Электронный каталог

63
К 17
Калиева, Б. Т.
    Орыс шенеуніктерінің қазақ даласында тұтқында болған кезіндегі жазбаларынан (ХVIII ғ.аяғы мен XIX ғ. басы, архив құжаттары негізінде) [Текст] / Б. Т. Калиева, Ж. У. Калелова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 140-148.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
қазақ даласы -- шаруашылық -- тұтқын -- орыс шенеуніктер -- жазба -- тұрмыс -- архив -- халық -- зерттеуші -- дерек
Аннотация: Мақалада қазақ даласында тұтқында болған кезіндегі орыс шенеуніктерінің жазбалары, қазақ өлкесіне қатысты қалдырған күнделікті өмір сүру дағдысына байланысты ақпараттары туралы. Берілген мәліметтер негізінде салыстырмалы талдау жасап, сараланды. ХVІІІ ғасырдың аяғы мен ХІХ ғасырдың бас кезіндегі қазақ халқы туралы жазылған көптеген еңбектер, жазбалар, естеліктер, күнделіктер бір сарында жазылды десе де болады. Орыс зерттеушілерінің күнделіктері мен естеліктеріндегі қазақ халқына берген сипатының мазмұны қаншалықты шынайы екендігіне көзімізді жеткізуіміз үшін оларды жан-жақты зерттеп, талданды. Зерттеу жұмысында орыс шенеуніктерінің қазақ даласында тұтқында болған кезеңіне қатысты жазбалар архивтік құжаттар негізінде қарастырылып, қазақ халқының тұтқынға түскен адамдарға деген көзқарасы мен қарым-қатынасы осы деректер арқылы талданады. Бұл бағытта экспедициялық есептер, саяхатшылардың күнделіктері мен естеліктері маңызды дереккөз ретінде пайдаланылды. Қазақ халқының тұрмыс-тіршілігіне қатысты мәліметтер сол жазбаларда кеңінен сипатталған. Аталған материалдар ғылыми жұмыс барысында әртүрлі архивтер мен сирек қорлардан зерттеу арқылы жинақталды. Сол құжаттардың бірі — орыс шенеуніктерінің қазақтар туралы қалдырған жазбалары. Әсіресе, қазақ даласына алғашқылардың бірі болып келіп, қазақтар тарапынан тұтқынға алынған дәрігер әрі орыс офицері Савва Большойдың жазбалары ерекше назарға алынған. Оның жазбаларында сол кезеңдегі қазақ қоғамының тыныс-тіршілігі, әлеуметтік қарым-қатынастары мен адамгершілік ұстанымдары жан-жақты сипатталады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Калелова, Ж.У.

74
Н 16
Нагашыбай, Ұ. К.
    Дислалиясы бар мектеп жасына дейінгі балалармен жеке логопедиялық сабақтарда интерактивті ойындарды қолданудың педагогикалық шарттары [Текст] / Ұ. К. Нагашыбай // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 35-40.
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
Дислалия -- сөйлеу аппараты -- фонематикалық өрнек -- дыбыс айту -- тілдік қимылдар -- сөйлеу бұзылыстары -- дыбыстық дизайн -- сөйлеу дыбыстары -- есту қабілеті -- балалардың сөйлеуі
Аннотация: Дислалия — сөйлеу аппаратының иннервациясы мен есту қабілетінің қалыпты даму жағдайында дыбыс айтудың бұзылуы. Бұл бұзылыс балалардың фонематикалық өрнектер мен тілдік қимылдар арқылы дыбыстарды дұрыс әрі анық айтудың қиындықтарына себеп болады. Дыбыс айту түсінігі тыныс алу, дауысты дыбыстарды қайталап айту, дыбыстар мен буындардың үйлесімі мен тілдің екпіндік бағыттарын қамтиды. Дислалияның ең көп кездесетін түрі — сөйлеу дыбыстарының дұрыс айтылмауы, бұрмалануы, кейбір дыбыстардың басқа дыбыстармен ауысуы немесе оларды өткізіп жіберу сияқты ақаулардың пайда болуы. Бұл сөйлеу әрекеттерінің басқа аспектілері қалыпты түрде жұмыс істейді.
Держатели документа:
ЗКУ

51.21
А 22

    Автокөліктердің шығарылған газдарының адам денсаулығына əсері [Текст] / И. К. Жумагалиев, М. Ж. Махамбетов, Ш. Қ. Шапалов, К. Х. Кенесарина // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 457-466.
ББК 51.21

Рубрики: Коммунальная гигиена. Гигиена населенных мест

Кл.слова (ненормированные):
автомобиль көлігі -- шығарылған газдар -- ауаның ластануы -- денсаулық -- азот оксидтері -- қалқымалы бөлшектер -- онкология
Аннотация: Бұл мақалада шығарылған заттардың адам денсаулығына əсері қарастырылады. Көлік шығарындыларының құрамындағы негізгі улы заттарға ерекше назар аударылады: азот оксидтері, көміртегі тотығы, күкірт диоксиді, күйе бөлшектері жəне жеңіл органикалық қосылыстар. Мақалада ауаның ластану деңгейі мен тыныс алу жолдары ауруларының, жүрек-қан тамырлары ауруларының жəне онкологиялық аурулардың дамуы арасындағы байланысты растайтын зерттеулердің нəтижелері берілген. Бұл мақала қала тұрғындары үшін шығарылған газдар мəселесі қаншалықты қауіпті екенін түсінуге көмектеседі. Шығарылған газдар дегеніміз не, олардың адамға қандай зиянды əсері бар жəне олардан өзіңізді қорғауға болатынын қарастырылады. Шығарылған газдардың құрамында көптеген химиялық қосылыстар бар, олардың көп бөлігі улы жəне канцерогенді болып табылады. Бұл заттардың адам ағзасына əсері қысқа мерзімді жəне ұзақ мерзімді əсер ету кезінде ауыр зардаптарға əкелуі əбден мүмкін. Бұл мақаланың мақсаты - шығарылған газдардың құрамын, олардың ағзаға əсер ету механизмдерін жəне адам денсаулығына ықтимал қауіптерді талдау.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагалиев, И.К.
Махамбетов, М.Ж.
Шапалов, Ш.Қ.
Кенесарина, К.Х.

83.7
А 11
Ақболатов, А.
    Іскерлікке баулыр тың тынысты еңбек [Текст] / А. Ақболатов, Т. Шайхиев // Орал өңірі. - 2026. - №12.- 5 ақпан. - Б. 12-13.
ББК 83.7

Рубрики: Шешендік өнер

Кл.слова (ненормированные):
шешендік дағды -- іскерлік шешендіктану -- абат сатыбайұлы қыдыршаев -- д.а. шакурова -- а.с. татаханова -- академиялық аутор -- афоризм -- іскерлік қарым - қатынас әдебі -- сөз сөйлеуге даярлық - демосфендік дағды -- аудиториямызды тани білеміз бе? -- іскер маманның сөйлеу мәдениеті -- іскер маманның сөйлеу логикасы -- телефонмен сөйлесе білеміз бе?
Аннотация: "Іскерлік шешендіктану" оқу құралы - жастарды іскерлік білік - дағдыға баулыр тың тынысты еңбек. Шешендік өнерді меңгерудің табыс кепілі екенін кредо тұтқан ауторлардың аталмыш кітабы - көзге түсу үшін емес, тыңдар құлақ үшін тиімді сөз сөйлеу туралы. Оқу құралында мейлінше қысқа да нұсқа сөйлемдермен, нақыл - ақыл сөздермен барынша жинақы қайыруға ұмтылуға назар аударылған.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Шайхиев, Т.

83.7
А 11
Ақболатов, А.
    Іскерлікке баулыр тың тынысты еңбек [Текст] / А. Ақболатов, Т. Шайхиев // Өркен. - 2026. - 30 қаңтар. - №1. - Б. 16.
ББК 83.7

Рубрики: Риторика

Кл.слова (ненормированные):
шешендік өнер -- риторика -- Іскерлік шешендіктану -- Абат Қыдыршаев -- шешендік дағды -- іскерлік қарым-қатынас әдебі -- афоризмдер -- кәсіби тұлға -- шаршы топта сөйлеу -- Демосфендік дағды -- сөз мәдениеті
Аннотация: Бұл мәтін — шешендік өнер мен іскерлік қарым-қатынас мәдениетін ұштастырған құнды оқу құралына жазылған өте мазмұнды әрі жігерлендіргіш рецензия (пікір) екен. Академик Абат Сатыбайұлы Қыдыршаев пен оның шәкірттерінің «Іскерлік шешендіктану» еңбегі туралы жазбаңыз оқырманды бірден баурап алады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шайхиев, Т.

83
М 11

    Мұхтар Мағауиннің “Аласапыран” романындағы ұлттық дүниетанымның тілдік көрінісі [Текст] / Ж. Д. Нуркадырова, Ғ. М. Тоқтыманова, Ж. А. Ноғайбаева, А. Қалдарбек // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 69-74.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
ұлттық дүниетаным -- тілдік көрініс -- тарихи роман -- көнерген сөздер -- мақал-мәтелдер -- Мұхтар Мағауин -- Аласапыран
Аннотация: Бұл мақалада қазақ әдебиетінің қас шебері Мұхтар Мағауиннің “Аласапыран” романындағы ұлттық дүниетанымның тілдік көрінісі зерттеледі. Тарихи роман әр халықтың өткенін сараптап, болашағына көпір салатын ұлы жол тәрізді. Әлем халқының ұлттық құндылықтары әдебиет арқылы, тарихи романдар арқылы қайта жаңғырып, ұлт мұрасының өскелең ұрпаққа саф күйінде жетуіне тікелей мұрындық болып келеді. Мұхтар Мағауиннің “Аласапыран” романы терең зерттеуді қажет ететін терең тынысты туынды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Нуркадырова, Ж.Д.
Тоқтыманова, Ғ.М.
Ноғайбаева, Ж.А.
Қалдарбек, А.

85.14
Ж 11
Жұмағалиева, В.
    «Қылқаламды қалап еді…» еске алу кеші өтті [Текст] / В. Жұмағалиева, М. Отаров // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 5.
ББК 85.14

Рубрики: Живопись

Кл.слова (ненормированные):
Айбар Ғалымұлы Сейтимов -- Қылқаламды қалап еді -- еске алу кеші -- БҚУ -- Бейнелеу өнері -- дизайн -- Қазақстан суретшілер одағы -- қылқалам шебері -- қазақ бейнелеу өнері -- ұстаз және шәкірт -- рухани мұра -- Орал
Аннотация: Сурет өнері – адамзаттың рухани əлемін бейнелейтін, ұлттың болмыс-бітімі мен мəдени құндылықтарын??айшықтайтын ерекше өнер саласы. Қылқалам шеберлері арқылы қоғамның тыныс-тіршілігі, тарихи кезеңдер??мен ішкі жан дүниенің терең иірімдері көркем тілмен көрініс табады. Əрбір туынды – суретшінің жүрек??сүзгісінен өткен ойы мен сезімінің айнасы, ал шынайы өнер уақыт өткен сайын өз құндылығын жоғалтпай,??ұрпақтан-ұрпаққа рухани мұра болып жалғасады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Отаров, М.