Электронный каталог

65
Х 69
Ходжанова, Б. Х.
    Оңтүстік Осетия Республикасының шаруашылығының құрылымы жәнеэкономикалық даму ерекшеліктері [Текст] / Б. Х. Ходжанова, Ә. Б. Кішібекова // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №3. - Б. 251-257.
ББК 65

Рубрики: Экономика

Кл.слова (ненормированные):
Оңтүстік Осетия Республикасы -- Цхинвал -- Квайс -- Кавказ таулары -- Джоджора мен Квирила -- Риони өзендері -- Қара теңіз бассейні
Аннотация: Бұл мақалада Оңтүстік Осетия Республикасының шаруашылығының құрылымы және экономикалық даму жағдайына тоқталады. Елдің физикалық географиялық орналасуына жалпы шолу жасай отырып, қазіргі әлеуметтік-экономикалық даму барысына сипаттама беріледі. Оңтүстік Осетия Республикасы Кавказдың қақ ортасында, Азия мен Еуропаның түйіскен жерінде орналасқан және Үлкен Кавказдың оңтүстік беткейлерін және Картлия жазығының тау бөктерін алып жатыр. Ауданы 3900 км2. Мемлекеттің экономикасының дамуына басым үлес қосып отырған саласы жеңіл өнеркәсіп саласы. Бірқатар өндірістік нысандар бар, олар астанасы Цхинвалдың айналасында орналасқан. Құрылыс материалын шығаратын кәсіпорын салалары жақсы жолға қойылған. Тамақ өнеркәсібі саласы 23% құрайды. Металл өңдейтін және ағаш өңдейтін өнеркәсіп орындары қызмет етуде. Машина жасау бойынша бірнеше кәсіпорындары бар. Оңтүстік Осетия Республикасы аграрлық ел табылады, дегенмен аумағының 10% - дан азы ауыл шаруашылығында қолданылады. Негізгі тағамдар-дәнді дақылдар, жемістер мен жүзім. Орман шаруашылығы мен мал шаруашылығы сақталуда Мал шарушылығында сүтті-етті бағытындағы ірі қара, шошқа шаруашылығы жолға қойылған. Көлік кешені бойынша ел аумағында автомобиль, әуе көлігі, темір жол көлігі жолға қойылған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кішібекова, Ә.Б.

20.1
Т 12

    Тағамдық май қалдықтары қоспасының реологиялық қасиеттерін зерттеу жолымен қоршаған ортаға антропогендік әсерін төмендету [Текст] / Г. С. Жумагулова, Б. Н. Корганбаев, Е. Н. Кочеров [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 444-463.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
тағамдық май қалдықтары -- қажетке жарату -- сабынды-сілтілі ерітінді -- реологиялық қасиеттер -- тұтқырлық
Аннотация: Дайындау үрдісі мен сақтау шарттарына тәуелді қолданылған тағамдық май қалдықтары бос май қышқылдарының, ылғалдың, минералдардың, ішінара ацилглициридтердің, сонымен қатар көмірсутектердің, альдегидтердің, кетондардың, пероксидтердің, олигомерлердің, құрамында фосфор, күкірт және азот мазмұндайтын және т.б. қосылыстардан тұрады. Мұнан бөлек, қолданылған тағамдық майлардың негізгі бөлігі (95% дейін) тазартылған триацилглицердтерге сәйкес келгенімен, ондағы қоспалар май қалдықтарын азық-түлік немесе жемдік мақсаттарда қолдануға жарамсыз етіп қоймай, сонымен қатар кейінгі түрлендірулер үшін де күрделі мәселелі шикізатқа айналдырады. Осы аталған себептерге орай, қолданылған тағамдық май қалдықтарын ары қарай түрлендіруден бұрын оларды алдын ала өңдеуді талап етпейтін қажетке жарату әдісін жасау өзекті мәселе болып табылады. Қолданылған тағамдық май қалдықтарының тұрмыстық химиялық заттарды, санитарлық гигиеналық тазалық өнімдерін алуда қайталама шикізат ретінде қолданылу бойынша зерттеу нәтижелері ұсынылған. Сабынның шоғырына тәуелсіз 60-90°С температуралар аралығында псевдопластиналық қасиетті Ньютондық емес сұйықтықтар болып табылатын натрийлі сабын ерітіндісінің тұтқырлық модельі өңделді. Модельдік өңдеулер мицеллалардың геометриялық пішіні және өлшемімен, мицеллалардағы молекулалардың орналасу формаларымен және осы формалардың гексабұрышты және ламеллярлы құрылымдардың кристалдық торларында орналасуымен анықталатын сабынның фазалық құрамы мен құрылымын қарастыруға негізделген. Тұтқырлықты сипаттау үшін эмперикалық формулалар құрастырылды. Формулалардың дұрыстығы есептік және тәжірибелік мәліметтерді салыстыру жолымен тексерілді: орташа қате мәні салыстырмалы түрде 10%. Ұсынылған зерттеу нәтижелері тағамдық май қалдықтарын екіншілей шикізат ретінде қолданып, санитарлық гигиеналық сабын алу үрдісін жетілдіруде қолданбалы
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагулова, Г.С.
Корганбаев, Б.Н.
Кочеров, Е.Н.
Раматуллаева, Л.И.
Колесников, А.С.