Электронный каталог

81.2(5каз)
Р 95
Рысберген, Қ.
    Ономастикалық атаулар бірізділікті талап етеді [Текст] / Қ. Рысберген // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2019. - 14 тамыз. - №155. - Б. 4
ББК 81.2(5каз)

Рубрики: Языки мира

Кл.слова (ненормированные):
ономастика -- қазақ тілі -- латын әліпбиі -- лингвистикалық нормалар -- Ономастикалық ережелер -- Фонетист -- орфография -- Орфоэпия -- лексика -- филология
Аннотация: Ономастикалық атаулар,­ оның ішінде еліміздің жер-су атаулары, аты-жөн­деріміз – ұлттық-тіл­дік және мемлекеттік біре­гейлігімізді айқындайтын басты факторлардың бірі. Тәуел­сіздік алған жылдардан бері оно­мастикалық атаулардың мазмұнын ұлт­тандыруға бағыт­талған қыруар іс-шаралар ат­қа­­рылғандығы белгілі. Енді латын әліпбиі енгізілген сәттен бастап мыңдаған, жүз мыңдаған ономастикалық атауларымыз кең халықаралық, әлемдік ақпараттық кеңістіктегі айналымға енгелі отыр. Осы орайда еліміздің жер-су атауларын латын әліпбиінде таңбалау, сондай-ақ шеттілдік географиялық атауларды қазақ тілінің жаңа әліпбиінде жазу және төл антропонимдік жүйемізбен қатар, шеттілдік есімдерді таңбалау мәселесі өзекті болмақ.
Держатели документа:
БҚМУ

80
А 45
Алдаш , А.
    Қазақ тіліндегі біріккен сөздер: жаңа емле жағдайында [Текст] / А. Алдаш // БҚМУ Хабаршысы. - 2019. - №2. - Б. 234-241
ББК 80

Рубрики: Филологические науки

Кл.слова (ненормированные):
емле -- жазу дәстүрі -- орфографияның негізгі принциптері -- біріккен сөздер -- тілдік құралдарды үнемдеу ұстанымы -- сөз-морфема -- гипероним -- тіл динамикасы -- кодификация
Аннотация: Жаңа әліпби негізіндегі қазақ тілінің емле ережелерін түзу барысында сыртқы тілдік және ішкі тілдік факторларды ескере отырып, біріккен сөздердің емлесіне қатысты интерпретация, нақтылау және бірізділендіру жайын түсіндірудің қажеттілігі анықталды. Қазақ әдеби тілінің қазіргі даму кезеңінде ресми-іскери мәтіндерде, оқу-ағарту және ғылыми әдебиетте, сондай-ақ баспасөз тілінде анықтауыштық- анықталушы тұрғыдан синтаксистік байланысқан және денотаттық- коннотаттық қарым-қатынастағы күрделі тіркестерді біріктіріп таңбалау үрдісі басым. Жазба коммуникацияда, тілдік фактілер көрсететініндей, ғылыми-техникалық, оқу-ағарту терминдерін сөзбе-сөз аударма арқылы біріктіріп жазу да ұлғайып келеді. Осындай проблемалардың белгілерін сипаттау және олардың қалыптасуына, бірізділенуіне қатысты ұсыныстар беру қазақ тілінің қазіргі тағдырлы кезеңінде – латыннегізді әліпбиге көшу жағдайында өзекті болып табылады. Мақалада күрделі тіркестердің бірге жазылуына ықпалы бар сыртқы тілдік және ішкі тілдік факторлар талданады, жазу дәстүрі сабақтастығының маңызы жөнінде түсініктемелер беріледі, күрделі тіркестердің бірге жазылуының негізгі себептері көрсетіледі.
Держатели документа:
БҚМУ