Электронный каталог

20.1
Д 84
Дурмекбаева, Ш. Н.
    «Көкшетау» МҰТП флорасының биоалуантүрлілігін зерттеу негіздері [Текст] / Ш. Н. Дурмекбаева, Б. О. Шарипов, Г. А. Рахымжан // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 134-136.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
Жаңа Қазақстан -- биологиялық алуантүрлілік -- экожүйелер -- тұрақты даму -- генетикалық алуантүрлілік -- түрлік әртүрлілік -- биосфералық деңгейлер -- биологиялық білім беру -- экологиялық менеджмент -- табиғатты қорғау саясаты
Аннотация: Мақалада «Жаңа Қазақстан» тұжырымдамасы аясында биологиялық алуантүрлілікті сақтау мен тұрақты басқарудың мемлекеттік маңызы талданған. Мемлекет басшысы Қ. К. Тоқаевтың экологиялық саясатына сүйене отырып, биоалуантүрлілік ұғымына кең ауқымды анықтама берілген: ол жасушаішілік деңгейден бастап, ландшафтық-экожүйелік деңгейлерге дейінгі барлық тірі организмдердің өзгергіштігін қамтиды. Автор биоалуантүрлілікті тиімді басқару үшін биологияның әртүрлі салаларындағы (молекулалық биологиядан биогеографияға дейін) мамандардың біліктілігі мен кешенді ғылыми тәсілдің қажеттілігін негіздейді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шарипов, Б.О.
Рахымжан, Г.А.

74.262.8
Ш 17
Шайтім, А. Қ.
    Дәстүрлі білім мен биология ғылымының тоғысуы: сабақтастық пен тиімді әдіс [Текст] / А. Қ. Шайтім // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 229-231.
ББК 74.262.8

Рубрики: Методика преподавания биологии

Кл.слова (ненормированные):
биологияны оқыту әдістемесі -- дәстүрлі білім -- халықтық жаратылыстану -- ұлттық құндылықтар -- дүниетаным -- емдік өсімдіктер -- экологиялық тәрбие -- этнопедагогика -- табиғатты қорғау -- заманауи ғылым
Аннотация: Мақалада заманауи биологиялық білім беру жүйесінде оқушылардың ұлттық құндылықтарға негізделген дүниетанымын қалыптастыру мәселесі қарастырылған. Автор дәстүрлі жаратылыстану білімдері мен халықтық тәжірибені (этнобиология) мектеп бағдарламасына біріктірудің маңыздылығын негіздейді. Қазақ халқының табиғатпен етене өмір сүру салты мен емдік өсімдіктер туралы жинақтаған бай тәжірибесін сабақ үдерісінде қолдану — оқушылардың экологиялық жауапкершілігін арттырудың және ұлттық тәрбие берудің тиімді құралы ретінде сипатталған.
Держатели документа:
ЗКУ

20.1
О-58

    Өндіріс нысандарының Түркістан қаласының ауа сапасына əсерін бағалау [Текст] / Н. Ə. Əбдімүтəліп, Ə. З. Құралбай, Г. Б. Тойчибекова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 519-532.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
Түркістан қаласы -- ауа сапасы -- өндіріс нысандары -- ластану -- мониторинг -- шығарындылар -- экологиялық қауіпсіздік
Аннотация: Мақалада Түркістан қаласындағы өндіріс нысандарының атмосфералық ауа сапасына тигізетін əсері жан-жақты зерттелінген. Қалада соңғы жылдары индустриялық дамудың қарқынды жүруі қоршаған ортаға, əсіресе ауа сапасына белгілі бір дəрежеде əсер еткені байқалды. Зерттеу барысында өндірістік кəсіпорындардан бөлінетін ластаушы заттар (шаң-тозаң, азот диоксиді, күкірт диоксиді, көміртек оксиді, ұшпа органикалық қосылыстар жəне т.б.) деңгейі өлшеніп, қолданыстағы экологиялық нормалармен салыстырылды. Сонымен қатар, қала аумағындағы атмосфералық ауаның санитарлық-гигиеналық жағдайы сарапталып, тұрғындардың денсаулығына əсер ету ықтималдығы бағаланды. Мақала нəтижелері өндірістік нысандарды экологиялық тұрғыдан реттеу, ауа сапасын бақылау жəне табиғатты қорғау шараларын жетілдіру бойынша нақты ұсыныстар əзірлеуге мүмкіндік берді. Бұл зерттеу Түркістан қаласының орнықты дамуына ықпал ететін маңызды ғылыми-тəжірибелік еңбек болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Əбдімүтəліп, Н.Ə.
Құралбай, Ə.З.
Тойчибекова, Г.Б.
Турметова, Г.Ж.
Койшиева, Г.Ж.

26.35
Т 11

    Түркістан облысының аумағындағы гидрохимиялық көрсеткіштер бойынша жер үсті суларының сапасына экологиялық мониторинг жəне болжау [Текст] / З. А. Бұқарбай, Г. У. Бектуреева, А. Н. Тілеуберді, Р. Ж. Кожагалиева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 533-541.
ББК 26.35

Рубрики: Гидрогеология

Кл.слова (ненормированные):
жерүсті сулары -- гидрохимиялық талдау -- экологиялық мониторинг -- су сапасы -- экологиялық болжау -- Түркістан облысы -- гидрохимиялық көрсеткіштер
Аннотация: Мақалада Түркістан облысының жер үсті суларының гидрохимиялық көрсеткіштері негізінде олардың экологиялық жағдайына жүргізілген мониторинг пен су сапасын болжау нəтижелері баяндалған. Зерттеу 2023–2024 жылдар аралығындағы бақылау деректеріне сүйеніп, аймақтың негізгі су нысандарын – Сырдария, Келес, Арыс, Бадам, Ақсу, Бөген өзендері мен Шардара су қоймасын қамтыған. Талдау нəтижелері өзен суларының гидрохимиялық құрамының кеңістіктік жəне уақыттық тұрғыда айтарлықтай өзгеретінін көрсетті. Көптеген су нысандарында аммоний иондары, сульфаттар, магний, қалқыма заттар жəне жалпы фосфор концентрацияларының рұқсат етілген нормативтерден тұрақты түрде асып кететіні анықталды. Ең жоғары экологиялық тəуекелдер Келес пен Арыс өзендеріне тəн, ал Сырдария, Бөген жəне Шардара су қоймасы соңғы кезеңде су сапасының жақсарғанын байқатты. Ақсу өзені зерттеу кезеңі бойы жоғары сапалы сулар санатына (I класс) жатқызылды. Алынған нəтижелер антропогендік жүктемені азайту, ағынды суларды тазарту жүйелерін жетілдіру жəне бақылау желісін кеңейту бойынша кешенді шаралардың қажеттілігін көрсетеді. Жер үсті сулары сапасының болжамы қосымша табиғатты қорғау іс-шаралары болмаған кезде проблемалы учаскелерде тұрақсыздықтың сақталуын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бұқарбай, З.А.
Бектуреева, Г.У.
Тілеуберді, А.Н.
Кожагалиева, Р.Ж.