База данных: Статьи
Страница 4, Результатов: 77
Отмеченные записи: 0
31.

Подробнее
63(5каз)
Ж 12
Жұмабекқызы, Д.
"Санамнан да, өн бойымнан да желтоқсанның ызғары әлі кеткен жоқ" [Текст] / Д. Жұмабекқызы // Oral oniri. - 15 желтоқсан. - 2018. - №145. - Б. 8.
ББК 63(5каз)
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Жұмабекқызы.Д -- Санамнан да, өн бойымнан да желтоқсанның ызғары әлі кеткен жоқ -- Анар Рахымжанова -- Желтоқсан оқиғасы -- Таәуелсіздік
Аннотация: Күллі қазақ үшін желтоқсан мен тәуелсіздік бір-бірінен бөле-жаруға келмейтін егіз ұғым, екеуі де киелі, қастерлі. Өзгені қайдам, өз басым желтоқсан оқиғасы десе, бала күнімнен теледидар мен газет беттерінен көріп өскен алаңдағы желтоқсан батырларының ақ-қара түсті фотосуреттері бірден ойыма орала кетеді. Әсіресе, мұздай қаруланған әскерилердің ортасында жүріп келе жатқан бұйра шашты, тор пальтолы өрімдей қазақ қызының бейнесі жадымда ерекше жатталып қалыпты. Алаңға шыққан қазақ жастарының небір қорлық-зомбылықты көзімен көріп, жазықсыз жапа шеккені, түрмеге тоғытылып, жұмысы мен оқуынан қуылғаны жылдар өте келе мәлім бола бастағанымен, жаңағы суреттегі қыздың тағдыры жұмбақ күйінде қалған еді. Жуырда фейсбук әлеуметтік желісінен "Осы суреттегі қыздың аты-жөні Анар Рахымжанова, фейсбукте парақшасы бар" деген ақжолтай хабарды оқи сала, қатты қуанып, дереу "достық" ұсындым. Әлеужелі арқылы достасқан соң, өзімнің журналист екенімді, "Орал өңірінің" оқырмандарына ұсыну үшін сұхбат алғым келетінін айттым. Алматы қаласында тұратындықтан, тарихи сурет иесімен көзбе-көз жүздесудің реті болмай, ғаламтор арқылы сұхбаттасудың ғана сәті түсті.
Держатели документа:
БҚМУ
Ж 12
Жұмабекқызы, Д.
"Санамнан да, өн бойымнан да желтоқсанның ызғары әлі кеткен жоқ" [Текст] / Д. Жұмабекқызы // Oral oniri. - 15 желтоқсан. - 2018. - №145. - Б. 8.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Жұмабекқызы.Д -- Санамнан да, өн бойымнан да желтоқсанның ызғары әлі кеткен жоқ -- Анар Рахымжанова -- Желтоқсан оқиғасы -- Таәуелсіздік
Аннотация: Күллі қазақ үшін желтоқсан мен тәуелсіздік бір-бірінен бөле-жаруға келмейтін егіз ұғым, екеуі де киелі, қастерлі. Өзгені қайдам, өз басым желтоқсан оқиғасы десе, бала күнімнен теледидар мен газет беттерінен көріп өскен алаңдағы желтоқсан батырларының ақ-қара түсті фотосуреттері бірден ойыма орала кетеді. Әсіресе, мұздай қаруланған әскерилердің ортасында жүріп келе жатқан бұйра шашты, тор пальтолы өрімдей қазақ қызының бейнесі жадымда ерекше жатталып қалыпты. Алаңға шыққан қазақ жастарының небір қорлық-зомбылықты көзімен көріп, жазықсыз жапа шеккені, түрмеге тоғытылып, жұмысы мен оқуынан қуылғаны жылдар өте келе мәлім бола бастағанымен, жаңағы суреттегі қыздың тағдыры жұмбақ күйінде қалған еді. Жуырда фейсбук әлеуметтік желісінен "Осы суреттегі қыздың аты-жөні Анар Рахымжанова, фейсбукте парақшасы бар" деген ақжолтай хабарды оқи сала, қатты қуанып, дереу "достық" ұсындым. Әлеужелі арқылы достасқан соң, өзімнің журналист екенімді, "Орал өңірінің" оқырмандарына ұсыну үшін сұхбат алғым келетінін айттым. Алматы қаласында тұратындықтан, тарихи сурет иесімен көзбе-көз жүздесудің реті болмай, ғаламтор арқылы сұхбаттасудың ғана сәті түсті.
Держатели документа:
БҚМУ
32.

Подробнее
66.3(5каз)
М 11
Мұратбаев , Е.
Еңбегі ерен Елбасы [Текст] / Е. Мұратбаев // Білімді ел . - 16 сәуір. - 2019. - №15. - Б. . 14.
ББК 66.3(5каз)
Рубрики: Внутренняя политика. Внутреннее положение
Кл.слова (ненормированные):
еңбегі ерен елбасы -- Елбасы Н.Ә.НАзарбаев -- Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру -- Қазақстан көшбасшысы -- Тәуелсіз ел -- Мұратбаев. Е
Аннотация: ҚР Тұңғыш Президенті - Елбасы Н.Ә.Назарбаев алғаш сонау тоқыраған тоқсаныншы жылдары ел тізгінін қолына алып, халқы үшін ел есінде мәңгі қалатындай еңбек етті. Тамыры терең тарихымыздың парақтарына қарайтын болсақ, тәуелсіз, еңселі, егеменді ел болу қазақ халқының аңсаған арманы болғанын білеміз. Кеңес Одағы ыдыраған кезеңде елі сеніп тапсырған міндетті аянбай адал атқарып, мемлекетіміздің дамуында өзіндік ерекше қолтаңбасын қалдырды.
Держатели документа:
БҚМУ
М 11
Мұратбаев , Е.
Еңбегі ерен Елбасы [Текст] / Е. Мұратбаев // Білімді ел . - 16 сәуір. - 2019. - №15. - Б. . 14.
Рубрики: Внутренняя политика. Внутреннее положение
Кл.слова (ненормированные):
еңбегі ерен елбасы -- Елбасы Н.Ә.НАзарбаев -- Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру -- Қазақстан көшбасшысы -- Тәуелсіз ел -- Мұратбаев. Е
Аннотация: ҚР Тұңғыш Президенті - Елбасы Н.Ә.Назарбаев алғаш сонау тоқыраған тоқсаныншы жылдары ел тізгінін қолына алып, халқы үшін ел есінде мәңгі қалатындай еңбек етті. Тамыры терең тарихымыздың парақтарына қарайтын болсақ, тәуелсіз, еңселі, егеменді ел болу қазақ халқының аңсаған арманы болғанын білеміз. Кеңес Одағы ыдыраған кезеңде елі сеніп тапсырған міндетті аянбай адал атқарып, мемлекетіміздің дамуында өзіндік ерекше қолтаңбасын қалдырды.
Держатели документа:
БҚМУ
33.

Подробнее
Ғәлі , А.
Орталық Азия мемлекеттерінің естелік саясатындағы тарих және өткеннің зардаптары [Текст] / А. Ғәлі // Отан тарихы. - 2019. - №1. - Б. . 159-172
ББК 63(5каз)
Рубрики: История. Исторические науки
Кл.слова (ненормированные):
тарих -- Орталық азия -- саяси жады -- ұлттық мейрамдар -- музейлер
Аннотация: Жаңа мемлекеттердің қалыптасуы үнемі естелік саясатын қалыптастырумен қатар жүреді. Оның функциялары ұлтты біріктіру, қолданыстағы шекара мен аумақты заңдастыру, сыртқы және ішкі саясатты ақтау болып табылады. Мақалада посткеңестік Орталық Азиядағы түрлі мемлекеттердегі естелік саясатының негізгі ережелері талқыланды. Осы мемлекеттердің естелік саясатында жаулармен күресу жолындағы зардаптар мен ерліктің тақырыбы орын алады. Тарихтағы түрлі қайғылы оқиғалар туралы ұжымдық естеліктер көркем фильмдерде, ескерткіштерде және мұражай экспозицияларында көрініс табады. Бұл оқиғалар тарих оқулықтарында толығымен сипатталады, оларды суреттерде, пошта таңбаларында және басқаларда бейнелейді. Ғалымдардың айтуынша, зардаптар туралы естеліктер тарихтың ерлік парақтары секілді, ұлтты анықтауда маңызды рөл атқарады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Ғәлі, С.
Ғәлі , А.
Орталық Азия мемлекеттерінің естелік саясатындағы тарих және өткеннің зардаптары [Текст] / А. Ғәлі // Отан тарихы. - 2019. - №1. - Б. . 159-172
Рубрики: История. Исторические науки
Кл.слова (ненормированные):
тарих -- Орталық азия -- саяси жады -- ұлттық мейрамдар -- музейлер
Аннотация: Жаңа мемлекеттердің қалыптасуы үнемі естелік саясатын қалыптастырумен қатар жүреді. Оның функциялары ұлтты біріктіру, қолданыстағы шекара мен аумақты заңдастыру, сыртқы және ішкі саясатты ақтау болып табылады. Мақалада посткеңестік Орталық Азиядағы түрлі мемлекеттердегі естелік саясатының негізгі ережелері талқыланды. Осы мемлекеттердің естелік саясатында жаулармен күресу жолындағы зардаптар мен ерліктің тақырыбы орын алады. Тарихтағы түрлі қайғылы оқиғалар туралы ұжымдық естеліктер көркем фильмдерде, ескерткіштерде және мұражай экспозицияларында көрініс табады. Бұл оқиғалар тарих оқулықтарында толығымен сипатталады, оларды суреттерде, пошта таңбаларында және басқаларда бейнелейді. Ғалымдардың айтуынша, зардаптар туралы естеліктер тарихтың ерлік парақтары секілді, ұлтты анықтауда маңызды рөл атқарады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Ғәлі, С.
34.

Подробнее
Бақиев, А.
Жемқорлық - індет, аластау - міндет [Текст] / Г. Бияшева // Oral oniri. - 2019. - 11 қазан. - №82. - Б. 11.
ББК 66.75(5каз)
Рубрики: Молодежь движение и организации
Кл.слова (ненормированные):
БҚМУ -- жастар жылы - 2019 -- филология факультеті -- өз ойы -- Азия барысы -- парақор -- көкейкесті
Аннотация: Ұлт болашағының баянды, мемлекет мәңгі болуы үшін тәуелсіздіктің өзі аздық ететінін бүгінгі заман ағымы көрсетті. Жаһанданудың желі ескен уақытта рухтық болмыстан желкен тұрғызып, қамдана бастаған жөн, өйткені желдің соңы алапат дауылға бастауы мүмкін. Жемқорлыққа жол ашқан жоқшылық пен билік-құмарлықтан арылудың жалғыз жолы - демократиялы ел ретінде жемқорлыққа қарсы мәдениет қалыптастыру және сана ашықтығын дамыту. Адам атаулының бәрі парақор, әділетсіз деуден де аулақпын. Солардан қалған игі дәстүрді сезініп және түйсініп, келер ұрпақ санасын ізгілендіру - біздің өмірлік парызымыз. Келешек заманаларға ақ жол төсей алсақ, міне, осы ізгілік. Ізгіліктен айырмасын!
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Сағиева, А.
Әбдірәсіл, Д.
Бақиев, А.
Жемқорлық - індет, аластау - міндет [Текст] / Г. Бияшева // Oral oniri. - 2019. - 11 қазан. - №82. - Б. 11.
Рубрики: Молодежь движение и организации
Кл.слова (ненормированные):
БҚМУ -- жастар жылы - 2019 -- филология факультеті -- өз ойы -- Азия барысы -- парақор -- көкейкесті
Аннотация: Ұлт болашағының баянды, мемлекет мәңгі болуы үшін тәуелсіздіктің өзі аздық ететінін бүгінгі заман ағымы көрсетті. Жаһанданудың желі ескен уақытта рухтық болмыстан желкен тұрғызып, қамдана бастаған жөн, өйткені желдің соңы алапат дауылға бастауы мүмкін. Жемқорлыққа жол ашқан жоқшылық пен билік-құмарлықтан арылудың жалғыз жолы - демократиялы ел ретінде жемқорлыққа қарсы мәдениет қалыптастыру және сана ашықтығын дамыту. Адам атаулының бәрі парақор, әділетсіз деуден де аулақпын. Солардан қалған игі дәстүрді сезініп және түйсініп, келер ұрпақ санасын ізгілендіру - біздің өмірлік парызымыз. Келешек заманаларға ақ жол төсей алсақ, міне, осы ізгілік. Ізгіліктен айырмасын!
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Сағиева, А.
Әбдірәсіл, Д.
35.

Подробнее
83(5каз)
Н 91
Нысаналин , А.
Абайтану неге ала-құла? [Текст] / А. Нысаналин // ANA TILI . - 2020. - 27 ақпан - 4 наурыз . - №8. - Б. . 4
ББК 83(5каз)
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы-175 жыл -- ұлы дала елі -- ой-толғам -- өркениет -- атасөз -- ұлы ақын
Аннотация: "Елу жылда ел жаңа, жүз жылда қазанды" мен айтпасам да сүйегіме сіңісті Атасөз. Абайдан бері қазақ қауымы (қоғамы деңіз) үш жаңаның басын қайырып, бір қазанды қылғытып, екіншісіне аяқ басқалы қашан. Бүкіл адамзаттың ұлы ақыны аңсағандай не өзгерді? Уақыт сынаптай асау мінез танытып, сырғып өтіп жатыр. Парақорлық пен жемқорлық асқынды. Дүниеқоңыздық пен ашкөздік жайлады. Көптеген ұлттық құндылықтар көз жаздырды. Жуан жіңішкерді, жіңішке үзілді. Жер шұрық - тесік болып саудаға салынды. Өркениет өңмеңдеп, жаһандану жағаға жармасты.
Держатели документа:
БҚМУ
Н 91
Нысаналин , А.
Абайтану неге ала-құла? [Текст] / А. Нысаналин // ANA TILI . - 2020. - 27 ақпан - 4 наурыз . - №8. - Б. . 4
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы-175 жыл -- ұлы дала елі -- ой-толғам -- өркениет -- атасөз -- ұлы ақын
Аннотация: "Елу жылда ел жаңа, жүз жылда қазанды" мен айтпасам да сүйегіме сіңісті Атасөз. Абайдан бері қазақ қауымы (қоғамы деңіз) үш жаңаның басын қайырып, бір қазанды қылғытып, екіншісіне аяқ басқалы қашан. Бүкіл адамзаттың ұлы ақыны аңсағандай не өзгерді? Уақыт сынаптай асау мінез танытып, сырғып өтіп жатыр. Парақорлық пен жемқорлық асқынды. Дүниеқоңыздық пен ашкөздік жайлады. Көптеген ұлттық құндылықтар көз жаздырды. Жуан жіңішкерді, жіңішке үзілді. Жер шұрық - тесік болып саудаға салынды. Өркениет өңмеңдеп, жаһандану жағаға жармасты.
Держатели документа:
БҚМУ
36.

Подробнее
63.3(5каз)
К 11
Кәрібаев , Б.
Жәңгір хан [Текст] / Б. Кәрібаев // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2020. - 11 наурыз . - №48. - Б. . 8
ББК 63.3(5каз)
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
тарих толқынында -- Жәңгір хан -- Қазақ хандығы -- Есім хан -- тарих -- Сырдақ сұлтан -- Т.И.Сұлтанов
Аннотация: ХVІІ ғасырда Қазақ хандығының басқарған хандар саны - бірнешеу. Олардың билікте болған жылдарын жазба деректер арқылы нақты біле алмасақ та, әр ханның жеке басындағы ерекше қасиеттері мен белгілеріне, билік құрған жылдарындағы заманның ағымына, дәуірінің ерекшелігіне байланысты едәуір тарихтың елеулі беттерін парақтауға болады. Сол даңқты хандардың бірі де бірегейі - Жәңгір хан. Жәңгір - Есім ханның тарихта белгілі үш ұлының бірі.
Держатели документа:
БҚМУ
К 11
Кәрібаев , Б.
Жәңгір хан [Текст] / Б. Кәрібаев // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2020. - 11 наурыз . - №48. - Б. . 8
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
тарих толқынында -- Жәңгір хан -- Қазақ хандығы -- Есім хан -- тарих -- Сырдақ сұлтан -- Т.И.Сұлтанов
Аннотация: ХVІІ ғасырда Қазақ хандығының басқарған хандар саны - бірнешеу. Олардың билікте болған жылдарын жазба деректер арқылы нақты біле алмасақ та, әр ханның жеке басындағы ерекше қасиеттері мен белгілеріне, билік құрған жылдарындағы заманның ағымына, дәуірінің ерекшелігіне байланысты едәуір тарихтың елеулі беттерін парақтауға болады. Сол даңқты хандардың бірі де бірегейі - Жәңгір хан. Жәңгір - Есім ханның тарихта белгілі үш ұлының бірі.
Держатели документа:
БҚМУ
37.

Подробнее
80
О-53
Олжабай , С.
Жемқорлық - жегі құрт [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №3. - Б. 14-20
ББК 80
Рубрики: Филологические науки
Кл.слова (ненормированные):
мемлекет саясаты-ұлттық қауіпсіздік -- өмір -- ақиқат -- Алматы қаласы -- Аркен Әбдіғани
Аннотация: (Ел бұзылса, құрады шайтан өрмек…) Өмірдің ақиқатын шарқ ұрып іздегенде хакім Абайға соқпай өте алмаймыз. Жан жарасы жазылмай кеткен ұлы ақын бойымыздағы барлық мінді қаз-қалпында бүкпесіз айтып кеткен ғой. Сондықтан ба, кезінде ащы шындықты шімірікпей айтқан абыз ақынды айналасындағылар, айналасында болғанда жақындары жабылып жұдырықтады. Данышпан сонда да айтарынан қайтқан жоқ. Сонда ол өз халқың жек көргеннен осыны айтты ғой деймісіз. Жо-жоқ, қателесесіз, «қайтсем, халқымның бойындағы қыңыр мінезді, жалқаулығын, арамдығын, өсекқұмарлығын, бекерден бекер мал шашатын шайпау әдетін, маңғаз мақтанқорлығын, сарыжамбас жа-тыпішерлігін бойларынан сылып тастаймын» деп жанталаспады ма? Сонда түзелген қазақ қайда? Ғұламаның ғибаратты өсиеттерін құп көріп, дұрыс, таза жолға түскені қайда? Жамандар қыла алмай жүр адал еңбек, Ұрлық, қулық қылдым деп қағар көлбек. Арамдықтан жамандық көрмей қалмас, Мың күн сынбас, бір күні сынар шөлмек,- деп аһ ұрды ары тыныш таптырмаған ақын. Иә, шөлмек мың күнде емес, бір-ақ күнде сынып, жайрап қалмақ. Біздің сырты бүтін, іші түтін кейбір шенеуніктеріміз былайғы жұртқа сырбаз, салмақты көрінуге тырысып баққанымен, қалтарыстағы қойыртпақтары ақтарылып қалып, ел-жұртқа масқара болып жатыр. Осылай бетпердесі сыпырылып, өздерінің шынайы өмірдегі шындығын әйгілеп, бір-ақ күнде қасықтап жинаған абыройларын шелектеп төгіп алады. Сөзуарлығымыз ұстап кетіп немесе әлдекімге қыр көрсеткіміз кеп қыжыртып отырғанымыз жоқ. Абай атаға сүйеніп сөз сабақтағанда санаға салмақ түсірген сорақылықтар көзге шалынған соң шарасыздықтан шырылдап отырған жай бар. Енді сөзіміз шындықтан шығандап кетпеу үшін әңгімемізге тұздық іздеп көрелік. Күні кеше Ұлттық Қауіпсіздік Комитеті ҚР Жоғарғы Сотының Ішкі қауіпсіздік бөлімімен бірлесіп, Түркістан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі аппе-ляциялық сот алқасының судьясы Әшірбек Рақымбаевтың сыбайлас жемқорлық әрекетінің жолын кесті. Бұл жөнінде ҰҚК ресми өкілі Аркен Әбдіғани мәлімдеді. Күдікті сотталушының жазасын жеңілдететуге көмектескені үшін елеулі мөлшерде пара алған. Бүгінде оның үстінен ҚР Қылмыстық Кодексінің 366 бабы 2 бөлімі бойынша сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізілуде. Былтырғы 11 желтоқсан күні Сарыағаш ауданындағы мамандан-дырылған әкімшілік сотының судьясы көші-қон заңнамасын өрескел бұзып, шетел азаматтарына жағдай жасағаны әшкереленді. Алматы қаласында аудандық соттың төрағасына қатысты іс қозғалғаны белгілі болып отыр. Халықтың соңғы үміті сот деген тұжырым қалыптасқан. Ал, сол соңғы үміттің жалғанар жері былғанышты болса шағымданушылар, жәбір-жапа көрушілер енді кімге барады? Мұндайда дана қазақ «Ет сасыса тұз себесіз, тұз сасыса не себесіз?» деп түңілмей ме? Расында, бұл түңілетін-ақ жағдай. Түңілдіретін, толғандыратын, ті-тіркендіретін түйткілдер тасқындай түсуде. Айталық, адам жанының арашашысы деп ардақтап, Алладан кейінгі құтқарушымыз деп сеніп жүрген ақ желеңді «абзалдарымыз» өміріңізді саудаға салса, кімнен үміт күткендейсіз? Шымкент қаласындағы №1 клиникалық ауруханасының бас дәрігері Абылай Доңбаев мақтаулы-ақ жан еді. «Алтын қолды дәрігер» атанып жүрген бұл азамат халықаралық қылмыстық топқа қосылып, адам-дардың бүйрек, бауырын алмастырып келген деген күдікке ілікті. Бұл жөнінде ҚР Ішкі істер министрлігінің департамент бастығы Санжар Әділов хабарлады. Ал, Шымкенттегі балалар ауруханасының бұрынғы бас дәрігері мемлекет қаржысын (20 миллион) жымқырды деген айыппен үйқамақта отыр. Кешегі Кеңес үкіметі тұсында «милиция-қорғаным» деп ұранда-тушы едік. Бүгінде «полиция-парақорым» деп тіліміз күрмеліп тұр. Мәселен, осыдан бірер жыл бұрын Түлкібас аудандық ішкі істер бөлімі бастығының тергеу жөніндегі орынбасары ауызбастырыққа 200 мың теңге алып жатқаны үстінде қолға түсіп, оқасына дақ түсіріп алды. Осы іспен сыбайлас учаскелік инспектор қашып кеткен. Ал Шымкент қаласындағы Қаратау аудандық ішкі істер бөлімінің үш бірдей капитаны есірткі бизнесімен айналысып жүрген қылмыскерді құрықтап, оны жауапкершіліктен құтқарып жіберу үшін 5 мың АҚШ долларын сұраған. Әл-Фараби аудандық ішкі істер бөлімінің майоры 10 мың теңге алып жатқаны үстінде қолға түсті. Шымкент қалалық полиция департамені өзіндік қауіпсіздік басқармасының жедел уәкілі сотталды. Оған сот шешімімен 8 миллион теңге айыппұл салынған. Оның азаматтық патрульдік бекетте жұмыс істейтін сержанттан тиісті «қамқорлық» жасау үшін ааляқтық жолмен 400 мың теңге пара алғаны және газ тапаншасын заңсыз ұстағаны туралы айтылады. Ал, Атырау қаласы полиция басқармасы бастығының орынбасары Қайралдапов ұсталған. Әскерилердің де құлқыны жаман болмай тұр. Мәселен, жуырда Қорғаныс министрлігінің жоғары шенді генералы ұсталды. Оны Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігі мен аталған министрліктің қызметкерлері қол-ға түсірген. Ол қарамағындағы қызметкерлердің лауазымын өсіріп, қамқорлық жасап отыруы үшін елеулі көлемде пара алған көрінеді. Ақтөбе облыстық қорғаныс жөніндегі департамент басшысы, полковник Ғалымжан Жантөрин әскери-техникалық мектепке курсанттар қабылдауда көз қысты, бармақ бастыға барғаны үшін күдікті ретінде қолға түсті. Әскери прокурор Мейіржан Қашымжанов осы мектептің үш қызметкері бұдан бұрынырақ істі болғанын айтып отыр. Былтыр ҚР Ішкі істер министр-лігінің орталық әскери-дәрігерлік комиссиясының төрағасы, полковник Исабеков қолға түскен. Батыс Қазақстан облыстық қорғаныс істері жөніндегі департаментінің басшысы да құрықталған деседі. Жемсауы жыбырлап тұратын жебірлер арасында әкімдердің, басқа да лауазым иелерінің жиі кездесетіні ойландырмай қоймайды. ҚР Энер-гетика министрінің орынбасары Ғани Сәдібеков курортты қалалардағы көлдерді тазартуға бөлінген қаржыны үптегені үшін сотты болғаны белгілі. Павлодар облысының әкімі Ерлан Арынов туралы жайсыз хабар тарады. Оның көмекшісі Төлеген Бәстенов 9 миллион теңге пара алып жатқан жерінде құрықталған. Көп уақыт ұзамай Павлодар облысының әкімі Болат Бақауов құрықталды. Оның не бүлдіргенін тергеу қорытындысынан соң білеміз. Былтыр Атырау облысы әкімінің орынбасары Нұрсәуле Саулауоваға қатысты шу шықты. Ол мектеп асханаларына жеткізілуі тиіс жиһаздарды саудаға салған. Осы жиһаздарға 34 миллион теңге қаралған екен. Соның 5 миллион теңгесіне орынбасардың көзі түскен ғой. 2016-2019 жылдарға арналған білім мен ғылымды дамыту мемлекеттік бағдарламасына бөлінген қаражаттан 10 миллион теңгені қымқырған білім басқармасының басшысы Қайырғали Кенжеғалиев пен оның орынбасары Роза Қабдулова ұсталғаннан кейін Нұрсәуле ханым өз еркімен қызметінен кетіп еді. Жуырда Нұрсәуле Сайлауова 2 жылға, Роза Қабдулова 4 жылға шартты түрде сотталды. Маңғыстау облысы әкімінің бірінші орынбасары да алдыңғы жылы ұятқа қалып еді. Енді Алматы және Нұр-Сұлтан қалаларында аудан әкімі ұсталды деген хабар тарады. Былтырғы қазан айында Жетісай ауданы Қызылқұм ауылдық округінің әкімі үй құрылысына жер телімін бергені үшін 500 мың теңге аламын деп құрықталды. Ал, Шымкент қаласындағы әл-Фараби аудандық әкімдігі кәсіпкерлік бөлімінің басшысы сауда жасауға рұқсат беру және кәсіпкерлік қызметке қолдау көрсету үшін бір азаматтан 65 мың теңге аламын деп от басып қалды. Павлодар облысы Қалқаман ауыл-дық округінің әкімі бас маманмен бірігіп, әкімдік ғимаратына төлем терминалдарын қою бойынша келісім-шарт жасасу кезінде 50 мың теңге пара алған. Алматы облысы Байсерке ауылдық округі әкімінің бұрынғы орынбасары қызметін асыра пайдаланған. Атырау облысында аудан әкімінің орынбасары мен құрылыс бөлімінің басшысы мердігерді бопсалап, пара алғаны үшін сотты болды. Ақмола облысы Аршалы ауданы Жібек жолы ауылдық округінің әкімі 300 мың теңге пара алғаны үшін 23,4 миллион теңге айыппұл төлеп құтылған. «Казпошта» АҚ Жамбыл облыстық филиалының басшысы Б.Пірәлі біреуді жұмысқа орналастырамын деп басы бәлеге қалды. Оны Тараз қаласы №2 соты мемлекеттік қызметте лауазым иелену құқығынан айырып, 7,5 миллион теңге айыппұл салды. Таяуда Шығыс Қазақстан облысында агроөнеркәсіптік кешенді табысты етеміз деген шенеуніктер 35 миллион теңге парамен ұсталды. Олар мол қаражатты сүт арасына жасырған. Флягтан сарылдап төгілген сүт арасынан кленкаларға мұқият оралған бума-бума теңге түскенде аспаннан шұға жауғандай таңырқамаған пенде қалмады. Ақтау қаласында Ауыл шаруашылығы министрлігінің ветеринарлық қадағалау жөніндегі комитеті қалалық инспекциясы басшысы да нысанға алынып отыр. Оның көп мөлшерде пара алғаны белгілі болған. Былтыр Түркістан облысы бойынша сыбайлас жемқорлық фактілерімен 73 адам ұсталған. Оның 15-і жымқыру, біреуі қызметін асыра пайдалану, 57-сі парақорлық дерегі ретінде тіркелген. Осы сияқты мысалдарды тізе беруге қалам ұшы да шыдамай бара жатқандықтан, осы жерден үзуге тура келеді. 2019 жылдың 20 мамырында Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев-тың төрағалығымен сыбайлас жем-қорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөнінде кеңес өткені белгілі. Осы кеңесте Президент: -Жыл сайын Қазақстанда орташа есеппен екі мыңнан астам сыбайлас жемқорлыққа қатысты қылмыстық іс тіркеледі. Мыңнан астам адам жауапқа тартылады. Бұл-батпандап кіріп, мысқылдап шығатын кесел. Осы ауруды шұғыл түрде емдемесек, ертең кеш болуы мүмкін, – деп жебірлер мен жегіштердің жолын кесу жөнінде бірқатар тапсырмалар берді. Қоғам дертіне айналған бұл кеселдің жолын кесу оңай болмай тұр. Қазір оған қарсы шаралардың бірі ретінде жемқорлық жайлы хабарлаған адамдарды ынталандыру шаралары көзделініп отыр. Мәселен, сіз біреудің сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекетін байқасаңыз және оның ұсталуына көмек берсеңіз соттың айыптау қорытындысынан соң сыйақы ретінде пара сомасының 10 пайызын аласыз. Бірақ, жуаннан жонып , жіңішкеден жырымдап жеген жырыңдылар сізге оңайлықпен жан алдырар ма? Жемсауы жалмауыз жандарды ұстап берем деп жүріп, құрдымға жұтылып кетпейсіз бе? Өйткені, берерменнің қашан да беделі басым, құрығы ұзын. Сыбайлас жемқорлықпен күрестің бір жолы ретінде шенеуніктерді түрме тынысымен таныстыру басталып та кетті. Мұндай шаралар Шымкент және Нұр-Сұлтан қалаларында көрініс тапты. Десек те, түрменің тыныс-тіршілігімен танысқандардың ішкі тыйымы қаншалықты нәтижелі болатыны алдағы күндердің енші-сінде. Еліміздің экономикалық және қоғамдық ахуалына жемқорлық көп мөлшерде залалын тигізеді. Сондықтан онымен күрестің бұдан да басқа тиімді, ықпалды жолдарын қарастыруымыз керек-ақ. Жебірлердің күздің күні ағаштардан құлаған жапырақтай тым көбейіп кетуін оларға қолданылатын жазаның тым осалдығынан көретіндер де бар. Мысалы, Мәжіліс алдында сөз алған ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының орынбасары Олжас Бектенов жемқорлыққа қолданатын жазаның жеңіл екенін айтып, дабыл қақты. Олар түрлі жолдармен жазаларын мерзімінен бұрын өтеп шығады. Екіншіден, алған парасының елу еселенген көлемінде айып төлеп, түрме табалдырығын аттамай-ақ тайраңдап шыға келеді. Осыдан барып жемесе жұтқыншақтары жыбырлап тұратын жебірлер «е, ұстап алса, құтылудың жолы оңай екен ғой» деп арқаны кеңге салады. Мемлекеттік қызметке қайта орала алмаса, жымқырғандарының бір бөлігіне бизнес ашып алады. Біріккен Ұлттар Ұйымы 2003 жылдан бері 9 қаңтарды халықаралық сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес күні деп белгілеп, атап өтіп келеді. Әлем болып парақорлыққа қарсы күресті күшейтуге күш салып жатқанда Румыния үкіметі Қылмыстық кодекске түзетулер енгізіп, Айды аспанға бірақ шығарды. Министрлер Кабинетінің осы өзгерістерді мақұлдағаны тұрғындардың ашу-ызасын тудырған. Өйткені, қабылданған нормативтік құжат алаяқтық пен жемқорлық әрекеті үшін жауаптылардың бос-тандыққа шығуына жол ашады. Қабылданған құжатқа зейін салайық. 48 мың доллардан төмен пара алған азаматтарды бас бостандығынан айырудың қажеті шамалы екен. Бухарест қаласында 50 мыңға жуық адам рақымшылық шарасы мен заңға өзгеріс енгізуге қарсылық ретінде шеруге шыққанымен, Румыния үкіметі заңды қабылдап жіберген. Олар бұл әрекетін сыбайластықпен түрмеге түскендердің шамадан тыс артып кетуімен түсіндірген. Ақырында, жұртшылықтың жаппай ереуінен қаймыққан үкімет өзгерістер енгізуден бас тартып барып, елді тыныштандырған. Біздің елде де парақорлармен пәрменді күрес жалғасып келеді. Бұл жөнінде тиісті Заңдар да қабылданды. Бірақ, Президент Қасым-Жомарт Тоқаев атап көрсеткендей, жең ұшынан жалғасатындар көбеймесе, азаймай отыр. Шенділердің алдына мәселесін шештіріп алу үшін баратындар көп. Бүгінде қызметке «көкесіз» кіре алмайсыз. Жұмысқа тұрудың басқа да кедергілері көп. Әлемде сыбайлас жемқорлықпен күресудің бірнеше жолдары бар. Мәселен, Грузияда шенеуніктердің санын 3 есеге азайта отырып, жалақысын 3 есеге көбейткен. Ал, Сингапур билеушілері 1952 жылдан бері сыбайлас жемқорлық жағдайларын тергеу Бюросы арқылы жұмыс істеп келеді. Бюро мемлекеттік шенеуніктер арасындағы жемқорлыққа қатысты жағдайларды тексеріп, тиісті органдарға қажетті шараларды қолдану үшін хабарлап отырады. Қытай мемлекеті парадан бас тарту бойынша «тай-цзи» сабақтарын енгізген. Әрине, әр елдің салты басқа. Бәлкім, олардың тәжірибелері бізде оң жамбасқа келе қоймайтын да шығар. Ең бастысы Сананың тазалығында. Сана тазармай-қоғам тазармайды. Сондықтан, сыбайлас жемқорлықтың зияны мен зардабы туралы отбасыдан бастап мемлекеттік қызметкерлерге дейін саналарына сіңдіре сабақ өту керек шығар. Тағы да данышпан Абайға жүгінуге тура келеді. Абыз ақын не деп еді? Тыңдайық. Ел бұзылса, құрады шайтан өрмек, Періште төменшіктеп, қайғы жемек. Өзімнің иттігімнен болды демей, Жеңді ғой деп шайтанға болар көмек,–деп ойлы ақын бекер күйінді ғой деймісіз. «Өзімнің иттігімнен болды» деп бармақ тістейтін ұяты барлар көбейгенде ғана жұлындағы жегіқұрт жұлынып түспек. Ар, Намыс, Ұят ұялаған жер қашанда асылзат күйінде таза тұрмақ. Ендеше бізге Ар сабағы, Намыс сабағы, Ұят сабағы керек-ақ. Бұл сабақтарды ешбір дана, ұлағатты ұстаз адамдардың кеудесіне күштеп ендіре алмайды. Әр адам өзіне-өзі ұстаз бола білгенде, жүрегін таза ұстағанда ғана, ұят оянады. Ендеше, әр кеудеде шындық шамы, намыс оты сөнбесін деп тілейік. Сонда бізді ешбір шайтан жеңе алмайды…
Держатели документа:
БҚУ
О-53
Олжабай , С.
Жемқорлық - жегі құрт [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №3. - Б. 14-20
Рубрики: Филологические науки
Кл.слова (ненормированные):
мемлекет саясаты-ұлттық қауіпсіздік -- өмір -- ақиқат -- Алматы қаласы -- Аркен Әбдіғани
Аннотация: (Ел бұзылса, құрады шайтан өрмек…) Өмірдің ақиқатын шарқ ұрып іздегенде хакім Абайға соқпай өте алмаймыз. Жан жарасы жазылмай кеткен ұлы ақын бойымыздағы барлық мінді қаз-қалпында бүкпесіз айтып кеткен ғой. Сондықтан ба, кезінде ащы шындықты шімірікпей айтқан абыз ақынды айналасындағылар, айналасында болғанда жақындары жабылып жұдырықтады. Данышпан сонда да айтарынан қайтқан жоқ. Сонда ол өз халқың жек көргеннен осыны айтты ғой деймісіз. Жо-жоқ, қателесесіз, «қайтсем, халқымның бойындағы қыңыр мінезді, жалқаулығын, арамдығын, өсекқұмарлығын, бекерден бекер мал шашатын шайпау әдетін, маңғаз мақтанқорлығын, сарыжамбас жа-тыпішерлігін бойларынан сылып тастаймын» деп жанталаспады ма? Сонда түзелген қазақ қайда? Ғұламаның ғибаратты өсиеттерін құп көріп, дұрыс, таза жолға түскені қайда? Жамандар қыла алмай жүр адал еңбек, Ұрлық, қулық қылдым деп қағар көлбек. Арамдықтан жамандық көрмей қалмас, Мың күн сынбас, бір күні сынар шөлмек,- деп аһ ұрды ары тыныш таптырмаған ақын. Иә, шөлмек мың күнде емес, бір-ақ күнде сынып, жайрап қалмақ. Біздің сырты бүтін, іші түтін кейбір шенеуніктеріміз былайғы жұртқа сырбаз, салмақты көрінуге тырысып баққанымен, қалтарыстағы қойыртпақтары ақтарылып қалып, ел-жұртқа масқара болып жатыр. Осылай бетпердесі сыпырылып, өздерінің шынайы өмірдегі шындығын әйгілеп, бір-ақ күнде қасықтап жинаған абыройларын шелектеп төгіп алады. Сөзуарлығымыз ұстап кетіп немесе әлдекімге қыр көрсеткіміз кеп қыжыртып отырғанымыз жоқ. Абай атаға сүйеніп сөз сабақтағанда санаға салмақ түсірген сорақылықтар көзге шалынған соң шарасыздықтан шырылдап отырған жай бар. Енді сөзіміз шындықтан шығандап кетпеу үшін әңгімемізге тұздық іздеп көрелік. Күні кеше Ұлттық Қауіпсіздік Комитеті ҚР Жоғарғы Сотының Ішкі қауіпсіздік бөлімімен бірлесіп, Түркістан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі аппе-ляциялық сот алқасының судьясы Әшірбек Рақымбаевтың сыбайлас жемқорлық әрекетінің жолын кесті. Бұл жөнінде ҰҚК ресми өкілі Аркен Әбдіғани мәлімдеді. Күдікті сотталушының жазасын жеңілдететуге көмектескені үшін елеулі мөлшерде пара алған. Бүгінде оның үстінен ҚР Қылмыстық Кодексінің 366 бабы 2 бөлімі бойынша сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізілуде. Былтырғы 11 желтоқсан күні Сарыағаш ауданындағы мамандан-дырылған әкімшілік сотының судьясы көші-қон заңнамасын өрескел бұзып, шетел азаматтарына жағдай жасағаны әшкереленді. Алматы қаласында аудандық соттың төрағасына қатысты іс қозғалғаны белгілі болып отыр. Халықтың соңғы үміті сот деген тұжырым қалыптасқан. Ал, сол соңғы үміттің жалғанар жері былғанышты болса шағымданушылар, жәбір-жапа көрушілер енді кімге барады? Мұндайда дана қазақ «Ет сасыса тұз себесіз, тұз сасыса не себесіз?» деп түңілмей ме? Расында, бұл түңілетін-ақ жағдай. Түңілдіретін, толғандыратын, ті-тіркендіретін түйткілдер тасқындай түсуде. Айталық, адам жанының арашашысы деп ардақтап, Алладан кейінгі құтқарушымыз деп сеніп жүрген ақ желеңді «абзалдарымыз» өміріңізді саудаға салса, кімнен үміт күткендейсіз? Шымкент қаласындағы №1 клиникалық ауруханасының бас дәрігері Абылай Доңбаев мақтаулы-ақ жан еді. «Алтын қолды дәрігер» атанып жүрген бұл азамат халықаралық қылмыстық топқа қосылып, адам-дардың бүйрек, бауырын алмастырып келген деген күдікке ілікті. Бұл жөнінде ҚР Ішкі істер министрлігінің департамент бастығы Санжар Әділов хабарлады. Ал, Шымкенттегі балалар ауруханасының бұрынғы бас дәрігері мемлекет қаржысын (20 миллион) жымқырды деген айыппен үйқамақта отыр. Кешегі Кеңес үкіметі тұсында «милиция-қорғаным» деп ұранда-тушы едік. Бүгінде «полиция-парақорым» деп тіліміз күрмеліп тұр. Мәселен, осыдан бірер жыл бұрын Түлкібас аудандық ішкі істер бөлімі бастығының тергеу жөніндегі орынбасары ауызбастырыққа 200 мың теңге алып жатқаны үстінде қолға түсіп, оқасына дақ түсіріп алды. Осы іспен сыбайлас учаскелік инспектор қашып кеткен. Ал Шымкент қаласындағы Қаратау аудандық ішкі істер бөлімінің үш бірдей капитаны есірткі бизнесімен айналысып жүрген қылмыскерді құрықтап, оны жауапкершіліктен құтқарып жіберу үшін 5 мың АҚШ долларын сұраған. Әл-Фараби аудандық ішкі істер бөлімінің майоры 10 мың теңге алып жатқаны үстінде қолға түсті. Шымкент қалалық полиция департамені өзіндік қауіпсіздік басқармасының жедел уәкілі сотталды. Оған сот шешімімен 8 миллион теңге айыппұл салынған. Оның азаматтық патрульдік бекетте жұмыс істейтін сержанттан тиісті «қамқорлық» жасау үшін ааляқтық жолмен 400 мың теңге пара алғаны және газ тапаншасын заңсыз ұстағаны туралы айтылады. Ал, Атырау қаласы полиция басқармасы бастығының орынбасары Қайралдапов ұсталған. Әскерилердің де құлқыны жаман болмай тұр. Мәселен, жуырда Қорғаныс министрлігінің жоғары шенді генералы ұсталды. Оны Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігі мен аталған министрліктің қызметкерлері қол-ға түсірген. Ол қарамағындағы қызметкерлердің лауазымын өсіріп, қамқорлық жасап отыруы үшін елеулі көлемде пара алған көрінеді. Ақтөбе облыстық қорғаныс жөніндегі департамент басшысы, полковник Ғалымжан Жантөрин әскери-техникалық мектепке курсанттар қабылдауда көз қысты, бармақ бастыға барғаны үшін күдікті ретінде қолға түсті. Әскери прокурор Мейіржан Қашымжанов осы мектептің үш қызметкері бұдан бұрынырақ істі болғанын айтып отыр. Былтыр ҚР Ішкі істер министр-лігінің орталық әскери-дәрігерлік комиссиясының төрағасы, полковник Исабеков қолға түскен. Батыс Қазақстан облыстық қорғаныс істері жөніндегі департаментінің басшысы да құрықталған деседі. Жемсауы жыбырлап тұратын жебірлер арасында әкімдердің, басқа да лауазым иелерінің жиі кездесетіні ойландырмай қоймайды. ҚР Энер-гетика министрінің орынбасары Ғани Сәдібеков курортты қалалардағы көлдерді тазартуға бөлінген қаржыны үптегені үшін сотты болғаны белгілі. Павлодар облысының әкімі Ерлан Арынов туралы жайсыз хабар тарады. Оның көмекшісі Төлеген Бәстенов 9 миллион теңге пара алып жатқан жерінде құрықталған. Көп уақыт ұзамай Павлодар облысының әкімі Болат Бақауов құрықталды. Оның не бүлдіргенін тергеу қорытындысынан соң білеміз. Былтыр Атырау облысы әкімінің орынбасары Нұрсәуле Саулауоваға қатысты шу шықты. Ол мектеп асханаларына жеткізілуі тиіс жиһаздарды саудаға салған. Осы жиһаздарға 34 миллион теңге қаралған екен. Соның 5 миллион теңгесіне орынбасардың көзі түскен ғой. 2016-2019 жылдарға арналған білім мен ғылымды дамыту мемлекеттік бағдарламасына бөлінген қаражаттан 10 миллион теңгені қымқырған білім басқармасының басшысы Қайырғали Кенжеғалиев пен оның орынбасары Роза Қабдулова ұсталғаннан кейін Нұрсәуле ханым өз еркімен қызметінен кетіп еді. Жуырда Нұрсәуле Сайлауова 2 жылға, Роза Қабдулова 4 жылға шартты түрде сотталды. Маңғыстау облысы әкімінің бірінші орынбасары да алдыңғы жылы ұятқа қалып еді. Енді Алматы және Нұр-Сұлтан қалаларында аудан әкімі ұсталды деген хабар тарады. Былтырғы қазан айында Жетісай ауданы Қызылқұм ауылдық округінің әкімі үй құрылысына жер телімін бергені үшін 500 мың теңге аламын деп құрықталды. Ал, Шымкент қаласындағы әл-Фараби аудандық әкімдігі кәсіпкерлік бөлімінің басшысы сауда жасауға рұқсат беру және кәсіпкерлік қызметке қолдау көрсету үшін бір азаматтан 65 мың теңге аламын деп от басып қалды. Павлодар облысы Қалқаман ауыл-дық округінің әкімі бас маманмен бірігіп, әкімдік ғимаратына төлем терминалдарын қою бойынша келісім-шарт жасасу кезінде 50 мың теңге пара алған. Алматы облысы Байсерке ауылдық округі әкімінің бұрынғы орынбасары қызметін асыра пайдаланған. Атырау облысында аудан әкімінің орынбасары мен құрылыс бөлімінің басшысы мердігерді бопсалап, пара алғаны үшін сотты болды. Ақмола облысы Аршалы ауданы Жібек жолы ауылдық округінің әкімі 300 мың теңге пара алғаны үшін 23,4 миллион теңге айыппұл төлеп құтылған. «Казпошта» АҚ Жамбыл облыстық филиалының басшысы Б.Пірәлі біреуді жұмысқа орналастырамын деп басы бәлеге қалды. Оны Тараз қаласы №2 соты мемлекеттік қызметте лауазым иелену құқығынан айырып, 7,5 миллион теңге айыппұл салды. Таяуда Шығыс Қазақстан облысында агроөнеркәсіптік кешенді табысты етеміз деген шенеуніктер 35 миллион теңге парамен ұсталды. Олар мол қаражатты сүт арасына жасырған. Флягтан сарылдап төгілген сүт арасынан кленкаларға мұқият оралған бума-бума теңге түскенде аспаннан шұға жауғандай таңырқамаған пенде қалмады. Ақтау қаласында Ауыл шаруашылығы министрлігінің ветеринарлық қадағалау жөніндегі комитеті қалалық инспекциясы басшысы да нысанға алынып отыр. Оның көп мөлшерде пара алғаны белгілі болған. Былтыр Түркістан облысы бойынша сыбайлас жемқорлық фактілерімен 73 адам ұсталған. Оның 15-і жымқыру, біреуі қызметін асыра пайдалану, 57-сі парақорлық дерегі ретінде тіркелген. Осы сияқты мысалдарды тізе беруге қалам ұшы да шыдамай бара жатқандықтан, осы жерден үзуге тура келеді. 2019 жылдың 20 мамырында Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев-тың төрағалығымен сыбайлас жем-қорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөнінде кеңес өткені белгілі. Осы кеңесте Президент: -Жыл сайын Қазақстанда орташа есеппен екі мыңнан астам сыбайлас жемқорлыққа қатысты қылмыстық іс тіркеледі. Мыңнан астам адам жауапқа тартылады. Бұл-батпандап кіріп, мысқылдап шығатын кесел. Осы ауруды шұғыл түрде емдемесек, ертең кеш болуы мүмкін, – деп жебірлер мен жегіштердің жолын кесу жөнінде бірқатар тапсырмалар берді. Қоғам дертіне айналған бұл кеселдің жолын кесу оңай болмай тұр. Қазір оған қарсы шаралардың бірі ретінде жемқорлық жайлы хабарлаған адамдарды ынталандыру шаралары көзделініп отыр. Мәселен, сіз біреудің сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекетін байқасаңыз және оның ұсталуына көмек берсеңіз соттың айыптау қорытындысынан соң сыйақы ретінде пара сомасының 10 пайызын аласыз. Бірақ, жуаннан жонып , жіңішкеден жырымдап жеген жырыңдылар сізге оңайлықпен жан алдырар ма? Жемсауы жалмауыз жандарды ұстап берем деп жүріп, құрдымға жұтылып кетпейсіз бе? Өйткені, берерменнің қашан да беделі басым, құрығы ұзын. Сыбайлас жемқорлықпен күрестің бір жолы ретінде шенеуніктерді түрме тынысымен таныстыру басталып та кетті. Мұндай шаралар Шымкент және Нұр-Сұлтан қалаларында көрініс тапты. Десек те, түрменің тыныс-тіршілігімен танысқандардың ішкі тыйымы қаншалықты нәтижелі болатыны алдағы күндердің енші-сінде. Еліміздің экономикалық және қоғамдық ахуалына жемқорлық көп мөлшерде залалын тигізеді. Сондықтан онымен күрестің бұдан да басқа тиімді, ықпалды жолдарын қарастыруымыз керек-ақ. Жебірлердің күздің күні ағаштардан құлаған жапырақтай тым көбейіп кетуін оларға қолданылатын жазаның тым осалдығынан көретіндер де бар. Мысалы, Мәжіліс алдында сөз алған ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының орынбасары Олжас Бектенов жемқорлыққа қолданатын жазаның жеңіл екенін айтып, дабыл қақты. Олар түрлі жолдармен жазаларын мерзімінен бұрын өтеп шығады. Екіншіден, алған парасының елу еселенген көлемінде айып төлеп, түрме табалдырығын аттамай-ақ тайраңдап шыға келеді. Осыдан барып жемесе жұтқыншақтары жыбырлап тұратын жебірлер «е, ұстап алса, құтылудың жолы оңай екен ғой» деп арқаны кеңге салады. Мемлекеттік қызметке қайта орала алмаса, жымқырғандарының бір бөлігіне бизнес ашып алады. Біріккен Ұлттар Ұйымы 2003 жылдан бері 9 қаңтарды халықаралық сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес күні деп белгілеп, атап өтіп келеді. Әлем болып парақорлыққа қарсы күресті күшейтуге күш салып жатқанда Румыния үкіметі Қылмыстық кодекске түзетулер енгізіп, Айды аспанға бірақ шығарды. Министрлер Кабинетінің осы өзгерістерді мақұлдағаны тұрғындардың ашу-ызасын тудырған. Өйткені, қабылданған нормативтік құжат алаяқтық пен жемқорлық әрекеті үшін жауаптылардың бос-тандыққа шығуына жол ашады. Қабылданған құжатқа зейін салайық. 48 мың доллардан төмен пара алған азаматтарды бас бостандығынан айырудың қажеті шамалы екен. Бухарест қаласында 50 мыңға жуық адам рақымшылық шарасы мен заңға өзгеріс енгізуге қарсылық ретінде шеруге шыққанымен, Румыния үкіметі заңды қабылдап жіберген. Олар бұл әрекетін сыбайластықпен түрмеге түскендердің шамадан тыс артып кетуімен түсіндірген. Ақырында, жұртшылықтың жаппай ереуінен қаймыққан үкімет өзгерістер енгізуден бас тартып барып, елді тыныштандырған. Біздің елде де парақорлармен пәрменді күрес жалғасып келеді. Бұл жөнінде тиісті Заңдар да қабылданды. Бірақ, Президент Қасым-Жомарт Тоқаев атап көрсеткендей, жең ұшынан жалғасатындар көбеймесе, азаймай отыр. Шенділердің алдына мәселесін шештіріп алу үшін баратындар көп. Бүгінде қызметке «көкесіз» кіре алмайсыз. Жұмысқа тұрудың басқа да кедергілері көп. Әлемде сыбайлас жемқорлықпен күресудің бірнеше жолдары бар. Мәселен, Грузияда шенеуніктердің санын 3 есеге азайта отырып, жалақысын 3 есеге көбейткен. Ал, Сингапур билеушілері 1952 жылдан бері сыбайлас жемқорлық жағдайларын тергеу Бюросы арқылы жұмыс істеп келеді. Бюро мемлекеттік шенеуніктер арасындағы жемқорлыққа қатысты жағдайларды тексеріп, тиісті органдарға қажетті шараларды қолдану үшін хабарлап отырады. Қытай мемлекеті парадан бас тарту бойынша «тай-цзи» сабақтарын енгізген. Әрине, әр елдің салты басқа. Бәлкім, олардың тәжірибелері бізде оң жамбасқа келе қоймайтын да шығар. Ең бастысы Сананың тазалығында. Сана тазармай-қоғам тазармайды. Сондықтан, сыбайлас жемқорлықтың зияны мен зардабы туралы отбасыдан бастап мемлекеттік қызметкерлерге дейін саналарына сіңдіре сабақ өту керек шығар. Тағы да данышпан Абайға жүгінуге тура келеді. Абыз ақын не деп еді? Тыңдайық. Ел бұзылса, құрады шайтан өрмек, Періште төменшіктеп, қайғы жемек. Өзімнің иттігімнен болды демей, Жеңді ғой деп шайтанға болар көмек,–деп ойлы ақын бекер күйінді ғой деймісіз. «Өзімнің иттігімнен болды» деп бармақ тістейтін ұяты барлар көбейгенде ғана жұлындағы жегіқұрт жұлынып түспек. Ар, Намыс, Ұят ұялаған жер қашанда асылзат күйінде таза тұрмақ. Ендеше бізге Ар сабағы, Намыс сабағы, Ұят сабағы керек-ақ. Бұл сабақтарды ешбір дана, ұлағатты ұстаз адамдардың кеудесіне күштеп ендіре алмайды. Әр адам өзіне-өзі ұстаз бола білгенде, жүрегін таза ұстағанда ғана, ұят оянады. Ендеше, әр кеудеде шындық шамы, намыс оты сөнбесін деп тілейік. Сонда бізді ешбір шайтан жеңе алмайды…
Держатели документа:
БҚУ
38.

Подробнее
66.3
О-53
Олжабай , С.
Ұлттық рухтың бастауы [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 48-57
ББК 66.3
Рубрики: Внутренняя политика
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан облысы -- Елбасы Н.Ә.Назарбаев -- іс-шаралар -- Абай Құнанбайұлы - 175 жыл -- Абай мұрасы -- ұлттың дамуы -- Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру -- рухани жаңғыру бағдарламасы -- Туған жер жобасы -- Архив-2025 арнайы жобасы
Аннотация: Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласы жарияланысымен, Түркістан облысының барлық аудандары мен қалаларында арнайы штабтар, орталықтар құрылып, жұмыс басталып кетті. Солардың бірі шағалалы Шардара ауданында бірқатар оңтайлы істерді көріп, көңіл сүйсінді. Айталық, «Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асыру жөніндегі аудандық «Рухани жаңғыру» кеңсесінің жұмысы 2018 жылдың 1 наурызынан басталған. Арнайы жұмыс жоспары жасалынып, бекітілген. «Рухани жаңғыру» бағдарламасын түсіндіру жүмыстарын жүргізуде насихаттық топ құрылып, жұмыс кестесі бекітілген. Жоспарға сәйкес барлық білім беру мекемелеріне «Рухани жаңғыру» бағдарламасьның «Тәрбие және білім» кіші бағдарламасымен жұмыс жасау және үгіт-насихат жұмысын жүргізу бойынша жылдық, айлық жоспар таратылып, Қ.Аманжолов атындағы жалпы орта және Шардара мектеп-лицейінің базасында кеңейтілген жиналыстар өткізіліп, бағдарламаның мақсаты мен міндеттері кеңінен түсіндірілген. Жастардың бойына өз еліне деген мақтаныш пен Отанға деген сүйіспеншілікті қалыптастыруға бағытталған тәрбие сағаттарын тұрақты түрде өткізу, оқушыларды тарихи ескерткіштер мен мәдени нысандарға экскурсиялар ұйым-дастыру жұмысы бөлімнің, мектептердің жоспарына сәйкес өткізіліп келеді екен. Жастардың ұйымдастырушылық дағдысын, белсенділігін арттыру, ерікті жастардың жұмысын жандандыру мақсатында Қызылқұм ауылдық округінде, Жаушықұм, Алатау батыр ауылдық округтерінде «Жастары белсенді елдің ертеңі жарқын» атты тақырыпта кездесулер мен 2 тренингтер өткізілген. Кеңес әскерлерінің Ауғанстан Республикасынан шығарылған күні-не орай және Ұлы Жеңістің 75 жылдығына орай жастарды еңбекке баулу, үлкендерді сыйлап, құрметтеуге тәрбиелеу мақсатында «Ардагерлер – асыл ерлер», «Ардагерлерді ардақтайық» атты тақырыпта акциялар өткізіліпті. Акция барысында бөлім, мекемеден шыққан ерікті жастар соғысы зардабынан қайтыс болған және әлеуметтік көмекке мұқтаж жалғызілікті ардагерлердің үйлеріне барып, сый-құрмет жасап, шаруашылық, тұрмыстық тағы басқа жағдайларына байланысты көмек көрсетіп қайтқан. Алғыс айту күніне орай көршілер арасындағы байланысты бекемдеу және көршіні құрметтеу мақсатында еріктілердің қатысуымен қоғамдық орындар мен ірі сауда орталықтарында көршілер арасындағы сыйластық пен өзара түсіністік туралы «Көрші хақысы» атты ақпараттық парақшалар таратылыпты. Сондай-ақ, «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы аясында және Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мейрамына орай, ұлттық ойындарымызды дамыту, халқымыздың атадан балаға жалғасып келе жатқан өнерін бүгінгі ұрпақ бойына сіңіру, салт-дәстүріміз бен әдет-ғұрпымызды насихаттау мақсатында Шардара қаласы, Төменгі тоғай аумағында (әуежай алаңы) «Теңге ілу», «Бәйге», «Аударыспақ» ойындарынан жарыстар өткізілген.
Держатели документа:
БҚУ
О-53
Олжабай , С.
Ұлттық рухтың бастауы [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 48-57
Рубрики: Внутренняя политика
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан облысы -- Елбасы Н.Ә.Назарбаев -- іс-шаралар -- Абай Құнанбайұлы - 175 жыл -- Абай мұрасы -- ұлттың дамуы -- Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру -- рухани жаңғыру бағдарламасы -- Туған жер жобасы -- Архив-2025 арнайы жобасы
Аннотация: Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласы жарияланысымен, Түркістан облысының барлық аудандары мен қалаларында арнайы штабтар, орталықтар құрылып, жұмыс басталып кетті. Солардың бірі шағалалы Шардара ауданында бірқатар оңтайлы істерді көріп, көңіл сүйсінді. Айталық, «Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асыру жөніндегі аудандық «Рухани жаңғыру» кеңсесінің жұмысы 2018 жылдың 1 наурызынан басталған. Арнайы жұмыс жоспары жасалынып, бекітілген. «Рухани жаңғыру» бағдарламасын түсіндіру жүмыстарын жүргізуде насихаттық топ құрылып, жұмыс кестесі бекітілген. Жоспарға сәйкес барлық білім беру мекемелеріне «Рухани жаңғыру» бағдарламасьның «Тәрбие және білім» кіші бағдарламасымен жұмыс жасау және үгіт-насихат жұмысын жүргізу бойынша жылдық, айлық жоспар таратылып, Қ.Аманжолов атындағы жалпы орта және Шардара мектеп-лицейінің базасында кеңейтілген жиналыстар өткізіліп, бағдарламаның мақсаты мен міндеттері кеңінен түсіндірілген. Жастардың бойына өз еліне деген мақтаныш пен Отанға деген сүйіспеншілікті қалыптастыруға бағытталған тәрбие сағаттарын тұрақты түрде өткізу, оқушыларды тарихи ескерткіштер мен мәдени нысандарға экскурсиялар ұйым-дастыру жұмысы бөлімнің, мектептердің жоспарына сәйкес өткізіліп келеді екен. Жастардың ұйымдастырушылық дағдысын, белсенділігін арттыру, ерікті жастардың жұмысын жандандыру мақсатында Қызылқұм ауылдық округінде, Жаушықұм, Алатау батыр ауылдық округтерінде «Жастары белсенді елдің ертеңі жарқын» атты тақырыпта кездесулер мен 2 тренингтер өткізілген. Кеңес әскерлерінің Ауғанстан Республикасынан шығарылған күні-не орай және Ұлы Жеңістің 75 жылдығына орай жастарды еңбекке баулу, үлкендерді сыйлап, құрметтеуге тәрбиелеу мақсатында «Ардагерлер – асыл ерлер», «Ардагерлерді ардақтайық» атты тақырыпта акциялар өткізіліпті. Акция барысында бөлім, мекемеден шыққан ерікті жастар соғысы зардабынан қайтыс болған және әлеуметтік көмекке мұқтаж жалғызілікті ардагерлердің үйлеріне барып, сый-құрмет жасап, шаруашылық, тұрмыстық тағы басқа жағдайларына байланысты көмек көрсетіп қайтқан. Алғыс айту күніне орай көршілер арасындағы байланысты бекемдеу және көршіні құрметтеу мақсатында еріктілердің қатысуымен қоғамдық орындар мен ірі сауда орталықтарында көршілер арасындағы сыйластық пен өзара түсіністік туралы «Көрші хақысы» атты ақпараттық парақшалар таратылыпты. Сондай-ақ, «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы аясында және Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мейрамына орай, ұлттық ойындарымызды дамыту, халқымыздың атадан балаға жалғасып келе жатқан өнерін бүгінгі ұрпақ бойына сіңіру, салт-дәстүріміз бен әдет-ғұрпымызды насихаттау мақсатында Шардара қаласы, Төменгі тоғай аумағында (әуежай алаңы) «Теңге ілу», «Бәйге», «Аударыспақ» ойындарынан жарыстар өткізілген.
Держатели документа:
БҚУ
39.

Подробнее
67
А 11
Ағыбай , А.
Парақорлық аса қауіпті заңбұзушылық. [Текст] / Ағыбай А. // Сыбайлас жемқорлықпен курес сасаты Антикоррупционая политика. - 2017. - №11. - Б. 8-12
ББК 67
Рубрики: Право
Кл.слова (ненормированные):
Парақорлық -- Сыбайлас -- жемқорлық -- пара алу -- пара беру -- делдал -- пара заты
Аннотация: Мақалада сыбайлас жемқорлықтың әлеуметтік, саяси, экономикалық, моральдық құқықтық аспектілері қарастырылады. Пара алу мен пара беру сияқты қылмысты әрекеттердің түрлері мен оған тыйым салудың заң жүзіндегі жүзіндегі негіздері сараланған.
Держатели документа:
БҚМУ
А 11
Ағыбай , А.
Парақорлық аса қауіпті заңбұзушылық. [Текст] / Ағыбай А. // Сыбайлас жемқорлықпен курес сасаты Антикоррупционая политика. - 2017. - №11. - Б. 8-12
Рубрики: Право
Кл.слова (ненормированные):
Парақорлық -- Сыбайлас -- жемқорлық -- пара алу -- пара беру -- делдал -- пара заты
Аннотация: Мақалада сыбайлас жемқорлықтың әлеуметтік, саяси, экономикалық, моральдық құқықтық аспектілері қарастырылады. Пара алу мен пара беру сияқты қылмысты әрекеттердің түрлері мен оған тыйым салудың заң жүзіндегі жүзіндегі негіздері сараланған.
Держатели документа:
БҚМУ
40.

Подробнее
63
А 51
Әлімбай, Н.
Қазақ қоңамындағы парақорлық пен сыбайлас жемқорлықтың антропологиясы: Генезисі, эволюциясы Һә қазіргі сипаты. [Текст] / Н. Әлімбай // Қазақ тарихы. - 2018. - №1. - Б. 5-12
ББК 63
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан -- Тәуелсіз -- қоғам -- мемлекет -- парақорлық -- сыбайлас -- жемқорлық -- ынтымақ
Аннотация: Тәуелсіз Қазақстанның соңғы онжылдығы кезеңінде оппозициялық қана емес, биліктің қолындағы немесе соған жақын деген сан алуан ақпараттық құралдарда да, соның ішінде,газеттер мен журналдардың беттерінде қоғамдағы орныққан одағай оқыс құбылыстар һәм жайттар аса өзекті мәселелер ретінде жиі қарастырылып жүр.
Держатели документа:
БҚМУ
А 51
Әлімбай, Н.
Қазақ қоңамындағы парақорлық пен сыбайлас жемқорлықтың антропологиясы: Генезисі, эволюциясы Һә қазіргі сипаты. [Текст] / Н. Әлімбай // Қазақ тарихы. - 2018. - №1. - Б. 5-12
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан -- Тәуелсіз -- қоғам -- мемлекет -- парақорлық -- сыбайлас -- жемқорлық -- ынтымақ
Аннотация: Тәуелсіз Қазақстанның соңғы онжылдығы кезеңінде оппозициялық қана емес, биліктің қолындағы немесе соған жақын деген сан алуан ақпараттық құралдарда да, соның ішінде,газеттер мен журналдардың беттерінде қоғамдағы орныққан одағай оқыс құбылыстар һәм жайттар аса өзекті мәселелер ретінде жиі қарастырылып жүр.
Держатели документа:
БҚМУ
Страница 4, Результатов: 77