Электронный каталог

26.82
И 50
Имашев, Э. Ж.
    Ақтөбе және Орынбор облыстарының индустриялық даму трендтері [Текст] / Э. Ж. Имашев, А. Р. Ахунов, С. А. Отарбаев // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 348-360
ББК 26.82

Рубрики: Физическая география

Кл.слова (ненормированные):
өнеркәсіп -- индустриялық даму -- өнеркәсіптік өндіріс көлемі -- трендтер -- Ақтөбе облысы -- Орынбор облысы -- аумақ -- тау-кен өндіру өнеркәсібі -- өңдеу өнеркәсібі -- кәсіпорын
Аннотация: Мақалада ортақ шекаралары бар және Қазақстан мен Ресейдің шекаралас және көршілес өңірлері болып табылатын Ақтөбе және Орынбор облыстарының индустриялық даму трендтерін салыстырмалы экономикалық-географиялық талдаудың негізгі нәтижелері ұсынылған. Өнеркәсіп дамуының негізгі көрсеткіштерін талдау 2010-2019 жылдары көршілес екі облыста да тұтастай алғанда индустриялық дамудың оң трендтері бар екенін көрсетті. Алайда өнеркәсіптік өндірістің өсу қарқыны бойынша Ақтөбе облысы Орынбор облысынан төмен. Егер көрсетілген кезеңде Ақтөбе облысында өнеркәсіп өндірісінің көлемі ақшалай мәнде 48,2%-ға өссе, Орынбор облысында бұл көрсеткіш 63,4%-ға ұлғайды. Сондай-ақ, екі көршілес облыстың өнеркәсіптік өндірісінің салалық құрылымының әртүрлі салалық ығысу векторлары бар трансформациясы байқалады. Ақтөбе облысының индустриялық дамуы тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу салалары тобының үлес салмағының қысқаруымен және өңдеу өнеркәсібі, электроэнергиясын, газ бен суды өндіру және тарату үлесінің өсуімен сипатталады. Орынбор облысында қарама-қарсы тенденция байқалады, онда тау-кен өндірісі мен карьерлерді игеру салалары тобының үлесі артты. Индустриялық даму деңгейі мен қарқыны бойынша Ақтөбе облысы Орынбор облысынан едәуір төмен екенін атап өткен жөн. 2010 ж. және 2019 ж. аумақтың индустриялық даму индексінің есептеуі көршілес екі облыстың индустриялық даму деңгейіндегі алшақтықтың ұлғайғанын айғақтайды, ол 2,2-ден 3,3 есеге өсті. Бұл Ақтөбе облысының өнеркәсібін тиімді аумақтық ұйымдастыруға бағытталған (оның ішінде Орынбор облысымен ынтымақтастықта) одан әрі басқарушылық шешімдер қабылдауды талап етеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахунов, А.Р.
Отарбаев, С.А.

63.3(5Каз)
Ш 98

    Шығыс Қазақстандағы шашыранды алтын кен орындарының ашылу тарихы [Текст] / Қ. Ш. Аубакирова, Н. Е. Сайлаубаева, Д. Ж. Жайлыбай [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 275-288.
ББК 63.3(5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан -- шашыранды алтын кен орындары -- алтын өндіру тарихы -- геологиялық барлау -- Алтай өңірі -- XIX–XX ғасыр -- тау-кен өндірісі
Аннотация: Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысында Шығыс Қазақстан өлкесіндегі шашыранды алтын кен орындарын ашылу тарихы патша үкіметінің алтын өндірісіне қатысты саясатымен байланысты екендігі көрсетіледі. Өлкедегі алтын кен орындарын іздеуге, барлауға жəне өндіру жұмыстарын жүргізуге үкіметтен рұқсат алған тұлғалар мен алтын іздеуші партияларға қатысты деректер келтіріледі. Мұрағат деректеріне сүйене отырып еліміздің шығысында ашылған шашыранды алтын кен орындарының географиялық жағынан орналасуы, алтынды жүйелерге бөлінуі қарастырылады. Сонымен қатар, кен орындардағы жуылған құм мен алынған алтын мөлшеріне қатысты статистикалық деректер де сараланады. Алтын кен орындарынның техникалық жағынан жабдықталуы сипатталады. Зерттеу жұмысының барысында қысқа мерзімде бұл өлкеде шашыранды алтын кен орындарының көп мөлшерде ашылғандығы жəне олардың үш ірі алтын жүйелерге бөлінгендігі, кен орындарындағы алтынның сипаты бірдей болғанымен, алтын қорының шоғырлануы жəне сынамасы жағынан əр түрлі болғандығы көрсетіледі. Сонымен қатар, кен орындарын ірі елді-мекендермен байланыстыратын қалыптасқан жолдардың болуы, кен орындарына жүк тасымалдаудың арзандығы сияқты факторлар да бұл өлкедегі кен орындарының жұмысына ықпалын тигізгендігі қарастырылады. Кейбір аудандарда алтын кен орындарының нашар жұмыс істеуі табиғи-климаттық жағдайлардың қаталдығымен жəне алтынды жауып жатқан беткі жыныстық қабаттың қалың болуы сияқты факторлармен байланысты болғандығы айқындалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аубакирова, Қ.Ш.
Сайлаубаева, Н.Е.
Жайлыбай, Д.Ж.
Адельчанов, Қ.С.
Жармұхаметов, Д.А.
Байгапанова, А.Б.