмір өндірісінің қалдықтары ішкі қазбалы жыныстардың, вермикулиттің, сонымен қатар құрылыс құмының жекелген гранулометриялық құрамын жəне олардың түрлі қатынасында дайындалған көп компонентті қоспаның гранулометриялық құрамы модельденді. Компоненттер қатынасы ІҚЖ1:В2:Қ7, ІҚЖ2:В2:Қ6, ІҚЖ2:В3:Қ5 түрінде қабылданып, гранулометриялық құрамдары зерттелді. Орнатылған гранулометриялық құрамдағы поликомпонентті қоспаның гидравликалық сипаттамалары зертханалық қондырғыда зерттелді. Гидравликалық сипаттамалары тиімді қоспа түрі ретінде ішкі қазбалы жыныстар – 20%, вермикулит 20%, құм – 60% көп компонентті қоспасы таңдалды. Бұл шарттағы ағынды суды сүзгілеу жылдамдығы 208-354 мм/сағ болатыны анықталды. Көмір өндірісінің ішкі қазбалы жыныстары, вермикулит жəне құрылыстық құм негізінде поликомпонентті сорбенттер кешені беттік ағынды сулардағы ластаушы заттарды тұрақты жəне экологиялық таза жолмен тазартуға мүмкіндік береді. Зерттеулер барысында алынған нəтижелер жəне олардың негізінде жасалған ғылыми тұжырымдамалар Түркістан облысы Кентау қаласының беттік ағынды суларын поликомпонентті табиғи сорбенттер кешенімен тазалау арқылы Қосқорған су қоймасының ластану қауіпін төмендетуге бағытталған келешекті зерттеу жұмыстарында қолданбалы болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алиева, Б.Б.
Кочеров, Е.Н.
Раматуллаева, Л.И.
Колесников, А.С.
Мамитова, А.Д.
Кадирбекова, А.А.
Б 54
Беттік ағынды суларды тазалау көрсеткішіне поликомпонентті сүзгілеуіш жүктеменің гранулометриялық құрамының жəне гидравликалық сипаттамаларының ықпалы [Текст] / Б. Б. Алиева, Е. Н. Кочеров, Л. И. Раматуллаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 437-449
Рубрики: Қазақстанның жалпы экологиясы
Кл.слова (ненормированные):
экологиялық көрсеткіштер -- қоршаған орта -- беттік ағынды сулар -- ластаушы заттар -- көп компонентті сүзгі -- сүзгілеуіш жүктеме -- сүзу жылдамдығы -- гранулометриялық құрам -- гидравликалық сипаттамалар -- тазалау тиімділігі -- көмір қалдығы
Аннотация: Зерттеу жұмыстарында табиғи сорбенттер көмір өндірісінің қалдықтары ішкі қазбалы жыныстардың, вермикулиттің, сонымен қатар құрылыс құмының жекелген гранулометриялық құрамын жəне олардың түрлі қатынасында дайындалған көп компонентті қоспаның гранулометриялық құрамы модельденді. Компоненттер қатынасы ІҚЖ1:В2:Қ7, ІҚЖ2:В2:Қ6, ІҚЖ2:В3:Қ5 түрінде қабылданып, гранулометриялық құрамдары зерттелді. Орнатылған гранулометриялық құрамдағы поликомпонентті қоспаның гидравликалық сипаттамалары зертханалық қондырғыда зерттелді. Гидравликалық сипаттамалары тиімді қоспа түрі ретінде ішкі қазбалы жыныстар – 20%, вермикулит 20%, құм – 60% көп компонентті қоспасы таңдалды. Бұл шарттағы ағынды суды сүзгілеу жылдамдығы 208-354 мм/сағ болатыны анықталды. Көмір өндірісінің ішкі қазбалы жыныстары, вермикулит жəне құрылыстық құм негізінде поликомпонентті сорбенттер кешені беттік ағынды сулардағы ластаушы заттарды тұрақты жəне экологиялық таза жолмен тазартуға мүмкіндік береді. Зерттеулер барысында алынған нəтижелер жəне олардың негізінде жасалған ғылыми тұжырымдамалар Түркістан облысы Кентау қаласының беттік ағынды суларын поликомпонентті табиғи сорбенттер кешенімен тазалау арқылы Қосқорған су қоймасының ластану қауіпін төмендетуге бағытталған келешекті зерттеу жұмыстарында қолданбалы болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алиева, Б.Б.
Кочеров, Е.Н.
Раматуллаева, Л.И.
Колесников, А.С.
Мамитова, А.Д.
Кадирбекова, А.А.
1907.
Подробнее
28.080(5Қаз)
Б 34
Баялдыр қалдық қоймасына жиналған, түсті металл кендерін байытуынан қалған техногендік қалдықтардың қоршаған ортаға əсерінің тəуекелдерін басқаруды модельдеу [Текст] / А. Е. Донаев, А. С. Колесников, Г. С. Кенжибаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 586-596
ББК 28.080(5Қаз)
Рубрики: Қазақстанның жалпы экологиясы
Кл.слова (ненормированные):
Баялдыр қалдық қоймасы -- Кентау -- Түркістан облысы -- байыту қалдықтары -- түсті металдар -- өндірістік қалдықтар -- қоршаған ортаның ластануы -- экологиялық тәуекел -- тәуекелдерді басқару -- оқиғалар ағашы -- экологиялық модельдеу -- мырыш -- қорғасын -- кремний диоксиді -- шаңдану -- шаңды басу -- гидросуару -- пульсациялық желдету -- қалдықтарды қайта өңдеу -- құрылыс материалдары -- қоршаған ортаны қорғау
Аннотация: Мақалада Баялдыр қалдық қоймасында (Кентау қ. жəне Баялдыр кентіне жақын, Түркістан облысы, Қазақстан) жиналған түсті металдар кендерін байыту қалдықтарының өңірдің қоршаған ортасына əсері кезіндегі тəуекелдерді басқаруды жүйелі талдау жəне модельдеу нəтижелері келтірілген. Қалдықтардың химиялық жəне фазалық құрамы (мырыш мөлшері ~3.77%, қорғасын ~4.47%, кремний диоксиді 54.06%) туралы мəліметтер негізінде «оқиғалар ағашының» абстактілі моделі құрылып, қоршаған орта компоненттерінің тозу қаупіне сапалық жəне сандық талдау жүргізілді. Бастапқы оқиғалардың минималды өткізу жəне кесу комбинациясы анықталды, негізгі оқиғаның ықтималдығын екі жолмен сандық бағалау жүргізілді (кезең-кезеңмен есептеу жəне минималды өткізу комбинация əдісі). Қоршаған ортаның кешенді ластану ықтималдығы 78.15% құрайтыны анықталып, қоршаған ортаға қатысты қауіптің критикалық деңгейін көрсетті. Шаң басудың аралас əдісі (пульсациялық желдетумен ұсақ дисперсті гидро суару) жəне түсті металдарды ілеспе алу арқылы құрылыс материалдарын өндіруде байыту қалдықтарын кешенді қайта өңдеу технологиясын қамтитын тəуекелдерді азайту бойынша ұсыныстар əзірленді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Донаев, А.Е.
Колесников, А.С.
Кенжибаева, Г.С.
Мамитова, А.Д.
Куракбаева, С.Д.
Колесников, О.Г.
Гаппаров, Ж.У.
Колесникова, В.А.
Жумагалиев, И.К.
Б 34
Баялдыр қалдық қоймасына жиналған, түсті металл кендерін байытуынан қалған техногендік қалдықтардың қоршаған ортаға əсерінің тəуекелдерін басқаруды модельдеу [Текст] / А. Е. Донаев, А. С. Колесников, Г. С. Кенжибаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 586-596
Рубрики: Қазақстанның жалпы экологиясы
Кл.слова (ненормированные):
Баялдыр қалдық қоймасы -- Кентау -- Түркістан облысы -- байыту қалдықтары -- түсті металдар -- өндірістік қалдықтар -- қоршаған ортаның ластануы -- экологиялық тәуекел -- тәуекелдерді басқару -- оқиғалар ағашы -- экологиялық модельдеу -- мырыш -- қорғасын -- кремний диоксиді -- шаңдану -- шаңды басу -- гидросуару -- пульсациялық желдету -- қалдықтарды қайта өңдеу -- құрылыс материалдары -- қоршаған ортаны қорғау
Аннотация: Мақалада Баялдыр қалдық қоймасында (Кентау қ. жəне Баялдыр кентіне жақын, Түркістан облысы, Қазақстан) жиналған түсті металдар кендерін байыту қалдықтарының өңірдің қоршаған ортасына əсері кезіндегі тəуекелдерді басқаруды жүйелі талдау жəне модельдеу нəтижелері келтірілген. Қалдықтардың химиялық жəне фазалық құрамы (мырыш мөлшері ~3.77%, қорғасын ~4.47%, кремний диоксиді 54.06%) туралы мəліметтер негізінде «оқиғалар ағашының» абстактілі моделі құрылып, қоршаған орта компоненттерінің тозу қаупіне сапалық жəне сандық талдау жүргізілді. Бастапқы оқиғалардың минималды өткізу жəне кесу комбинациясы анықталды, негізгі оқиғаның ықтималдығын екі жолмен сандық бағалау жүргізілді (кезең-кезеңмен есептеу жəне минималды өткізу комбинация əдісі). Қоршаған ортаның кешенді ластану ықтималдығы 78.15% құрайтыны анықталып, қоршаған ортаға қатысты қауіптің критикалық деңгейін көрсетті. Шаң басудың аралас əдісі (пульсациялық желдетумен ұсақ дисперсті гидро суару) жəне түсті металдарды ілеспе алу арқылы құрылыс материалдарын өндіруде байыту қалдықтарын кешенді қайта өңдеу технологиясын қамтитын тəуекелдерді азайту бойынша ұсыныстар əзірленді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Донаев, А.Е.
Колесников, А.С.
Кенжибаева, Г.С.
Мамитова, А.Д.
Куракбаева, С.Д.
Колесников, О.Г.
Гаппаров, Ж.У.
Колесникова, В.А.
Жумагалиев, И.К.
1908.
Подробнее
78
Д 81
Дулатова, А. Н.
Перспективы развития библиотечного образования в контексте синергетической парадигмы [Текст] / А. Н. Дулатова // Научные и технические библиотеки. - 2026. - №7. - С. 107-128
ББК 78
Рубрики: Библиотечное дело
Кл.слова (ненормированные):
библиотечное образование -- постнеклассическое познание -- парадигма -- социогуманитарная наука -- синергетика -- конвергенция -- холистическое мышление -- субъект образовательного процесса
Аннотация: Статья посвящена поиску путей совершенствования библиотечного образования на современном постнеклассическом этапе развития общества. Востребованность и перспективность высшей библиотечной школы показаны в контексте системной трансформации социума, достижений научной и информационно-технологической революций, нового статуса социогуманитарного знания, специфики библиотечной деятельности. Выдвинуто предположение, что фундаментальной парадигмой социогуманитарного образования должна стать синергетическая модель интеграции всех способов познания мира. В ходе исследования обоснованы инновационность ее научно-методологических подходов и адекватность библиотечному феномену. Доказывается, что опора на синергетику может стать для библиотечной науки и образования эволюционным скачком. Прогнозируется системное применение постнеклассических методологий, таких как холизм, полипарадигмальность, синергетика, конвергенция, трансдисциплинарность, в библиотековедческих исследованиях. При переходе к синергетическому образованию за основу берется холизм как стратегия интегрального видения мировых процессов в научном познании. Раскрыта роль холистического (целостного, нелинейного) мышления, необходимого для построения новой парадигмы библиотечного образования. Показаны пути расширения узкодисциплинарного библиотечного мышления соответственно общенаучному постнеклассическому мировосприятию. Определены задачи для субъектов образования в формировании холистического мышления. Предложены идея и структура синергетической парадигмы библиотечного высшего образования в конвергентной системе родственных дисциплин и профессий информационно-коммуникационного блока. Идея опирается на положения теории организации сложных систем, на инновации теоретико-методологических основ современного знания и на опыт внедрения синергетики в российское образование.
Держатели документа:
ЗКУ
Д 81
Дулатова, А. Н.
Перспективы развития библиотечного образования в контексте синергетической парадигмы [Текст] / А. Н. Дулатова // Научные и технические библиотеки. - 2026. - №7. - С. 107-128
Рубрики: Библиотечное дело
Кл.слова (ненормированные):
библиотечное образование -- постнеклассическое познание -- парадигма -- социогуманитарная наука -- синергетика -- конвергенция -- холистическое мышление -- субъект образовательного процесса
Аннотация: Статья посвящена поиску путей совершенствования библиотечного образования на современном постнеклассическом этапе развития общества. Востребованность и перспективность высшей библиотечной школы показаны в контексте системной трансформации социума, достижений научной и информационно-технологической революций, нового статуса социогуманитарного знания, специфики библиотечной деятельности. Выдвинуто предположение, что фундаментальной парадигмой социогуманитарного образования должна стать синергетическая модель интеграции всех способов познания мира. В ходе исследования обоснованы инновационность ее научно-методологических подходов и адекватность библиотечному феномену. Доказывается, что опора на синергетику может стать для библиотечной науки и образования эволюционным скачком. Прогнозируется системное применение постнеклассических методологий, таких как холизм, полипарадигмальность, синергетика, конвергенция, трансдисциплинарность, в библиотековедческих исследованиях. При переходе к синергетическому образованию за основу берется холизм как стратегия интегрального видения мировых процессов в научном познании. Раскрыта роль холистического (целостного, нелинейного) мышления, необходимого для построения новой парадигмы библиотечного образования. Показаны пути расширения узкодисциплинарного библиотечного мышления соответственно общенаучному постнеклассическому мировосприятию. Определены задачи для субъектов образования в формировании холистического мышления. Предложены идея и структура синергетической парадигмы библиотечного высшего образования в конвергентной системе родственных дисциплин и профессий информационно-коммуникационного блока. Идея опирается на положения теории организации сложных систем, на инновации теоретико-методологических основ современного знания и на опыт внедрения синергетики в российское образование.
Держатели документа:
ЗКУ
1909.
Подробнее
66.4(5Каз)
С 95
Сыздыкова, Л.
Созидательная модель казахско-китайского сотрудничества [Текст] / Л. Сыздыкова // Казахстанская правда. - 2026. - 26 сентября. - №183. - С. 1-2
ББК 66.4(5Каз)
Рубрики: Внешняя политика и международные отношения Республики Казахстан
Кл.слова (ненормированные):
Касым-Жомарт Токаев -- Казахстан -- Китай -- казахско-китайские отношения -- инвестиционный форум «Казахстан – Китай» -- внешняя политика Казахстана -- международное сотрудничество -- стратегическое партнерство -- Си Цзиньпин -- инвестиции -- торгово-экономическое сотрудничество -- транспорт и логистика -- Средний коридор -- промышленное сотрудничество -- цифровизация -- искусственный интеллект -- Alatau City -- МФЦА -- казахско-китайский инвестиционный фонд
Аннотация: Глава государства принял участие в инвестиционном форуме "Казахстан - Китай", прошедшем в Алматы
Держатели документа:
ЗКУ
С 95
Сыздыкова, Л.
Созидательная модель казахско-китайского сотрудничества [Текст] / Л. Сыздыкова // Казахстанская правда. - 2026. - 26 сентября. - №183. - С. 1-2
Рубрики: Внешняя политика и международные отношения Республики Казахстан
Кл.слова (ненормированные):
Касым-Жомарт Токаев -- Казахстан -- Китай -- казахско-китайские отношения -- инвестиционный форум «Казахстан – Китай» -- внешняя политика Казахстана -- международное сотрудничество -- стратегическое партнерство -- Си Цзиньпин -- инвестиции -- торгово-экономическое сотрудничество -- транспорт и логистика -- Средний коридор -- промышленное сотрудничество -- цифровизация -- искусственный интеллект -- Alatau City -- МФЦА -- казахско-китайский инвестиционный фонд
Аннотация: Глава государства принял участие в инвестиционном форуме "Казахстан - Китай", прошедшем в Алматы
Держатели документа:
ЗКУ
1910.
Подробнее
81.2Каз(5Каз)
Д 56
Доброта, Л.
Может ли ИИ говорить по-казахски так же естественно, как человек? [Текст] / Л. Доброта // Казахстанская правда. - 2026. - 2 октября. - №187. - С. 7
ББК 81.2Каз(5Каз)
Рубрики: Казахский язык
Кл.слова (ненормированные):
казахский язык -- государственный язык -- искусственный интеллект -- цифровизация -- языковые технологии -- национальная языковая модель -- научная терминология -- цифровая языковая среда -- языковые данные -- оцифровка национального наследия -- распознавание речи -- синтез речи -- научный контент -- Туркестан -- Международный казахско-турецкий университет им. Х. А. Ясави -- Макпал Жумабай -- высшее образование
Аннотация: Как вывести государственный язык на новый уровень – в науке, технологиях и пространстве искусственного интеллекта? Насколько уверенно он сможет войти в мир ИИ – от распознавания речи до создания собственных языковых моделей? Как сделать так, чтобы научные знания были доступны на государственном языке не только в книгах, но и в цифровой среде? И какие данные необходимы для создания национальной языковой модели?
Держатели документа:
ЗКУ
Д 56
Доброта, Л.
Может ли ИИ говорить по-казахски так же естественно, как человек? [Текст] / Л. Доброта // Казахстанская правда. - 2026. - 2 октября. - №187. - С. 7
Рубрики: Казахский язык
Кл.слова (ненормированные):
казахский язык -- государственный язык -- искусственный интеллект -- цифровизация -- языковые технологии -- национальная языковая модель -- научная терминология -- цифровая языковая среда -- языковые данные -- оцифровка национального наследия -- распознавание речи -- синтез речи -- научный контент -- Туркестан -- Международный казахско-турецкий университет им. Х. А. Ясави -- Макпал Жумабай -- высшее образование
Аннотация: Как вывести государственный язык на новый уровень – в науке, технологиях и пространстве искусственного интеллекта? Насколько уверенно он сможет войти в мир ИИ – от распознавания речи до создания собственных языковых моделей? Как сделать так, чтобы научные знания были доступны на государственном языке не только в книгах, но и в цифровой среде? И какие данные необходимы для создания национальной языковой модели?
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 191, Результатов: 1910