База данных: Статьи ППС
Страница 1, Результатов: 17
Отмеченные записи: 0
1.
Подробнее
74.200.585.00
К 88
Кубайтова, Д.
"Жүрекпен көретін жандар" [Текст] / Д. Кубайтова // Өркен . - 28 ақпан. - 2019. - №2. - Б. 6.
ББК 74.200.585.00
Рубрики: Внеклассное чтение
Кл.слова (ненормированные):
жүрекпен көретін жандар -- Тоты Еркінқызы -- экскурсия -- БД-11 -- БД-21 -- БҚО Орал қаласы -- БҚМУ -- 50 жылдық тарихы бар кітапхана -- бедерлі нүктелі кітаптар -- аудиовизуалды кітаптар -- көркем әдебиет түрлері -- Дана Кубайтова -- кітапхана ісі мамандығының 2 курс студенті -- Өркен
Аннотация: Қоғамдағы өз орны бар және мемлекет пен қоғамның қолдауын аса қатты қажет ететін мүмкіндігі шектеулі жандардың орындары ерекше. Олар тағдырдың маңдайға жазуын орай қос жанардан айырылды. Бірақ, соған қарамастан өмірдің қиындықтарына мойымай, еңбек етіп кітапханалармен тығыз байланыста болып, білімдерін олайтып ел қатарлы өмір сүріп жатыр. Біз жанары көрмесе де, жүрегі көретін, өмірді сүюге құштар жандар туралы соның ішінде қос жанарынан айырылған, зағип жандар үшін Батыс Қазақстан облыстық зағип және нашар көретін азаматтарға арналған арнаулы кітапханасына ақпанның 5-і күні экскурсия ретінде БД-11, БД-21 топ студенттерімен бірге және де Тоты Еркінқызымен жол тартқан болатынбыз.
Держатели документа:
БҚМУ
К 88
Кубайтова, Д.
"Жүрекпен көретін жандар" [Текст] / Д. Кубайтова // Өркен . - 28 ақпан. - 2019. - №2. - Б. 6.
Рубрики: Внеклассное чтение
Кл.слова (ненормированные):
жүрекпен көретін жандар -- Тоты Еркінқызы -- экскурсия -- БД-11 -- БД-21 -- БҚО Орал қаласы -- БҚМУ -- 50 жылдық тарихы бар кітапхана -- бедерлі нүктелі кітаптар -- аудиовизуалды кітаптар -- көркем әдебиет түрлері -- Дана Кубайтова -- кітапхана ісі мамандығының 2 курс студенті -- Өркен
Аннотация: Қоғамдағы өз орны бар және мемлекет пен қоғамның қолдауын аса қатты қажет ететін мүмкіндігі шектеулі жандардың орындары ерекше. Олар тағдырдың маңдайға жазуын орай қос жанардан айырылды. Бірақ, соған қарамастан өмірдің қиындықтарына мойымай, еңбек етіп кітапханалармен тығыз байланыста болып, білімдерін олайтып ел қатарлы өмір сүріп жатыр. Біз жанары көрмесе де, жүрегі көретін, өмірді сүюге құштар жандар туралы соның ішінде қос жанарынан айырылған, зағип жандар үшін Батыс Қазақстан облыстық зағип және нашар көретін азаматтарға арналған арнаулы кітапханасына ақпанның 5-і күні экскурсия ретінде БД-11, БД-21 топ студенттерімен бірге және де Тоты Еркінқызымен жол тартқан болатынбыз.
Держатели документа:
БҚМУ
2.
Подробнее
85.101(5каз)
К 38
Қибатова, Г.
Жыр жұлдыздары жауған күн [Текст] / Г. Қибатова // Өркен . - 28 наурыз. - 2019. - №3. - Б. 6.
ББК 85.101(5каз)
Рубрики: Охрана памятников искусства. Художественные музеи, коллекции и собрания
Кл.слова (ненормированные):
жыр жұлдыздары жауған күн -- көрнекті әнші, композитор, қазақстанның халық әртісі Ғарифолла Құрманғалиевтің туғанына 110 жыл -- әнім саған - туған жер атты дәстүрлі әншілермен кездесу -- БҚМУ -- болашаққа бағдар: рухани жаңғыру -- мәдениет және өнер факультетінің 2 курс студенті Г.Қибатова
Аннотация: Жуырда облыстық зағип және нашар көретін азаматтарға арналған арнаулы кітапханасында көрнекті әнші, композитор, Қазақстанның Халық әртісі Ғарифолла Құрманғалиевтің туғанына 110 жыл толуына орай "Әнім саған - туған жер" атты дәстүрлі әншілермен кездесу кеші өтті.
Держатели документа:
БҚМУ
К 38
Қибатова, Г.
Жыр жұлдыздары жауған күн [Текст] / Г. Қибатова // Өркен . - 28 наурыз. - 2019. - №3. - Б. 6.
Рубрики: Охрана памятников искусства. Художественные музеи, коллекции и собрания
Кл.слова (ненормированные):
жыр жұлдыздары жауған күн -- көрнекті әнші, композитор, қазақстанның халық әртісі Ғарифолла Құрманғалиевтің туғанына 110 жыл -- әнім саған - туған жер атты дәстүрлі әншілермен кездесу -- БҚМУ -- болашаққа бағдар: рухани жаңғыру -- мәдениет және өнер факультетінің 2 курс студенті Г.Қибатова
Аннотация: Жуырда облыстық зағип және нашар көретін азаматтарға арналған арнаулы кітапханасында көрнекті әнші, композитор, Қазақстанның Халық әртісі Ғарифолла Құрманғалиевтің туғанына 110 жыл толуына орай "Әнім саған - туған жер" атты дәстүрлі әншілермен кездесу кеші өтті.
Держатели документа:
БҚМУ
3.
Подробнее
81
А 84
Аронов, Қ.
Әріптің көптігі - әліпбидің нашарлығы ма? тақырыбына берген пікірі [Текст] / Қ. Аронов // Орал өңірі. - 2017. - №113. - 21 қыркүйек. - Б. 5
ББК 81
Рубрики: Тіл білімі
Кл.слова (ненормированные):
әріптің көптігі -- латын қарпіне көшу -- қазақстан - 2050 -- аронов -- құспан -- доцент -- филология ғылымдарының кандидаты -- болашаққа бағдар -- рухани жаңғыру
Аннотация: Әріптің көптігі - әліпбидің нашарлығы ма? тақырыбына берген пікірі
Держатели документа:
БҚМУ
А 84
Аронов, Қ.
Әріптің көптігі - әліпбидің нашарлығы ма? тақырыбына берген пікірі [Текст] / Қ. Аронов // Орал өңірі. - 2017. - №113. - 21 қыркүйек. - Б. 5
Рубрики: Тіл білімі
Кл.слова (ненормированные):
әріптің көптігі -- латын қарпіне көшу -- қазақстан - 2050 -- аронов -- құспан -- доцент -- филология ғылымдарының кандидаты -- болашаққа бағдар -- рухани жаңғыру
Аннотация: Әріптің көптігі - әліпбидің нашарлығы ма? тақырыбына берген пікірі
Держатели документа:
БҚМУ
4.
Подробнее
81
Х 24
Хасанов, Ғ.
Әріптің көптігі - әліпбидің нашарлығы ма? [Текст] / Ғ. Хасанов // Орал өңірі. - 2017. - №113. - 21 қыркүйек. - Б. 5
ББК 81
Рубрики: Тіл білімі
Кл.слова (ненормированные):
латын қарпіне көшу -- хасанов -- ғабит -- болашаққа бағдар -- рухани жаңғыру -- профессор -- филология ғылымдарының докторы -- компьютерлік сауаттылық
Аннотация: Әріптің көптігі - әліпбидің нашарлығы ма? тақырыбына берген пікірі
Держатели документа:
БҚМУ
Х 24
Хасанов, Ғ.
Әріптің көптігі - әліпбидің нашарлығы ма? [Текст] / Ғ. Хасанов // Орал өңірі. - 2017. - №113. - 21 қыркүйек. - Б. 5
Рубрики: Тіл білімі
Кл.слова (ненормированные):
латын қарпіне көшу -- хасанов -- ғабит -- болашаққа бағдар -- рухани жаңғыру -- профессор -- филология ғылымдарының докторы -- компьютерлік сауаттылық
Аннотация: Әріптің көптігі - әліпбидің нашарлығы ма? тақырыбына берген пікірі
Держатели документа:
БҚМУ
5.
Подробнее
74.3
Е 82
Есенова, С. Н.
Психикалық дамуы тежелген оқушылардың танымдық қызметінің ерекшеліктері [Текст] / С. Н. Есенова, Б. С. Ғазиева, А. Ж. Кенжегалиева // «Қазақстандық мектепке мамандар даярлау: жаңа мазмұн және тәжірибемен байланыс» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2019. - 5-6 наурыз. - Б. 116-118
ББК 74.3
Рубрики: Специальные школы. Дефектология (коррекционная педагогика)
Кл.слова (ненормированные):
педагогика -- психология -- психикалық дамудың тежелуі -- қабылдауының төмен деңгейде -- бағдарлауы жеткіліксіз қалыптасқан -- назар аударуларында -- Есте (жады) сақтаудың дамуындағы ауытқулар -- көрнекі-бейненің жеткіліксіздігі -- Оқыту -- Білім беру
Аннотация: Арнайы педагогика және психология ғылымында "психикалық дамудың тежелуі" (ПДТ) ұғымы, ең алдымен, баланың психикалық қызметінің дамуында артта қалуын сипаттайды. Т.А.Власова, И. Ф. Марковская, М. Н. Фишманның зерттеулерінде мұндай артта қалудың негізгі себебі, туа біткен немесе құрсақта, сондай-ақ бала өмірінің ерте кезеңінде пайда болатын мидың әлсіз (ең аз) органикалық зақымданулары болып табылады. Кейбір жағдайларда орталық нерв жүйесінің генетикалық негізделген жеткіліксіздігі де байқалуы мүмкін. Интоксикация, жұқпалы аурулар, жарақаттар және т.б. ми механизмдерінің даму қарқынының нашарлауына алып келеді немесе жеңіл церебральды органикалық зақымданулар тудырады. Осы бұзылулардың салдарынан балаларда ұзақ уақыт бойы орталық жүйке жүйесінің функционалдық жетілмегендігі байқалады, бұл өз кезегінде тежеу және қозу процестерінің әлсіздігінен, күрделі шартты байланыстардың пайда болуының қиындықтарынан көрінеді. Бұл топтағы балалар үшін психикалық қызметтің бұзылған және сақталған буындарының біркелкі емес болуы тән
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Ғазиева, Б.С.
Кенжегалиева, А.Ж.
Е 82
Есенова, С. Н.
Психикалық дамуы тежелген оқушылардың танымдық қызметінің ерекшеліктері [Текст] / С. Н. Есенова, Б. С. Ғазиева, А. Ж. Кенжегалиева // «Қазақстандық мектепке мамандар даярлау: жаңа мазмұн және тәжірибемен байланыс» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2019. - 5-6 наурыз. - Б. 116-118
Рубрики: Специальные школы. Дефектология (коррекционная педагогика)
Кл.слова (ненормированные):
педагогика -- психология -- психикалық дамудың тежелуі -- қабылдауының төмен деңгейде -- бағдарлауы жеткіліксіз қалыптасқан -- назар аударуларында -- Есте (жады) сақтаудың дамуындағы ауытқулар -- көрнекі-бейненің жеткіліксіздігі -- Оқыту -- Білім беру
Аннотация: Арнайы педагогика және психология ғылымында "психикалық дамудың тежелуі" (ПДТ) ұғымы, ең алдымен, баланың психикалық қызметінің дамуында артта қалуын сипаттайды. Т.А.Власова, И. Ф. Марковская, М. Н. Фишманның зерттеулерінде мұндай артта қалудың негізгі себебі, туа біткен немесе құрсақта, сондай-ақ бала өмірінің ерте кезеңінде пайда болатын мидың әлсіз (ең аз) органикалық зақымданулары болып табылады. Кейбір жағдайларда орталық нерв жүйесінің генетикалық негізделген жеткіліксіздігі де байқалуы мүмкін. Интоксикация, жұқпалы аурулар, жарақаттар және т.б. ми механизмдерінің даму қарқынының нашарлауына алып келеді немесе жеңіл церебральды органикалық зақымданулар тудырады. Осы бұзылулардың салдарынан балаларда ұзақ уақыт бойы орталық жүйке жүйесінің функционалдық жетілмегендігі байқалады, бұл өз кезегінде тежеу және қозу процестерінің әлсіздігінен, күрделі шартты байланыстардың пайда болуының қиындықтарынан көрінеді. Бұл топтағы балалар үшін психикалық қызметтің бұзылған және сақталған буындарының біркелкі емес болуы тән
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Ғазиева, Б.С.
Кенжегалиева, А.Ж.
6.
Подробнее
74
Қ 11
Қыдыршаев, А. С.
Педагогтың шешендік шеберлігі – кәсібилікке негіз [Текст] / А. С. Қыдыршаев, Д.А. Шакуова, Н.Н. Ғазез // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының жиңағы, 24 қараша. - 2016. - Б. 111-118
ББК 74
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
Отарбаев Рахымжан -- жазушы-драматург -- педагог -- шешендік шеберлік --
Аннотация: Дұрыс сөйлей білмеген адам күлдірем деп күйдіреді, сүйіндіремін деп сүріндіреді, білдірем деп бүлдіреді, қуантам деп қуратады, келтірем деп кетіреді, емірентем деп езілтеді, жұбатам деп жылатады. Сөйтіп, тілін білмеген түбін білмейді», - деп жазды Ғ.Мүсірепов. Демек, зиялы адамның татымсыз, нашар сөйлегені – сауатсыз адамның оқи, жаза алмауымен бірдей. Демек, бұл адамзат тірлігі де шешендіктен ажырағысыз дегенді аң, артса керек-ті.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Шакуова, Д.А.
Ғазез, Н.Н.
Қ 11
Қыдыршаев, А. С.
Педагогтың шешендік шеберлігі – кәсібилікке негіз [Текст] / А. С. Қыдыршаев, Д.А. Шакуова, Н.Н. Ғазез // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының жиңағы, 24 қараша. - 2016. - Б. 111-118
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
Отарбаев Рахымжан -- жазушы-драматург -- педагог -- шешендік шеберлік --
Аннотация: Дұрыс сөйлей білмеген адам күлдірем деп күйдіреді, сүйіндіремін деп сүріндіреді, білдірем деп бүлдіреді, қуантам деп қуратады, келтірем деп кетіреді, емірентем деп езілтеді, жұбатам деп жылатады. Сөйтіп, тілін білмеген түбін білмейді», - деп жазды Ғ.Мүсірепов. Демек, зиялы адамның татымсыз, нашар сөйлегені – сауатсыз адамның оқи, жаза алмауымен бірдей. Демек, бұл адамзат тірлігі де шешендіктен ажырағысыз дегенді аң, артса керек-ті.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Шакуова, Д.А.
Ғазез, Н.Н.
7.
Подробнее
74
Қ 97
Қыдыршаев, А. С.
ПЕДАГОГТЫҢ ШЕШЕНДІК ШЕБЕРЛІГІ – КӘСІБИЛІККЕ НЕГІЗ [Текст] / Қыдыршаев А.С. // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 Қазан 2016. - Орал = С Б О Р Н И К научных статей республиканской научно-практической конференции на тему: «Актуальные проблемы современного литературоведения и языкознания и творчество писателя-драматурга Рахымжана Отарбаева». - Б. 111-118
ББК 74
Рубрики: Народное образование. Педагогическая наука
Кл.слова (ненормированные):
педагогика -- тіл -- мәдениет -- дұрыс сөйлеу білу -- сауаттылық
Аннотация: Адамның хайуанаттан артықшылығы – тілі. Ал оны орынды қолдана алмаған адам хайуаннан бетер. Әдептің басы да байқап сөйлеуден бастау алмақ. «Адам мәдениетінің алғышарты – дұрыс сөйлей білу. Дұрыс сөйлей білмеген адам күлдірем деп күйдіреді, сүйіндіремін деп сүріндіреді, білдірем деп бүлдіреді, қуантам деп қуратады, келтірем деп кетіреді, емірентем деп езілтеді, жұбатам деп жылатады. Сөйтіп, тілін білмеген түбін білмейді», - деп жазды Ғ.Мүсірепов. Демек, зиялы адамның татымсыз, нашар сөйлегені – сауатсыз адамның оқи, жаза алмауымен бірдей. Демек, бұл адамзат тірлігі де шешендіктен ажырағысыз дегенді аң, артса керек-ті.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Шакуова, Д.А.
Ғазез, Н.Н.
Қ 97
Қыдыршаев, А. С.
ПЕДАГОГТЫҢ ШЕШЕНДІК ШЕБЕРЛІГІ – КӘСІБИЛІККЕ НЕГІЗ [Текст] / Қыдыршаев А.С. // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 Қазан 2016. - Орал = С Б О Р Н И К научных статей республиканской научно-практической конференции на тему: «Актуальные проблемы современного литературоведения и языкознания и творчество писателя-драматурга Рахымжана Отарбаева». - Б. 111-118
Рубрики: Народное образование. Педагогическая наука
Кл.слова (ненормированные):
педагогика -- тіл -- мәдениет -- дұрыс сөйлеу білу -- сауаттылық
Аннотация: Адамның хайуанаттан артықшылығы – тілі. Ал оны орынды қолдана алмаған адам хайуаннан бетер. Әдептің басы да байқап сөйлеуден бастау алмақ. «Адам мәдениетінің алғышарты – дұрыс сөйлей білу. Дұрыс сөйлей білмеген адам күлдірем деп күйдіреді, сүйіндіремін деп сүріндіреді, білдірем деп бүлдіреді, қуантам деп қуратады, келтірем деп кетіреді, емірентем деп езілтеді, жұбатам деп жылатады. Сөйтіп, тілін білмеген түбін білмейді», - деп жазды Ғ.Мүсірепов. Демек, зиялы адамның татымсыз, нашар сөйлегені – сауатсыз адамның оқи, жаза алмауымен бірдей. Демек, бұл адамзат тірлігі де шешендіктен ажырағысыз дегенді аң, артса керек-ті.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Шакуова, Д.А.
Ғазез, Н.Н.
8.
Подробнее
63
Т 25
Таштанов, Ж. А.
Сайрам өңірінің астық даярлау тұсындағы күнделікті өмір тарихы (1928-1929 жж) [Текст] / Ж. А. Таштанов // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 340-347
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Астық жинау -- салық салу -- бай-ауқаттылар -- өтініштер -- шағымдар -- күнделікті өмір -- жергілікті басқару -- Сайрам -- Манкент -- Қарабұлақ -- Қарамұрт ауыл азаматтары
Аннотация: Сайрам өңірінен шыққан Ташкент қаласында білім алатын студенттердің өлкелік басшылыққа жазған шағымы талданды. Шағым қоғам өмірінің, әсіресе, астық дайындау, бұқаралық сананың қалыптасуы мен әлеуметтік толқудың өзіндік барометр болып табылады. Шағымдар жергілікті өмірдің ең өзекті мәселелері бойынша жазылды. Бір қызығы, шағым жазбаша өтініштердің жеке түрі ретінде (құжат түрінің атауымен) ХХ ғасырдың басында ғана кеңінен қолданылды. Шағым – азаматтардың күнделікті өмірін нашарлатқан белгілі бір өзгерістерге жедел ден қоюының бір түрі. Зерттеушілер азаматтардың билікке жүгінуінің сипаттамалық ерекшеліктерін бөліп көрсетеді: ерікті түрде ұсыну формасы, ойлар мен сезімдерді білдіруге арналған арнайы тіл, нақты дәлелдемелер жүйесі (дәлелдер), эмоционалдық, полифонизм (туындаған сұрақтардың әртүрлілігі). Шағымдар жергілікті өмірдің ең өзекті мәселелері бойынша жолданды. Осы ретте Сайрам ауданы азаматтарының астық даярлау кезіндегі шағымдарын тексеруге арналған материалдарды қарастырамыз.
Держатели документа:
ЗКУ
Т 25
Таштанов, Ж. А.
Сайрам өңірінің астық даярлау тұсындағы күнделікті өмір тарихы (1928-1929 жж) [Текст] / Ж. А. Таштанов // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 340-347
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Астық жинау -- салық салу -- бай-ауқаттылар -- өтініштер -- шағымдар -- күнделікті өмір -- жергілікті басқару -- Сайрам -- Манкент -- Қарабұлақ -- Қарамұрт ауыл азаматтары
Аннотация: Сайрам өңірінен шыққан Ташкент қаласында білім алатын студенттердің өлкелік басшылыққа жазған шағымы талданды. Шағым қоғам өмірінің, әсіресе, астық дайындау, бұқаралық сананың қалыптасуы мен әлеуметтік толқудың өзіндік барометр болып табылады. Шағымдар жергілікті өмірдің ең өзекті мәселелері бойынша жазылды. Бір қызығы, шағым жазбаша өтініштердің жеке түрі ретінде (құжат түрінің атауымен) ХХ ғасырдың басында ғана кеңінен қолданылды. Шағым – азаматтардың күнделікті өмірін нашарлатқан белгілі бір өзгерістерге жедел ден қоюының бір түрі. Зерттеушілер азаматтардың билікке жүгінуінің сипаттамалық ерекшеліктерін бөліп көрсетеді: ерікті түрде ұсыну формасы, ойлар мен сезімдерді білдіруге арналған арнайы тіл, нақты дәлелдемелер жүйесі (дәлелдер), эмоционалдық, полифонизм (туындаған сұрақтардың әртүрлілігі). Шағымдар жергілікті өмірдің ең өзекті мәселелері бойынша жолданды. Осы ретте Сайрам ауданы азаматтарының астық даярлау кезіндегі шағымдарын тексеруге арналған материалдарды қарастырамыз.
Держатели документа:
ЗКУ
9.
Подробнее
40.3
А 56
Альжанова, Б. С.
Пирогенді факторлардың құрғақ дала аймағының күңгірт қара қоңыр топырақтарының кейбір қасиеттеріне әсері [Текст] / Б. С. Альжанова, С. С. Джубатырова, А. А. Беркалиева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 437-447
ББК 40.3
Рубрики: Почвоведение
Кл.слова (ненормированные):
пирогенді фактор -- күңгірт қызыл топырақ -- құрғақ дала аймағы -- экологиялық жағдай -- дала өрттері -- постпирогенді сукцессия -- топырақ қасиеттері -- топырақ құнарлығы -- органикалық зат -- деградация
Аннотация: Мақалада пирогенді факторлардың құрғақ дала аймағының қара қоңыр топырақтарының кейбір қасиеттеріне әсері қарастырылады. Дала өрттері орман өрттеріне қарағанда жиі кездеседі, үлкен аумақты қамтиды және тез таралуымен сипатталады. Құрғақ дала аймағында жауын-шашынның төмен мөлшері, жазғы маусымдарда жоғары температура, қатты жел, аңызақ, бірнеше жыл қатарынан құрғақшылық болуы дала өрттерінің пайда болуы мен таралуына қолайлы жағдай жасайды. Өрттен кейінгі алғашқы жылдары өсімдік жамылғысы біртіндеп қалпына келе бастайды, алдымен қоршаған ортаның қолайсыз жағдайларына бейімделген бір жылдықтар пайда болады, олар біртіндеп, көпжылдық түрлермен алмастырылады. Зерттеулер астықты-ақ жусанды және әр түрлі шөпті – астықты – ақ жусанды өсімдіктері бар қара қоңыр топырақтары бар ұзақ жылдар бойы игерілмеген тыңайған танаптарда жүргізілді. Өрттен 3 жыл өткен соң қайта зерттеу жүргізілді. 3 жыл өткеннен кейінгі өртенген топырақтың морфологиялық сипаттамасы топырақ қабатының жоғарғы бөлігіне және дала киізіне ғана өрт әсері байқалғанын көрсетті. Қара қоңыр топырақтардың физикалық және химиялық қасиеттерін талдау нәтижелері өрттің әсерінен топырақтың негізгі қасиеттері өзгеретінін көрсетеді. Өрттен кейінгі бірінші жылы топырақ ерітіндісінің реакциясының жоғарылауы және қара қоңыр топырақтың жоғарғы қабаттарының құрылымдық жағдайының нашарлауы байқалды. 3 жыл өткеннен кейін осы көрсеткіштердің жақсару үрдісі байқалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Джубатырова, С.С.
Беркалиева, А.А.
А 56
Альжанова, Б. С.
Пирогенді факторлардың құрғақ дала аймағының күңгірт қара қоңыр топырақтарының кейбір қасиеттеріне әсері [Текст] / Б. С. Альжанова, С. С. Джубатырова, А. А. Беркалиева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 437-447
Рубрики: Почвоведение
Кл.слова (ненормированные):
пирогенді фактор -- күңгірт қызыл топырақ -- құрғақ дала аймағы -- экологиялық жағдай -- дала өрттері -- постпирогенді сукцессия -- топырақ қасиеттері -- топырақ құнарлығы -- органикалық зат -- деградация
Аннотация: Мақалада пирогенді факторлардың құрғақ дала аймағының қара қоңыр топырақтарының кейбір қасиеттеріне әсері қарастырылады. Дала өрттері орман өрттеріне қарағанда жиі кездеседі, үлкен аумақты қамтиды және тез таралуымен сипатталады. Құрғақ дала аймағында жауын-шашынның төмен мөлшері, жазғы маусымдарда жоғары температура, қатты жел, аңызақ, бірнеше жыл қатарынан құрғақшылық болуы дала өрттерінің пайда болуы мен таралуына қолайлы жағдай жасайды. Өрттен кейінгі алғашқы жылдары өсімдік жамылғысы біртіндеп қалпына келе бастайды, алдымен қоршаған ортаның қолайсыз жағдайларына бейімделген бір жылдықтар пайда болады, олар біртіндеп, көпжылдық түрлермен алмастырылады. Зерттеулер астықты-ақ жусанды және әр түрлі шөпті – астықты – ақ жусанды өсімдіктері бар қара қоңыр топырақтары бар ұзақ жылдар бойы игерілмеген тыңайған танаптарда жүргізілді. Өрттен 3 жыл өткен соң қайта зерттеу жүргізілді. 3 жыл өткеннен кейінгі өртенген топырақтың морфологиялық сипаттамасы топырақ қабатының жоғарғы бөлігіне және дала киізіне ғана өрт әсері байқалғанын көрсетті. Қара қоңыр топырақтардың физикалық және химиялық қасиеттерін талдау нәтижелері өрттің әсерінен топырақтың негізгі қасиеттері өзгеретінін көрсетеді. Өрттен кейінгі бірінші жылы топырақ ерітіндісінің реакциясының жоғарылауы және қара қоңыр топырақтың жоғарғы қабаттарының құрылымдық жағдайының нашарлауы байқалды. 3 жыл өткеннен кейін осы көрсеткіштердің жақсару үрдісі байқалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Джубатырова, С.С.
Беркалиева, А.А.
10.
Подробнее
42.113
Б 11
Бұршақ тұқымдастарының топырақтағы маңыздылығы және оны зақымдайтын зиянкес бунақденелілер [Текст] / С. М. Кабаева, А. К. Кафизова, Е. Ж. Куанышкалиев, А. Е. Сабитова // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №2. - Б. 213-218
ББК 42.113
Рубрики: Зерновые бобовые культуры
Кл.слова (ненормированные):
Бұршақ тұқымдас -- егістік алқабы -- топырақ және өсімдік жамылғысы -- топырақты азотпен байыту
Аннотация: Биoлoгиялық ғылыми тұжырымдaрғa негізделген биoлoгия сабaқтарындaғы прaктикaлық жәнe зертхaнaлық жұмыcтaр тaбиғи ныcaндармен жұмыc іcтeу дaғдылaры мeн оқытудың көрнекі құралдары ғылымға бағыттайды. Осы тұрғыдан, бұршақ тұқымдастардың зиянкес бунақденелері коллекциясы көрнекі табиғи оқыту құралы ретінде пайдаланады. Осыған орай, бұршақ тұқымдастарды зақымдайтын бунақденелілер жергілікті аймақтың фитосанитариялық жағдайы көптеген адамды қызықтырары сөзсіз. Бұршақ тұқымдастар жер бетінде қурап қалған соң, өсімдіктегі азот топыраққа қайта оралады, онда ыдырайтын (бактериялар мен саңырауқұлақтар) органикалық заттар басқа өсімдіктер пайдалана алатын нитрат сияқты бос азот иондарына айналады. Осылайша, бұршақ дақылдары топырақты азотпен байытады. Топырақтың физикалық-химиялық құрамы жақсарады.Топырақ пен өсімдік жамылғысының арақатынасында заңдылық бар. Сол үлгі бойынша топырақтың физикалық және химиялық құрамына да назар аудару керек. Жоғарыда атап өткеніміздей, топырақта заттардың жетіспеушілігі дәнді және бұршақ дақылдарының өнімін де, сапасын да төмендететіні сөзсіз. Топырақ құрамының нашарлау себептерінің бірі зиянкестердің шоғырлануы болып табылады. Әрине, ауыл шаруашылығы дақылдарының шығыны тек зиянкестерге ғана емес, өсімдiктердің зaқымдaлуына, олардың төзімділігіне, ауа - райына, ауылшаруашылық технология деңгейіне, ауыспалы егістегі орны мен басқа да агробиологиялық факторларға бaйлaныcты. Бұpшaқ тұқымдac өсiмдiктeрдiң шaруaшылық мәнi зoр. Бaғaлы aзық - түлiк жәнe жeмшөптiк дaқыл рeтiндe өсiрiлeдi. Қaзақстaндa егicтiк жәнe көкөнicтiк мәдeни бұршaқ және астық тұқымдac өсмдiктeрдeн жоңышқа еркекшөп
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кабаева, С.М.
Кафизова, А.К.
Куанышкалиев, Е.Ж.
Сабитова, А.Е.
Б 11
Бұршақ тұқымдастарының топырақтағы маңыздылығы және оны зақымдайтын зиянкес бунақденелілер [Текст] / С. М. Кабаева, А. К. Кафизова, Е. Ж. Куанышкалиев, А. Е. Сабитова // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №2. - Б. 213-218
Рубрики: Зерновые бобовые культуры
Кл.слова (ненормированные):
Бұршақ тұқымдас -- егістік алқабы -- топырақ және өсімдік жамылғысы -- топырақты азотпен байыту
Аннотация: Биoлoгиялық ғылыми тұжырымдaрғa негізделген биoлoгия сабaқтарындaғы прaктикaлық жәнe зертхaнaлық жұмыcтaр тaбиғи ныcaндармен жұмыc іcтeу дaғдылaры мeн оқытудың көрнекі құралдары ғылымға бағыттайды. Осы тұрғыдан, бұршақ тұқымдастардың зиянкес бунақденелері коллекциясы көрнекі табиғи оқыту құралы ретінде пайдаланады. Осыған орай, бұршақ тұқымдастарды зақымдайтын бунақденелілер жергілікті аймақтың фитосанитариялық жағдайы көптеген адамды қызықтырары сөзсіз. Бұршақ тұқымдастар жер бетінде қурап қалған соң, өсімдіктегі азот топыраққа қайта оралады, онда ыдырайтын (бактериялар мен саңырауқұлақтар) органикалық заттар басқа өсімдіктер пайдалана алатын нитрат сияқты бос азот иондарына айналады. Осылайша, бұршақ дақылдары топырақты азотпен байытады. Топырақтың физикалық-химиялық құрамы жақсарады.Топырақ пен өсімдік жамылғысының арақатынасында заңдылық бар. Сол үлгі бойынша топырақтың физикалық және химиялық құрамына да назар аудару керек. Жоғарыда атап өткеніміздей, топырақта заттардың жетіспеушілігі дәнді және бұршақ дақылдарының өнімін де, сапасын да төмендететіні сөзсіз. Топырақ құрамының нашарлау себептерінің бірі зиянкестердің шоғырлануы болып табылады. Әрине, ауыл шаруашылығы дақылдарының шығыны тек зиянкестерге ғана емес, өсімдiктердің зaқымдaлуына, олардың төзімділігіне, ауа - райына, ауылшаруашылық технология деңгейіне, ауыспалы егістегі орны мен басқа да агробиологиялық факторларға бaйлaныcты. Бұpшaқ тұқымдac өсiмдiктeрдiң шaруaшылық мәнi зoр. Бaғaлы aзық - түлiк жәнe жeмшөптiк дaқыл рeтiндe өсiрiлeдi. Қaзақстaндa егicтiк жәнe көкөнicтiк мәдeни бұршaқ және астық тұқымдac өсмдiктeрдeн жоңышқа еркекшөп
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кабаева, С.М.
Кафизова, А.К.
Куанышкалиев, Е.Ж.
Сабитова, А.Е.
Страница 1, Результатов: 17