База данных: Статьи ППС
Страница 3, Результатов: 56
Отмеченные записи: 0
21.
Подробнее
75
К 16
Қайрғалиев, Қ. Т.
Салауаттылыққа тәрбиелеудің психологиялық негіздері [Электронный ресурс] / Қ. Т. Қайрғалиев , Ж. Б. Қарашева , А. А. Жантуреева // «Қазақстан 2050» стратегиясы: дене шынықтыру мен спорт арқылыұлттың денсаулығын нығайту атты халықаралық ғылыми – тәжірибелік конференцияның материалдары. - 2014. - Б. 77-81
ББК 75
Рубрики: Физическая культура и спорт
Кл.слова (ненормированные):
салауаттылық -- тәрбие -- психология -- Қазақстан-2050 -- денсаулық
Аннотация: Мақалада жастардың салауаттылық өмірге бейімделуі – күрделі әрі ауқымы мол процесс немесе кезең. Осы процесс барысында жастар өзін – өзі реттеу іс – әрекетінің негізінде өзінің өмір жолын басқарады, өздерінің білімдерін реттей отырады, салауаттылық өмірін сәтті меңгере отырып, қажетті тұлғаның қасиеттерді қалыптастыратыны сөзсіз. Жас ұрпақ еліміздің болашағы, олардың психикалық денсаулығының қалыптасуы қоғамның әртүрлі саласындағы өзгерістерге түйінделеді.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қарашева, Ж.Б.
Жантуреева, А.А.
К 16
Қайрғалиев, Қ. Т.
Салауаттылыққа тәрбиелеудің психологиялық негіздері [Электронный ресурс] / Қ. Т. Қайрғалиев , Ж. Б. Қарашева , А. А. Жантуреева // «Қазақстан 2050» стратегиясы: дене шынықтыру мен спорт арқылыұлттың денсаулығын нығайту атты халықаралық ғылыми – тәжірибелік конференцияның материалдары. - 2014. - Б. 77-81
Рубрики: Физическая культура и спорт
Кл.слова (ненормированные):
салауаттылық -- тәрбие -- психология -- Қазақстан-2050 -- денсаулық
Аннотация: Мақалада жастардың салауаттылық өмірге бейімделуі – күрделі әрі ауқымы мол процесс немесе кезең. Осы процесс барысында жастар өзін – өзі реттеу іс – әрекетінің негізінде өзінің өмір жолын басқарады, өздерінің білімдерін реттей отырады, салауаттылық өмірін сәтті меңгере отырып, қажетті тұлғаның қасиеттерді қалыптастыратыны сөзсіз. Жас ұрпақ еліміздің болашағы, олардың психикалық денсаулығының қалыптасуы қоғамның әртүрлі саласындағы өзгерістерге түйінделеді.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қарашева, Ж.Б.
Жантуреева, А.А.
22.
Подробнее
74.58
К 94
Кусманова, Н. З.
Бастауыш сынып мұғалімдерінің кәсіби құзіреттілігін қалыптастырудың педагогикалық негіздері. [Текст] / Н. З. Кусманова // "Жоғарғы оқу орындарында бәсекеге қабілетті мамандарды дайындау: мәселелері, бүгінгі жағдайы, болашағы" = "Подготовка конкурентоспособных специалистов в высших учебных заведениях: проблемы, современное состояние и перспективы": п.ғ.д., профессор Қ.Б. Сейталиевке арналған республикалық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары = Материалы Республиканской научно-практической конференции, посвященной д.п.н., профессору К.Б.Сейталиеву. - Орал, 2015. - 12 маусым. - Б. 63-64
ББК 74.58
Рубрики: Жоғары білім.
Кл.слова (ненормированные):
білім беру -- мектеп -- мемлекеттік -- бағдарлама -- құзыреттілік -- мұғалім -- бастауыш -- сынып -- ғалым -- психологиялық-педагогикалық
Аннотация: Мақала қазіргі бастауыш сынып мұғалімдерінің кәсіби құзыреттілігінің ерекшеліктері, оқу және өмірлік жағдаяттарда алған білімдерін шығармашылықпен қолдануына, түйінді және пәндік құзыреттіліктерді қалыптастыру арқылы өзін-өзі дамытуына, айналасындағы адамдармен өзара әрекеттесу дағдыларын сезінуге, өзінің іс-әрекетін ой елегінен өткізуге жағдай жасауды мақсат ету туралы .
Держатели документа:
БҚМУ
К 94
Кусманова, Н. З.
Бастауыш сынып мұғалімдерінің кәсіби құзіреттілігін қалыптастырудың педагогикалық негіздері. [Текст] / Н. З. Кусманова // "Жоғарғы оқу орындарында бәсекеге қабілетті мамандарды дайындау: мәселелері, бүгінгі жағдайы, болашағы" = "Подготовка конкурентоспособных специалистов в высших учебных заведениях: проблемы, современное состояние и перспективы": п.ғ.д., профессор Қ.Б. Сейталиевке арналған республикалық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары = Материалы Республиканской научно-практической конференции, посвященной д.п.н., профессору К.Б.Сейталиеву. - Орал, 2015. - 12 маусым. - Б. 63-64
Рубрики: Жоғары білім.
Кл.слова (ненормированные):
білім беру -- мектеп -- мемлекеттік -- бағдарлама -- құзыреттілік -- мұғалім -- бастауыш -- сынып -- ғалым -- психологиялық-педагогикалық
Аннотация: Мақала қазіргі бастауыш сынып мұғалімдерінің кәсіби құзыреттілігінің ерекшеліктері, оқу және өмірлік жағдаяттарда алған білімдерін шығармашылықпен қолдануына, түйінді және пәндік құзыреттіліктерді қалыптастыру арқылы өзін-өзі дамытуына, айналасындағы адамдармен өзара әрекеттесу дағдыларын сезінуге, өзінің іс-әрекетін ой елегінен өткізуге жағдай жасауды мақсат ету туралы .
Держатели документа:
БҚМУ
23.
Подробнее
74
Д 70
Доскалиева, Р. Б.
Оқу үрдісі шеңберінде оқушыларда түйінді құзіреттілік қалыптастыру [Текст] / Р. Б. Доскалиева, Р. Д. Сариева, Л. М. Маденова // Махамбет оқулары-7 атты дәстүрлі республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдарының жинағы, 23 қазан. - 2015. - І том. - Б. 262-265.
ББК 74
Рубрики: Білім беру.
Кл.слова (ненормированные):
оқу үрдісі -- шеңбері -- оқушылар -- ақпараттық құзіреттілік -- коммуникативтік құзіреттілік -- құзіреттілік -- оқыту
Аннотация: Мақала оқу үрдісі шеңберінде оқушыларда түйінді құзіреттілік қалыптастыру туралы.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы баспа орталығы.
Доп.точки доступа:
Сариева, Р.Д.
Маденова, Л.М.
Д 70
Доскалиева, Р. Б.
Оқу үрдісі шеңберінде оқушыларда түйінді құзіреттілік қалыптастыру [Текст] / Р. Б. Доскалиева, Р. Д. Сариева, Л. М. Маденова // Махамбет оқулары-7 атты дәстүрлі республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдарының жинағы, 23 қазан. - 2015. - І том. - Б. 262-265.
Рубрики: Білім беру.
Кл.слова (ненормированные):
оқу үрдісі -- шеңбері -- оқушылар -- ақпараттық құзіреттілік -- коммуникативтік құзіреттілік -- құзіреттілік -- оқыту
Аннотация: Мақала оқу үрдісі шеңберінде оқушыларда түйінді құзіреттілік қалыптастыру туралы.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы баспа орталығы.
Доп.точки доступа:
Сариева, Р.Д.
Маденова, Л.М.
24.
Подробнее
72
С 47
Сламбекова, Т. С.
Ғылыми айналымдағы «компетенция», «құзыреттілік» және «педагогтің кәсіби құзыреттілігі» [Текст] / Т. С. Сламбекова // БҚМУ Хабаршысы . - 2017, Орал. - №1. - Б. 113-121
ББК 72
Рубрики: Ғылым
Кл.слова (ненормированные):
Компетенция -- құзіреттілік -- кәсіби құзіреттілік -- түйінді компетенция -- пәндік компетенция -- білімділік -- білім нәтижесі
Аннотация: Мақалада ғылыми айналымдағы «компетенция», «құзіреттілік», «кәсіби құзіреттілік», «педагогтың кәсіби құзіреттілігі» ұғымдарының өзара байланысы, әрқайсысының белгілері, құрылымы, мазмұндық ерекшеліктері қарастырылған. Білім беру кеңістігіндегі құзіреттілік бағдардың өзектілігі мазмұндалған, педагогтың кәсіби құзіреттілігінің түрлері берілген.
Держатели документа:
БҚМУ
С 47
Сламбекова, Т. С.
Ғылыми айналымдағы «компетенция», «құзыреттілік» және «педагогтің кәсіби құзыреттілігі» [Текст] / Т. С. Сламбекова // БҚМУ Хабаршысы . - 2017, Орал. - №1. - Б. 113-121
Рубрики: Ғылым
Кл.слова (ненормированные):
Компетенция -- құзіреттілік -- кәсіби құзіреттілік -- түйінді компетенция -- пәндік компетенция -- білімділік -- білім нәтижесі
Аннотация: Мақалада ғылыми айналымдағы «компетенция», «құзіреттілік», «кәсіби құзіреттілік», «педагогтың кәсіби құзіреттілігі» ұғымдарының өзара байланысы, әрқайсысының белгілері, құрылымы, мазмұндық ерекшеліктері қарастырылған. Білім беру кеңістігіндегі құзіреттілік бағдардың өзектілігі мазмұндалған, педагогтың кәсіби құзіреттілігінің түрлері берілген.
Держатели документа:
БҚМУ
25.
Подробнее
83.7
Қ 97
Қыдыршаев, А. С.
ШЕШЕНДІК – ҰЛТ ТЕКТІЛІГІНІҢ НЕГІЗІ [Текст] / Қыдыршаев А.С. // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 Қазан 2016. - Орал = С Б О Р Н И К научных статей республиканской научно-практической конференции на тему: «Актуальные проблемы современного литературоведения и языкознания и творчество писателя-драматурга Рахымжана Отарбаева». - Б. 181-190
ББК 83.7
Рубрики: Ораторское искусство
Кл.слова (ненормированные):
шешендік -- ұлт тектілігі -- түркі әлемі -- көшбасшылық
Аннотация: Шешендік – көшбасшылық негізі. Түркі әлемінде де, Ұлы Дала елінде де, еуропа төрінде де бірегей даналардың дуалы аузынан шығып, ұрпағына мирас болып қалған құнды ойлардың күллісі сөз құдіреті арқылы берілетіні мәлім. Ал даналар дүниеге келтірген құндылықтардың бірден-бір заңды мұрагері – сол халықтың өзі. Демек, халық даналығы – ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы. Олай болса, халық даналығы – тілінде. Тексіздік – тілсіздіктен. Егер де тіл мүмкіндігі шектеліп, сөз байлығы мен көркемдігі, оралымдығы жетіспей жатса, даналық ой-пікір де шарықтап дамымақ емес. Ендеше, даналықты білдіретін түйін-тұжырымдар, ұғым-түсініктер сапына аталы сөз, мақал-мәтел, қанатты сөз, нақыл сөз, шешен сөз, өсиет сөздерді қосар едік. Бұлар – даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қыдыршаев, О.А.
Қ 97
Қыдыршаев, А. С.
ШЕШЕНДІК – ҰЛТ ТЕКТІЛІГІНІҢ НЕГІЗІ [Текст] / Қыдыршаев А.С. // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 Қазан 2016. - Орал = С Б О Р Н И К научных статей республиканской научно-практической конференции на тему: «Актуальные проблемы современного литературоведения и языкознания и творчество писателя-драматурга Рахымжана Отарбаева». - Б. 181-190
Рубрики: Ораторское искусство
Кл.слова (ненормированные):
шешендік -- ұлт тектілігі -- түркі әлемі -- көшбасшылық
Аннотация: Шешендік – көшбасшылық негізі. Түркі әлемінде де, Ұлы Дала елінде де, еуропа төрінде де бірегей даналардың дуалы аузынан шығып, ұрпағына мирас болып қалған құнды ойлардың күллісі сөз құдіреті арқылы берілетіні мәлім. Ал даналар дүниеге келтірген құндылықтардың бірден-бір заңды мұрагері – сол халықтың өзі. Демек, халық даналығы – ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы. Олай болса, халық даналығы – тілінде. Тексіздік – тілсіздіктен. Егер де тіл мүмкіндігі шектеліп, сөз байлығы мен көркемдігі, оралымдығы жетіспей жатса, даналық ой-пікір де шарықтап дамымақ емес. Ендеше, даналықты білдіретін түйін-тұжырымдар, ұғым-түсініктер сапына аталы сөз, мақал-мәтел, қанатты сөз, нақыл сөз, шешен сөз, өсиет сөздерді қосар едік. Бұлар – даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қыдыршаев, О.А.
26.
Подробнее
83.7
Қ 97
Қыдыршаев, А. С.
ШЕШЕН СӨЙЛЕУ МӘДЕНИЕТІНЕ, ТІЛ ӘДЕБІНЕ ҚАТЫСТЫ АФОРИЗМДЕР ЖҮЙЕСІ [Текст] / А. С. Қыдыршаев, Д. А. Шакуова , Қабдол А.А. // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 Қазан 2016. - Орал = Материалы международной научно-практической конференции "Наука и образования в глобальном мире", посвященной 85-летию Западно-Казахстанского государственного университета им. М. Утемисова (19-20 октября) Ч.2. - Б. 181-190
ББК 83.7
Рубрики: Ораторское искусство
Кл.слова (ненормированные):
шешендік сөйлеу -- тіл әдебі -- афоризмдер -- жүйе -- қысқа сөздің ғаламат үлгісі -- сөйлеу мәдениеті
Аннотация: Шешендікке баулыр афоризмдер – қысқа сөздің ғаламат үлгісі, тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні. Біздіңше, әрбір тұлға атаулы өзіндік сөйлеу мәдениетін қалыптастыруда шешендік туралы мол қағидалы түйінді афоризмдерді әркез ескерсе артық емес. Зерттеу барысында шешендік афоризмдердің бірнеше жіктелім үлгісі әзірленді. Осы реттегі шешендік туралы афоризмдер жіктелімінің бір үлгісін төмендегіше ұсынамыз: 1. Шешендік – ақылмен билеу өнері; 2. Шешен сол – сөйлер сөзден қамалмаса; 3. Шаршы топта сөз бастау қиын; 4. Сөз сөйлеуге даярлық – демосфендік қасиет; 5. Шешеннің тілі – шебердің бізі; 6. Кідіріс (пауза); 7. Әр сөздің айтылуына қарай мың мағынасы бар; 8. От сықылды жылы болсын жүзіңіз бен сөзіңіз; 9. Ұстамды әрі орынды сөйлеу ділмарлықтан көп артық; 10. Ең қысқа сөз – мағыналы көзқарас; 11.Үндемегеннің өзі де жауап; 12. Сөзге сақ болу шешендіктен де биік; 13. Ірі сөзге – ізетті жауап; 14. Көңіл – қазы, көз – таразы; 15. Келбетіне қарап тұлғаны тану; 16. Ымға түсінбеген, дымға түсінбейді;17. Комплимент; 18. Өзін-өзі ұстай білу мәдениеті; 19. Дауыс; 20. Тыңдай білу – ұлылық; 21.Юморы жоқтың қалтасында жұдырық болар (Күлкі, әзіл-қалжың); 22. Көпсөзділік –мағынасыздықтың белгісі; 23. Сөйлесу – бірлескен күш-жігермен салынатын ғимарат; 24. Шешендіктегі импровизация; 25. Естіге айтқан тура сөз, Шыңға тіккен тумен тең (Аудитория таразы); 26. Шешендік сөздегі мақал-мәтел қолданысы; 27. Шешендіктегі дәлелді сөйлеу; 28. Жүйелі сөз – киелі; 29. Шешендіктегі түсініктілік; 30. Шешендіктегі тапқырлық, т.б. Ал бұлардың әрқайсысына мысалдар ұсынудың өзі – бөлек ізденіс. Ендігі кезекте тұлғаның шешен сөйлеу мәдениетіне қатысты афоризмдердің бірер топтасын ұсынуды жөн көрдік.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Шакуова, Д.А.
Қабдол, А.А.
Қ 97
Қыдыршаев, А. С.
ШЕШЕН СӨЙЛЕУ МӘДЕНИЕТІНЕ, ТІЛ ӘДЕБІНЕ ҚАТЫСТЫ АФОРИЗМДЕР ЖҮЙЕСІ [Текст] / А. С. Қыдыршаев, Д. А. Шакуова , Қабдол А.А. // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 Қазан 2016. - Орал = Материалы международной научно-практической конференции "Наука и образования в глобальном мире", посвященной 85-летию Западно-Казахстанского государственного университета им. М. Утемисова (19-20 октября) Ч.2. - Б. 181-190
Рубрики: Ораторское искусство
Кл.слова (ненормированные):
шешендік сөйлеу -- тіл әдебі -- афоризмдер -- жүйе -- қысқа сөздің ғаламат үлгісі -- сөйлеу мәдениеті
Аннотация: Шешендікке баулыр афоризмдер – қысқа сөздің ғаламат үлгісі, тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні. Біздіңше, әрбір тұлға атаулы өзіндік сөйлеу мәдениетін қалыптастыруда шешендік туралы мол қағидалы түйінді афоризмдерді әркез ескерсе артық емес. Зерттеу барысында шешендік афоризмдердің бірнеше жіктелім үлгісі әзірленді. Осы реттегі шешендік туралы афоризмдер жіктелімінің бір үлгісін төмендегіше ұсынамыз: 1. Шешендік – ақылмен билеу өнері; 2. Шешен сол – сөйлер сөзден қамалмаса; 3. Шаршы топта сөз бастау қиын; 4. Сөз сөйлеуге даярлық – демосфендік қасиет; 5. Шешеннің тілі – шебердің бізі; 6. Кідіріс (пауза); 7. Әр сөздің айтылуына қарай мың мағынасы бар; 8. От сықылды жылы болсын жүзіңіз бен сөзіңіз; 9. Ұстамды әрі орынды сөйлеу ділмарлықтан көп артық; 10. Ең қысқа сөз – мағыналы көзқарас; 11.Үндемегеннің өзі де жауап; 12. Сөзге сақ болу шешендіктен де биік; 13. Ірі сөзге – ізетті жауап; 14. Көңіл – қазы, көз – таразы; 15. Келбетіне қарап тұлғаны тану; 16. Ымға түсінбеген, дымға түсінбейді;17. Комплимент; 18. Өзін-өзі ұстай білу мәдениеті; 19. Дауыс; 20. Тыңдай білу – ұлылық; 21.Юморы жоқтың қалтасында жұдырық болар (Күлкі, әзіл-қалжың); 22. Көпсөзділік –мағынасыздықтың белгісі; 23. Сөйлесу – бірлескен күш-жігермен салынатын ғимарат; 24. Шешендіктегі импровизация; 25. Естіге айтқан тура сөз, Шыңға тіккен тумен тең (Аудитория таразы); 26. Шешендік сөздегі мақал-мәтел қолданысы; 27. Шешендіктегі дәлелді сөйлеу; 28. Жүйелі сөз – киелі; 29. Шешендіктегі түсініктілік; 30. Шешендіктегі тапқырлық, т.б. Ал бұлардың әрқайсысына мысалдар ұсынудың өзі – бөлек ізденіс. Ендігі кезекте тұлғаның шешен сөйлеу мәдениетіне қатысты афоризмдердің бірер топтасын ұсынуды жөн көрдік.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Шакуова, Д.А.
Қабдол, А.А.
27.
Подробнее
81.2-3
М 12
Маңғыстау топонимдері – деректі ақпарат-ұлттық сана [Текст] / Б. Ә., Көшімова, Ш. С. Әбішева, Б. А. Каримсакова, А. Т. Жеткизгенова // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 211-216
ББК 81.2-3
Рубрики: Лексикология
Кл.слова (ненормированные):
топономика -- ономастикалы -- жер су-аттары -- тау атаулары -- тілдік бейнесі -- тілдік сана -- ұғым
Аннотация: Мақалада жер-су атаулары тілді тұтынатын халықтың санасымен, дүниетанымымен, дәстүрімен, менталитетімен, құндылықтарымен, ойлау жүйесімен тығыз байланыста қарастырылады. Ата-бабамыз бізге хатталған құжат, басылған кітап тастаған жоқ. Бізге бір сөздің бойына сидырып, ұғым, өзінің дүниені тануын, тарихын, тарихи мәтінін тастады. Бүгінгі ұрпаққа сол таңбалардың кілтін тауып, кодын ашу қалды. Адамның саналы әрекетінің ең соңғы нәтижесі, қорытынды түйіні шиыршықталып келіп (универбтеліп келіп) оның тілінде ғана көрініс тапқан. Сондықтан әсіресе жер-су атаулары жай ғана салынған белгі емес, немесе уәжінен қол үзген бос таңба емес, ол ұлтымыздың тарихынан, танымынан, мәдениетінен, құндылықтарынан маңызды ақпарат беретін ерекше семиотикалық таңба болып табылады. Тіл деректерінің ішінде жалқы есімдердің таңбалық сипаты жалпы есімдерге қарағанда басым екені көрінеді, себебі олар мәдени контекспен етене жақын. Топонимдерде жалпыадамзаттық құндылықтарға қарағанда ұлттық құндылықтар айқын көрінеді. Жер-су атауларында ұлт, ұлттың рухани өмірі, әрекеті, бағалауы, жады, өзінікі-өзгенікі семантикалық өрістері бар. Сондықтан топонимдер этномәдени бірлік болып табылады. Топонимдер – өзге халық үшін жабық таңбалар, өз халқы үшін ашық таңбалар жүйесі. Топонимдер ‒ ашуға, оқуға болатын таңбалар мен символдар жүйесі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Көшімова, Б.Ә.,
Әбішева, Ш.С.
Каримсакова, Б.А.
Жеткизгенова, А.Т.
М 12
Маңғыстау топонимдері – деректі ақпарат-ұлттық сана [Текст] / Б. Ә., Көшімова, Ш. С. Әбішева, Б. А. Каримсакова, А. Т. Жеткизгенова // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 211-216
Рубрики: Лексикология
Кл.слова (ненормированные):
топономика -- ономастикалы -- жер су-аттары -- тау атаулары -- тілдік бейнесі -- тілдік сана -- ұғым
Аннотация: Мақалада жер-су атаулары тілді тұтынатын халықтың санасымен, дүниетанымымен, дәстүрімен, менталитетімен, құндылықтарымен, ойлау жүйесімен тығыз байланыста қарастырылады. Ата-бабамыз бізге хатталған құжат, басылған кітап тастаған жоқ. Бізге бір сөздің бойына сидырып, ұғым, өзінің дүниені тануын, тарихын, тарихи мәтінін тастады. Бүгінгі ұрпаққа сол таңбалардың кілтін тауып, кодын ашу қалды. Адамның саналы әрекетінің ең соңғы нәтижесі, қорытынды түйіні шиыршықталып келіп (универбтеліп келіп) оның тілінде ғана көрініс тапқан. Сондықтан әсіресе жер-су атаулары жай ғана салынған белгі емес, немесе уәжінен қол үзген бос таңба емес, ол ұлтымыздың тарихынан, танымынан, мәдениетінен, құндылықтарынан маңызды ақпарат беретін ерекше семиотикалық таңба болып табылады. Тіл деректерінің ішінде жалқы есімдердің таңбалық сипаты жалпы есімдерге қарағанда басым екені көрінеді, себебі олар мәдени контекспен етене жақын. Топонимдерде жалпыадамзаттық құндылықтарға қарағанда ұлттық құндылықтар айқын көрінеді. Жер-су атауларында ұлт, ұлттың рухани өмірі, әрекеті, бағалауы, жады, өзінікі-өзгенікі семантикалық өрістері бар. Сондықтан топонимдер этномәдени бірлік болып табылады. Топонимдер – өзге халық үшін жабық таңбалар, өз халқы үшін ашық таңбалар жүйесі. Топонимдер ‒ ашуға, оқуға болатын таңбалар мен символдар жүйесі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Көшімова, Б.Ә.,
Әбішева, Ш.С.
Каримсакова, Б.А.
Жеткизгенова, А.Т.
28.
Подробнее
74.58
Г 12
Габдрахманова, Ш. Т.
Профессор Әлия Мұханбетжанованың ғылыми-педагогикалық мектебі [Текст] / Ш. Т. Габдрахманова, А. С. Иргалиев, А. Г. Муханбетчина // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №2. - Б. 17-27
ББК 74.58
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
ғылым -- ғылыми мектеп -- ғылыми көшбасшы -- профессор Әлия Мұханбетжанова -- инновациялық ізденістер -- оқу іс-әрекеті -- ғылыми зерттеудің әдіснамасы -- ғылыми зерттеудің әдістемесі -- зерттеу кезеңдері -- ғылыми-зерттеу қызметі
Аннотация: Мақалада авторлар Батыс Қазақстанда педагогика ғылымдарының докторы, профессор Әлия Мендешқызы Мұханбетжанованың ғылыми мектебінің қалыптасу кезеңдерін зерделеді. Ғылыми мектептегі түйінді трендтер мен ғылыми-әдіснамалық тұрғылардың сипаттамасы мазмұндалып, ғылыми-педагогикалық зерттеу кезеңдерінің спецификасы қарастырылды. Ғылыми мектепте қолданылған теориялық және эмпирикалық зерттеу әдістеріне шолу жасалды. Профессор Ә.М. Мұханбетжанованың ғылыми мектебінің әдіснамалық негіздеріне анықтама берілді. Зерттеуде ғылымдағы «ғылыми мектеп» ұғымына анықтама беріліп, ғылыми мектепке тән спецификалық белгілер ажыратылды. 2002-2019 жылдарда қызмет жасаған ғалымның ғылыми мектебінде зерттелген заманауи педагогикалық тұжырымдамалар талданып, ғылыми ізденістердің болжамдық сипатына ерекше мән берілді. Ғылыми көшбасшылық ұғымының мәні ғалымның тұлғалық және өмірлік сипаттамасында дәлелденіп, ғылыми мектебінің онтологиясын құрастыруда жоғары оқу орнындағы практикалық қызмет қорытындыланып, тұжырымдалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Иргалиев, А.С.
Муханбетчина, А.Г.
Г 12
Габдрахманова, Ш. Т.
Профессор Әлия Мұханбетжанованың ғылыми-педагогикалық мектебі [Текст] / Ш. Т. Габдрахманова, А. С. Иргалиев, А. Г. Муханбетчина // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №2. - Б. 17-27
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
ғылым -- ғылыми мектеп -- ғылыми көшбасшы -- профессор Әлия Мұханбетжанова -- инновациялық ізденістер -- оқу іс-әрекеті -- ғылыми зерттеудің әдіснамасы -- ғылыми зерттеудің әдістемесі -- зерттеу кезеңдері -- ғылыми-зерттеу қызметі
Аннотация: Мақалада авторлар Батыс Қазақстанда педагогика ғылымдарының докторы, профессор Әлия Мендешқызы Мұханбетжанованың ғылыми мектебінің қалыптасу кезеңдерін зерделеді. Ғылыми мектептегі түйінді трендтер мен ғылыми-әдіснамалық тұрғылардың сипаттамасы мазмұндалып, ғылыми-педагогикалық зерттеу кезеңдерінің спецификасы қарастырылды. Ғылыми мектепте қолданылған теориялық және эмпирикалық зерттеу әдістеріне шолу жасалды. Профессор Ә.М. Мұханбетжанованың ғылыми мектебінің әдіснамалық негіздеріне анықтама берілді. Зерттеуде ғылымдағы «ғылыми мектеп» ұғымына анықтама беріліп, ғылыми мектепке тән спецификалық белгілер ажыратылды. 2002-2019 жылдарда қызмет жасаған ғалымның ғылыми мектебінде зерттелген заманауи педагогикалық тұжырымдамалар талданып, ғылыми ізденістердің болжамдық сипатына ерекше мән берілді. Ғылыми көшбасшылық ұғымының мәні ғалымның тұлғалық және өмірлік сипаттамасында дәлелденіп, ғылыми мектебінің онтологиясын құрастыруда жоғары оқу орнындағы практикалық қызмет қорытындыланып, тұжырымдалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Иргалиев, А.С.
Муханбетчина, А.Г.
29.
Подробнее
Қыдыршаев, А. С.
Шешендік дәстүр – ұлттық рухани құндылық тұнбасы [Текст] / Г. С. Искендірова, Г. Д. Кошанова, А. Л. Лесбекова // БҚУ хабаршысы. - 2021. - №3. - Б. 56-68
ББК 87
Рубрики: филология
Кл.слова (ненормированные):
сөз құдіреті -- логикалық тұжырым -- философиялық толғаныс -- шешендік сөз -- қанатты сөз -- шешендіктану -- интеграцияланған пән -- шешен сөйлеу мәдениеті -- көшбасшылық -- феномен -- риторикалық мәдениет -- монографиялық зерттеу -- философия
Аннотация: Мақалада ұлттық шешендік дәстүр рухани құндылық тұрғысында таразыланады. Халық даналығының ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы ретінде шешендік сөздері даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері форматында қарастыра келе, шешендік сөздер ділмәр адамдардың әр кезде түрлі жағдаяттарға байланысты тауып айтқан, нысанына да дөп тиіп жататын ұтымды, өткір, ақылды да ғибратты өсиет сөздері үлгісінде пайымдалады. Қазақтың көне тарихындағы, көркем әдебиетіндегі шешен-билерді (Майқы, Кетбұға, Асан қайғы, Жиренше, Төле, Қазыбек, Әйтеке, Сырым) түгел түптеп білу, мұраларына үңілу, керегінше пайдалану да жас көшбасшыға қажетті қағида екені баса шертіле дәлелді сипатталады. Бүгінгі Ұлы Дала елінде, туған жерімізде қазақ тілі мемлекеттік мәртебе алып, ана тіліміздің қоғамдық қызметі жоғарылаған кезеңде шешендік сөздің әлеуметтік мәнін ұғындыру ісі және мемлекеттік тілде шешен сөйлеу мәдениеті мәселесінің аса өзектілігі таратыла баяндалады. Сондай-ақ, жоғары оқу орындарында шешен сөйлеу мәдениетіне баулудағы алғы меженің бірі теориялық және қолданбалы пән ретінде шешендіктану турасында жүйелі ұғым қалыптастыру, түсінік беру сипаты талданады. Риторикалық мәдениет шешен сөйлеудің басты дағдысы делініп, сөйлеу әрекетінің табиғатын философиялық-дидактикалық тұрғыдан тану риториканы білім мен білік, дағды жинақтайтын ерекше ілім ғана емес, осының негізінде мәдениеттің тұғырлы құндылықтарына қол жеткізу арқылы риторикалық мәдениет биігіне көтерілу тұрғысында бағалауға жетелері түйінделеді. Нәтижеде әрбір жас атаулыға қажетті риторикалық мәдениетті бойға жұғысты етуге септесер кешенді тұжырымдар ұсынылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әжіғалиев, М.Қ.
Қажымова, Қ.Р.
Қыдыршаев, А. С.
Шешендік дәстүр – ұлттық рухани құндылық тұнбасы [Текст] / Г. С. Искендірова, Г. Д. Кошанова, А. Л. Лесбекова // БҚУ хабаршысы. - 2021. - №3. - Б. 56-68
Рубрики: филология
Кл.слова (ненормированные):
сөз құдіреті -- логикалық тұжырым -- философиялық толғаныс -- шешендік сөз -- қанатты сөз -- шешендіктану -- интеграцияланған пән -- шешен сөйлеу мәдениеті -- көшбасшылық -- феномен -- риторикалық мәдениет -- монографиялық зерттеу -- философия
Аннотация: Мақалада ұлттық шешендік дәстүр рухани құндылық тұрғысында таразыланады. Халық даналығының ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы ретінде шешендік сөздері даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері форматында қарастыра келе, шешендік сөздер ділмәр адамдардың әр кезде түрлі жағдаяттарға байланысты тауып айтқан, нысанына да дөп тиіп жататын ұтымды, өткір, ақылды да ғибратты өсиет сөздері үлгісінде пайымдалады. Қазақтың көне тарихындағы, көркем әдебиетіндегі шешен-билерді (Майқы, Кетбұға, Асан қайғы, Жиренше, Төле, Қазыбек, Әйтеке, Сырым) түгел түптеп білу, мұраларына үңілу, керегінше пайдалану да жас көшбасшыға қажетті қағида екені баса шертіле дәлелді сипатталады. Бүгінгі Ұлы Дала елінде, туған жерімізде қазақ тілі мемлекеттік мәртебе алып, ана тіліміздің қоғамдық қызметі жоғарылаған кезеңде шешендік сөздің әлеуметтік мәнін ұғындыру ісі және мемлекеттік тілде шешен сөйлеу мәдениеті мәселесінің аса өзектілігі таратыла баяндалады. Сондай-ақ, жоғары оқу орындарында шешен сөйлеу мәдениетіне баулудағы алғы меженің бірі теориялық және қолданбалы пән ретінде шешендіктану турасында жүйелі ұғым қалыптастыру, түсінік беру сипаты талданады. Риторикалық мәдениет шешен сөйлеудің басты дағдысы делініп, сөйлеу әрекетінің табиғатын философиялық-дидактикалық тұрғыдан тану риториканы білім мен білік, дағды жинақтайтын ерекше ілім ғана емес, осының негізінде мәдениеттің тұғырлы құндылықтарына қол жеткізу арқылы риторикалық мәдениет биігіне көтерілу тұрғысында бағалауға жетелері түйінделеді. Нәтижеде әрбір жас атаулыға қажетті риторикалық мәдениетті бойға жұғысты етуге септесер кешенді тұжырымдар ұсынылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әжіғалиев, М.Қ.
Қажымова, Қ.Р.
30.
Подробнее
83.7
К 11
Қыдыршаев, А. С.
Сөз қадірін білеміз бе ? [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2022. - 30 маусым. - №6. - Б. 15
ББК 83.7
Рубрики: Ораторское искусство
Кл.слова (ненормированные):
шешендіктану -- Қазақ халқы -- Сөз -- айтылған сөз атқан оқтай, жай кетпейді -- Жаман сөз -- Қаз дауысты Қазыбек би -- Төле би -- киелі -- Жалған сөз – желге ұшқан сөз -- Қызыл сөз – қызған от -- Ақыл иесі – сөз иесі -- Сөз қасиеті -- Тұңғиық ойлар -- Мақалдар -- Лев Толстой -- Афоризм -- философия поэзиясы -- мақал
Аннотация: Бүгінгі ұрпақ сөз қадірін білмейді деседі. Себебі неде? Ойсыздық па? Қанға сіңіп кеткен құлдық сана ма? Əлде?. Сөз адам санасының басты белгісі емес пе. Қазақ халқы ежелден сөз қадірін білген, сөзге тоқтаған. Ұрпағына «ойнап сөйлесең де, ойлап сөйле» деп үлкен міндет жүктеген. Аңдамай сөйлесең, ауырмай өлесің, қадір-қасиетің кетеді, елге күлкі боласың деп, қасықтап жинаған абырой-беделіңді шелектеп төгесің деп ескертіп, сөз құдіретін асырып отырған. Сөз біздің ата-бабамыз көтере алмаған үлкен жүкті ғасырлар бойы көтеріп, шашпай-төкпей бүгінгі күнге жеткізген. Сөздің күші – құрғақ қиялдың емес, тірі өмірдің бетке шыққан шырайы. Күллі əлемде сөздің сиқырындай, сөздің салмағындай, сөздің сымбатындай, сөздің сəулетіндей еш нəрсе жоқ. Олай болса, халқымыздың сөзді асыл көруі тегін емес. Осыдан кейін «алмас қылыштың майданда серік, асыл сөздің майданда да, сайранда да серік» екендігіне қалай иланбайсың. Əрине, сөздің қысқасы жақсы. Тілдің көркі сөз екенін білсек, сөз қадірін білмеген өз қадірін білмесі айқын. Себебі, ойды сөз қозғайды, жақсы сөз жанды жылытады. Халық жадында «айтылған сөз атқан оқтай, жай кетпейді» деген бар. Олай болса, таудай сөздің тарыдай түйіні бар емес пе.
Держатели документа:
ЗКУ
К 11
Қыдыршаев, А. С.
Сөз қадірін білеміз бе ? [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2022. - 30 маусым. - №6. - Б. 15
Рубрики: Ораторское искусство
Кл.слова (ненормированные):
шешендіктану -- Қазақ халқы -- Сөз -- айтылған сөз атқан оқтай, жай кетпейді -- Жаман сөз -- Қаз дауысты Қазыбек би -- Төле би -- киелі -- Жалған сөз – желге ұшқан сөз -- Қызыл сөз – қызған от -- Ақыл иесі – сөз иесі -- Сөз қасиеті -- Тұңғиық ойлар -- Мақалдар -- Лев Толстой -- Афоризм -- философия поэзиясы -- мақал
Аннотация: Бүгінгі ұрпақ сөз қадірін білмейді деседі. Себебі неде? Ойсыздық па? Қанға сіңіп кеткен құлдық сана ма? Əлде?. Сөз адам санасының басты белгісі емес пе. Қазақ халқы ежелден сөз қадірін білген, сөзге тоқтаған. Ұрпағына «ойнап сөйлесең де, ойлап сөйле» деп үлкен міндет жүктеген. Аңдамай сөйлесең, ауырмай өлесің, қадір-қасиетің кетеді, елге күлкі боласың деп, қасықтап жинаған абырой-беделіңді шелектеп төгесің деп ескертіп, сөз құдіретін асырып отырған. Сөз біздің ата-бабамыз көтере алмаған үлкен жүкті ғасырлар бойы көтеріп, шашпай-төкпей бүгінгі күнге жеткізген. Сөздің күші – құрғақ қиялдың емес, тірі өмірдің бетке шыққан шырайы. Күллі əлемде сөздің сиқырындай, сөздің салмағындай, сөздің сымбатындай, сөздің сəулетіндей еш нəрсе жоқ. Олай болса, халқымыздың сөзді асыл көруі тегін емес. Осыдан кейін «алмас қылыштың майданда серік, асыл сөздің майданда да, сайранда да серік» екендігіне қалай иланбайсың. Əрине, сөздің қысқасы жақсы. Тілдің көркі сөз екенін білсек, сөз қадірін білмеген өз қадірін білмесі айқын. Себебі, ойды сөз қозғайды, жақсы сөз жанды жылытады. Халық жадында «айтылған сөз атқан оқтай, жай кетпейді» деген бар. Олай болса, таудай сөздің тарыдай түйіні бар емес пе.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 3, Результатов: 56