База данных: Статьи ППС
Страница 2, Результатов: 16
Отмеченные записи: 0
11.
Подробнее
63
А 37
Айжарикова, А. С.
Мақаш Бекмұхамедов және оның ұрпақтары [Текст] / А. С. Айжарикова // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 20-23.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Мұхаметжан Шолтырұлы Бекмұхамбетов -- Мақаш Әкім -- тарих -- Ішкі Орда -- Атырау облысы -- Мақаш-правитель
Аннотация: Ел арасында үлкен беделге ие болып, аса зор құрметпен «Мақаш Әкім» деп атаған Мұхаметжан Шолтырұлы Бекмұхамбетов-белгілі қоғам қайраткері, ағартушы-ғалым. 12 ата Байұлының шеркеш руынан шыққан. Алғаш Жәңгір мектебінде сауат ашқан соң, 1844-1851 жылдары Орынбордағы Неплюев кадет корпусында оқып, кіші унтер-офицер атағын (зауряд-жүзбасы) шені алып шығады.Билік дарыған Түрке би әулетінің жалғасы болған Мақаш (Мұхамеджан) 1830 жылы Ішкі Орда, қазіргі Атырау облысындағы Құрманғазы ауданының Сасықтау деген жерінде, дәулетті отбасында дүниеге келді. Көзі тірісінде халық құрметпен "Мақаш-правитель" (әкім, әмірші, басқарушы Мақаш) деп атаған Мұхамеджан шолтырұлы Бекмұхаметов ресми анықтамалықтарда қазақ ауыз әдебиеті үлгілерін жинаушы, этнограф, шешен, би, әкім, күйші делінеді. Мақаш тумысында Шеркеш, одан Қойыс, Қойыстың Дербіс бөлімінен. Шеркештен-Аққұба, Бөтік атты екі ұл туады. Бөтіктен -Қойыс, Жайық; Қойыстан-Тоқтағұл, Қашқыншы, Сүйініш, Сақау, Еламан; Жайықтан-Дербіс өрбиді. Ол төрт әйел алған. Бірінші әйелінен-Құлмас, Жамас, Нәзік. Екінші әйелі Зылихадан (Қаракемпір) -Тоқтар, Қошқар, Базар. Үшінші әйелінен -Сатай, Сатылған. Төртінші әйелінен Рахиладан-Түрке туады. Түрке-Мақаштың жетінші атасы көрінеді
Держатели документа:
ЗКУ
А 37
Айжарикова, А. С.
Мақаш Бекмұхамедов және оның ұрпақтары [Текст] / А. С. Айжарикова // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 20-23.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Мұхаметжан Шолтырұлы Бекмұхамбетов -- Мақаш Әкім -- тарих -- Ішкі Орда -- Атырау облысы -- Мақаш-правитель
Аннотация: Ел арасында үлкен беделге ие болып, аса зор құрметпен «Мақаш Әкім» деп атаған Мұхаметжан Шолтырұлы Бекмұхамбетов-белгілі қоғам қайраткері, ағартушы-ғалым. 12 ата Байұлының шеркеш руынан шыққан. Алғаш Жәңгір мектебінде сауат ашқан соң, 1844-1851 жылдары Орынбордағы Неплюев кадет корпусында оқып, кіші унтер-офицер атағын (зауряд-жүзбасы) шені алып шығады.Билік дарыған Түрке би әулетінің жалғасы болған Мақаш (Мұхамеджан) 1830 жылы Ішкі Орда, қазіргі Атырау облысындағы Құрманғазы ауданының Сасықтау деген жерінде, дәулетті отбасында дүниеге келді. Көзі тірісінде халық құрметпен "Мақаш-правитель" (әкім, әмірші, басқарушы Мақаш) деп атаған Мұхамеджан шолтырұлы Бекмұхаметов ресми анықтамалықтарда қазақ ауыз әдебиеті үлгілерін жинаушы, этнограф, шешен, би, әкім, күйші делінеді. Мақаш тумысында Шеркеш, одан Қойыс, Қойыстың Дербіс бөлімінен. Шеркештен-Аққұба, Бөтік атты екі ұл туады. Бөтіктен -Қойыс, Жайық; Қойыстан-Тоқтағұл, Қашқыншы, Сүйініш, Сақау, Еламан; Жайықтан-Дербіс өрбиді. Ол төрт әйел алған. Бірінші әйелінен-Құлмас, Жамас, Нәзік. Екінші әйелі Зылихадан (Қаракемпір) -Тоқтар, Қошқар, Базар. Үшінші әйелінен -Сатай, Сатылған. Төртінші әйелінен Рахиладан-Түрке туады. Түрке-Мақаштың жетінші атасы көрінеді
Держатели документа:
ЗКУ
12.
Подробнее
68
А 37
Айталиев, Ш. Е.
Формирование национальных воинских подразделении и деятельность генерала Ш.Джексенбаева [Текст] / Ш. Е. Айталиев // Вестник ЗКУ. - 2023. - №4. - С. 68-74.
ББК 68
Рубрики: Военное дело. Военная наука
Кл.слова (ненормированные):
Закон -- армия -- нерусские народы -- военные руководители -- офицер -- воинская служба -- мобилизация -- Красная Армия -- казахский кавалерийский полк -- гражданская война
Аннотация: В статье освещаются некоторые вопросы формировании национальных воинских подразделении на рубеже XIX-XX веков. Приводится обзор и анализ данного направления. Большую часть данного вопроса занимает Среднюю Азию и Казахстан. В статье также описывается боевой путь первого отдельного казахского кавалерийского полка в годы гражданской войны. А также дана информация о первом казахском генерал-майоре технических войск СССР Ш.Джексенбаева в гражданской и великой отечественной войне. Дан краткий анализ обучения военному делу и военному образованию в начале XX века. В статье излагается позиция народного комиссара по национальным вопросам, организация национальных формировании в Европе. Далее приводится боевой путь первого казахского кавалерийского полка и связи c особой группой под командованием В.И.Чапаева и взаимосвязь с командармом М.В.Фрунзе
Держатели документа:
ЗКУ
А 37
Айталиев, Ш. Е.
Формирование национальных воинских подразделении и деятельность генерала Ш.Джексенбаева [Текст] / Ш. Е. Айталиев // Вестник ЗКУ. - 2023. - №4. - С. 68-74.
Рубрики: Военное дело. Военная наука
Кл.слова (ненормированные):
Закон -- армия -- нерусские народы -- военные руководители -- офицер -- воинская служба -- мобилизация -- Красная Армия -- казахский кавалерийский полк -- гражданская война
Аннотация: В статье освещаются некоторые вопросы формировании национальных воинских подразделении на рубеже XIX-XX веков. Приводится обзор и анализ данного направления. Большую часть данного вопроса занимает Среднюю Азию и Казахстан. В статье также описывается боевой путь первого отдельного казахского кавалерийского полка в годы гражданской войны. А также дана информация о первом казахском генерал-майоре технических войск СССР Ш.Джексенбаева в гражданской и великой отечественной войне. Дан краткий анализ обучения военному делу и военному образованию в начале XX века. В статье излагается позиция народного комиссара по национальным вопросам, организация национальных формировании в Европе. Далее приводится боевой путь первого казахского кавалерийского полка и связи c особой группой под командованием В.И.Чапаева и взаимосвязь с командармом М.В.Фрунзе
Держатели документа:
ЗКУ
13.
Подробнее
63
Z62
Zhurasova, A.
History of the katyn tragedy [Текст] / A. Zhurasova, I. Bulatov // Вестник ЗКУ. - 2024. - №2. - Р. 140-148.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Катынь -- война -- трагедия -- офицер -- заключенный -- СССР -- НКВД -- конвенция -- Красный Крест -- Страсбургский суд
Аннотация: В истории Второй мировой войны имеет место множество политических проблем, одной из которых является Катынская трагедия. Оно вошло в историю как одно из массовых убийств ХХ века. В данной статье описывается история трагического Катынского инцидента, произошедшего в начале Второй мировой войны в рамках политического репрессирования и подавления польского сопротивления. В статье анализируется история события и позиции государств относительно него, исторические особенности и значение Катынского расстрела. Новизна статьи заключается в анализе широкого круга научных исследования и различных версий, связанных с историей Катыни.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Bulatov, I.
Z62
Zhurasova, A.
History of the katyn tragedy [Текст] / A. Zhurasova, I. Bulatov // Вестник ЗКУ. - 2024. - №2. - Р. 140-148.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Катынь -- война -- трагедия -- офицер -- заключенный -- СССР -- НКВД -- конвенция -- Красный Крест -- Страсбургский суд
Аннотация: В истории Второй мировой войны имеет место множество политических проблем, одной из которых является Катынская трагедия. Оно вошло в историю как одно из массовых убийств ХХ века. В данной статье описывается история трагического Катынского инцидента, произошедшего в начале Второй мировой войны в рамках политического репрессирования и подавления польского сопротивления. В статье анализируется история события и позиции государств относительно него, исторические особенности и значение Катынского расстрела. Новизна статьи заключается в анализе широкого круга научных исследования и различных версий, связанных с историей Катыни.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Bulatov, I.
14.
Подробнее
78
Н 11
Нұрғалиева, С.
Ерлікке тағзым [Текст] / С. Нұрғалиева // Өркен. - 2025. - 30 мамыр. - №5. - Б. 4.
ББК 78
Рубрики: Библиотечное дело
Кл.слова (ненормированные):
Ғылыми кітапхана -- Ұлы Отан соғысындағы Жеңіс -- 80 жыл -- Кеңес Одағының батыры -- Бауыржан Момышұлы -- 115 жыл -- Мереке -- жауынгерлер -- офицерлер -- ардагерлер
Аннотация: Ғылыми кітапхананың тарих, экономика және құқық факультетінің оқу залында Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 80 жылдығы және жазушы, Кеңес Одағының батыры Бауыржан Момышұлының туғанына 115 жыл толуына арналған «Ерлікке тағзым» атты патриоттық іс-шара өтті. Мерекелік іс-шара Ұлы Отан соғысында құрбан болған аталарымыз бен әпкелеріміздің, мәңгі жас болып, жадымызда сақталған жауынгерлер мен офицерлер рухына, бейбіт кезеңде дүниеден өткен ардагерлерге, бүгінде ортамызда жүрген Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің құрметіне арналды.
Держатели документа:
ЗКУ
Н 11
Нұрғалиева, С.
Ерлікке тағзым [Текст] / С. Нұрғалиева // Өркен. - 2025. - 30 мамыр. - №5. - Б. 4.
Рубрики: Библиотечное дело
Кл.слова (ненормированные):
Ғылыми кітапхана -- Ұлы Отан соғысындағы Жеңіс -- 80 жыл -- Кеңес Одағының батыры -- Бауыржан Момышұлы -- 115 жыл -- Мереке -- жауынгерлер -- офицерлер -- ардагерлер
Аннотация: Ғылыми кітапхананың тарих, экономика және құқық факультетінің оқу залында Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 80 жылдығы және жазушы, Кеңес Одағының батыры Бауыржан Момышұлының туғанына 115 жыл толуына арналған «Ерлікке тағзым» атты патриоттық іс-шара өтті. Мерекелік іс-шара Ұлы Отан соғысында құрбан болған аталарымыз бен әпкелеріміздің, мәңгі жас болып, жадымызда сақталған жауынгерлер мен офицерлер рухына, бейбіт кезеңде дүниеден өткен ардагерлерге, бүгінде ортамызда жүрген Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің құрметіне арналды.
Держатели документа:
ЗКУ
15.
Подробнее
63
К 17
Калиева, Б. Т.
Орыс шенеуніктерінің қазақ даласында тұтқында болған кезіндегі жазбаларынан (ХVIII ғ.аяғы мен XIX ғ. басы, архив құжаттары негізінде) [Текст] / Б. Т. Калиева, Ж. У. Калелова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 140-148.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
қазақ даласы -- шаруашылық -- тұтқын -- орыс шенеуніктер -- жазба -- тұрмыс -- архив -- халық -- зерттеуші -- дерек
Аннотация: Мақалада қазақ даласында тұтқында болған кезіндегі орыс шенеуніктерінің жазбалары, қазақ өлкесіне қатысты қалдырған күнделікті өмір сүру дағдысына байланысты ақпараттары туралы. Берілген мәліметтер негізінде салыстырмалы талдау жасап, сараланды. ХVІІІ ғасырдың аяғы мен ХІХ ғасырдың бас кезіндегі қазақ халқы туралы жазылған көптеген еңбектер, жазбалар, естеліктер, күнделіктер бір сарында жазылды десе де болады. Орыс зерттеушілерінің күнделіктері мен естеліктеріндегі қазақ халқына берген сипатының мазмұны қаншалықты шынайы екендігіне көзімізді жеткізуіміз үшін оларды жан-жақты зерттеп, талданды. Зерттеу жұмысында орыс шенеуніктерінің қазақ даласында тұтқында болған кезеңіне қатысты жазбалар архивтік құжаттар негізінде қарастырылып, қазақ халқының тұтқынға түскен адамдарға деген көзқарасы мен қарым-қатынасы осы деректер арқылы талданады. Бұл бағытта экспедициялық есептер, саяхатшылардың күнделіктері мен естеліктері маңызды дереккөз ретінде пайдаланылды. Қазақ халқының тұрмыс-тіршілігіне қатысты мәліметтер сол жазбаларда кеңінен сипатталған. Аталған материалдар ғылыми жұмыс барысында әртүрлі архивтер мен сирек қорлардан зерттеу арқылы жинақталды. Сол құжаттардың бірі — орыс шенеуніктерінің қазақтар туралы қалдырған жазбалары. Әсіресе, қазақ даласына алғашқылардың бірі болып келіп, қазақтар тарапынан тұтқынға алынған дәрігер әрі орыс офицері Савва Большойдың жазбалары ерекше назарға алынған. Оның жазбаларында сол кезеңдегі қазақ қоғамының тыныс-тіршілігі, әлеуметтік қарым-қатынастары мен адамгершілік ұстанымдары жан-жақты сипатталады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Калелова, Ж.У.
К 17
Калиева, Б. Т.
Орыс шенеуніктерінің қазақ даласында тұтқында болған кезіндегі жазбаларынан (ХVIII ғ.аяғы мен XIX ғ. басы, архив құжаттары негізінде) [Текст] / Б. Т. Калиева, Ж. У. Калелова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 140-148.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
қазақ даласы -- шаруашылық -- тұтқын -- орыс шенеуніктер -- жазба -- тұрмыс -- архив -- халық -- зерттеуші -- дерек
Аннотация: Мақалада қазақ даласында тұтқында болған кезіндегі орыс шенеуніктерінің жазбалары, қазақ өлкесіне қатысты қалдырған күнделікті өмір сүру дағдысына байланысты ақпараттары туралы. Берілген мәліметтер негізінде салыстырмалы талдау жасап, сараланды. ХVІІІ ғасырдың аяғы мен ХІХ ғасырдың бас кезіндегі қазақ халқы туралы жазылған көптеген еңбектер, жазбалар, естеліктер, күнделіктер бір сарында жазылды десе де болады. Орыс зерттеушілерінің күнделіктері мен естеліктеріндегі қазақ халқына берген сипатының мазмұны қаншалықты шынайы екендігіне көзімізді жеткізуіміз үшін оларды жан-жақты зерттеп, талданды. Зерттеу жұмысында орыс шенеуніктерінің қазақ даласында тұтқында болған кезеңіне қатысты жазбалар архивтік құжаттар негізінде қарастырылып, қазақ халқының тұтқынға түскен адамдарға деген көзқарасы мен қарым-қатынасы осы деректер арқылы талданады. Бұл бағытта экспедициялық есептер, саяхатшылардың күнделіктері мен естеліктері маңызды дереккөз ретінде пайдаланылды. Қазақ халқының тұрмыс-тіршілігіне қатысты мәліметтер сол жазбаларда кеңінен сипатталған. Аталған материалдар ғылыми жұмыс барысында әртүрлі архивтер мен сирек қорлардан зерттеу арқылы жинақталды. Сол құжаттардың бірі — орыс шенеуніктерінің қазақтар туралы қалдырған жазбалары. Әсіресе, қазақ даласына алғашқылардың бірі болып келіп, қазақтар тарапынан тұтқынға алынған дәрігер әрі орыс офицері Савва Большойдың жазбалары ерекше назарға алынған. Оның жазбаларында сол кезеңдегі қазақ қоғамының тыныс-тіршілігі, әлеуметтік қарым-қатынастары мен адамгершілік ұстанымдары жан-жақты сипатталады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Калелова, Ж.У.
16.
Подробнее
63
Г 78
Граф, А. А.
Немцы в системе военно-административного управления Западного Казахстана в XVIII – н. XX вв. [Текст] / А. А. Граф // Материалы 82-й Республиканский научно-практической конференции посвященной Дню работников науки Казахстана 12 апреля и 100-летию академика Евнея Букетова. - Уральск, 2025. - 7-11 апреля. - С. 148-151.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
немцы -- военно-административное управление -- Западный Казахстан -- Российская империя -- миграция -- офицеры -- чиновники -- XIX век -- этническая элита -- Центральная Азия
Аннотация: В статье рассматривается роль немцев в системе военно-административного управления Западного Казахстана в XVIII — начале XX века. В период активного продвижения России в Центральную Азию немецкие офицеры, чиновники и другие представители привилегированных слоев играли значимую роль в укреплении российского контроля над казахскими землями, развитии административного аппарата, военного присутствия и экономических связей. Особое внимание уделяется составу немецкой миграции: офицеры, военные врачи, чиновники, учителя и инженеры, прибывшие в регион до середины XIX века, в основном происходили из остзейского дворянства и петербургской знати. Анализ численности немецкого населения показывает постепенное увеличение их числа с 100–150 человек в начале XIX века до 250–300 человек к середине века, что способствовало формированию интеллектуальной элиты в регионе. Статья подчеркивает, что присутствие немцев в Западном Казахстане было не столько этническим, сколько административно-политическим и культурным фактором, влияющим на развитие региона в рамках Российской империи.
Держатели документа:
ЗКУ
Г 78
Граф, А. А.
Немцы в системе военно-административного управления Западного Казахстана в XVIII – н. XX вв. [Текст] / А. А. Граф // Материалы 82-й Республиканский научно-практической конференции посвященной Дню работников науки Казахстана 12 апреля и 100-летию академика Евнея Букетова. - Уральск, 2025. - 7-11 апреля. - С. 148-151.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
немцы -- военно-административное управление -- Западный Казахстан -- Российская империя -- миграция -- офицеры -- чиновники -- XIX век -- этническая элита -- Центральная Азия
Аннотация: В статье рассматривается роль немцев в системе военно-административного управления Западного Казахстана в XVIII — начале XX века. В период активного продвижения России в Центральную Азию немецкие офицеры, чиновники и другие представители привилегированных слоев играли значимую роль в укреплении российского контроля над казахскими землями, развитии административного аппарата, военного присутствия и экономических связей. Особое внимание уделяется составу немецкой миграции: офицеры, военные врачи, чиновники, учителя и инженеры, прибывшие в регион до середины XIX века, в основном происходили из остзейского дворянства и петербургской знати. Анализ численности немецкого населения показывает постепенное увеличение их числа с 100–150 человек в начале XIX века до 250–300 человек к середине века, что способствовало формированию интеллектуальной элиты в регионе. Статья подчеркивает, что присутствие немцев в Западном Казахстане было не столько этническим, сколько административно-политическим и культурным фактором, влияющим на развитие региона в рамках Российской империи.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 2, Результатов: 16