База данных: Статьи ППС
Страница 2, Результатов: 33
Отмеченные записи: 0
11.
Подробнее
81
Д 11
Дәрменқұлова, Р. Н.
Көптік жалғаулы сөз қатысқан сөз тіркестердің жұмсалуындағы норма [Текст] / Р.Н. Дәрменқұлова, Л.Т.Әлімтаева, Ә.Ж. Әміров // БҚМУ Хабаршысы . - 2017, Орал. - №2. - Б. 182-189
ББК 81
Рубрики: Тіл білімі
Кл.слова (ненормированные):
Cөз тіркесі -- көптік жалғау -- түркі тілдері -- заңдылық -- сан есім -- сын есім -- тіл білімі -- әдеби тіл нормасы -- тілдік ерекшелік
Аннотация: Мақалада қазақ тіліндегі көптік жалғаулы сөз қатысқан сөз тіркестердің жұмсалу ерекшеліктері мен нормалық сипаты қарастырылған. Соған орай осы сөз тіркестердің жұмсалуы норма тұрғысынан талданып, тілімізде орнықты сипат ала бастаған тіркестерге мысалдар беріліп, дәлелдер келтірілген. Тақырыпқа байланысты талдауларда қазақ тіл біліміндегі, түркологиядағы зерттеулердің нәтижелерін, фактілерін дәйекті қатыстырып, көптік жалғаулы сөз қатысқан сөз тіркестердің жұмсалуындағы ерекшеліктері айтылады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Әлімтаева, Л.Т.
Әміров, Ә.Ж.
Д 11
Дәрменқұлова, Р. Н.
Көптік жалғаулы сөз қатысқан сөз тіркестердің жұмсалуындағы норма [Текст] / Р.Н. Дәрменқұлова, Л.Т.Әлімтаева, Ә.Ж. Әміров // БҚМУ Хабаршысы . - 2017, Орал. - №2. - Б. 182-189
Рубрики: Тіл білімі
Кл.слова (ненормированные):
Cөз тіркесі -- көптік жалғау -- түркі тілдері -- заңдылық -- сан есім -- сын есім -- тіл білімі -- әдеби тіл нормасы -- тілдік ерекшелік
Аннотация: Мақалада қазақ тіліндегі көптік жалғаулы сөз қатысқан сөз тіркестердің жұмсалу ерекшеліктері мен нормалық сипаты қарастырылған. Соған орай осы сөз тіркестердің жұмсалуы норма тұрғысынан талданып, тілімізде орнықты сипат ала бастаған тіркестерге мысалдар беріліп, дәлелдер келтірілген. Тақырыпқа байланысты талдауларда қазақ тіл біліміндегі, түркологиядағы зерттеулердің нәтижелерін, фактілерін дәйекті қатыстырып, көптік жалғаулы сөз қатысқан сөз тіркестердің жұмсалуындағы ерекшеліктері айтылады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Әлімтаева, Л.Т.
Әміров, Ә.Ж.
12.
Подробнее
83.3(5Каз)
Н 13
Наби, А. Ғ.
ХХ ғасыр басындағы қазақ газеттеріндегі лингвомәдени бірліктер [Текст] / А. Ғ. Наби // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының жиңағы, 24 қараша. - 2016. - Б. 78-81
ББК 83.3(5Каз)
Рубрики: Филология
Кл.слова (ненормированные):
Отарбаев Рахымжан -- жазушы-драматург -- қазақ газеті -- лингвомәдени бірлік -- коммуникация -- лингвомәдениеттану
Аннотация: ХХI ғ. тіл білімінде тілді тек коммуникация мен қарым-қатынас құралы ғана емес, сонымен қатар ұлттың мәдени ақпараты жинақталған код ретінде қарастыратын бағыт қалыптасты. Әрбір тарихи кезең, қоғамдық құбылыстар белгілі бір әлеуметтік заңдылықтармен сәйкес келіп және оның әрбір белесі мен қадамы өзіндік ерекшеліктерімен айқындалады. Адамзат баласының ұлттық және этникалық ерекшеліктері тарих пен табиғат дамуының қайталанбас кереметі. Осындай ұлттық және этникалық жағынан танылатын жайттардың бірі – ру-тайпа атауларының тілі мен ру-тайпа атауларына байланысты қалыптасқан тұрақты тіркестер. Бүгінгі таңдағы ғаламдық өркениет аясындағы жаһандану үдерісіне байланысты тіл біліміндегі зерттеулер бағытының ауқымды да интеграциялық сипатына сай тіл мен мәдениет сабақтастығын анықтаудың мәні зор.
Держатели документа:
БҚМУ
Н 13
Наби, А. Ғ.
ХХ ғасыр басындағы қазақ газеттеріндегі лингвомәдени бірліктер [Текст] / А. Ғ. Наби // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының жиңағы, 24 қараша. - 2016. - Б. 78-81
Рубрики: Филология
Кл.слова (ненормированные):
Отарбаев Рахымжан -- жазушы-драматург -- қазақ газеті -- лингвомәдени бірлік -- коммуникация -- лингвомәдениеттану
Аннотация: ХХI ғ. тіл білімінде тілді тек коммуникация мен қарым-қатынас құралы ғана емес, сонымен қатар ұлттың мәдени ақпараты жинақталған код ретінде қарастыратын бағыт қалыптасты. Әрбір тарихи кезең, қоғамдық құбылыстар белгілі бір әлеуметтік заңдылықтармен сәйкес келіп және оның әрбір белесі мен қадамы өзіндік ерекшеліктерімен айқындалады. Адамзат баласының ұлттық және этникалық ерекшеліктері тарих пен табиғат дамуының қайталанбас кереметі. Осындай ұлттық және этникалық жағынан танылатын жайттардың бірі – ру-тайпа атауларының тілі мен ру-тайпа атауларына байланысты қалыптасқан тұрақты тіркестер. Бүгінгі таңдағы ғаламдық өркениет аясындағы жаһандану үдерісіне байланысты тіл біліміндегі зерттеулер бағытының ауқымды да интеграциялық сипатына сай тіл мен мәдениет сабақтастығын анықтаудың мәні зор.
Держатели документа:
БҚМУ
13.
Подробнее
83
Н 13
Наби, А. Ғ.
ХХ ҒАСЫР БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ГАЗЕТТЕРІНДЕГІ ЛИНГВОМӘДЕНИ БІРЛІКТЕР [Текст] / А.Ғ. Наби // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 қараша 2016. - Орал = С Б О Р Н И К научных статей республиканской научно-практической конференции на тему: «Актуальные проблемы современного литературоведения и языкознания и творчество писателя-драматурга Рахымжана Отарбаева». - Б. 78-81
ББК 83
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
рахымжан -- отарбаев -- 60 жас
Аннотация: ХХI ғ. тіл білімінде тілді тек коммуникация мен қарым-қатынас құралы ғана емес, сонымен қатар ұлттың мәдени ақпараты жинақталған код ретінде қарастыратын бағыт қалыптасты. Әрбір тарихи кезең, қоғамдық құбылыстар белгілі бір әлеуметтік заңдылықтармен сәйкес келіп және оның әрбір белесі мен қадамы өзіндік ерекшеліктерімен айқындалады. Адамзат баласының ұлттық және этникалық ерекшеліктері тарих пен табиғат дамуының қайталанбас кереметі. Осындай ұлттық және этникалық жағынан танылатын жайттардың бірі – ру-тайпа атауларының тілі мен ру-тайпа атауларына байланысты қалыптасқан тұрақты тіркестер. Бүгінгі таңдағы ғаламдық өркениет аясындағы жаһандану үдерісіне байланысты тіл біліміндегі зерттеулер бағытының ауқымды да интеграциялық сипатына сай тіл мен мәдениет сабақтастығын анықтаудың мәні зор.
Держатели документа:
БҚМУ
Н 13
Наби, А. Ғ.
ХХ ҒАСЫР БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ГАЗЕТТЕРІНДЕГІ ЛИНГВОМӘДЕНИ БІРЛІКТЕР [Текст] / А.Ғ. Наби // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 қараша 2016. - Орал = С Б О Р Н И К научных статей республиканской научно-практической конференции на тему: «Актуальные проблемы современного литературоведения и языкознания и творчество писателя-драматурга Рахымжана Отарбаева». - Б. 78-81
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
рахымжан -- отарбаев -- 60 жас
Аннотация: ХХI ғ. тіл білімінде тілді тек коммуникация мен қарым-қатынас құралы ғана емес, сонымен қатар ұлттың мәдени ақпараты жинақталған код ретінде қарастыратын бағыт қалыптасты. Әрбір тарихи кезең, қоғамдық құбылыстар белгілі бір әлеуметтік заңдылықтармен сәйкес келіп және оның әрбір белесі мен қадамы өзіндік ерекшеліктерімен айқындалады. Адамзат баласының ұлттық және этникалық ерекшеліктері тарих пен табиғат дамуының қайталанбас кереметі. Осындай ұлттық және этникалық жағынан танылатын жайттардың бірі – ру-тайпа атауларының тілі мен ру-тайпа атауларына байланысты қалыптасқан тұрақты тіркестер. Бүгінгі таңдағы ғаламдық өркениет аясындағы жаһандану үдерісіне байланысты тіл біліміндегі зерттеулер бағытының ауқымды да интеграциялық сипатына сай тіл мен мәдениет сабақтастығын анықтаудың мәні зор.
Держатели документа:
БҚМУ
14.
Подробнее
83.7
Қ 97
Қыдыршаев, А. С.
ШЕШЕНДІК – ҰЛТ ТЕКТІЛІГІНІҢ НЕГІЗІ [Текст] / Қыдыршаев А.С. // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 Қазан 2016. - Орал = С Б О Р Н И К научных статей республиканской научно-практической конференции на тему: «Актуальные проблемы современного литературоведения и языкознания и творчество писателя-драматурга Рахымжана Отарбаева». - Б. 181-190
ББК 83.7
Рубрики: Ораторское искусство
Кл.слова (ненормированные):
шешендік -- ұлт тектілігі -- түркі әлемі -- көшбасшылық
Аннотация: Шешендік – көшбасшылық негізі. Түркі әлемінде де, Ұлы Дала елінде де, еуропа төрінде де бірегей даналардың дуалы аузынан шығып, ұрпағына мирас болып қалған құнды ойлардың күллісі сөз құдіреті арқылы берілетіні мәлім. Ал даналар дүниеге келтірген құндылықтардың бірден-бір заңды мұрагері – сол халықтың өзі. Демек, халық даналығы – ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы. Олай болса, халық даналығы – тілінде. Тексіздік – тілсіздіктен. Егер де тіл мүмкіндігі шектеліп, сөз байлығы мен көркемдігі, оралымдығы жетіспей жатса, даналық ой-пікір де шарықтап дамымақ емес. Ендеше, даналықты білдіретін түйін-тұжырымдар, ұғым-түсініктер сапына аталы сөз, мақал-мәтел, қанатты сөз, нақыл сөз, шешен сөз, өсиет сөздерді қосар едік. Бұлар – даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қыдыршаев, О.А.
Қ 97
Қыдыршаев, А. С.
ШЕШЕНДІК – ҰЛТ ТЕКТІЛІГІНІҢ НЕГІЗІ [Текст] / Қыдыршаев А.С. // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 Қазан 2016. - Орал = С Б О Р Н И К научных статей республиканской научно-практической конференции на тему: «Актуальные проблемы современного литературоведения и языкознания и творчество писателя-драматурга Рахымжана Отарбаева». - Б. 181-190
Рубрики: Ораторское искусство
Кл.слова (ненормированные):
шешендік -- ұлт тектілігі -- түркі әлемі -- көшбасшылық
Аннотация: Шешендік – көшбасшылық негізі. Түркі әлемінде де, Ұлы Дала елінде де, еуропа төрінде де бірегей даналардың дуалы аузынан шығып, ұрпағына мирас болып қалған құнды ойлардың күллісі сөз құдіреті арқылы берілетіні мәлім. Ал даналар дүниеге келтірген құндылықтардың бірден-бір заңды мұрагері – сол халықтың өзі. Демек, халық даналығы – ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы. Олай болса, халық даналығы – тілінде. Тексіздік – тілсіздіктен. Егер де тіл мүмкіндігі шектеліп, сөз байлығы мен көркемдігі, оралымдығы жетіспей жатса, даналық ой-пікір де шарықтап дамымақ емес. Ендеше, даналықты білдіретін түйін-тұжырымдар, ұғым-түсініктер сапына аталы сөз, мақал-мәтел, қанатты сөз, нақыл сөз, шешен сөз, өсиет сөздерді қосар едік. Бұлар – даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қыдыршаев, О.А.
15.
Файл для загрузки:
Мукатова А. А. Менин Отаным.pdf
Подробнее
81.2(5каз)
М 90
Мукатова, А. А.
Менің отаным [Текст] / А. А. Мукатова // «Абай шығармаларын жаңартылған білім беру мазмұны бойынша оқытудың әдістемелік жүйесі» тақырыбындағы дәстүрлі VIIІ облыстық оқу-әдістемелік семинар материалдары. - Орал, 2019. - 22 қараша. - Б. 124-129
ББК 81.2(5каз)
Рубрики: Казахский язык
Кл.слова (ненормированные):
Қазақ тілі -- Қазақстан -- Менің Отаным -- Сабақ жоспары -- лингвистика -- Грамматика -- Тәуелсіз -- мемлекет -- Суретті сөздік -- сөз тіркесі
Держатели документа:
ЗКУ
М 90
Мукатова, А. А.
Менің отаным [Текст] / А. А. Мукатова // «Абай шығармаларын жаңартылған білім беру мазмұны бойынша оқытудың әдістемелік жүйесі» тақырыбындағы дәстүрлі VIIІ облыстық оқу-әдістемелік семинар материалдары. - Орал, 2019. - 22 қараша. - Б. 124-129
Рубрики: Казахский язык
Кл.слова (ненормированные):
Қазақ тілі -- Қазақстан -- Менің Отаным -- Сабақ жоспары -- лингвистика -- Грамматика -- Тәуелсіз -- мемлекет -- Суретті сөздік -- сөз тіркесі
Держатели документа:
ЗКУ
16.
Подробнее
Қыдыршаев, А. С.
Шешендік дәстүр – ұлттық рухани құндылық тұнбасы [Текст] / Г. С. Искендірова, Г. Д. Кошанова, А. Л. Лесбекова // БҚУ хабаршысы. - 2021. - №3. - Б. 56-68
ББК 87
Рубрики: филология
Кл.слова (ненормированные):
сөз құдіреті -- логикалық тұжырым -- философиялық толғаныс -- шешендік сөз -- қанатты сөз -- шешендіктану -- интеграцияланған пән -- шешен сөйлеу мәдениеті -- көшбасшылық -- феномен -- риторикалық мәдениет -- монографиялық зерттеу -- философия
Аннотация: Мақалада ұлттық шешендік дәстүр рухани құндылық тұрғысында таразыланады. Халық даналығының ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы ретінде шешендік сөздері даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері форматында қарастыра келе, шешендік сөздер ділмәр адамдардың әр кезде түрлі жағдаяттарға байланысты тауып айтқан, нысанына да дөп тиіп жататын ұтымды, өткір, ақылды да ғибратты өсиет сөздері үлгісінде пайымдалады. Қазақтың көне тарихындағы, көркем әдебиетіндегі шешен-билерді (Майқы, Кетбұға, Асан қайғы, Жиренше, Төле, Қазыбек, Әйтеке, Сырым) түгел түптеп білу, мұраларына үңілу, керегінше пайдалану да жас көшбасшыға қажетті қағида екені баса шертіле дәлелді сипатталады. Бүгінгі Ұлы Дала елінде, туған жерімізде қазақ тілі мемлекеттік мәртебе алып, ана тіліміздің қоғамдық қызметі жоғарылаған кезеңде шешендік сөздің әлеуметтік мәнін ұғындыру ісі және мемлекеттік тілде шешен сөйлеу мәдениеті мәселесінің аса өзектілігі таратыла баяндалады. Сондай-ақ, жоғары оқу орындарында шешен сөйлеу мәдениетіне баулудағы алғы меженің бірі теориялық және қолданбалы пән ретінде шешендіктану турасында жүйелі ұғым қалыптастыру, түсінік беру сипаты талданады. Риторикалық мәдениет шешен сөйлеудің басты дағдысы делініп, сөйлеу әрекетінің табиғатын философиялық-дидактикалық тұрғыдан тану риториканы білім мен білік, дағды жинақтайтын ерекше ілім ғана емес, осының негізінде мәдениеттің тұғырлы құндылықтарына қол жеткізу арқылы риторикалық мәдениет биігіне көтерілу тұрғысында бағалауға жетелері түйінделеді. Нәтижеде әрбір жас атаулыға қажетті риторикалық мәдениетті бойға жұғысты етуге септесер кешенді тұжырымдар ұсынылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әжіғалиев, М.Қ.
Қажымова, Қ.Р.
Қыдыршаев, А. С.
Шешендік дәстүр – ұлттық рухани құндылық тұнбасы [Текст] / Г. С. Искендірова, Г. Д. Кошанова, А. Л. Лесбекова // БҚУ хабаршысы. - 2021. - №3. - Б. 56-68
Рубрики: филология
Кл.слова (ненормированные):
сөз құдіреті -- логикалық тұжырым -- философиялық толғаныс -- шешендік сөз -- қанатты сөз -- шешендіктану -- интеграцияланған пән -- шешен сөйлеу мәдениеті -- көшбасшылық -- феномен -- риторикалық мәдениет -- монографиялық зерттеу -- философия
Аннотация: Мақалада ұлттық шешендік дәстүр рухани құндылық тұрғысында таразыланады. Халық даналығының ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы ретінде шешендік сөздері даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері форматында қарастыра келе, шешендік сөздер ділмәр адамдардың әр кезде түрлі жағдаяттарға байланысты тауып айтқан, нысанына да дөп тиіп жататын ұтымды, өткір, ақылды да ғибратты өсиет сөздері үлгісінде пайымдалады. Қазақтың көне тарихындағы, көркем әдебиетіндегі шешен-билерді (Майқы, Кетбұға, Асан қайғы, Жиренше, Төле, Қазыбек, Әйтеке, Сырым) түгел түптеп білу, мұраларына үңілу, керегінше пайдалану да жас көшбасшыға қажетті қағида екені баса шертіле дәлелді сипатталады. Бүгінгі Ұлы Дала елінде, туған жерімізде қазақ тілі мемлекеттік мәртебе алып, ана тіліміздің қоғамдық қызметі жоғарылаған кезеңде шешендік сөздің әлеуметтік мәнін ұғындыру ісі және мемлекеттік тілде шешен сөйлеу мәдениеті мәселесінің аса өзектілігі таратыла баяндалады. Сондай-ақ, жоғары оқу орындарында шешен сөйлеу мәдениетіне баулудағы алғы меженің бірі теориялық және қолданбалы пән ретінде шешендіктану турасында жүйелі ұғым қалыптастыру, түсінік беру сипаты талданады. Риторикалық мәдениет шешен сөйлеудің басты дағдысы делініп, сөйлеу әрекетінің табиғатын философиялық-дидактикалық тұрғыдан тану риториканы білім мен білік, дағды жинақтайтын ерекше ілім ғана емес, осының негізінде мәдениеттің тұғырлы құндылықтарына қол жеткізу арқылы риторикалық мәдениет биігіне көтерілу тұрғысында бағалауға жетелері түйінделеді. Нәтижеде әрбір жас атаулыға қажетті риторикалық мәдениетті бойға жұғысты етуге септесер кешенді тұжырымдар ұсынылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әжіғалиев, М.Қ.
Қажымова, Қ.Р.
17.
Подробнее
63
Р 95
Рысбаева, Г. Қ.
Түркі халықтарының рухани мұрасы [Текст] / Г. Қ. Рысбаева Г.Қ., Ж. Т. Исаева, Ғ. Ж. Тұңғышбаева, С. А. Алиева // БҚУ хабаршысы. - 2021. - №3. - Б. 76-82
ББК 63
Рубрики: Истор
Кл.слова (ненормированные):
рухани мұра -- Орхон-енисей ескерткіші -- культтік сөздер -- Алла -- Құдай -- Тәңірі
Аннотация: Бұл мақалада автор түркі халықтарының рухани мұрасы жайлы сөз қозғайды. Бүкіл дүние жүзі мәдениетінің тарихында елеулі орын алатын ескерткіштердің бірі - бүкіл әлемге әйгілі болған VІІІ ғасырдағы Орхон- енисей ескерткіштегі жазулардан «Алла», «Құдай», «Тәңірі» культтік сөздерінің әлемнің тілдік бейнесі тұрғысынан қарастырады. Араб-парсы тілдерінен енген «Құдай», «Алла», «Тәңірі» культтік лексемалар негізгі тірек компонент қызметін атқарып, «берді», «берген» деген етістіктермен тіркесіп келіп Аллаберген, Тәңірберген, Құдайберген, Жасаған берген, Аллаберді, Құдайберді, Тәңірберді сияқты ер адамдардың есімдері жасалады. Ұлттық дүниетанымдағы «жаратушы күштер» концептісінің когнитивтік моделін - «Құдай», «Алла», «Тәңірі» синонимдес концептілер арқылы анықтап, этностық дүниетаным мен салт-дәстүрге, наным-сенімдерге қатысты байырғы лексикадан қалыптасқан когнитивтік бірліктерге этнолингвистикалық талдау жасалады. «Құдай», «Алла», «Тәңірі» тірек-сөздерімен келген культтік фразеологизмдердің түркі халықтарының дүниетанымдық жүйесінде алатын орны айырықша, мифтік-танымдық бірліктер болып табылады. Адам санасында дүниенің көрінісі когнитивтік құрылым, когнитивтік бірліктер арқылы іске асырылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Исаева, Ж.Т.
Тұңғышбаева, Ғ.Ж.
Алиева, С.А.
Р 95
Рысбаева, Г. Қ.
Түркі халықтарының рухани мұрасы [Текст] / Г. Қ. Рысбаева Г.Қ., Ж. Т. Исаева, Ғ. Ж. Тұңғышбаева, С. А. Алиева // БҚУ хабаршысы. - 2021. - №3. - Б. 76-82
Рубрики: Истор
Кл.слова (ненормированные):
рухани мұра -- Орхон-енисей ескерткіші -- культтік сөздер -- Алла -- Құдай -- Тәңірі
Аннотация: Бұл мақалада автор түркі халықтарының рухани мұрасы жайлы сөз қозғайды. Бүкіл дүние жүзі мәдениетінің тарихында елеулі орын алатын ескерткіштердің бірі - бүкіл әлемге әйгілі болған VІІІ ғасырдағы Орхон- енисей ескерткіштегі жазулардан «Алла», «Құдай», «Тәңірі» культтік сөздерінің әлемнің тілдік бейнесі тұрғысынан қарастырады. Араб-парсы тілдерінен енген «Құдай», «Алла», «Тәңірі» культтік лексемалар негізгі тірек компонент қызметін атқарып, «берді», «берген» деген етістіктермен тіркесіп келіп Аллаберген, Тәңірберген, Құдайберген, Жасаған берген, Аллаберді, Құдайберді, Тәңірберді сияқты ер адамдардың есімдері жасалады. Ұлттық дүниетанымдағы «жаратушы күштер» концептісінің когнитивтік моделін - «Құдай», «Алла», «Тәңірі» синонимдес концептілер арқылы анықтап, этностық дүниетаным мен салт-дәстүрге, наным-сенімдерге қатысты байырғы лексикадан қалыптасқан когнитивтік бірліктерге этнолингвистикалық талдау жасалады. «Құдай», «Алла», «Тәңірі» тірек-сөздерімен келген культтік фразеологизмдердің түркі халықтарының дүниетанымдық жүйесінде алатын орны айырықша, мифтік-танымдық бірліктер болып табылады. Адам санасында дүниенің көрінісі когнитивтік құрылым, когнитивтік бірліктер арқылы іске асырылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Исаева, Ж.Т.
Тұңғышбаева, Ғ.Ж.
Алиева, С.А.
18.
Подробнее
83.3
Ж 26
Жаманбаева, А. С.
Ілияс Есенберлиннің "Махаббат мейрамы" романындағы көркемдегіш құралдар [Текст] / А. С. Жаманбаева // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №2. - Б. 104-110
ББК 83.3
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
роман -- махаббат -- сезім -- теңеу -- эпитет -- фразеологиялық тіркестер -- некроним -- мезотопонимдер -- ономастика -- аспект
Аннотация: Мақала әдебиет теориясындағы көркемдегіш құралдарды анықтап, ажыратуға арналған. Әдебиеттің тек пен түрлері талқыланып, көркем шығармадағы көркемдегіш құралдар анықталып, сараланған. Авторлар мен әдебиеттанушылардың ғылыми еңбектерін оқып, талдап отырып, Ілияс Есенберлиннің «Махаббат мейрамы» романындағы көркемдік аспектілерге тоқталып, мысалмен келтірген. Автордың еңбегінде көркемдегіш құралдар молынан ұшырасқан. Романда тілдік ерекшеліктер, шығарма желісі баяндалады. Көркемдегіш құралдарға жеке-жеке дәлелмен тоқталады. Әдебиеттегі тілдің көркемдегіш тәсілдерін тез, мысалмен оңай меңгеруге мүмкіндік береді. Романнан өзгелердікіне ұқсамайтын соны сезімді байқамау мүмкін емес. Автордың махаббатты ең қымбат қазына санағанына осы бір шығармасы арқылы көз жеткіземіз. Бұл сөзімізге «Махаббат мейрамы» романы жарқын дәлел бола алады. Мақала әдебиетті зерттеушілер, филолог мамандар мен журналистерге арналған
Держатели документа:
ЗКУ
Ж 26
Жаманбаева, А. С.
Ілияс Есенберлиннің "Махаббат мейрамы" романындағы көркемдегіш құралдар [Текст] / А. С. Жаманбаева // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №2. - Б. 104-110
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
роман -- махаббат -- сезім -- теңеу -- эпитет -- фразеологиялық тіркестер -- некроним -- мезотопонимдер -- ономастика -- аспект
Аннотация: Мақала әдебиет теориясындағы көркемдегіш құралдарды анықтап, ажыратуға арналған. Әдебиеттің тек пен түрлері талқыланып, көркем шығармадағы көркемдегіш құралдар анықталып, сараланған. Авторлар мен әдебиеттанушылардың ғылыми еңбектерін оқып, талдап отырып, Ілияс Есенберлиннің «Махаббат мейрамы» романындағы көркемдік аспектілерге тоқталып, мысалмен келтірген. Автордың еңбегінде көркемдегіш құралдар молынан ұшырасқан. Романда тілдік ерекшеліктер, шығарма желісі баяндалады. Көркемдегіш құралдарға жеке-жеке дәлелмен тоқталады. Әдебиеттегі тілдің көркемдегіш тәсілдерін тез, мысалмен оңай меңгеруге мүмкіндік береді. Романнан өзгелердікіне ұқсамайтын соны сезімді байқамау мүмкін емес. Автордың махаббатты ең қымбат қазына санағанына осы бір шығармасы арқылы көз жеткіземіз. Бұл сөзімізге «Махаббат мейрамы» романы жарқын дәлел бола алады. Мақала әдебиетті зерттеушілер, филолог мамандар мен журналистерге арналған
Держатели документа:
ЗКУ
19.
Подробнее
83.7
К 11
Қыдыршаев, А. С.
Қазіргі тәуелсіз еліміздегі қазақ шешен-би сөздерінің тағылымдық мәні [Текст] / А. С. Қыдыршаев, Қ. Ы. Рахым, Қ. С. Қыдыршаева // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 170-177.
ББК 83.7
Рубрики: Риторика
Кл.слова (ненормированные):
тәуелсіз еліміз -- қазақ шешен-би -- Түркі әлем -- Жақсы сөз – жарым ырыс -- мақал-мәтел -- көркем сөз өнері -- асыл сөз -- нақыл сөз -- билер сөзі -- аталы сөз -- көсем сөз -- шешендік -- шешендік сөз -- шешендіктану
Аннотация: Түркі әлемінде де, Ұлы Дала елінде де, еуропа төрінде де бірегей даналардың дуалы аузынан шығып, ұрпағына мирас болып қалған құнды ойлардың күллісі сөз құдіреті арқылы берілетіні мәлім. Ал даналар дүниеге келтірген құндылықтардың бірден-бір заңды мұрагері – сол халықтың өзі. Демек, халық даналығы – ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы. Олай болса, халық даналығы – тілінде. Тексіздік – тілсіздіктен. Егер де тіл мүмкіндігі шектеліп, сөз байлығы мен көркемдігі, оралымдығы жетіспей жатса, даналық ой-пікір де шарықтап дамымақ емес. Ендеше даналықты білдіретін түйін-тұжырымдар, ұғым- түсініктер сапына аталы сөз, мақал-мәтел, қанатты сөз, нақыл сөз, шешен сөз, өсиет сөздерді қосар едік. Бұлар – даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Рахым, Қ.Ы.
Қыдыршаева, Қ.С.
К 11
Қыдыршаев, А. С.
Қазіргі тәуелсіз еліміздегі қазақ шешен-би сөздерінің тағылымдық мәні [Текст] / А. С. Қыдыршаев, Қ. Ы. Рахым, Қ. С. Қыдыршаева // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 170-177.
Рубрики: Риторика
Кл.слова (ненормированные):
тәуелсіз еліміз -- қазақ шешен-би -- Түркі әлем -- Жақсы сөз – жарым ырыс -- мақал-мәтел -- көркем сөз өнері -- асыл сөз -- нақыл сөз -- билер сөзі -- аталы сөз -- көсем сөз -- шешендік -- шешендік сөз -- шешендіктану
Аннотация: Түркі әлемінде де, Ұлы Дала елінде де, еуропа төрінде де бірегей даналардың дуалы аузынан шығып, ұрпағына мирас болып қалған құнды ойлардың күллісі сөз құдіреті арқылы берілетіні мәлім. Ал даналар дүниеге келтірген құндылықтардың бірден-бір заңды мұрагері – сол халықтың өзі. Демек, халық даналығы – ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы. Олай болса, халық даналығы – тілінде. Тексіздік – тілсіздіктен. Егер де тіл мүмкіндігі шектеліп, сөз байлығы мен көркемдігі, оралымдығы жетіспей жатса, даналық ой-пікір де шарықтап дамымақ емес. Ендеше даналықты білдіретін түйін-тұжырымдар, ұғым- түсініктер сапына аталы сөз, мақал-мәтел, қанатты сөз, нақыл сөз, шешен сөз, өсиет сөздерді қосар едік. Бұлар – даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Рахым, Қ.Ы.
Қыдыршаева, Қ.С.
20.
Подробнее
84-7
М 11
Мұсаев, А. М.
Сатиралық шығармалардың тілі [Текст] / А. М. Мұсаев // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 202-206.
ББК 84-7
Рубрики: Жанры и формы сатиры и юмора
Кл.слова (ненормированные):
Сатира -- әдеби тілі -- көркем әдебиет -- лексика -- фразеология -- интернационалдық терминдер -- Сатирик жазушылар -- Сатиралық образ
Аннотация: Қазіргі дәуірдегі қазақтың әдеби тілінде ғылыми, публицистикалық, көркем әдебиет және басқа да стильдер бар. Бұл стильдер шығарманың идеялық бағыты не болмаса тақырыптың жіктелуі ғана емес, соған лайық олардың тілдік ерекшеліктеріне, яғни сөйлем құрудағы әр алуан тәсілдеріне, сөздің семантикалық сырына, сөз тіркестеріндегі тапқырлыққа байланысты туып жатыр. «Әдеби тіл» мен «көркем әдебиет тілі» деген ұғымдар бірдей емес, бұл екеуінің парқы бар: екінші бірінші мағынаға кіріп кетеді. Бірақ көркем әдебиеттің тілі, сондай-ақ жазушының тілі мен стилі әдеби тілдің негізгі элементі болып саналады.
Держатели документа:
ЗКУ
М 11
Мұсаев, А. М.
Сатиралық шығармалардың тілі [Текст] / А. М. Мұсаев // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 202-206.
Рубрики: Жанры и формы сатиры и юмора
Кл.слова (ненормированные):
Сатира -- әдеби тілі -- көркем әдебиет -- лексика -- фразеология -- интернационалдық терминдер -- Сатирик жазушылар -- Сатиралық образ
Аннотация: Қазіргі дәуірдегі қазақтың әдеби тілінде ғылыми, публицистикалық, көркем әдебиет және басқа да стильдер бар. Бұл стильдер шығарманың идеялық бағыты не болмаса тақырыптың жіктелуі ғана емес, соған лайық олардың тілдік ерекшеліктеріне, яғни сөйлем құрудағы әр алуан тәсілдеріне, сөздің семантикалық сырына, сөз тіркестеріндегі тапқырлыққа байланысты туып жатыр. «Әдеби тіл» мен «көркем әдебиет тілі» деген ұғымдар бірдей емес, бұл екеуінің парқы бар: екінші бірінші мағынаға кіріп кетеді. Бірақ көркем әдебиеттің тілі, сондай-ақ жазушының тілі мен стилі әдеби тілдің негізгі элементі болып саналады.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 2, Результатов: 33