Электронный каталог

66
А 61

    "Аманат" -озық ой мен әділдіктің, бірлік пен ілгерілеудің партиясы. [Текст] // Орал өнірі. - 2022. - №25. -3 наурыз. - Б. 1-3
ББК 66

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
партия -- фракция -- президент -- депутат -- мәжіліс
Аннотация: Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың қатысуымен "NUR OTAN" партиясының кезектен тыс сиезі өтті. Жиында саяси партия атауы "Аманат" деп өзгертілді.
Держатели документа:
БҚУ

66
К 35
Кемеңгер, Қ.
    Алаш биігі [Текст] / Қ. Кемеңгер // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 12 желтоқсан. - №237. - Б. 1, 4.
ББК 66

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
Бірінші жалпықазақ сиезі -- Алаш -- Ресей империясы -- Уәлихан Б кейхан
Аннотация: Жалпы қазаққа ортақ сиез (түпнұсқада осылай) ұйымдастыру мәселесі ХХ ғасыр басынан ұлт қайрат кер лерін толғандырып келді. Оны алғаш «Айқап», «Қазақ» басылымдарында Жи һанша Сейдалин к терді. лихан Б кейхан, Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатұлы, Барлыбек Сырттанұлы, Есенғали Қасаболатұлы сынды тұлғалардың 1913 жылы сиез жайында хаттары, мақалалары жарық к рді. Ол уақытта ортақ жиынды ткізудің әлі ерте екенін лихан Б кейхан бірнеше мақаласында айтты. Осы кезде Алаш к семі: «Болатын басқосудан қашпаймын, болмайтын басқосуға арамтер болмаймын, тірі болсам, хан баласында қазақтың хақысы бар еді. Қазаққа қызмет қылмай қоймаймын», деп жазды.
Держатели документа:
БҚУ

63
Ж 22
Жақыпов, Ж.
    Рух қорғаны [Текст] / Ж. Жақыпов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 12 желтоқсан. - №237. - Б. 4.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Ахмет Байтұрсынұлы -- Бақы -- Түркілер -- әліпби -- үркістан уәлаяты
Аннотация: Ахмет Байтұрсынұлы 1926 жылы Бақы (Баку) қаласында өткен Бірінші бүкілодақтық түркітану сиезінде сөйле­ген сөзінде: «Мәде­ниет тірі табиғаттағы жаратылыс дамуының жалғасы ретінде өзінің дамуы үшін жайлы жағдайдың болуын талап етеді. Дәл осындай жағдай Ресейде тұратын түркі халықтарында болған жоқ.
Держатели документа:
БҚУ

76.02
А 65
Әнес, Ғ.
    "Қазақ" газетінің ізашар миссиясы [Текст] / Ғ. Әнес // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 2 ақпан. - №23. - Б. 4.
ББК 76.02

Рубрики: Редакции газет и журналов

Кл.слова (ненормированные):
«Қазақ» газеті -- Мұхтар Әуезов -- Қазақ -- ұлттық энциклопедия -- «Алаш» партиясын құрып
Аннотация: «Қазақ» газеті туралы сөз болғанда, біз алдымен ұлы Мұхтар Әуезовке жүгінеміз. «Қазақтың еңкейген кәрі, еңбектеген жасына түгелімен ой түсіріп, өлім ұйқысынан оятып, жансыз денесіне қан жүгіртіп, күзгі таңның салқын желіндей ширықтырған, етек-жеңін жиғызған «Қазақ» газеті болатын». Бұл «Қазақ» газетінің сүтін еміп өскен, «Ақаң салған өрнекті біліп, Ақаң ашқан мектепті оқып шыққан», «саясат толқынына түсіп ойы ашылған, мәдениет жолында аз да болса ілгері басқан» жас алашшылдың, оқиға ортасында жүрген куәгердің, замана жылнамашысының сөзі. Біз: «Қазақ» газеті – ХХ ғасыр басындағы ұлттық энциклопедия» дейміз. Оның жоқшысы мен жаршысының бірі болғандықтан айтамыз. «Қазақ» туралы жеріне жеткізіліп, толымды айтылмаған мәселенің бірі – ХХ ғасыр басында қазақ зиялыларының бастары бірігіп, саяси күрес алаңына шыққандағы «Алаш» партиясын құрудағы басылымның көзге көрінбес тарихи еңбегі. Аласапыранды, төңкерісті 1917– 1918 жылдары алып Ресейдің бұрыш-бұрышында, бұрыннан бұратана саналған өлкелерде ұлттық автономиялық құрылымдар дүниеге келіп жатқанда қазақтың да әлемдік тартыстан тыс қалмай, мемлекеттігін қайта қалпына келтіруге талпынғанын мақтанышпен еске алсақ, ол «Қазақ» газетінің жанқиярлық еңбегі мен жемісті ерлігі еді. Екі бірдей жалпықазақ сиезін өткізіп, «Алаш» партиясын құрып, Алашорда үкіметін жасақтаған, Алаш автономиясының кіндігін кескен «Қазақ газеті» (1913–1918) болатын.
Держатели документа:
БҚУ

66
А 39
Аққұлы, С.
    Алаш бүкілресейлік құрылтайсыз қазақ мемлекетін қалай құрды? [Текст] / С. Аққұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 5 наурыз. - №45. - Б. 6.
ББК 66

Рубрики: саясат

Кл.слова (ненормированные):
1917 жыл -- Бүкілресейлік құрылтай -- отаршыл империя -- Бірінші жалпықазақ құрылтай -- Ресейді федеративтік демократиялық республика -- «Алаш» партия -- Әлихан Бөкейхан, Міржақып Дулатұлы, Нәзір Төреқұлұлы, т.б.
Аннотация: 1917 жылғы Ақпан төңкерісінен соң бұрынғы отаршыл империяның тағдырын Бүкілресейлік құрылтай жиналысы шешеді деген зор үміт болды. 1917 жылғы қазақ облыстық сиездері мен Бірінші жалпықазақ құрылтайы бірауыздан алда шақырылуға тиіс Бүкілресейлік құрылтайдан Ресейді федеративтік демократиялық республика деп жариялауды және қазақтың ұлттық мемлекетін құруға деген өшпес құқын мойындауды талап етті. Бірақ сол жылдың қазан (қараша) айында бәлшебектердің қылмыстық жолмен Ресей билігін басып алуы салдарынан «Алаш» партиясы жетекшілері Құрылтайдың шақырылуын тоспай-ақ ұлттық мемлекеттің шаңырағын қайта тікті.
Держатели документа:
БҚУ

81
С 32
Серікқызы, Қ.
    Шерубай ҚҰРМАНБАЙҰЛЫ, академик, филология ғылымының докторы, профессор: Білімпаздар мұраты немесе «жат сөздерді қазақ тіліне ұқсату» [Текст] / Қ. Серікқызы // ANA TILI. - 2024. - 13 маусым. - №23. - Б. 3.
ББК 81

Рубрики: языкознание

Кл.слова (ненормированные):
Шерубай ҚҰРМАНБАЙҰЛЫ -- академик -- филология ғылымының докторы -- білімпаздар сиезі -- сиез -- қазақ тілі -- алаш ардақтылары -- сөздер -- Жазу ережелері -- Қазақша пән сөздер -- Ауыз әдебиеті
Аннотация: Жүз жыл бұрын, яғни 1924 жылдың 12 маусымы – бейсенбі еді. Орынборда бұл уақытта маусымның тамылжыған шағы да шығар-ау! Әйтеуір, дәл осы күні қазақтың және қазаққа туыс ұлттардың білімпаздары ұлы жиында бас қосты. Бір апта бойы асықпай, аптықпай отырып, білімді ұлт болудың мәселесін шешті. Ұлттық мектеп, ұлттық ғылым мен әдебиет, мәдениет дамуы үшін не істемек керек деген тақырыпты талқылады. Қазақтың әр әрпінен бастап, емле, сөз, сөйлем атаулының қалай жазылып, қалай түзелгені дұрыс деген тақырыпты да сырт қалдырмады. Бастауыш мектеп пен оның бағдарламасы, оқулықтар жазу ісі, ұлттық термин жасау, орта және жоғары білімнің мақсат-мұраты да пікірталас өзегіне айналды. Дәл осы жиын ел болатын қуатты жұрттың қайратын, ұлттық арман-мақсатын да көрсетіп бергендей еді...
Держатели документа:
БҚУ

81
М 76
Момынова, Б.
    Тіл тағдырына аландаған тұлғалар [Текст] / Б. Момынова // ANA TILI. - 2024. - 13 маусым. - №23. - Б. 3.
ББК 81

Рубрики: языкознание

Кл.слова (ненормированные):
Қазақ тілі -- тұлға -- тіл тағдыры -- дыбыстар -- әліпби -- әріптер -- фонетист
Аннотация: Қазіргі тілмен айтқанда, емлені бір жүйеге түсіру білімпаздар сиезіндегі негізгі мәселенің бірі болды. Тіл тағдырына алаңдаған тұлғалар емлені бір жүйеге келтіру үшін мына мәселелерді түбегейлі шешу керегін айтты
Держатели документа:
БҚУ

63(5каз)
С 50
Сімәділ , Қ.
    Қазақтың шапанын жамылып, тымағын киген» сөз [Текст] / Қ. Сімәділ // Ana tili. - 2024. - №23.- 13 маусым. - Б. 1
ББК 63(5каз)

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Әлихан Бөкейхан -- Ахмет Байтұрсынұлы -- Міржақып Дулатұлы -- Халел Досмұхамедұлы -- Нәзір Төреқұлұлы -- Елдос Омарұлы -- Ишеналы Арабайұлы -- Нәзипа Құлжанова -- Сиезд -- қуғын-сүргіннің құрбаны -- ұлттық терминология
Аннотация: Жүз жыл бұрын, яғни 1924 жылдың 12 маусымы – бейсенбі еді. Орынборда бұл уақытта маусымның тамылжыған шағы да шығар-ау! Әйтеуір, дәл осы күні қазақтың және қазаққа туыс ұлттардың білімпаздары ұлы жиында бас қосты. Бір апта бойы асықпай, аптықпай отырып, білімді ұлт болудың мәселесін шешті. Ұлттық мектеп, ұлттық ғылым мен әдебиет, мәдениет дамуы үшін не істемек керек деген тақырыпты талқылады. Қазақтың әр әрпінен бастап, емле, сөз, сөйлем атаулының қалай жазылып, қалай түзелгені дұрыс деген тақырыпты да сырт қалдырмады. Бастауыш мектеп пен оның бағдарламасы, оқулықтар жазу ісі, ұлттық термин жасау, орта және жоғары білімнің мақсат-мұраты да пікірталас өзегіне айналды. Дәл осы жиын ел болатын қуатты жұрттың қайратын, ұлттық арман-мақсатын да көрсетіп бергендей еді...
Держатели документа:
БҚУ

81(5каз)
С 32
Серікқызы, Қ.
    Білімпаздар мұраты немесе «жат сөздерді қазақ тіліне ұқсату» [Текст] / Қ. Серікқызы // Ana tili. - 2024. - №23.- 13 маусым. - Б. 3
ББК 81(5каз)

Рубрики: Тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
Шерубай Құрманбайұлы -- Қазақ білімпаздарының сиезі -- қазақ руханияты -- Алаш зиялылары -- Халел Досмұхамедұлы -- термин сөздер -- Елдес Омарұлы -- Кеңес -- Пікірталас
Аннотация: Мақалада қазақ білімпаздарының сиезі 1924 жылы маусымның 12-сі күні, Орынборда сағат 12:00-де басталған еді. 18 маусымға дейін созылған сиезде талқыланған мәселелер туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ

81(5каз)
М 74
Момынова, Б.
    Тіл тағдырына алаңдаған тұлғалар [Текст] / Б. Момынова // Ana tili. - 2024. - №23.- 13 маусым. - Б. 3
ББК 81(5каз)

Рубрики: тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
Бағдан Момынова -- Тіл тағдырына алаңдаған тұлғалар -- Қазақ тіліндегі дыбыс саны -- ахмет Байтұрсынұлы -- Шонанұлы, -- Омарұлы -- Мұхтар Мырзаұлы -- Халел Досмұхамедұлы -- 1924 жылғы сиезд
Аннотация: Қазіргі тілмен айтқанда, емлені бір жүйеге түсіру білімпаздар сиезіндегі негізгі мәселенің бірі болды. Тіл тағдырына алаңдаған тұлғалар емлені бір жүйеге келтіру үшін мына мәселелерді түбегейлі шешу керегін айтты.
Держатели документа:
БҚУ