Электронный каталог

66
М 29
Мартэн, Жак Жан Поль
    Қазақтың Мұстафа Шоқайы-ғасырдың саясаткері [Текст] / Жак Жан Поль Мартэн // Тіл. - 2014. - №4. - Б. 32
ББК 66

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
мұстафа шоқай -- ғасырдың саясаткері -- қазақ халқы -- мемлекет саясаткері -- франция -- отан -- тәуелсіздік
Аннотация: Бүгін біз қазақ халқының мемлекет қайраткері Мұстафа Шоқай атындағы саябақтың ашылу салтанатында бас қосып отырмыз.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

67.408
О-75
Оспанова, Ш.
    Топтасып мал ұрлағандарға кешірім жасалмайды [Текст] / Ш. Оспанова // Заң. - 2020. - №2. - Б. 40-41
ББК 67.408

Рубрики: Уголовоное право

Кл.слова (ненормированные):
Американың белгілі саясаткері -- Уильям Питт -- құқықтық құжаттар -- құқықтық құжаттарды жаңғырту -- жүйелі жұмыстар -- Отан
Аннотация: Американың белгілі саясаткері Уильям Питт «Отаныңа және халқыңа адалдығыңнан гөрі заңға адалдығың жоғарырақ» деген екен. Шынында да елдің заңын сыйламаған адамда Отанға деген құрмет қайдан болсын! Сондықтан, қауіпсіз қоғамның, дамыған елдің, табысты мемлекеттің тамырында заңның күштілігі, құқықтық құжаттардың пәрменділігі жатқанын мойындауымыз керек. Міне, сол мақсатта елімізде заңнамалардың базасы жаңартылып, құқықтық құжаттарды заман талабына сай жаңғырту бағытында жүйелі жұмыстар тұрақты қолға алынып келеді.
Держатели документа:
БҚМУ

86
Ш 19
Шамахай, С.
    Шыңғысхан: тәңірлік сенім мен толеранттылық [Текст] / С. Шамахай, Ғ. Есім // Вестник КазНУ им. аль-Фараби = Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi. - Алматы, 2018. - №3(65). - Б. 53-67
ББК 86

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
Шыңғысхан -- тәңірлік -- шаманизм -- «Мәңгі Аспан» -- дін -- толеранттылық -- тарихи шығармасы -- Жамиғат ат тауарихы -- Түрік шежіресі -- Моңғолдың құпия шежіресі -- философия -- герменевтика
Аннотация: Мақалада көшпенділердің сонау шумерлер заманынан бері сабақтасып келе жатқан мыңдаған жылдар тарихы бар Тәңірлік дінінің ХІІІ ғасырдағы ахуалы мен Шыңғысхан ықпалымен Мәңгі Аспан (Тәңірі) ретінде даму ерекшелігі, оның жасаған діни-философиялық тұжырымы, дінге деген толерантты қатынасы жайлы талданады. Шыңғыс хан заманында моңғолдардың тәңірлік нанымына өзгерістер енгізілді. Мәселен, тәңірлік дінінде жұмақ пен тозақ ұғымдары болмады. Алайда олардың сауап жинауға талпынысы тек Шыңғыс ханның арнайы шақыртуымен келген Әулие Чан Чунның үгіттеуімен құдайлық іліммен байланысты туындады. Бұл кезеңде моңғолдардың діни көзқарасы өзінің биік шыңына жетіп, мәңгі аспанның монотеистік сенімін құрды. Шыңғыс хан тәңірлікті негізге ала отырып, Мәңгі Аспан (Тәңір) идеясын теория дәрежесінде қорытып, қолдана білді. Ол Көкте – Мәңгі Аспан (Тәңірі), Жерде – Қаған қағидасын қалыптастырды. Қағида бойынша Аспан (Тәңір) әлемдегі шексіз ерік, биліктің жалғыз Құдайы. Ол өзінің шапағатымен Қағанды қолдайды. Қаған тәңір атынан билік етіп, аспан жарлығын жер бетіне жүзеге асыруға міндетті. Қаған өз парасатының, харизмасының көмегімен аспан қалауына, шапағатына бөлене алады. Жоғарыда бір аспан тәңірі болса, жерде бір ғана қаған болуға тиіс. Яғни, моңғол ханы «Күн шығыстан күн батысқа дейінгі аспан астындағы барша елді басқаруға тиіс» – еді. Сонымен қатар, Шыңғысхан діни толеранттылықты ұстанды. Ол либералды заң нормаларын қалыптастырды. «Барлық діндер бірдей құрметке лайық, бірақ олардың бірде-бірі үстемдік ете алмайды» деген талап болды. Бұл талап Шыңғыс хан дүниеден өткен соң да, ұрпақтан-ұрпаққа сабақтасып, жалғасын тапты. Шыңғыс ханның кіші ұлы Толуйдың жұбайы ақын, мемлекеттің ірі саясаткері Сорқақтани бегім, Мөңке хан бұл ережені өз өмірінің қағидасы етеді. Мақалада Шыңғыс ханның тұжырымдары мен қағидаларын дәлелдеу үшін дереккөздер ретінде «Моңғолдың құпия шежіресі» атты тарихи шығармасы, Рашид ад диннің «Жамиғат ат тауарихы», Әбілғазы ханның «Түрік шежіресі», Шығыс және Батыс елдерінен Шыңғыс ханның арнайы шақыртуымен келген, оның көзі тірісінде кездесіп, жүздескен және кейінгі тақ мұрагерлерімен тікелей қарым-қатынаста болған әулие, ойшыл, қайраткер, саяхатшылардың (даостық монах Чан Чун, Елуй Чуцай, Пэн Дай мен Сюй Тин, монах Джовани дель Плано Карпини, елші Гильом де Рубрук, венециялық көпес Марко Поло) жол жазбалары алынды. Мақаланың мақсаты тәңірлік діннің Шыңғыс хан заманындағы дамуы мен өзгерісі, Шыңғыс ханның діни ұстанымы, сабақтастығы туралы деректер бойынша компаративистикалық, мәдени-философиялық талдау жасау. Талдау барысында Мәңгі Аспан (Тәңір) сеніміне қатысты тың ойлар мен пікірлер ұсынылды. Тақырыпты талдау барысында гуманитарлық және философиялық білімдерде кеңінен қолданылатын, тарихилық пен логикалықтың өзара байланысы, тарихи-компаративистикалық, абстрактылықтан нақтылыққа өту, жалпыдан жекеге өту, герменевтика іспетті тәсілдердің бірлігі қамтылады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Есім, Ғ.

63
К 97
Қыдырбекұлы, Д.
    Нұрмұхаммед Тәрәкидің шығармаларындағы этнографиялық сөздер және этникалық есімдер [Текст] / Д. Қыдырбекұлы // Aqiqat. - 2026. - №4. - Б. 81-84.
ББК 63

Рубрики: Тарих.

Кл.слова (ненормированные):
Тәрәки -- шығармалары -- этнографиялық сөздер -- этникалық есім -- саясаткері -- шығармашылық -- өмірбаян -- глоссарий
Аннотация: Бұл мақала белгілі ауған саясаткері Нұрмұхаммед Тәрәкидің әдеби шыаршалығына арналған.
Держатели документа:
БҚУ.